KOE
111
ಗ ಟೆ"
111111]
"111
1111141
Has)
A
pd
|
ಸ
W
1
N12<528609213 021
॥॥॥॥॥॥/॥ ... ೪.
ಕೇಶಿಶಾಜಕವಿಯ
ಶಸಬಮಣದರ್ಪಣಂ
6
| ನಿಷ್ಠೂರಸಂಜಯ್ಯನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಸಹಿತಮಾದುದು '
66666066
KESIRATA'S
JEWEL MIRROR OF GRAMMAR
WITH
THE COMMENTARY OF NISHTHURASANJAYYA
ES
ಯಾದ್ಭುಕಂ ಭುಸ್ಮಕಂ ದ್ರುದ್ಟ್ವಾ ತಾದ್ರೂಕಂ ಶಠಿಪಿತಂ ಮಯಾ |
ಯದಿ ಸುದ್ಭಮನುದ್ದಂ ವಾ ಮಮ ಜಬೋಮೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ |
MANGALORE
PUBLISHED BY C. STOLZ
BASEL MISSION BOOK & TRACT DEPOSITORY
1872
Slane
Soript
Other
Conta
Vall
PREFACE.
HO
py
OUR MANUSCRIPTS AND EDITION.
Manuscripts of the Sabdamanidarpana are not very rare;
good ones, however, are acquired with difficulty.
Those that have been used for this Edition, are the following:
I. (W.) It was copied A.D. 1839, perhaps at Dharwar. Though it is carefully written,
it is not without its mistakes. Its peculiarity is, that it frequently quotes a whole verse
or prose sentence where other manuscripts give only a coherent portion ‘of either of them, or
even only one or two incoherent words selected from either of them. (This last way of abridg-
ment scarcely once in M., seldom in M, B.) Thence, in this respect, it seems to be a better
representation of what the Sabdamanidarpana originally was, than any other of the manu-
5071/18 (except M.) in our hands (see Pithike, 8. 5.). Another sign of its originality and
probably antiquity is that, at least often, the different rules of a gloss, unlike those of the
glosses of the other manuscripts, (except 38, and M. 0.) are not compressed into one sen-
tence, but given separately as headings to the instances. (W.= Weigle.)
71. (M. ೫.) On palm-leaves; more incorrect than No. I. It occasionally quotes, as in-
stances, verses and sentences which in this form are not found in any other of the manu-
seripts except W. and M. (1. and 111,), We mention this fact as a proof that these and the
other instances which at present are not common to all manuscripts, nevertheless were
contained in the original Sabdamanidarpana. 78, B. has been kindly lent to us by Mr, B.
Mallappa, Head of the Canarese Establishment, Raja’s School, Maistr.
711, (M.) Very incorrect. It contains, however, with only a few exceptions and differences,
‘all the quotations of No. I,, and, here and there, generally together with M. B., some
others. Readings which are peculiar to M., appear in round brackets. Ib seems to have
been copied at Madikéri (Mercara; M. = Moegling).*
IV. (M.A) Written with diligence on palm-leaves, and sent to us by the kind care
of Mr. RangAtarya, Controller of MahaArija’s palace, 7881360. It forms one of the copies
of the Sabdamanidarpana as they are current in these days. Full quotations are scarce;
#* Some of the instances peculiar to M. B. and M. are: P. 64 ಅಮರಾಂಗನೆಯರಿ_ಜೋಗ್ಳಮಂ; ಹೋಂ
ನೆ ದೇವಸ್ತ್ರೀಯ-- (569 Appendix, although in this one instance also M.C. and M. D. contain them);
P.289 ಪೊಸಲಿಯ್ಯಂದಡಿಸಿ- 7. 294 wಲೆ; ೫. 291 the sentences ಉಟಿಯದು-ಪುಟ್ರುದು; P. 292 the sentence
ನೀಲಗ್ರೀವ; P. 277 ಬನದಲ್ಲಿ ಪುಣS--. They have also (and in this case together with M. D.) the same
form of the 9th Chapter.
IV PREFACE.
the illustrations are generally given in words (selected from the verses found in Nos. I., II.,
IIT) and in short sentences.
V. (B.)) Two manuscripts from Bettigéri in the Southern Mahardti country, the one a
copy of the other. In their outlines identical with No, IV, pretty correct, though paying
scarcely any regard to the two ancient characters to be pointed out afterwards.
NI. (D.) This was written A. D. 1844 for Mr. Weigle, (probably at Mangaldr), by Munshi
Raghavendra, Its beginning, in English, is: “Sabdamanidarpana with the Pada according
to the Bellari MS.” Thus it was professedly written for obtaining a copy of the Sholiastic
additions contained in the Bellari MS., and it contains, therefore, only the 801/88 with their
respective Padaécheda, Anvaya and 71100, I cannot lay much claim to correctness.
VIL. (M.C.) and 7111, (M.D.). On palm-leaves. M.C., older; M. D. evidently, for
its greatest part, copied either from it or from the same manuscript. They show the same
peculiarities with M. on pp. 64— 66 (see Appendix); afterwards they are identical with M.
A. and B. (with the exception that M. D. has another form of chapter IX.). They have been
forwarded to us by the above-mentioned scholar, Mr. ೫, Mallappa. A number of their
readings is given in the Appendix.
IX. (R). On palm-leaves, being only the 6th Chapter. Received through the kindness
of J. D. Gordon Esq., C.S§. 1, Guardian to H. H. the Mahirija, 78818017, from the Rija’s
Library. (Merely stray-leaves amongst two other manuscripts).
Nos. 1., HL. VIL. and 1111. have no Commentary (tiku); all
the others have; Nos. IV. and V. contain also the 1386881668
and Anvaya.*
The Commentator’s name, NishthArasanjayya, appears only in
No. I]. It is improbable, as we shall see afterwards (s. “the
Commentator”), that he has given the Grammar the shape it
bears in No. 11.; but init we seethe commencement of the Gram-
mar being reduced, till it became fixed so as it is found in Nos.
IV. and V. (VIL. and VIIL) The reason for reducing the
number of full Quotations may have been, that many mistakes
from the pen of copyists had made them partly unintelligible.
As they appear in our edition, most of them present no serious
difficulties; where there are such, we have purposely refrained
from making any suggestions, only adding different readings, if
they existed. The S4tras have been well preserved. For another
reading which was known to the sholiast, see p. 120, and for
* ಯಧಾನ್ಯಂ 080% means to say only that the ಅನ್ ಯಂ presents no difficulties.
ying
1111
‘ling
iagtio
their
PREFACE. V
the possible introduction of two 506785 by a foreign hand, p. 149.
The 9th Chapter, a Vocabulary, may be the Authors, ‘although
he promised to write only eight (s. Pithike, S. 8), he himself
considering that, for some reason, it did not deserve the honor
of being particularly mentioned. Tt exists in two forms; the
smaller one is found in Nos. 1. IV. V. VI. VIL. the larger’ one
(rather corrupt) in Nos. 11. 111. VIIL. The interesting List of
Verbs (Ch. 6), although incomplete, is nearly the same in all
our manuscripts which contain it; and it is wanting only in No.
H. A great defect of all the manuscripts is that, in very many
cases, they do not put the characteristic mark to long vowels;
this inexcusable negligence causes an occasional doubt. In the
(1105505 the rules of Sandht regarding a final Consonant and an
initial Vowel are, as it seems purposely, often not observed; in
some cases a vertical line is put between. As our opinion is
that at all events in Prose the dispensing with all such Sandhi
as interferes with the perspicuity of a sentence, is nothing but rea-
sonable, and should be generally adopted, and as the manuscripts
presented s0 many variations, we seldom have altered the way of
writing as given in the manuscript we have been preparing for
the press. In the instances of Poetry we purposely left all those
words joined together the meaning of which was ambiguous,
The Letters in which all the manuscripts are written, are those
of the present, excepting ಖಿ (xa) and ಲ. (19) (and some vowels). Re-
garding these two Consonants there occurs a deplorable inconse-
quence on account of their having been obsolete in Canarese,
® (13) already for more than two centuries. The copyists of
Nos. I. and IV., however, seem to have guessed at and, to some
extent, known their value, not often making gross mistakes, as
far as we, at present, are able to judge.* The writer of No.
* We did not like to follow the Tamil and MalayAla in doubtful cases, although it appears
that the words with a and Ja in these two languages have been the same in aucient Canarese.
1॥ has been found necessary to adopt, for the preface, a transcription of the two letters
different from that given in p. 26 seq. (x in Sanskrt words = ಖು).
YI PREFACE.
IV., now and then, found himself in a labyrinth, for instance re-
varding ಇದಿರೊಳ್ (idirol) in Ss. 57 and 58, which he most pro-
bably confounded with ಇದಲಕೊಳ್ (idarol); hence, in the men-
tioned Ss. and their accompanying comments, he in a consequent
manner wrote 25H, whereas henceforth, beginning at the
very next ನೈ. he regularly used ಇದಿರ್ (the Tamil add). Both
ra and 1೩ are met with in the Tamil and Malayala of the pre-
sent day, and also in the Badaga of the Nilagiri. In the Ma-
layala 1೩ is represented by 0,11 by ಅ. 7a has been preserved
also in Telugu. Both letters are missing in the Tulu and
Kodagu of our days, In modern Canarese (Kannada, a Tadbhava
of Karnataka i. e. karu or karu+nddu + aka, “belonging to
the black land”, probably referring to the black cotton-soil) they
are generally replaced by (ra) and ೪ (1a), and for forms which
would have become utterly doubtful, others have been sub-
stituted; thus instead of the Neuter Plurals ಅಮಿ, ಅವರ್ಕೆ, ಅವಖೌಂ,
ಅವಯಿಸೊಳ್ ೩ರ present ಅವುಗಳ, ಅವುಗಳಿಗೆ (೩150 ಅವಕ್ಕೆ - ಅವರ್ಸೆ hs re-
mained), ಅವುಗಳಿಂ, ಅವುಗಳೊಳು 816 used. Concerning modern Tulu
the same has happened to a certain extent; we give an alpha-
betical list of some Tulu words to show the changes ra and
೩. have undergone in it, adding also the forms they have as-
sumed in Kodagu, Coorg (K.=Kodagu), whenever they differ
from modern Canarese.
Changes of 1೩ ೫ Tulu:
1. Into ಜ. ಬೇತೆ, ಬೇಣರಿ, dierent.
ಆಜಿ, ಆಹು, 80 be dried. 3. Inbo ದ.
ಆಜಿ, ಆಜು, 8.
ಕಂಜಿ, ಕಲು, ca. K. ಕಡಿ.
ಶೋ, ತೋಟಿ, ಕಂ appear.
ಉದ್ಕೆ ಒಣಿ, sheath.
ಕೆಡು ಕೆಜಿ, 8೫8.
ನೂದು, ನೂಹು, hundred.
ಬಜೆ, ಬಜಿ, pty.
ಮೂಜೆ, ಮೂಟು, 11706. 1೩, ಮೂಂದಿ,
ಏಿದ೦ಖ, ಪೊಳ, without.
ಪ್ರದೆ, ಪೊಜರಿ, burder.
2. Into ತೆ. ಮುದಿ, ಮುಖ, to break.
ಅಯ್ತ, ಅದಲ್ಕಿ ೦ 088. ೫. ಅದಂಡ, 0 ಆಂಡ, | ಮದೆ, ಮಣ], 80 hid.
PREFACE. >
4. Into ನ,
ಕಿರ್ಜ, ಬಂದು (ಕಿಜಿಯದು), small. K. ಚೆರಿಯ.
ಸುರ್ತು, ಸುಯುತು, sign.
ಪರ, ಪಜ ೬೦ 108 (0. ಕಕ, ಕಾಜು, 10 vomit). |
5. Into ರ.
ಒರಗಿ, ಒಅಸು (Tamil ಉಐಂಸು), to lie down.
| ಕುರಿ, ಕುಣಂ (7, ಕೊಲ್), sheep.
ಕೆಸಠ, ಜೆಸಹರ್ mud. K. ಕೆತ್ತೆ.
ಜಾರಿ, ಜಾಯ, (08 1. ಚಯ, ಕಂ slip.
ಬೇಸರಿ, ಬೇಸಜರ್, 4i8gut.
ಮಾರಿ, ಮಾಲು, ಕಂ transgross. K. ಮಾಂದ್ರಿ (ಮಾರಿ).
ಸೂರಿ, ಸಂಖು (ಗ. ಚಾಲಿ), 80 proclaim.
ಸೆರೆ ಸೆ (1. ಚೆಲಸ್ಸಿ), confinement.
Changes of la in Tulu (the numbers referring to the
lst of words on p. 32 seq.):
1. Into ೧.
ಕಣಿಲೆ, ಕಣಿಲೆ, 77.
ಣೈ ಸಟತಿ, 146.
2. Into ರ.
ಅರಿ, ಅಯ್, 79.
ಒರಿ ಉಯ್ 86)-
ಕುರಿ, ಕೊಟಿತಿ, 162.
ಸುರಿ, ಕುಲಿ 81.
ತಾರೆ, ತಾಖಿರ್, 158,
ನೆಕೆಳೆ, ನೆಲೆ, 151. ೫. ನಳ.
ಪರಈ್ಯ ಪಬಿದು, 98.
ಪುಗರಿ, ಪೊಗಯಿ್, 186.
ಪುರಿ, ಪ್ರಯ್ಕಿ 92.
ಬೂರು, ಬೀಲ್, 154, ೫. ಬೂಔ 0 ಬೂಳೆ.
ಮೊರಂ ನ ಹೊಟ್ಟಿ, 108.
ಮೊರಂಪ್ರ, ಮೊಲಿ-ಕಾಈ, 101.
3. Into F.
ತೊರ್ಪು, ಶು, 158.
ಪರ್ಕೆ, ಪೆಟತ್ವಿ, 147.
ರ್ತಿ, ಪಡಿ, 84, ಔ. ಪರತಿ.
ರ್ತು, ಪೊಯ್ಲಿ, 168,
4. Into a double Consonant.
ಕತ್ತ, ಕಣ್ರಿ, 08.
ಬೊಕೆ, ಬಲಿ, 84,
5. Into ಲ.
ಅಲಿ, ಅಬಿಿ 184,
6. Into ೪.
ಅಸಳ್ಲೆ, ಅಸಯ್ಯೆ, 85.
ಇಕ್ಕುಳಿ, ಇತ್ಯುಉರ್ 159,
ಉಂಬಳೆೆ, ಉಂಬ 66.
ಏಳೆ, ವಬಿರ್, 46,
ಕೀಳ, ಕೇ 170.
ಕೇಳಿ, ತೇಿರ್, 106.
ದಳ, ದಟಿ, 138.
ಬಾಳಿ, ಬಾಲ್ 124, ೫. ಬಾನ 0: ಬಾಳೆ,
ಬೋಳ, ಬೋಟಿ 167.
ಮೊಳಿ) ಮೊಲಿಿ 142,
ಸುಳಿ, ಸುಖ, 165.
ಹಾಳೆ, ಪಾವರ್ 55,
As it is of great value to Historians to be able to compare
languages, we give here also an alphabetical List of some Badaga '
words with 1೩ and la together with their corresponding modern
Canarese terms, gathered from St. Luke’s Gospel in Badaga:
1711] PREFACE.
ಅಸ್, ಅಗೆ, ೬ಂ dig; ಅಪ್ಪಲಿ ಅಪಾರ, xಂಂs8ivo; ಅವ್ವ, ಅವಳು, 886; ಅಜ್, ಅರಿ, ॥0 know;
ಅಜ್, ಅರೆ, rook; — ಆಲ, (ಆಆತೈ 7, 25. 82), ಆರೆ, affix 08814 Pers. Pl. Present; ೮೫, ಶಂರಿ, ೩೫೬
of 2nd Pers. Pl. Present; ೮೫ ಆರು, 6x (1, 86); ಆಯ್ಲಿ, ಆರು, ೬0 be quenched; ಆಸ್ಥಿ ಗಾಅ, ಆ
ಸ್ವಿಗಾರ, man of property; ಲ್ಚ, ಆಳು, mn; ಲ್ಹತ್ಕೆ ಅಳತೆ, measure; — ಇ ಇದ್ದೆ ಳು, sho was;
ಇದ್ದು, ಇರುಳು, 11681; ಇೌಕು, ಇರಿಕೆಸು, 80 60೫08655;--(ಶ್ಟಾ) ಈದಿ, "ಇಳಿಯ 10 6680086; ಫ್ಯಾ
ಎಳೆ, to pull; — ಸಿ ಳ್ಳ to rub; ಈ ರತಿ WMV, to remain ;-ಐಂಸ್ಸುವೆ ವಂಮಗಸಳ, ೩8, 08
೫8; ಐವ್ಲ ನಃ ಇವಳು, 880; -- ವಿಜು ಎರು, 00 ೫89; ನ್ಹಿಉ ಎಳು, 86700; (ವಿ ಉ) ವ್ಯ ವ್ಲಿಸು ಏಳು, 80786; —
ಒಬ್ಬ. ಒಬ್ಬಳು, one (female); ಒಲಸ, ತಗ to lie down; ಒಂ, ಒಳಗೆ in;— ಅಳು, ॥0
೪ee); ಕರ್ದು, ಕರುಳು, entrails; ಕುಲಿ ಕುರಿ sheep; ಕೆಯಿ ಕೆಕೆ; tank; ಕೇಲು, ಶೇರು, to winnow;
ಕೊಲತೆ, ಕೊರತೆ, deficiency; ಶ್ಟಾ, ಈಳ, threshing-floor; ಕ್ಹಾ ೦ಬದು, ಕಾಣುವದು, 10 860; ಕೀ ಕೇಳು,
to pull out; %; ಥೋಯೆ, ಕೆಳಗ್ಗೆ Hn A ಕೇಳು, ಕಂ ಸ ಕ್ಸ ಸು, ಕಳುಹು, ೬ 5004; ಕೆ
ಕಳೆ, 80 remove, 10089; ಕೊ ಲತ, ಕೋಳಿ, 1011; — ಗ ಇ proud man; ಸ
ಸುರುತು, 8168; ಗ್ಟಾಯು, 3 wind; ಸ್ಪು೦ಶಿ, ಸುಳಿ, pt; ] ಸೆ A, ಗಳಗ, hour; ಗ್ಟ್ರೋ, ಗೋಳು,
lamentation; — ಜಸ್ಟು, ಜಸಳ, 8೧118; ಹಮಗಾಜ್ಯಿ ಜಮೆಗಾರ, 781815 angel; -- ತಲಿ ತೆರೆ, 10 0008;
ಶಿಂಸ್ಟು, ತಿಂಗಳು, 13002; ತೋಜ್ಕು ತೋರು, 10 ೩))087; ತೃಸ್ಥು ತಗ್ಗು, low ground; ತೋ ತೊಲೆ,
beam; ತ್ಚೊ (ಸು, ತೊಳೆ, ೬೦ ೫೩58; -- ದೂಯ್ಕ ದೂರು, ॥0 0769) about; ಧ್ಭ್ರ ದಳು, affix of 3rd Pers. Sing.
Fem.; ಧ್ವಕ್ಕು, ದೊರಕು, 0೫ ದಕ್ಕು, ೬೦ 09 801; --ನಿಂಸ್ಚುವ, ನಿಂಮಸಳ, 70%, 08 708; ನೆಂ ನೆರೆ, 80
600236 811; ನ್ಹಾಲು, ನೆರಲು, 8॥809;--ಪ್ಟಾಕ ಪಳಕ, 00880೫; - ಬಸುಖು, ಬಸುರು, wth child;
ಬುಖುಶೈ, ಬರಿದೆ, 6೫); ಬೀಜು, ಬೀರು, ॥0 868/08; ಬೆದಣು, ಬೆದರು, ॥0 1087; ಬೇಕ ಬೇರೆ, 61067688;
ಬ್ಹಾಕು ಬಳಿಯು, (ಬಳಿಸು,) 80 sweep; ಬ್ಹ್ವಾಸ್ಕ್ ಬಳ? relationship ; ಬ್ಬ ಸು, ಬೆಳಕು, light; ಬ್ಸ
ಯ, ಬಳಪ್ಯ (ಬೆಳಪು), pಂ೬-8tಂnಂ; ಬ್ಹಾ ತ, ಬಳಿ, 80೩80085; ಬ್ಬ ಸು, ಹ to shine; ಬ್ಬ ಚಲ್ಲು
ಬಿಸಲು, light; ಬ್ಲೂ) ಬೀಳು, ಕಂ £೩; “ಡಿ ಬೆಳ್ಕೆ growing ಹ; ಮತ್ನು ಮಕ್ಕಳು, ಟಾ ಮ
ಅ, ಮರಿ, 70088; ಮರ್ಕ ಮರೆ, 00108; ಜ್ ಮುರಿ, tಂ break; ಹೋಲಿ ಮೊರೆ; murmur, crying
bs ಮ್ಸೊಸ ಸು, ಮುಳು, ೬ಂ sink; ವ್ಜೊ ಯೈ ಮೊಳೆ, to sprout; — ಸಂಬ್ಬುವೆ, ಸಂಬಳ, 7೩೪98; ಸೂ
ಜು ಹು to cry out; ಸೆಂ, ಸೆರೆ, captivity; ಸ್ಸ ೦೨೨, ಸುಳಿ, 8mall thing; — ಹ ಹರಿ to rend;
ಹೆಂಸ್ಟ, ಹೆಂಂಗಳು, women; ಜು ಹೆರು, to bring forth; ಹೇಜ್ಗು, ಹೇಳು, to say; ಹೊಸ್ಟು,
ಹೊಸಳು, 80 ೫೩89; ಹೊಖಂಟು, ಹೊರಗ, 11808; ಹೊಜ, ಹೊರು, ॥0 carry; ಥ್ಟಯೆ, ಹಳೆ, 1
ಹ್ಞಾ: ಹಾಳು, ruin; ಹ್ಞು ೦೨, ಹುಳಿ, our; ಹ್ಜೊ ಯೆ, ಹೊಳೆ, ಕಂ litter; a stream.
Ibis interesting to know that it is ಕ difficult to find the letter 1೩ (೪) in Badaga.
Some words with 1೩ are: ಳ್ಳಿ, 00 $i; ಮೇಳೆ, time; ಒಳ್ಳೆ, ೯004; ಐಳ್ಳಲ್ಕ light; ಮುಳ್ಳು,
thorn; ಉಳ, being (Participle). When tho ೫848೩8 left Maisdru, ya and ]a must have
been still in common use.
In our time Canarese Munshis generally commit blunders
when meeting, in manuscripts, with the words ಅವರ (avara) ಅವರಿಂ
(avarim), ಅವರಲ್ಲಿ (avaralli), ಅವರೊಳ್ avarol) and even with ಅವರ್ಸೆ
(avarke, which can never be masculine, the masculine form being
“avarge” in ancient, see Ss. 113, 115, and “avarige” in modern
(an
in (
₹11
say
that
ws
(66,
Pron
soon
form
whic
| gy
le
exten
fixed
May
Wher
| wok
flong
The ,
tha
tle ಕ
(id 1
attacl
48 suc
A
1.1
ele |
| posed
| Poets,
Mow
Wen
"0
Wily {
pga
knov;
|
101. |
Was;
ಶ್ಯ
} ಛಿ
1,0! |
6)
ಳು
101]
ಕಳ್ಳು
ಥೆ |
i)
ಖು,
)
ಗೋಳು
| 00]
)
, Sing,
ವಿನಿ |
೧೮] (0
ನೊಗ)
ಗಿ;
ಜ್
ಕ್ಸಿ oll;
Jadagh
ಸುಳ್ಳಿ |
| 1111
ಕೊಲೆ |
PREFACE. NC
Canarese) where they clearly refer to nouns that are Neuters
in Canarese, and are even preceded by ಅವು (avu, see for in-
stance the gloss ad Ss. 9 and 75, and P. 35 at the bottom),
saying that such Nouns are Masculine in Sanskzt, not knowing
that at the time when the manuscripts were composed, the 7a
was still in use, had not yet taken the form of ra, and, in this
case, was the augment for the Neuter Plural of demonstrative
Pronouns (see note on p.5). May the time of such superficiality
soon be gone! Itis certainly well worth the while to seek for
forms and themes with original 1೩ and la in Canarese works, in
which, at present, ra and la are substituted for them, as, to some
extent, also their respective age of composition may thus be
fixed. When we find that 1೩ is used as distinct from la we
may assume that the work belongs to a very remote period;
where such is not the case and only 1೩ is still known, the
work may be referred to a later time;* and where both distinc-
tions are not made, the work is professedly of a recent date.
The only objection which can be raised against this argument,
18 that modern authors may have studied the distinction between
the said letters, and then used them accordingly (just as they
did use old forms); but then there are generally other signs
attached to later compositions which help to mark them out
as such. It 1s, further, necessary for sound comparative philo-
logy to know the distinction of the said letters also in Canarese.
At the time when Kefava wrote the Sabdaimanidarpana, there .
existed already more or less doubt about the application of la,
else he would not have made it his special study, and com-
posed the list of words in which 1a had been used by former
poets (p. 33 seq.). The use of ya must have been still generally
known in his days, as he presupposes its knowledge. Also
when the Sholiast lived, ra was still common; he, at least, uses
* Canarese palmyra manuscripts on various subjects, in which the letter ra is used, are not
seldom to be met with; such manuscripts may be 150 or 200 years old,
೫ PREFACE.
it (according to No. IV) in a consequent manner; but ls is not
found in words of his own (according to our manuscripts).
Whether 1೩ and la have been used by an author in whose
work (or works) they, at present, do not appear to the eye,
can only be determined without any doubt, when his work isin
verse. In such a case the letters of Alliteration are convincing.
ANI
As a proof of this we show by Lakshm&a’s translation of Javmine’s
Bhdrata (describing the horse-sacrifice), in the present editions
of which only 1೩ and ra are found, that the translator did not
make a distinction between 1೩. and la, but between 1೩ and ra.
For our present purpose the verses given in the “Canarese Poeti-
cal Anthology” are sufficient. There in Vs. 36. 39. 49. 68. 122.
152. 203. 256. 260 the letters of Alliteration are, without ex-
ception, 1೩5; whereas in Vs. 46. 71. 72. 104. 116. 125.161.1783.
228 they are, also without exception, ras; thence he does no-
where confound za and ra. Such is not the case regarding la,
which he regularly uses together with la for his alliterations
in Vs. 30. 41. 57.75. 103.123. 135. 137. 162. 167. 174. 188.
212. 213. 217. 225. 253. 2604. 268. (According to KeSava
one might be tempted to put ©, 1a, in alliteration with ಡ, da;
5S. 18). To make it more probable that the Canarese Jaimini
Bharata is of a comparatively recent date, observe, for instance,
(correcting before hand the mistakes crept in, no doubt, by co-
pyists) that he puts Canarese ಲ, la, in alliteration with Canarese
ಳ, 1 in Vs.137 (Bangalore, Kzshza Raja Vilasa Edition p. 209).
249 (ditto p. 348). 264 (ditto p. 358). 268 (ditto p. 358), against
the rules of the Sabdamaxidarpana (Ss. 5. 16; p. 28). Confer,
further, regarding this license of later poets, B.K.R.V.E.3,7; 3,
39; 8,341; 6,1; 7,60; 10,18; 12, 12,17 12,40; 13,20; 13,55;
14, 15; 18ರ, 48; 16, 40; ete. Assome other hints for fixing the per-
106 to which Lakshmifa’s work belongs, we draw the attention
‘of such among our readers as are interested in this matter, for in-
stance, to the following peculiarities foreign to Kefava’s work:
PREFACE. XI
1, The use of the modern Canarese Affix ರು, ru, in the Nom. 21, instead of ©, r, for
instance in Vs. 34. 51. 107. 130. A similar case, for the declension of the Affix, occurs also
‘in our grammar 5, 98, (but there the Sholiast himself was in possession of a different read-
ing); another, for the same reason, S. 101, (Of. also KeSava’s insertion of ವ between a final
Canarese ಉ and an initial vowel).
2. The use of the m. C. Affix ನು, nu, in the Nom. Sing. instead of ©), ೫ (©), f.i. in
Vs. 1. 6411. 24, 81.
¥ The usc of tho ೫. ೮. Affix ಅನು, 88೬, (ಯನು, ವನು) in the Acc. Sing. instead of ಅಂ,
am (ಯಂ ವೆಂ), 8.1. in Vs. 8. 6. 20. 88. 38. 41. 69. 100.
4, The use of the m. ೮, Affix ರನು, ranu, in the Ace, PI. instead of ರಂ, ram, 8. 1. 10
Vs. 45. 58.
ತ 5. The ೫89 08 tho m. C, Affixes AG, galu, in the Nom. Pl., and Aಳನು, galanu, in
the Acc. Pl., instead of 74, gal, and ಸಳಂ, galam, f. i. in Vs. 17. 44. 46, 49, 692.
6. The use of the m. C. Verbal Affixes ಎನು, ಅರು, ಅನು, ಅಳು, en, aru, anu, alu,
instead 08 ಎ೦, ಅ5, ಅಂ, ಅಳೆ, em, ar, am, ಬ್ರ, f.i. in V5.2. 8, 10, 18, 41, 44.61. 114.
7. The use of the ೫. ೮, ®ಲು, ಒಳ್ಳು, lu, olu, instead of ಅ೮, ಒಳ್ಳೆ, al, 01, f.i. in Vs.
4.5.7. 12, 16, 29, 43. KeSava, however, used ©, alu, in 8, 70, and in S. and Vr. 284,
in order to decline it (ef. No. 1).
8. The use, f.i., of the m. C. lengthened forms ಉಸುರಿದರಿ, ಇ, 2, ಶಾಳಿದಂ, ೪. 7. 188,
ಪೇಳುವೈ ೪, 7, ತೋಹಯುವ್ಕ ೪, 2, ತೋಯುಪೆ೦; ೪, 23, ನೀವು, ಇ. 38, ಪೇಳಿದರೆ, ೪, 188, instead 0£ ಉಸು
ರ್ದರಿ (68 8. 60; 8. 8. 71; 8.217; 8.819), ತಾಳ್ಜಂ, ಪೇಯ್ಸೌ, ತೋರ್ಪ (85. 26; 89; 195; 282), ತೋರ್ನ್ಸೆ೦
(0. 67 ತೋಯುವಲ್ಲಿ, ॥. 16 ಮಾಯುವ), ನೀಂ, ಪೇಯ್ಬೊಡೆ. (In Jaimini 7, 11 ತೋರ್ಪ).
9. The very frequent use of such forms as ೧೫ (Vs. 25. 41), ಬಹೆಂ (26), ಬಹೆ (47), ಬಹುದು
(60, ಅಹರೆ (27), ಅಹುದು (46. 84. 97. 188), ತಹುದು (30) 881984 ೨1 ಇರ್ಪ, ಬರ್ಪೆಂ, ಬರ್ಪ, ಬರ್ಪ
ದು ಅಪುರೆ, ಅಪ್ಪುದು, ತಪ್ಪದು. 1008818 2808 ಅಹುದು 8. 8. 144; 869 also Ss. 159. 160, (for ಬಲ್ಲ
ಹಂ on pp. 167. 196, however, 800 8. 8. 282),
10. The useof the metre called 78761810 Shatpadi, and that for the whole work. (See,
further on, KeSava’s metres).
The same peculiarities (No. 1—9) appear, though 11070 frequently, in the Basava
Purdna* I, further, uses ಉ in the 2nd Pers. Sing. Imper. instead of the half-consonant,
1, i. in Vs. 687, 697. 698. 719. 749; and ಇರಿ instead of ೧೨೦ in the 2nd Pers. Plur, Imper.,
1, 1. 18 7. 720... ೫0 ವೊಲು seof.i.v.730. Instead of ಆಯ್ತು (ನ. ೨48) it has ಆಯಿತ್ತು
1, 1, Vs. 690. 742. 760; instead of ಅವರ್ಗೆ, ಅವರಿಗೆ, instead of %ರ್ದೇ೦ ೩nd ಎ೦ದಲ೦ ೧ರ್ದ ೩04
* The year of its composition will be given by and by. It is, however, questionable
which is older, Lakshmisa’s Bhiarata or this work. (Also the Canarese RajaSekhara knows
za, but not 1a; see further on).
XII PREFACE.
ಐ೦ದ್ಕ 8, 1, Vs. 676, 692; ef. 729 (ಬಸವೇಶ 1088084 0೯ ಬಸಪೇಶ೦ 7. 158). Though it seom-
ingly acknowledges the difference between ra and ra in 7. 711, it confounds 1೩ and 1೩, and
uses (1a), 1೩ and la as letters of Alliteration in one and the same verse; see Vs. 686. 707,
717, 719. 731. 789, Its metre is ೫1817111 Shatpadi for its whole length.
All such peculiarities where they cannot be proved, by means
of the metre, to be mistakes of copyists (and our instances are
such), belong to later days, and, in course of time, will lend
some help to fix the respective age of Canarese classics.
For our present edition of the Sabdamanidarpana we selec-
ted No. V. as our base, because, for its greater part, it was written
in pretty clear characters, and offered some space for Addenda
and Corrigenda.* §S. means “Sdtra’” Ss. 5560/84”; s. “sub” or
4306”; plain numbers in brackets denote the number which a
verb bears in Chapter VI; words enclosed in round brackets
present different readings or additional matter (sometimes accom-
panied by ಎಂದು ಪಾಠಾಂತರಂ) of the manuscripts excepting M. A.
andM. B., especially of M., (and, here and there, as will be easily
found out, an explanatory remark of our own); words in square
brackets are other readings or additional matter either of M.A.
or M. B.; in cases of special interest M. A. or M. B. or both have
been added. So-called fleeting double consonants have, with
purpose, only occasionally been pointed out by us. Sufficient
and satistactory references can only be given in a second edition.
To have had a larger number of manuscripts than we have
used, did not appear desirable, but rather perplexing, regarding
the first edition; hereafter by the help of afew other good manus-
eripts and a carefully worked out Glossarium, and by the employ-
ment of deferential criticism it will be comparatively easy to make
emendations. We beg (as Kesava did for his whole work, p. 3)
that the learned who know the difficulties and doubts which
arise, when for the first time and according to‘ more or less defi-
೫ ]॥ is the same manuscript which the late Rev. G. Wiirth used for editing the “Short
Grammar of the Ancient Dialect of the Canarese Language”, 1866.
PREFACE. 3೫.11]
cient manuscripts, preparing such a work for the press, will
kindly and forbearingly receive this edition together with its
marginal and other notes. The copyist of No. 1 apologizes at the
end as follows:
ತಪ್ಪಂ ಬರೆದವ! ಕಡುಜಡ
ನಪ್ಪಾತಂ ಬರೆದನೆಂದು, ಬಯ್ಯಲ್ಬೇಡಂ! |
ತಪ್ಪಕ್ಕು, ಶುದ್ಧ ಮಕ್ಳು.
ತಪ್ಪುಳ್ಳೊಡೆ ತಿದ್ದಿ ಕೊಳ್ಳದುತ್ತಮಪುರುಷರ್. |
(The Editor should have thankfully acknowledged here the
help of a Munshi, if he could have had one). In using the
book at schools, which for its great literary value, we trust will
be done to a large extent, an instance of doubtful reading may
Just be passed over, as there are always sufficient other ones to
elucidate the rule in question.
Kefava’s Grammar is the only true standard-work not merely
for the ancient Canarese language, but also for all the niceties
of its present form, as the essence of the language has not changed
in the least; by consulting it various questions concerning
new Canarese find their proper answer. The so-called Gamaka-
compounds (p. 200 seq.), however, are to be used with much
discretion, especially in Prose; only in a few instances European
scholars may feel the necessity of using them, but as a general
rule, such compounds will not but lessen the clearness of a
sentence.
THE COMMENTATOR.
The Commentator’s name is, as we have seen (p. iv), Nishthira-
sanjayya He quotes, here and there, Sanskrt rules; only of
that on p. 12 and of the second one on p. 20, we do not know the
source; of the other ones two (pp. 20. 51) are from 7811118 gram-
mar, the remaining ones are from a grammar called 8860585828,
a copy of which is in our hands, 80 that we have been able to
add the places where the rules occur. This Sabd&inuifsana
XIV PREFACE.
treats, in short Stitras, of the Canarese language, and does so in
Sanskzt, using the Canarese alphabet. Our copy commences:
Atha Sabd&nuSisanam Arabhyate || kesh&m SabddnAm Karndtak&ndm | 986007೩ | Siddh&
hi 128084) |1|
Vrtti || Akardadyo 7೩೫೩1. SuddhakAs te hi loke prasiddh& eva 76611೩77871 |]
Arthalaiurlré&aid aul tat-tad-dirgha-plut&3 ಓಜ || ka kha ga gha naa tha ja
Jha na ta tha 4a dha na pa pha babha ma ya rala va 8a shasa ha ra 1 || 1086 hi y&vanto
varnd yddrSaS Ca 8807170888 tad-ASrayanenaivedam 88517817 pravrttam iti sti¢andya stitram
idam pr&rabdham ||
It consists of 4 Pidas, at the end of each of which we read: Iti ribhattakalankavira-
citydm Bhash&manjarisamakhyyAm Sabd&nusdsanavrttau ete.
Hence the name of the author of the commentary accom-
panying the SabdinuidAsana is Sribhattakalaaka, and that of the
commentary Bhashimanjari. That this Pandita wrote before Ni-
shthArasanjayya is clearly proved by the last mentioned Sholiast’s
quoting not only the SabdAnu$asana, but also its commentary.
From this we conclude that NishthArasanjayya’s commentary 15
comparatively modern. Itis not in M.D. which has been copied
A. D. 1700 (see farther on); does this fact reflect on NisthAra-
saxjayya’s date? (In the Bhatta’s gloss to I., 77 we have observed
the instance: Jinam {tam | Jinamitam | i. e. this person 1s a
Jina. See also p. 301).
The name of the SabdAnuiisana’s author is not given. Ac-
cording to our opinion that the Jainas have been the first who
fairly cultivated Canarese literature, we consider the Sabdanu-
8058118 to be posterior to KeSava’s work; besides, if it had existed
at his time, we think 1008078 would have mentioned it by name.
Its being composed in Sauskrt might show, that it was done by
a Brahmin who might have chosen that languge as his vehicle
of information, to supersede, if possible, Kefava’s grammar with
the orthodox. But as well a Jaina may have been its author,
who would have used Sauskrt in order to raise the respect for
Canarese and to procure for his work the favor also of the
orthodox. For the time being we think it probable, that the
PREFACE. XV
SabdanuiAsanais based on the Sabdamunidarpana. from the reduced
pana,
version of which Bhattakalaaka seems to have taken many of
his instances (perhaps most of them). * This makes it more than
probable that it has not been Nishthdrasanjayya who commenced
to give the Sabdamanidarpana its fixed and now most current
shape (p. 17). The SabdAnuiAsana appears to know the use of
the ancient letter la (ಲ), though our copy also does not give 1॥
when separately introducing the Consonants (T., 6 seq.), and (113
1., 82 seq.) uses la (೪) where, according to Kefava, la (ಬಿ) ought
to have been used.* Its arrangement is different from the Sa-
bdamanidarpana’s, and it treats of some subjects in greater detail,
whereas it leaves out others altogether or modifies them (cf.
Sabdam. pp. 55. 66. 71. 105. 106. 271. 276, 281. 285. 287.
300. 301).
THE AUTHOR, HIS PREDECESSORS
AND SOME SIGNS OF THEIR TIME.
The Author's name is Kefava (p. 1), KefirAja (pp. 2. 3. 87).
His father was Mallik&rjuna, whose joy was intelligence, and
who was exalted among and dear to the performers of religious
meditation (yOg1; pp. 2. 3). His mother was a daughter of the
poet Sumanobaza who was a teacher (upidhyAya, 808/78) to the
people of military caste called the yAdavas (pp. 2. 3, belonging
to the Aryas, p. 408). He himself, like his father in law, was a
man of poetic art (kavi; pp. 2. 3) to which, of course, belongs
also a good knowledge of grammar. “Flashing thoughts, study
(or practice), homage to the learned, familiarity with poetical
works produce poems” (p. 175). By the sholiast (or sholiasts?)
he 1s called “master of the poets”, “excellent poet” (pp. 2. 87 ಭು
and “a second Brahman” (p. 301). See also p. 407 seq. He
appears as poet also in his grammar, having worked out his
rules (80೩) in verse. |
a
* The 50/೩8 there given refer to KeSava’s rules concerning the changes of ಅ and ಛು,
XVI PREFACE.
His work, the Sabdamanidarpana 1. 6. Jewel-mirror of
Grammar, is called by himself ೩ Sistra (pp. 1. 3. 9); he composed
it on account of wishes uttered by teachers of distinction (p. ಶಿ);
perhaps the necessity was felt to get a comprehensive (vistAra)*
Canarese Grammar (Karnataka vyakaraza; p. 3). It would seem
there had existed already one or more Canarese grammars (in
Canarese) of some sort at his time, as the verse under “padyartha-
kke visandhiyAdudarke” on p. 73 (cf. ನ. 214) is apparently a
grammatical quotation; in §. 187 he mentions people versed
in grammar (70178187818); in the Vxtti of ೫5. 215 he (according
to W. and M.) refers his readers to grammarians (80101; cf.
Ss. 313; 315). However he executed his work independently,
basing it chiefly on poetical compositions which he had at hand
‘(p. 5. 231) and more than probably consulting PAnini’s 515111
Grammar (pp. 20. 51. 155. 163). Onp. 101 he gives the exam-
ple (of doubtless reading): “Dafa Vyakarana’ 1. ೦. the ten
grammars; but these are, as it seems, the 10 Sazsktt grammars.
It cannot be ascertained what sholiast added the words at the
end of each Chapter (they are also in the copies which have no
commentary; are they by KeSava himself?) in which, regarding
the grammar, it is said: 411 18 an arrow (or poison) for (killing
all) doubts concerning the words sprung from the minds of per-
sons versed in grammar (80/011೩ jana); agreeable and well-read
persons approach it; it is free from deficiencies, and has been
composed by the excellent poet KefirAja who is a teacher to
instruct (811810) in the characteristics of Canarese’. The same
remark 18 to be made in reference tothe verse on p. 30], the first
verse on p. 302, and those on p. 407 seq.).
Kefava’s predecessors in the art of poetry were, amongst
others, these ten: Gajaga, Gunanandi, Manasija, Asaga, Candra-
bhatta, Gunavarma, Srivijaya, Honna, Hampa and Sujanottamsa;
further Hamsa Rija on ). 377. The works of these and other
*This word is notin W., 2, ಲೆ, and M. D.; itis also in M.
PREFACE. XVIL
poets he made the base for his own work, and cites them (ps. 4
5). Itis possible that on p. 39 “Gunanandi’, and on pp. 109.
112. 133. 164 “Sujanottamsa” mean that the passages occurring
there, are quotations from their works; itis a pity that the manu-
scripts do not make it known. Gunavarma, however, is directly
cited p. 144, and his work, a Harivan§a in Canarese, is named.
Kefava calls his predecessors’ works “10781878 kxti” (p. 93),
their views “Puritana mata” (p. 10), “Kaviivaramata” (p. 169,
their manner “80177818” (pp. 11; 207), “KavimArga” (p. 231)
themselves “801 mahakavi” (p. 31), <PramAna purusha” (p. 32),
sSukavi’” (p. 238), “Sukavindra” (ಗು. 29), “PurAtana kavi” (p.
121), *Adya” (p. 93), “Piriya” (the old, p. 38). He sneeringly
contrasts with the former poets the 4108/1178 kaviiva” (Messrs.
to-day-poets, p. 134), “Kukavi” (p. 81), “Aligavi’ (ruinous poets,
p. 78), and abuses them (pp. 71. 72. 272). (“igadina negalteya
kabba” on p. 121 means “the poetic works of renown as we have
them now” by the help of ancient poets).
Regarding the Canarese language as it was in use in KeSava’s
period, we have an interesting verse on p. 78. The whole verse
18 only in W.; M. A. has only ಪಳಗನ್ನಡಂ, 31. B. ಪಲ್ಗನ್ನಡ. 11, has
only
ಪಳೆಗಂನಡಂ ಪುದುಂಗೊಳೆ (see 8. ನ. 167)
ಕೊಳೆ ಸಕ್ಕದಮಂ ತಗುಲೌ.
ಜ್
As the verse stands in W., its syllables of Alliteration (೪, la)
are wrong; they ought to have been, as appears still in 11. B.,
ಲೈ la; see ). 34, No. 93; p. 36, No. 144; p. 31, No. 166; p.
37, No. 162. Only ಮೆಳಸಂ (ಮೆಳಸಂ ಕೋದ ಅಂತಿರೆ; ಮೆಳೆಸಂ 0೦೦೦15
again according to W. 8. S. 188)* causes a difficulty; according
to the meaning required it might be a mistake for ಮೇಳನಂ, mix-
ture”, “together”, the short vowel having been adopted for the
sake of the metre (by some poets ೫. 118 is generalized so as to
refer also to such a case); but then the la would not harmonize
*For ಮೆಳಸು 866 8. ನ. 282.
೫1೫111 PREFACE. .
with the las. However let us, for the sake of convenience, take
the form to be ಮೇಳನಂ, and a translation would be: “In attempt-
ing (?) verses in Ancient Canarese, they employ (also) corrupt
Sanskrt (i. 6. Tadbhavas which are not in use), and promiscuous-
ly (2), file on also a large (?) pearl of wisdom; can the poetry
of ruinous poets who express themselves in such a manner, capti-
vate the heart of the wise?” Whatsoever the reading may have
been, we find here the testimony that in Kesirija’s days there
was (in poetical works) a Canarese which was to be declared
Ancient. Now what was ancient, what modern Canarese at that
time? KeSava does not call his Grammar (the language of which
certainly 1s ancient to us) a grammar of ancient Canarese, but
of the Canarese language (p. 3). Only some few peculiarities
of the language current at his time are presented to us,
namely, for instance, the uncertainty in the pronunciation and
use of the letter ©, ಹೂ (pp. 27; 29 seq.; 82 seq.; cf p. 1x.); the
use of ಲ, la, together with Canarese %, la, in alliteration (pp. 13.
28); the use of Canarese la instead of la in some words (p. 41;
cf. also pp. 71. 72. 75); and the obscurity in the meaning of
some words (s0 that KeSava finds himself in the necessity to ex-
plain them; Ch. 1x.; cf. also ps. 206. 207, 248. 268. 296; and
some of the Tadbhavas). A remarkable fact is that at the time
when Kefava wrote, Sanskzt words in a fixed form, either as
Tatsamas or Tadbhavas, apparently to the same amount as in
our days, had already been appropriated by the Canarese people;
their language was already enriched by Sanskrt.
Besides the Sabdamanidarpana, 1008078, according to page
408, wrote also a Cola Plaka Caritra, a Subhadr& Harana, a
Prabodha Candra and a Kiréita. The first of these works, the
“Tale of the Cola king or of the Cola kings” may be of some
historical value. The Prabodha Candra, “moon of knowledge,”
may be a philosophical treatise; the other two evidently refer
to Purdinika tales.
bree SE
PREFACE. XIX
Let us now cast a glance at the literary works which most
occupied the mind of the learned of Kefava’s period, as they
appear in his Grammar. “The Vedas are proof” isan instance on
0. 175; “the four Vedas” one on p. 101. “Manu” appears on
pp: 06. 152; “the way of Manu” on p. 133; “Manu and he (the
king) are truthfully acting” on p. 175. Thence the four Vedas
and probably the so-called law book of Manu were amongst the
then current literature. The Harivamka had been thought of so
highly as to have received the honor of being translated into
Canarese (p. 144). That Kefava’s predecessors, like himself
(see p. xvi.) took the topics for many of their compositions out
of the Mahdbhdrata and Rdmdyama, is sufficiently proved by
the quotations from their works; these clearly refer to the war-
and love-stories contained in those epic poems (also the KirAta-
and Sabara-women are not wanting, pp. 144. 166). Of the
characters figuring in the Mahabhdrata and Réméyana we find
the following in KeSava’s instances:*
Angddhipati,, Karna (9), p. 263; Abhimanyu, a son of Arjuna, 152; Amarendrasuta,
Arjuna (9), 136; Arjuna, 116. 284; Tnakuladipa, 215; Ryjuvira, the hero Rju, a brother of
Krshna’s, 74; Kamsa, a prince of Mathur&, killed by Krshna (3718000), 183; Karna, bro-
ther to the Pandavas, 68. 89. 133. 171. 177. 188, 264, 284; Kiriti, Arjuna, 267; Kuru, 136;
291; Kurukula, 216; Kurupati, Kururdja, Kuruprabhu, Kurukulddhipa, Karna (Yudhi-
811178), 71. 151. 171. 288. 294; Kzpa, adopted son of S&ntanu, 16, 265, 292; Kyshna, 160;
೫168, ೩ demon killed by Kyshna, 183; Kounteya, son of Kunti, 288; Kaurava, 91, 267, 288;
Kauravdri, Bhima?, 200; Gdndivi (=GiAndivi), Arjuna, 200, 281. 288; Janaka (?), 256;
Jamadagnya, 382೩801818, 223; Taraka, a giant killed by KumarasvAmi, 260. 263; Durjaya,
Bhimasena, 91; Duryodhana, eldest son of Dhrtardshtra, 177; Drona, 288; Dharmaja,
Yudhishthira, 282; (Dharapura, 288); Nakula, one of the Pandavas, 116; Nala, 208;
Nara, Arjuna, 81; Nilagriva, 292; Pavananandana, Hanumanta, 180, 188; Pandava, 78,
287, 288. 292; Péndu Tanuja, 266; Pythe, Kunti, 263; Phalguna, Arjuna, 270. 281; Baka,
a giant destroyed by Bhima, 183; Bakdri, Bhima (?), 81; Bala, Balabhadra, 267; Bali, 251;
Balabhadra, Krshna’s elder brother, 160; Bhagadatta, 203; Bhénutanuja, the monkey-
sovereign Sugriva (?), or Karna (?), 155. 292; Bhdskarasuta, Sugriva or Karna, 81; Bhima,
81 (2). 91. 98. 116, Bhishma, 210. 287; Bhujagendra, ೩ serpent-king, 145; (Manikdta
*Ch, VII has not been taken into account,
ಚು ಸ ಮುಸು ಸ ಮಮರ ಎಎ ಪ ಪ ಸಮು ಸು ಸ ಜು ಯ ಪಾಸ ಪಜ ಪಸ ಜಂ EE
XX PREFACE.
Nagara, 262); Mdndhdtr, son of Yuvankiva, 104; (11610176088, 288); Mura, a demon killed
by Krshna, 183; Murdntaka, 292; Murahara, Krshna, 81; Ravisuta, Karna, 251; Rama,
68, 76. 98, 113. 116, 142. 145, 146, 188, 255; Lakshmana, Rima’s younger brother, 116;
5000501, Arjuna, 263; Sahadeva, one of the 281687೩5, 263; Site, 68. 155, Hanumanta,
108; Hiranyaka (?), 208,
(Cf. Udayaditya, 175; Kalpinghripa, 277; Kaviparameshti SvAmi, 125; Janodaya, 255;
Nidrasimha, 192; Nzpatunga 171; VikhyAtayasa, 138; Samantabhadra SvAmi, 125; Simha-
sena, 177; Haribhara 177).
From the frequent use made of the mentioned two great
epic poems by the authors whose works were in Kefava’s hands,
it may be guessed that his quotations will introduce us also in-
to Brahmantcal Mythology; and such is, in fact, the case. We
hear of the following deities:
Agni, p. 145; Antaka (Yama), 150; Abjagarbha (Bramha), 69; Ambujodara (Vishnu),
68. 293; Aryaman, 106; 118110೩ (Bramha) 236; Indra, 62. 68. 69. 78. 90. 154. 251. 285; 7
(“Is not 788, ox Siva, the high-gifted in the dwelling of poets which is the treasure of splen-
dour?”),* 57; ISvara ( Siva), 62. 266; Upendra, 251; Urvadi (an Apsaras), 151; Kamala-
bhava (Bramha), 268; Kima, 109, 110. 296; KAlAgnirudra (Rudra or Siva as the fire of
tho all-destroying time), 142; Kinnara, 266; Kusumeshu (Cupid), 75. 127. 151; Gangaéd-
damani (Siva), 68; ೩7088, 93. 151. 207; Giri3a ( Siva), 78; Gorava (a Canarese name for
Siva), 57; Gauri, 103. 113; Java (Yama), 68; Tilottame (an Apsaras), 151; Trinetra (Siva),
72. 207; TrilokeSvara (Siva? “Not a divinely-acting actor cau one call thee, lord of the three
worlds!””), 74; Danavaripu (= Dinavari, Vishnu), 200, 263; Divijingane (goddess), 82. 109.
112. 121; Dhdmapataka (Agni?), 272; Devendra (Indra), 145; Nandi (the fabulous bull?),
110; Narayana, 98. 267; Niruti, 272; Nosala kanna deva (a translation into Canarese of
bhalaksha-deva, Siva), 162; Padmaja (Bramha), 128; Padmodara (Vishnu) 18; PArvati,
113; Purushottama, 177; Purahara (Siva), 192; ೫61೩7, 106, Balavirodhi (Indra), 400;
Balavairi, 251; Bijjodara (a demigod), 181; Bhairava ( Siva as a demon), 79; Manjughoshi
(an Apsaras), 151; Madana (Cupid), 81. 145; Manasija (Cupid) 192; Manojavira (Cupid),
117; MakaAli, 209; Myda (Siva), 142; Menaki (an Apsaras), 151; Rambhe (an Apsaras),
117, 151. 160, 268; Lakshmi, 108, 209; Vagdevi (Sarasvati), 1; Vidyidharadakravarti
(Siva?), 155; Vishnu, 77. 90. 269; Sadkara (Siva), 113; Sati (Indra’s wife), 108. :118;
Sacipa (Indra), 90; Siva, 110, 113; Sarasvati, 67. 90. 103, 109, 118; Siri (Sri), 109; Sura-
guru (Brhaspati), 133; Hari, 162,272.
In this list Siva stands out somewhat prominently, bearing also two Canarese names,
Vedi
and that of a demon; also Bramha has a Canarese appellation. —
iy
* 01, Nagavarma’s éhandas. ಲ
(re)
jp
PREFACE. XXL
On p. 225 occurs a verse which contains a prescription for healing a boil; has it been
taken from a Canarese treatise on Medicine? The samo question may be made regarding
the verse on p. 224, beginning VIA, and 10 that on p. 345, beginning ತರ್ದ್ದು--(ದರ್ದ್ದು, ದದ್ರು
is a kind of leprosy).
Mukti (delivery of the soul from the body) is, according to KeSava, the great end of
man, p. 8; temples are mentioned on p. 125. 233); worship of idols (p. 155) with flowers on
p. 165; with 187708 on p. 207; the qualities required for a Purohita are stated on p. 129;
caste is alluded to on p. 128. 130 (“It is ground, i.e. a fundamental maxim?, when one
praises caste, firmness, the power of science and the ornament of heroism”). 84. 187; destiny
on p. 157 (“He became great, or lived, by destiny”).
Now let us ask: 4 Was 1048000 an orthodox man?” Although
the Brahmanical Pantheon appears in his own words and his
quotations, there seems to be no doubt whatever that he himself
and the poets he took for his guides, were Jainas. Concerning
these sectarians M. 11111107 (೧0೫5111 Literature p. 261) has made
the remark: “The Jainas, though supposed to have made their
peace with the Brahmans, yet in their sacred works, written to-
wards the beginning of the 4th century 4. D., treat their oppo-
nents with marked disrespect.” The truth contained in these
words is forced upon the reader of KeSava’s Grammar, if, as will
become pretty certain, he was a Jaina.
On p. 7 he says: “By the wish of abeing the substance of sound (Sabda-dravya) is born
as white, by means of suitable wind at the root of the navel like (the blowing of) a horn;
its effect is speech (8abda)y’. To this the Sholiast adds: “The Jainas vindicate substance
to sound’. Honorably mentioned are on p. 38 Grhata (Aruhata, either “belonging to the
doctrines of Jina” or 6೩ Jaina”; cf. Savanam on p. 200) and JHnendra (either 4೩ Buddha” or
“one of the Arhants of the Jainas”=JineSvara). On page 151 there is the prayer: “Give
me abundance of joy, 0 highest Jinendra!” P. 128 occurs the verse: “By his going into
death (i. e. by his composedly awaiting death) he caused to shine the views of the Jainas
which have such a character (iravu, lit. being) as to be commotionless (perhaps: “that one
is commotionless by means of them”) in the same manner till the end of the highest age.”
P. 93 we have an attack on the Brahmans: “0 Siva, these people who say: ‘That superior
(brightness) of the sun (we meditate; may he stimulate our rites,’ i. 9. the observers of the
vedic ritual, by sacrificing animals,) have destroyed (the Jaina doctrine) which teaches:
Not killing is the best religion.” (“Tat savitur varenyam’’ is the beginning of the most
sacred of the so-called Gidyatris of the Veda; it is found in Rgveda 111., 62,10). A similar
XXII PREFACE.
EE EN
attack may be contained in the words on p. 168: “The great riches of the great Indra are
all perishable”; cf. p. 74 about Triloke3vara. The Jainas’ theory of Accommodation
(samddhi) we find expressed on p. 118 ju the following words: “Fetching tenets even of
other meanings, fixing them to other meanings and expressing them conjointly in a work
of clever diction, is called: Reconciling differences.’ The same may be held forth, on p.
68, by the words: “Oho, let also the greatness of other people remain!”
That Kefava was a Jaina may derive further conformation
from this scholar belonging to a Kshatriya family (p. xv.), and
from his esteem for Kshatriya legends, especially also the Hari-
vamsa (p. xvi1.; M. Miiller p. 261). If his Cola P4laka Caritram
referred'to a Jaina (or Jainas) of that name, it would be very
significant.
KESAVA’S AGE.
It 1s not within our power exactly to determine the age of
Kesava. The first thing we may safely say is that, according
to M. Miller's date given on p. xx1., he cannot have written
but after the beginning of the 5th century 4. D., his work resting
upon that of other Jaina Pandits.
Then we have his Cola 061410೩ Caritra. According to the
Journal of the Royal Asiatic Society, 1865, p. 252 seq., Rajendra
Cola, the dominant sovereign of Southern India, in whose person
the power of the Colas reached its zenith, about 1000 4. ಐ. esta-
blished his power also in the Telugu country. Is this Réjendra
Cola the same with the Cola RAja, mentioned in the Mysore Dis-
trict Gazetteer, 1869, p. 100 seq., of whom it is stated there that
he, the mighty and learned Cola RA4ja, a Yadu, who subdued
the whole earth, was solemnly declared by a Siddha (a superna-
tural being) to be the king of Karndtaka (the Canarese country)?
This Cola RAja’s 7th successor, who speaks about his ancestor
in such high terms in a Sisana or grant belonging to the temple
of SomanAthapura (Mysore), ruled still 4. ೧.” 1277 (the grant
itself is dated 1270 4. p.). If RAjendra Cola and Cola RAaja were
identical, each of the eight kings up to the year 1277 ೬. 2.
(1000-1277) might be said to have reigned 35 years, a period
PREFACE. ೫೩೫111
which would not appear too strange; andif 108/7878 Cola P4laka
Caritra treated of that renowned Rajendra Cola, it would, of
course, have been written after the year 1000 .p. (We have
been making endeavours to find a copy of this work; but as
yet without success).
Further KeSava has the instance on p. 142 (in W. and M.,,
the others having only #Tailapan&”): “The sword of the arm
of Tailapa was like Rudra (when being: considered as) the fire
of the (all-destroying) time”. According to the same Journal
of the R. A. ನ. (pp. 252, 253,261) Taila Bhipa(or Taila Pa) 11.
(Tailapa 1. lived about 800 4..) 4. 0. 978 victoriously and power-
fully restored the dynasty of the (06101785 in Kaly&na to the
west of Hydarabad. Tailapa Deva 111. reigned there 1150 ೬.2.
(p. 254). ೬.7. 1189 the dynasty was extinguished by Bijjala Deva,
a Jaina, the founder of the Kalaburigi (Beder) dynasty. If
Kefava’s Tailapa were one of these, our grammarian might have
lived between 973 and 1150 4.D., or after 1150 4. p. The authori-
ties he quotes, seem to have known nothing about the quarrels,
B1jala Deva had with the Lingaits (Nandi, p. 100, is already
mentioned Tait. Arany. X., 1, 6), especially with Basava, his minist-
ex. (Were the CAlukyas also Jainas? Wars between Jaina kings
were of no unfrequent occurrence on the western coast).
The sholiast, NishthAra Sanjayya, seems to have thought,
that KeSava was posterior to Amarasimha, the author of the Ama-
rakosha (p. 98). This Lexicographer has been said to have
lived about 50 years ೫. 0. That his lexicon existed before Saaka-
rasdirya (about 800 4. D.), is confirmed by a popular legend
which says that, when Sankaratdrya had Jaina books destroyed
at a place on the banks of the Tungabhadr& by having them
thrown into the river, a book was observed swimming. When
informed of this wonder, he ordered it to be taken out of the
water and be shown to him. As he looked through it, he found
1t 80 valuable that he had it preserved.
XXIV PREFACE.
Further the sholiast (whether also NishthAra Sanjayya?) says,
that KeSava composed his list of Canarese verbal roots in the
same manner as Bhima did his list of Vedic verbal roots (p. 302),
thus placing him perhaps after Bhima. Who is this Bhima?
We adduce, now, a year before which Kefava has lived and
obtained reputation,—the year 1657 a. p. Itisthatat the begin-
ning of which the Canarese Riajatekhara, which mentions KeSava,
was completed. We quote the following verses from 1t: «Un-
interruptingly praising Renuka, Rama Pandita, the great Maru-
61:7೩, Mayideva, Jina, Jakkanarya, the world-known Malhana,
Mallanarya, the beloved Sambhu, Saakara, Hariivara, Righava
and Keirdja, 8 bow down to them, and thus I shall attain suc-
cess in my chief object” (1 v. 17). (In the next verse he praises
Bhima, the author of the Canarese Basava Purina of which a
word will be said afterwards, and his predecessor and heavenly
teacher Soma. Inv. 28 he alludes to “Kalidasa and the many |
other true poets” in Bhoja R&ja’s great assembly. The last verse 1ಊ॥॥
of the whole book is:) “On the third day ofthe bright lunar fort- | Me
night, a Wednesday, of the month Migha (Januray—February), Phi.
in the (28th) fine Jaya year which belongs to the well-known
Salivihana era, and is counted by the Pearls (9), the Seas (7),
the Arrows (5) and the Earth (1), this work was finished. It was
by Shadakshari Deva”. Here we have ಅ. Saka 1579
or A. D. 1657, before which Kefava had become a great man.”
| time,
/ Now
| Ime
| Metre
toon
1 pri
15 kno
Anthc
|
™M
111 ॥
*In a treatise on Metrics, called Kavijihvdbandhana, which was composed by Ivara
Kavi, son of Katéuteda, the following verse occurs: i
11
5181
ಉತ್ಸಲವೃತ್ತಂ. Sb
ನಂ ಬಿಯಸನಂ ನಮಿಸುತ್ತಿರೆ ಕಾಳಿದಾಸಕಾ 18 sy,
ತ್ರಮೆಬಾಣಿದಂಡಿಹರುವಾದ್ದರುಮಂ ಬಲಗೊಂಡು ಪಂಪನಂ | 11
'ತ್ರಜನಾಗವರ್ಮಸುಧಿಯಂ ಕವಿಕೇಶವರನ್ನಮುಖ್ಯುರಂ Ne ಗ
ತ್ರಶೊಳಟ್ಟು ಪೇಳ್ಗ ಕೃಶಿಯಂ ವಿಬುಧರಿ ಮನನೆಚ್ಚುಕಿರ್ಫ್ಪ್ಗನಂ |] 6|| ರೀ
bang
dk,
“Making obeisance to Valmiki, to Bilhana (?Biyaga), I (reverently) circumambulate
Kéliddsa, Béna of excellent poetry, Dandi, Harusha and the others (who are Sanskrt poets);
ಮಾ
PREFACE.
ot in the
Looking at the various metres (their names were 0
manuscripts) adduced in his Grammar, we find only such as are
used also in Sanskrt. They are:
1. Kanda; 2, UtpalamAlikA (pp. 81. 158); 3. Upendravajra (17); 4. CampakamAl& (136.
230); 5. Mattebhavikridita (78, 188. 301); 6, Vamsastha (144); 7. Sragdhar& (128).
(Gadyak&vya 72). 4
We may therefore arrive at the conclusion, that the pure
Canarese metres had not yet come into existence at Kefava’s
time. A very common one of these is the Bhimini Shatpadi.
Now the Basava Purana, the author of which, as stated above,
1s mentioned in the RAjasekhara, is composed exclusively in this
metre. Is not this, together with its other peculiarities alluded
10 on p. 201.) a strong arguinent to the effect that Ketava’s work
ls prior to the Basava Purina? The date of this Canarese work
1s known to us by the following verse occurring in it (Canarese
Anthology v. 667):
remember Pampa (Hampa), Cittaja (Manasija?) and the wise (9) Négavarma, (further) the
poet Ke8ava, the best of the (poet-) pearls, and thus utter the work that the wise may be
pleased”,
V. 11 runs thus (in the kanda metre):
ಲಕ್ಷ್ಮಣಶಿಕ್ಸ್ಟಾ ಚಾರ್ಯಸು
ಲಕ್ಷಿ ಣಿಕೇಶವನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಮಂ |
ದ್ಸಿ ನ
ಈಕ್ಲಿಸಿ ಶಿಕ್ಸಿಸಲೀಕ್ಸ್ರ
ಸಾಕ್ಸ್ಪಾದಭಿನವಸುಕೇಶಿರಾಜಂ ಪ್ರಸಿಯೇ || 11 ||
“When I teach (this book) after having studied the Sabdamanidarpana of the well-
distin guished 7708000 who was a master in teaching the characteristics (of the Canarese
Language), can it be falsehood that 18987೩ (1, 6. myself) is manifestly a second Sukedir&ja?”
About 1611168೩ 8೦೦ A, Weber’s Malavikagnimitra; the Bombay Guardian, 5th February,
1870, states that Kalidasa (and also Bhairavi, the author of the Kiratarjuniya) are mentioned
in a Jaina inscription of A.D. 584. About Bana (whether Sumanobidna, the father in 1೩%
of 81088787), Dandi and Harusha see A. Weber's Indischo Skizzen. Pampa is perhaps the
Hampa of our grammar (p. 4); Cittaja) may be the same as Manasija (p. 4). NAigavarma
is a well-known writer on metrics which have been frequently made use of in the Kavijihva-
bandhana. We hope soon to be enabled to edit Nagavarma’s Chandas.
XXXVI PREFACE.
“In such a manner that the learned, when hearing, will be pleased, Basava’s tale which
concerns the incaroation of the first bull, was finished on a Thursday, being the 10th day
of the dark lunar half of the Srivana month in the (43rd) year (of the known eyclus) called
Saumya, whereby the year of the Saka era is formed by arranging the lord of the stars
(1), the treasures (9), the eyes (2), and the moon (1)”.
This is 8. S. 1291-24. ೧. 1869. The composition of the
Purina, therefore, took place 502 years ago. (The king of Ka-
Ilyana whose minister Basava was, is the same who 4೬.0. 1182
had subverted the dynasty of the Calukyas, see p. ೫೫111).
Our own impression is that KeSava wrote about 700 years ago.
One of our manuscripts (M. D.) has, at its conclusion, the
following note: ಸ್ವಸ್ಕಿ ಶ್ರೀ ಜಯಾಭ್ಯ ದಯಶಾಲಿವಾಹನಶಕವರ್ಷ ೧೬೨೪ ಸಂದ
ವರ್ತ ಮಾನವಾದ ಚಿತ್ರಭಾನುಸಂವತ್ಸರದ ಮಾಘಬ ೨ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಖಾನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿಯು
ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಸಂಪೂರ್ಣಂ. 1 has, therefore, been finished 4.0. 1709,
being 169 years old.
Mercara, 3rd October 1871. F, Kittel.
The Au
{ teem for |
ಪೀಠಿಕೆ. PREFACE. ವಾಗ್ಗಲಂ, 8೫೫೫೫೦೫5 POWER.
ಶಭಬಮಣದರ್ಪಣಂ೦.
ನಿಮ್ಮೂರಸಂಜಯ್ಯೇನವೆರು ಐರೆದ ವ್ಯಾಖ್ಯ್ಯಾನಂ ಸಹಿಕೆಮಾದುದು.
The Jewel Mirror 0? Grammar, with the Commentary of Nishthfira Sanjayya.
ಯಕ PREFACE.
ಮೂಲಂ, Original text in the Kanda-metre.!)
ಪ್ರೀಮಾಗೇವಿಗೆ ಶಬ್ದ ದಿ
The Author’s 08- ನಾವಾವಿಂದ್ರಿಯದ ವಿಷಯಮಂ ಶ್ರೋತ್ರದೊಳು |
a ಕಾಂಯ. ದ್ಸಾಖಿಪ ನಿರ್ಮಲಮೂರ್ತಿಗಿ
ಳಾವದೈೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಮುಖದೊಳವನತನಪ್ಪೆಂ॥ 1
ಪದಚ್ಛೇದಂ, Separation of the words.
()
ಶ್ರೀವಾಗ್ಬೇವಿಗೆ ಶಬ್ದದಿಂ ಆ ಆ ಇಂದ್ರಿಯದ ವಿಷಯಮಂ ಶ್ರೋತ್ರದೊಳ್ ಉದ್ಬಾವಿಪ ನಿ
ರ್ಮಲಮೂರ್ತಿಗೆ ಇಳಾವಂದೈಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಖದೊಳ್ ಅವನತಂ ಅಪ್ಪಂ.
ಅನ್ನಯ 0°), Arrangement of the words in their prose-order,
as given in the ಟೀಕು.
ಆ ಆ ಇಂದ್ರಿಯದ ವಿಷಯಮಂ ಶೊ ್ರೀತ್ರದೊಳ್ ಶಬ್ದದಿಂ ಉದ್ಭ್ರಾ ವಿಪ ನಿರ್ಮಲಮೂರ್ತಿ
ಗೆ ಕ್ಟ ಶ್ರೀವಾಗ್ಬೇವಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ತುಕಾ ಚ ತಂ ಅಪ್ಲೆಂ.
1) The Kanda-metre is twice:
VWUUU | ಟುಟ ಬಟ | ಬ ಬ
ಬಟು ಲ | UWUUU | ಅಟಟ | UUUU | wu]
The other forms these original verse-feet may assume, are:— — — wu; ಹ ಆಆ 500
our edition of Nigavarma’s Metrics, verses 81, 82, 88, 84.
2) The ಪದಜ್ಛೇದ೦ ೩೫6 ಅನ್ನ್ಯ೦ are given only in two of our Manuscripts; they will be,
however, a help to beginners.
9 ಪೀಠಿಕೆ. PREFACE. ಕವೀಶ್ವರನ ನಾಮವಂಶಂಗಳ್, 7೫೫ AUTHORS NAME AND FAMILY.
BT, Meaning of each word and Remarks as given by
Nishthira Sanjayya.
ಆ ಆ ಇಂದ್ರಿಯದ ಶ್ರೋತ್ರ ತತ್ತು ನೇತ್ರ ಜಿಹ್ಪೆ ಘ್ರಾಣಂಗಳೆಂಬ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಂಗಳ;
ವಿಷಯಮಂ- ಶಬ್ದ ಸ್ಪರ್ಶ ರೂಪ ರಸ ಗಂಧಂಗಳೆಂಬ ಸಮಸ್ತ ವಿಷಯಂಗಳಂ; ಶೊ ಶ್ರೋತ್ರ ದೊಳ್=
ಶ್ರೊ ತ್ರೆ ಂದ್ರಿ ಯಪೊಂದಬಲ್ಲಿಯೆ; ಶಬ್ದದಿಂಡ ಶಬ್ದ ದಿಂದೆ;ಉದಾ ನ ವಿಪ-ಅಭಿವೃಕ್ತ ವ ಅಟ್ ಯಿ
ನಿರ್ಮಲಮೂರ್ತಿಗೆ= ವಿಮಲಸ್ವ ಕೂದು ಇಳಾವಂದೈೆಗೆ- ಭೂಜನದಿಂದೆ ವಂದಿಸಿ
ಕೊಂಬಳಾದ; ಶ್ರೀ ಐಶ್ವ ರ್ಯೋಪಲಕ್ಷಿ ತೆಯಾದ; ವಾಗೆ ಸೇವಿಗೆ ವಾಕ್ಯ. ೦ಬ ದೇವಿಗೆ; ಶಾಸ್ತ್ರ ಮು
ಖದೊಳ್ ಇ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ; ಜಡಿ ನರೆ ಸರಿಸುವಾತಂ, * ಅಫ್ಪೆಂ-ಆಗುವೆಂ.
ವೃತ್ತಿ, 1% author's explanatory Gloss,
ಕಾಂತಿಯೆಂಬ ಗುಣದೊಳನ್ಹಿ ತೆಯಪ್ರ ವಾಕ್ತೆ :೦ಬ ದೇವಿಗೆ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಂಗಳ
ಖಿಪಯಮಪು ಶಬ್ದ ಸ್ಪರ್ಶ ರೂಪ ರಸ ಗುಧಂಗಳೊಳ್ಳಂ ಶ್ರೋತ್ರೇಂದ್ರಿಯಮೊಂದ
ಅಲ್ಲಿಯ ಶಬ, ಮುಖದಿನಭಿವ್ಯ, ಕ್ಕಿಯು ಮಾಬ್ಬ ವಿಮಲಸ್ಸರೂಪಿಗೆ ಭುವನಸುತ್ತ ಗೆ
ಯೂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ತ ರಿಸುವಾತನಪ್ಪೇಂ.
ಮೂಲಂ.
Tho Authors ಕಲಸುಮನೋಬಾಣನ ಯಾ
86361159, ದವಕಟಕಾಚಾರ್ಯನೆಸೆವ ದ್ಹಿತ್ರನೆನಾಂ |
father is Mallik&dr-
juna, and he isa ಕವಿಕೇಶವನೆಂ ಯೋಗಿ
daughter’s son of
the pot Summo- ಪ್ರವರಚಿದಾನಂದಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಸುತನೆಂ 2 |
bina who is a teacher to the 7764181789.
ಡಿ
ಕವಿಸುಮನೋಬಾಣನ ಯಾದವಕಟಿಕಾಚಾರ್ಯನ ಎಸೆವ ದೌಹಿತ್ರನೆಂ ಆಂ, ಕವಿಕೇಶವ
ನೆಂ, ಯೋಗಿಪ್ರವರಚಿದಾನಂದಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಸುತನೆಂ. (see 8. 219.)
ಅನ್ನಯಂ,
ಯಾದವಕಟಿಕಾಚಾರ್ಯನ ಕವಿಸುಮನೋಬಾಣನ ಎಸೆವ ದೌಹಿತ್ರನೆಂ, ಯೋಗಿಪ್ರವರ
ಚಿದಾನಂದಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಸುತನೆಂ, ಆಂ ಕವಿಕೇಶವನೆಂ.
ಟೀಕು,
ಯಾದವ= ಯದುಕುಲದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ; ಕಟಿಕ- ಸಮೂಹಕ್ಕೆ; ಆಚಾರ್ಯನ ಗುರುವಾದ;
ಕವಿಸುಮನೋಬಾಣನ- ಸುಮನೋಬಾಣನೆಂಬ ಕವೀಶ್ವ ರನ; ಎಸೆವ ದೌಹಿತ್ರ ನೆಂ-ಶೋಭಿಸುವ
ಮಗಳ ಮಗನಾದ; ಯೋಗಿ= ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ; ಪ್ರವರ "ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ನಾದ; ಚಿದಾನಂದಮಲ್ಲಿ
ಕಾರ್ಜುರ್ನಜ್ಞಾನಾನಂದಮುಳ್ಳ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ; ಸುತನೆಂ- ಮಾಡ ಆಂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರನಾ
ದ ನಾಂ; ಕವಿಕೇಶವನೆಂ- ಕೇಶಿರಾಜಕವೀಶ್ರರಂ.
0 |
linily
ಕವೀಶ್ರರಂ ವಿಬುಧರ ಮೆಚ್ಚಿ ಗೆಯಂ ಬೇಡಿದುದ್ದು, 3೫೫ 40111೦೫ BEGS AS THB 7 FAVOUR OF THE 9
ವೃತ್ತಿ.
ಯಾದವಕಟಕೋಪಾಧ್ಯಾಯನಪ್ಪ ಕವಿಸುಮನೋಬ್ಬಾಂನ ಮಗಳ ಮಗನೆ,
ಯೂೋಗಿವಲ್ಲಭನಪು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಂದನನೆ, ಕೇಶಿರಾಜಕವಿಯೊ ಆಂ.
ಮೂಲಂ.
ಗುಣಮಮರೆ ಶಬ್ರಮಣ” ದ
This Grammar ರ್ಪಣನಾಮವನಿಟ್ಟು ನು ಯೆ ಕರ್ಣಾಟಕಲ
was composed at
the request of ಕ್ಷ್ಷಣಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರ ಮ ಆ೨
learned men,
ಸ್ಟ ೧೫ಕರ್ಷಲಸಿದು ಬೆಸಸೆ ಬಗೆವುಗೆ ಪೇಂೆಂ 8
ಪದಚ್ಯೆ ದಂ.
ಗುಣಂ ಅಮರೆ, ಶಬ್ದಮಣಿದವ ಜ್ ಇಟ್ಟು ನೆಲ್ೆಯೆ, ಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಬ್ದ
ಶಾಸ್ತ್ರಮಂ--ಲಾಕ್ಷಣಿಕರ್,. ಪೇಟ್ ಎಂದು, ಬೆಸಸೆ ಹ ಪೇಂಕ್ಸ್ಂ.
ಯಥಾನ್ಸಯೆಂ.
ಟೀಕು.
ಗುಣಂ ಶಬ್ದಸಾಮರ್ಥ್ಯವೆಂಬ ಗುಣಂ; ಅಮಕರೆ- ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಲಾಗಿ; ಶಬ್ದಮಣಿದ
ರ್ಪಣನಾಮವಂ- ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವೆಂಬ ನೆಸಲಿಂ; ಇಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು; ನೆಬಿತಿಯೆ-ಪೆರ್ಚುಗೆ
ಯಾಗೆ; ಕರ್ಣಾಟಕ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ; ಲಕ್ಷಣ- ಲಕ್ಷಣವಾದ; ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರ ನ ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರವಂ; |
ಲಾಕ್ಷಣಿಕರ್- ಲಕ್ಷಣಾಚಾರ್ಯರು; ಮಾ ಹೇಡಿ ಚಿಸಸಿ- ನಿರೂಪಿಸೆ; ಬಗೆವುಗೆ=
ಬಗೆ ಪೇರಿ ದ ಹೇಳ್ಬೆಂ.
ವೃತ್ತಿ
ಶಬ ಸಾಮಥ್ಯ ೯ಮಮರೆ, ಯಿಸ್ತಾ ಯ ಕಣರ್ಣಾಟಕವ್ಯಾಕರಣಮಂ, ಶಬ್ದ ಮ
ಸಾಲ್ ಪೆಸಖನಿಟ್ಟು-- ಲಕ್ಷ ೧೫ಾಚಾರ್ಯರ್, ಪೇಟಕಿದು, ಬೆಸ
ಮನಂಬುಗುವಂತೆ, ಪೇಲು3 ೦.
ಮೂಲಂ.
ಅವಧರಿಪುದು ವಿಬುಧರ್ ದೋ
Let learned men ಪವಿದಜಸೊಳೇನಾನುಮುಳ್ಳೊಡಂ ಪ್ರಿಯದಿಂ ತಿ |
ಗ್ ರ್ಧವುದು ಗುಣಯುತ್ತಮು ದೋ
ಪವಿದೂರಮುಮಾಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಕ್ರೆಕೊಳ್ಳದಿದಂ | 4 ||
ಇ ಫೀದಂ.
ಅವಧರಿಪುದು ವಿಬುಧರ್; ದೋಷಂ ಇದಟಸೊಳ್ ಬನ್ ಉಳ್ಳೂಡಂ ಪ್ರಿಯದಿಂ ತಿ
ರ್ದುವುದು; ಗುಣಯುಕ್ತಮುಂ ದೋಷವಿದೂರಮುಂ ಆಗೆ, ಮೆಚ್ಚಿ, ಕೈಕೊಳ್ಳ ದು ಇದಂ.
ಸ
1
ಪೀಠಿಕೆ. PREFACE. ಪೂರ್ವ ಕವಿಗಳ, ೫೬೩೬೭೧8 OF FORMER POETS,
ಅನ್ನಯಂ.
ಇದಂ ವಿಬುಧರ್ ಅವಧರಿಪ್ರದು; ಇದಜಿಸೊಳ್ ದೋಷಂ ಏನಾನುಂ ಉಳ್ಳೊಡಂ ಪ್ರಿಯ
ದಿಂ ತಿರ್ದುವುದು; ಗುಣಯುಕ್ಕಮುಂ ದೋಷವಿದೂರಮುಂ ಆಗೆ, ಮೆಚ್ಚಿ, ಕೈಕೊಳ್ಳುದು.
ಟೀಕು.
ಇದಂ ಈ ಶಬ್ದಮಣಿದಪ ೯ಣವಂ; ಐಬುಧರ್ ವಿದ್ಛ್ರಾಂಸರ್; ಅವಧರಿಪುದು= ಕೇಳ್ಳುದು;
ಇದಲಿಹೊಳ್ = ಈ ಶಬ್ರಮಣಿದವ ಣದಲ್ಲಿ; ದೋಷಂ- ಅಷ್ಟಾದಶದೋಷಂ; ಏನಾನುಂ- ಬ
ನುಂ; ಉಳ್ಳೂಡಂ- RT ಒಡಿ RS ತಿರ್ದುವುದು- ನೇರಿತ್ತಂ
ಮಾಡುವದು; ಗುಣಯುಕ್ತಮುಂ- ಶಬ್ದಸಾಮರ್ಥ್ಯವೆಂಬ ಗುಣದೊಡನೆ ಕೂಡಿದುದುಂ; ದೋ
ಷವಿದೂರಮುಂ- ದೋಷರಹಿತಮಾದುದುಂ; ಆಗೆ-ಆಗಲಾಗಿ; ಮೆಚ್ಚಿ- ಒಡಂಬಟ್ಟು; ಸೈಕೊ
ಳ್ತುದು-ಅಂಗೀಕರಿಸುವದು.
ಮತ್ತಿ.
ಲಂ
ಶಬ್ರಮಣ'ದರ್ಪಣದೊಳೇನಾನುಂ ದೋಷಮುಳ್ಳೂಡಂ ವಿದ್ದಾಂಸರವಧರಿ
ಸಿ ಕೇಳ್ದು , ಕರುಣದಿ, ಮನಪ್ರೀತಿವೆರಸಿ, ತಿರ್ದುವುದು; ಗುಣಾಸ್ವಿತಮುಂ ನಿ
ರ್ದೋಪಮುಮಾಗ್ಕ್ಯೆ ಮೆಚ್ಚಿ, ನೀಕರಿಪುದು.
ಮೂಲಂ.
ಗಜಗನ ಗುಣನಂದಿಯ ಮನ
In this work quo-
tations (cf. 5, 196) ಸಿಜನಸಗನ ಚಂದ್ರಚಟ್ಟ ಗುಣವರ್ಮತಶಿ xX |
have been made, for
instance, from the ವಿಜಯರ ಹೊಂನನ ಹಂಪನ
works of the 2೦೦08 ಎ2 ದು ಗ ುದಲುಕೆ ಫೆ ಹ ದ್ರ
(ಬ ಟು WU, O
Gajaga, Gunanandi ಸುಜನೋತ್ಕಂಸನ ಗ "ಬಿ ಲಾ ಅಕ | |
(8, 5. 247), Manasija, Asaga, Candrabbatta, Gunavarma (8. 8. 118), Srivijaya, Honna, 118110೩ and
Sujanottansa (8. Ss. 88; 90; 108; 1849)
ಇ... (ದಂ.
ಗಜಗನ, ಗುಣನಂದಿಯ, ಮನಸಿಜನ, ಸ ಚಂದ್ರಭಟ್ಟ ನಿಗುಣವರ್ಮಶ್ರೀವಿಜಯರ,
ಹೊಂನನ, ಹಂಪನ, ಸುಜನೋತ್ತಂಸನ ಸುಮಾರ್ಗಂ ಇದರಕೊಳೆ ಲಕ್ಷ್ಯಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಗಜಗನ- ಗಜಗನೆಂಬ ಕವೀಶ್ವರನ; ಗುಣನಂದಿಯ-ಗುಣನಂದಿಯೆಂಬ ಕವೀಶ್ವರನ; ಮನ
ಸಿಜನಾ ಮನಸಿಜನೆಂಬ ಕವೀಶ್ವರನ; ಅಸಗನ-ಅಸಗನೆಂಬ ಕವೀಶ್ವರನ; ಚಂದ್ರಭಟ್ಟಿಗುಣವರ್ಮ
ಶ್ರೀವಿಜಯರ- ಚಂದ್ರಭಟ್ಟನೆಂಬ ಗುಣವರ್ಮನೆಂಬ ಶ್ರೀವಿಜಯನೆಂಬೀ ಕವೀಶ್ವರರ; ಹೊಂನನ-
ಹೊಂನನೆಂಬ ಕವೀಶ್ವರನ; ಹಂಪನ ಹಂಪನೆಂಬ ಕವೀಶ್ರರನ; ಸುಜನೋತ್ಕ್ತಂಸನ- ಸುಜನೋ
ತ್ಮಂಸನೆಂಬ ಕವೀಶ್ರರನ; ಸುಮಾರ್ಗಂ- ಲೇಸಾದ ಕಾವ್ಯ ಮಾರ್ಗಂ; ಇದಟಬಸೊಳೆ- ಈ ಶಬ್ದಮ
ಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿಯೆ; ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಉದಾಹರಣೆಗಳ್ ಕುರುವಾಗಿರ್ಪವು.
| 8
| wrote
tory 6
ಕ್ತ
ಸತ್ರ:
1 |
0]
0 pp
ಸ್ಸ
IF
ಕೇಶವನ ಸ ಸ್ವಕೃತಿ, KESAVA WROTE THE RULES AND THE GLOSSES WITH THE INSTANCES. D
ವತ್ತಿ.
ಲಂ
ಈ ಕವಿಗಳಾದಿಯಾದ ಮತ್ತಂ ಪಲಂಬರ್ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕವಿಗಳುದಾಹರಣಂಗಳಿ |
ದಜುಸೊಳೊಳವು.
ಮೂಲಂ.
Besides the Author ಪ್ರಾಸಚ್ಛ ಹೋದ ಯವಿ
wrote an explana ವ್ಹಾಸದಿನಂಶಿಂತು ಶಬ್ದಮಿರ್ಕುಂ ವ್ರತ್ತಿ |
tory Gloss (ಅರ್ಥ ಭ್ರ: ©
ವೃತ್ತಿ) 680 119 ನ್ಸಾಸಂ ತದ್ದಾ ಫ್ರ್ಯಕುಳಮೆಂ
(ಸೂತ್ರಂ). ದಾ ಸೂತ್ರಕೃರ್ಥವ್ಯತಿ, ವರ್ಶಿಸೆ ಬರೆದೆಂ । 6 1
ಹದಜೆ ದಂ.
೪
ಪ್ರಾಸಚ್ಛ ಸ್ಥಂದೋನ್ನ ನ್ರಯವಿನ್ಯಾಸದಿಂ ಅಂತು ಇಂತು ಶಬ್ದಂ ಇಅಐರ್ತುಂ; ವೃತ್ತಿನ್ಯಾಸಂ ತದ್ವಾ
ಹ ನ ಆ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸ ಅರ್ಥವೃತ್ತಿ ವರ್ತಿಸೆ ತ
ಅನ್ನಯಂ.
ಪ್ರಾಸಚ್ಛಂದೋನ್ವ ಯವಿನ್ಯಾಸದಿಂ ಶಬ್ದಂ ಅಂತಿಂತು ಇರ್ಕುಂ; ವೃತ್ತಿನ್ಯಾಸಂ ತೆದ್ವ್ಯಾಕುಳೆಂ
ಎಂದು, ಆ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸ ಅರ್ಥವೃತ್ತಿ ಮ ಬರೆದೆಂ.
ಟೀಕು.
ಇಷಟ್ಟ್ರಾಸಂಗಳ; ಛಂದಃ ಛಂದಸ್ಸಿನ; ಅನ್ವ ಯ: ಅರ್ಥದ; ಎನ್ಸಾಸದಿಂ- ನಿಯಿಗೆ
೦=ಶ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ತ ಪಲ್ಲಟವಾಗಿ; ರ್ಕುಂ- ಇರ್ಪುವು; ವೃತ್ತಿ ನ್ಥಾಸಂ-
ವೃತ್ತಿವಿಸ್ತಾರಂ; 8 ಬೆಕು! ವ್ಯಾಕುಳಮೆಂದು- ಸಂದೇಹವಪ್ಪುದೆಂದು; ಆ ಸೂತ್ರಕ್ಸ- ಆಯಾ
ಸೂತ್ರಂಗಳ್ಗೆ; ಅರ್ಥವೃತ್ತಿ- ಅರ್ಥದ ವೃತ್ತಿಯು; ವರ್ತಿಸೆ- ಪ್ರವರ್ತಿಸೆ; ಬರೆದೆಂ-(ಅಂಥ) ವೃತ್ತಿ
ಯಂ ಲಿಪಿಸಿದೆಂ.
ವ್ಹತ್ತಿ.
ಪ್ರಾಸದ ಛುದದ ಅನ್ಹಯದ ನಿಬ್ಗೆಯಿಂ (ನಿಯುಗೆಯಿಂ) ಶಬ್ದಂಗಳ್ ವ್ಯತ್ಯಯ
ಮಾಗಿರ್ಪುವು; ಅವಜವಜಅ' ಬಲಿಯೊಳ್ತ ಪ್ರಿಯ ವಿಸ್ತಾರಂ ಪ್ಯಾಕುಲಮಾದಪುದೆಂ
ರ್ರ
ದಾ(ಯಾ) ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ (ಸೂತ್ರಂಗಳ್ಳಿ) ತಾತ್ತರ್ಯಾರ್ಥಂ ಪ್ರವರ್ಶಿಸುತ್ತಮಿರ ಬರೆದೆ.
ಮೂಲಂ.
ಜನಮಂಗೀಕರಿಪುದು ನೆ
The learned will ಸ 1೫
accept this work ಬ್ರನೆ ಸಂಬಂಧಾಭಿಭೇಯಶಕ್ಕಾನುಷ್ಠಾ |
favourably on ೩೦- ಎ
ರ ನನಿಜೇಪ್ಪಸಿದ್ದಿಗಳ್ಳೆಲ
count of its com-
pleteness. ನಿ ನಿಂದ ಕಾರಣದ ಶಬ್ರಮಣ'ದರ್ಪಣಮಂ | 7
1) Forms of the Neuter. See Ss. 95; 96; 110.
ಫೀಠಿಕೆ. PREFACE. ಈ ಗ್ರಂಥದ ಸುಲಕ್ಷಣಂ, THE COMPLETENESS OF THIS WORK.
ಪಡಚೆ ಕದಂ.
ಜನಂ ಅಂಗೀಕರಿಪುದು, ನೆಟ್ಟನೆ ಬ... ನನಿಜೇಷ್ಟ ನಿದ್ದಿ ಗೆಳ್ ನೆಲಸಿ
ನಿಂದ ಕಾರಣದೆ, ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಮಂ.
ಅನ್ಸುಯಂ.
ಸಂಬಂಧಾಭಿಧೇಯಶಕ್ಕಾನುಷ್ಠಾನನಿಜೇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ನೆಟ್ಟನೆ ನೆಲಸಿ ನಿಂದ ಕಾರಣದೆ ಶಬ್ದ
ಮಣಿದರ್ಪಣಮಂ ಜನಂ ಅಂಗೀಕರಿಪುದು.
ಟೀಣು.
ಸಂಬಂಧ-ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಸಂಬಂಧ? ಲಕ್ಷ್ಯಾಲಕ್ಷಣಸಂಬಂಧಳ ವಿಶೇಷ್ಯ ವಿಶೇಷಣಸಂಬಂಧ'
ಕರ್ತೃಕರ್ಮಕ್ರಿಯಾಸಂಬಂಧಮೆಂದು, ಪೊರ್ದುಗೆಗೆ ನಿಮಿತ್ತಂ; ಅಭಿಧೇಯಂ- ಅರ್ಥಂ; ಶಕ್ಕ್ಯಾ
ನುಷ್ಠಾ ನಂ-ಆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಾಧಿನಲ್ಲಕ ಕ ಉದ್ಯೋಗಂ; ನಿಜ-ತನ್ನ; ಇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ಗಟ್ ಹ ಇಷ್ಟಾ ರ್ಥ
ಸಿದ್ಧಿ ಸ್ ನೆಟ್ಟರ್ನೆ ಮ್ಯಕ್ಕಮಾಗಿ; ತೆ ನೆಲೆಗೊಂಡು; ನಿಂದ ಕಾರಣ ಬ ಅರ್ಪ ನ
ಕ “ಬ್ಬ A ಶಬ್ದಮಣಿದಪ ೯ಣವೆಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರಮಂ; ಜನಂ- ವಿದ್ರಜ್ಞನಂ; ಅಂಗೀಕ
ಆ ಕೆ ಸ್ತೀಕರಿಸುವದು.
ಪತ್ನಿ.
ಪಂ
ಸಂಬಂಧಮೆಂದು, ಪೊರ್ದುಗೆಗೆ ನಿಮಿತ್ತಂ; ಅಭಿಧೇಯಮೆಂದರ್ಥಂ; ಶಕ್ಯಾ
ನುಷ್ಠಾನಮೆಂದಾ ಪದಾರ್ಥಮಂ ಸಾಧಿಸಲ್ಲಕು )ಿಯ್ಯೋಗಂ; ಇಪುಸಿದ್ರ ಯೆಂದದಳ
ಫಲಪಾ ವಿಯ. ಇವು ಶಬ್ದ ಮಣದರ್ಪಣದೊಳೆ 'ಲೆಗೊಂಡಿರ್ಪದಟಿ ಸ್ವೀಕರಿಸದ
ಲೋಕಮಿಲ್ಲ.
ಮೂಲಂ.
ಕ್ರಮದಿಂದ ಸಂಧಿ ನಾಮಂ
mis vox ns ನಮೌಾಸಮಾ ತದ ತೆಂ ಪೂದಬ್ಹಾಖ್ಯಾತಂ |
8 Chapters. ಪ್ರಮುದಿತ ಧಾತುಮಪಭ್ರಂ
ಶಮವ್ಯಂಯಂ ಸಂಧಿ ಶಬ್ದ ಮಣದರ್ಪಣದೊಳ್ | 8 |
ಫದ ನೀದಂ.
ಕ್ರಮದಿಂದೆ ಸಂಧಿ, ನಾಮಂ, ಸ ಆ ತದ್ದಿತಂ, ಫೊದಲ ಆಖ್ಯ್ಯಾತಂ, ಪ್ರಮುದಿತ
ಧಾತುಂ, ಅಪಭ್ರಂಶಂ, ಅವ್ಯಯಂ-- ಸಂಧಿ ಶಬ್ದ ೫. ೯ಣದೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಕ್ರಮದಿಂದೆ ಸಂಧಿ, ನಾಮಂ, ಸಮಾಸಂ, ಆ ತದ್ದಿತಂ, ಪೊದ
ಯ್ಹಾಖ್ಯಾತಂ, ಪ್ರಮುದಿತಧಾತುಂ, ಅಪಭ್ರಂಶಂ, ಅವ್ಯಯಂ ಸಂಧಿ.
1) Relation between themes and affixes. 2) Relation between definables and definitions.
8) Relation between Substantives and Adjectives. 4) Relation between Subjects, Objects and
Predicates.
Orig
(( ಎ
(ಕಬಕ
Speech
ಕಬ್ಬ,
ಅದಟ 8 ಸಂಧಿಗಳ್, 178 8 CHAPTERS.
' ಟೀಕು,
ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊರ್ಳ್ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ; ಕ್ರಮದಿಂದೆ= ತರುವಾಯಿಂದೆ; ಸಂಧಿ-
ಸಂಧಿಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ನಾಮಂ- ನಾಮಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ಸಮಾಸೆಂ- ಸಮಾಸಪ್ರಕರಣಮೆಂ
ಹು ಟ್ರ ತದ್ದಿತಂ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತದ್ದಿ ಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ವೊದಬ್ಜಿ- ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಡೆದ; ಆಖ್ಯಾ
ತೆಂ-ಆಖ್ಯ್ಕಾ ತಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ಪ್ರಮುದಿತಧಾತುಂ- ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತೊ ಪಿಸಲ್ಪಲ್ಪ ಧಾತು
ಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ಅಪಭ್ರಂಶಂ- ಅಪಭ್ರ ಂಶಪ್ರಕರಣಮೆಂದು; ಅವ್ಯಯಂ-ಅಮ್ಯಯಪ್ರಕರಣಮೆಂ
ದು; ಸಂಧಿ-ಸಂಧಿಗಳೆಂಟು,
ಮತ್ಲಿ.
ಮ ಲಿಂ
ತರುವಾಂಯಿಂ ಸಂಧಿಯೆಂದುಂ, ನಾಮಮೆಂದು, ಸಮಾಸಮೆಂದುಂ, ತದ್ದಿ ತ್ರ
ಮೆಂದುಮ್, ಆಖ್ಯಾತಮೆಂದುಂ, ಧಾತುಮೆಂದುಮ್, ಅಪಭ್ರಂಶಮೆಂದುಮ್, ಅವ
ಯಮುಂದುಮ್ ಈ ಶಬ್ದ ಮಣ'ದರ್ಪಣದೊಳ್ಳಂಧಿಯೊಂಟಕ್ಕುಂ.
ಸ
ಮೂಲಂ."
ಅನುಕೂಲಪವನನಿಂ ಜೀ
Origin of Sound ನ ಸನ
(ಕಬ್ದದ್ರವ್ಯಂ) ಸ ವನಿಪ್ಟದಿಂ ನಾಭಮೂಲದೊಳ್ಳೆಹಳೆಯ ಪಂ |
Speech (or words, ಗಿನ ಪೊಲ್ ಶಬ್ದದ್ರವ್ಯಂ
ಕಣ್ಣ 5.80. ಬನಿಯಿಸುಗುಂ ಶ್ಲೇತಮದಜ ಕಾರ್ಯಂ ಶಬ್ದಂ॥ 9॥
| ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಅನುಕೂಲಪವನನಿಂ ಜೀವನ ಇಷ್ಟದಿಂ ನಾಭಿಮೂಲದೊಳ್ ಕಹಳೆಯ ಪಾಂಗಿನ ಪೊಲ್
ಶಬ್ದದ್ರಮ್ಯಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಶ್ರೇತಂ; ಅದಯ ಕಾರ್ಯಂ ಶಬ್ದಂ. |
ಅನ್ನಯಂ.
ಜೀವನ ಇಷ್ಟದಿಂ ಅನುಕೂಲಪವನನಿಂ ನಾಭಿಮೂಲದೊಳ್ ಕಹಳೆಯ ಪಾಂಗಿನ ವೊಲ್
ಶಬ್ದದ್ರವ್ಯಂ ಶ್ರೇತಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ; ಅದಿ ಕಾರ್ಯಂ ಶಬ್ದಂ.
ಟೀಣು.
ಜೇವನ=ಜೇವಾತ್ಮನ್ಯ ಇಷ್ಟದಿಂ- ಇಚ್ಛೆ ಯಿಂದೆ; ಅನುಕೂಲಪವನನಿಂ- ಜೀವನೊಡನೆ ಅನು
ಕೂಲವಾದ ಪ್ರಾಣಮಾರುತನಿಂದೆ; ನಾಭಿಮೂಲದೊರ್- ನಾಭಿಯ ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಕಹಳೆಯ
ಪಾಂಗಿನ ವೊಲ್-ನೆಗಪಿದ ಕಹಳೆಯಾಕಾರದ ಹಾಗೆ; ಶಬ್ದದ್ರಮ್ಯಂ- ಶಬ್ದವೆಂಬ ದ್ರಮ್ಯಂ; ಶ್ರೇ
ತಂಣಧವಳವರ್ಣಮಾಗಿ; ಜನಿಯಿಸುಗುಂ- ಪುಟ್ಟುವದು.
ವಿಚಾರಂ, Remark.
ಶಬ್ದದ್ರ ವ್ಯಮೆಂದೊಡೆ ಘಟಕ್ಕೆ ಮೃತ್ತಿಕೆಯೆಂತಂತೆ ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕವಾದ ಶಬ್ದಂಗಳ್ಬುಟ್ಟುವುದ
ರ್ಕೆ ಉಪಾದಾನಕಾರಣವಾದ ವಸ್ಸುವೆಂದಬ್ವುದು; ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ದ್ರಮ್ಯತ್ತಮಂ ಬೈನರ್ ಪೇಳ್ಬಪರ್.
ಅದಟ ಆ ಶಬ್ದದ್ರಮ್ಯದ; ಕಾರ್ಯಂ ಪ್ರಯೋಜನಂ; ಶಬ್ದಂ ಶಬ್ದಮಕ್ಕುಂ.
ಪೀಠಿಕೆ. PREFACE. ವ್ಯಾಕರಣದ ಫಲಂ, ೮887012856 OF GRAMMAR.
ವತ್ತಿ.
ಲಂ
ಅನುಕೂಲಪವನನ ಬೆಂಬಟ್ಂಯಂ ಜೀವನೊಡನೆ ಸಂಬಂಧಮಾಗಿರ್ಪುದಬ್ಂ
ನಾಭಿಯ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ನೆಗವಿದ ಕಹಳಯಾಕಾರದಿಂ ಶಬ್ರ ಮೆಂಬ ದ್ರವ್ಯಂ ೦ ಥವಳವ
ರ್ಣಮಾಗಿ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಅದಜ ಕಾರ್ಯಮಂ ಶಬ್ದ ಮೆಂಬರ್,
ಮೂಲಂ.
ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದೆ ಪದಮಾ
ಹ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪದದಿನರ್ಥಮರ್ಥದೆ ತತ್ತಾ |
Grammar. ಲೋಕಂ ತತ್ಹಾಲೋಕದಿ
ನಾಕಾಂಕ್ಷಿಪ ಮುಕ್ತಿಯಕ್ತುಮದೆ ಬುಧರ್ಗೆ ಫಲಂ ॥ 10 |
ಪದಜ್ಛೇದಂ.
ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದೆ ಪದಂ, ಆ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪದದಿಂ ಅರ್ಥಂ, ಅರ್ಥದೆ ತತ್ವಾಲೋಕಂ, ತ
ತ್ರಾಲೋಕದಿಂ ಆಕಾಂಕಿಪ ಮುಕ್ತಿ ಅಕ್ಲುಂ; ಅದೆ ಬುಧರ್ಗೆ ಫಲಂ.
ವೆ a ನಿ
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದೆ- ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರ ದಿಂದೆ; ಪದಂ-ಪದಸಿದ್ದಿ; ಅಕ್ಸುಂ್ ಅಪ್ಪುದು; ಆ ವ್ಯಾಕರಣ
ದ ಆ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರದ; ತ ಪಡಸಿದ್ದಿಯಿಂದೆ; ಅರ್ಥಂ ಅರ್ಥವಿಚಾರಂ ಅಪ್ಪುದು; ಅರ್ಥದೆ-
ಅವರದೆ ತತ್ವಾಲೋಕಂ- ತತ್ವಚ್ಞಾನಂ ಅಪ್ಪುದು; ತತ್ವಾಲೋಕದಿಂ್ ಸಸ್ಯ
ಆಕಾಂಕ್ಷಿಪ ಮುಕ್ತಿ ಬದುಸಲ್ಪಕ್ಕ ಮೋಕ್ಷಂ ಅಪ್ಪುದು; ಅದೆ=ಆ ಮೋಕ್ಷವೆ; ಗೂ
ದ್ರಾಂಸರ್ಗೆ; ಫಲಂ" ಸತ್ಛೃಲಂ ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದೆ ಪದಸಿದ್ದಿ ಯಕ್ಳುಂ; ಆ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪದಸಿದ್ದಿ ಯಿಂದರ್ಥ
ಜ್ಞಾ ನಮಕ್ಕುಂ; ಆ ಜ್ಞಾ ನದಿಂ ವಿಚಾರಮತ್ಕುಂ; ತತ್ರ ವಿಚಾರದಿಂ ಬಯಸುವ
ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕೊಳ್ಳುಂ; "'ಬುಧರ್ಗದುಕಾರಣದಿಂ ಪ್ಯಾಕರಣಮುಪಾದೇಯ.
| Letter
subject ॥
| lot
ಅಕ್ಷರಂಗಳ್, LETTERS.
೧ನೇಯ ಅಧ್ಯಾಯ ೧೦. I CHAPTER.
)
ಸ೦ಛಿ.
ON LETTERS AND EUPHONISM.
1. ಅಕ್ಷರಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಕರ£ಣ9ಂ. First Section: On Letters.
4 ಯಿ
lm
ಸೂತ್ರ)ಂ. Aphorism or Rule.
ಆರಯೆ ತೆಚ್ಛಾಸ ಸ್ತವ್ಯವ
Letters the first ಹಾರ ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಾಗಿ ಪೇಬಲ್ಬ ಡೆಗುಂ |
subject to be trea-
ted of. " ಧೀರರಿನಕ್ಷ ರಸಂ ಜ್ಞಾ
ಕಾರಂ ವ್ಯಾಕರಣದಾದಿಯೊಳ್ಬರಿವಿಡಿಯಿಂ [|
ಸ ದಂ.
ಆರಯೆ ತಚ್ಚಾಸ್ತ ಸ್ವವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞ 1 ಆಗಿ, ಪೇಲಿಲ್ ಪಡೆಗುಂ ಧೀರರಿಂ ಅಕ್ಷ ರಸಂಜ್ಞಾ
ಕಾರಂ ವ್ಯಾಕರಣದ ಆದಿಯೊಳ್ ಪರಿವಿಡಿಯಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ತಚ್ಛಾಸ ಸ್ವವೃವಹಾರ ಜ್ಞ ಜಾನಾರ್ಥಂ ಆಗಿ ಆರಯೆ, ವ್ಯಾಕರಣದ ಆದಿಯೊಳ್ ಧೀರರಿಂ ಅಕ್ಷ
ರಸ ಂಜ್ಞಾಕಾರಂ ಜರನಿಜಿಯೂ ಪೇಟಿಲ್ ಪಡೆಗುಂ.
ಟೀಕು.
ತಚ್ಚಾಸ್ತ್ರ- =ಲೆ ಶಬ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರದ; ವ್ಯವಹಾರ ವೃವಹಾರಮಂ; ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಾಗಿ- ತಿಳಿವ ಪ ಪ್ರ
ಗ ೫] ವ್ಯಾಕರಣದ ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರದ; ಆದಿಯೊಳ್ = ಸ
ದಲಲ್ಲಿ; ಧೀರರಿಂ= ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ; ಅಕ್ಷರಸ ೦ಜ್ಞಾಕಾರಂ- ಅಕ್ಷರಂಗಳ ಸಂಜ್ಞಾಸ್ತರೂಪಂ; ಪರಿವಿ
ಡಿಯಿಂ ತರುವಾಯಿಂಡೆ: ಪೇಲಂಲಡೆಗುಂ- ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಆ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರವ ವಹಾರಮೂ ತಿಳಿಯಲೋಸ್ಕರಮಾಗಕ್ಷರಸುಜ್ಞಾಸ್ಟರೂಪಂ
ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೊದಲೊಳ್ ಕ್ರಮದಿಂ ಪೇಬಲ್ಬಡೆಗುಂ.
10 1೮.10೫. ಅಕ್ಷರವರ್ಯಾಯನಾಮಂಗಳ್, THE SYNONYMS FOR “LETTRR’.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಅಕ್ಸರಮುಂ ವರ್ಣಮುಮೆಂ
| ದಕುಂ ಶುದಾಕರಕ್ಕೆ ನಾಮಂ ಬರೆಪಂ |
nyms for ‘‘Letter” ಸ್ ೧%. ರ
ar ಅಕ್ಷರಂ ೫4 ಬೊಕ್ತುಚರಿಸಲಾರದು
ಕ್ರ 0೧)
ವರ್ಣಂ. ಚ ಬ 7
ವಕ್ಸರಮಲವು ಘನಸ್ಥನಾದಿಧ್ದನಿಗಳ್ | 2 |
ಪದಜೆೇೇದಂ.
೪
The two syno-
ಅಕ್ಸರಮುಂ ವರ್ಣಮುಂ ಎಂದು, ಅಕ್ಕು, ೦ ಶುದ್ದಾ ಕ್ಷರಕ್ಕೆ ನಾಮಂ; ಬರೆಪಂಬೊಕ್ಕು ಉಚ್ಚ
ರಿಸಲ್ ಬಾರದುವು ಅಕ್ಕರಂ ಅಲ್ತು, ಅವು ಫಸ್ಟ ನಾದಿಧ್ವ ಆಕ
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
ಅಕ್ಟ ರಮುಂವ ಅಕ್ವ. ರಮೆಂದುಂ; ವರ್ಣಮುಂ-ವರ್ಣಮೆಂದುಂ; ಶುದ್ದಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ- =ಶುದ್ದ ವಾದ
ಕಂಗಳೆ; ತ ಬಜ ಅಕ್ಕು, ಅಪ್ಪುದು; ಬರೆಪಂಬೊಕ್ತು- ಬಕಿವುವಂ ಪ್ರ ತ ಉಡ್ಡರಿ
ಸಲ್ ಬಾರದುವು-ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಮ ಅಕ ಸೈರಂಗಳ್-ಅಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅಲ್ಕು-ಅಲ್ಲ; ಜ್
ತಾವು; ಘನ-ಮೇಘದ; ಸ್ಪನ- ಧ್ರ ಖಃ ತಾ ಡನ ಧ್ವನಿಗಳ- ಪಲವು ತೆಬಿದ ಧ್ವನಿಗಳ್
ಅಪ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಕ್ಕರಮೆಂದುಂ, ವರ್ಣಮೆಂದುಂ, ಶುದ್ಧಾ ಷ್ಟ ರಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಂ; ಬರೆ
ಯಲುಮುಚ್ಚ ರಿಸಲ್ಪಾರದುವಕ್ಷ ರಂಗಳಲ್ಲವು ಮೊಗು ಮೊದಲಾದ ಪಲ ತೆಣದ
ಧ್ವನಿಗಳ್.
ಸೂತ್ರ).
ವ್ಲವಹರಿಪುವೆರಡು ರೂಪಿಂ
ch letter i ;
ಕಜ ೩ ಸಂ, ದವಕ್ಕರೆಂ ಶ್ರಾವಣಂ ಸ್ಥನ್ಫೆಕಾಕಾರಂ |
ಖಿಬವಿಧಾಕಾರಂ ಲಿಪಿಭೇ
ದವು ಶ್ಲಿಂಯಂ ಚಾಕ್ಸು ಪಂ ಪುರಾತನಮತದಿಂ |8/
ಸ ದಂ.
ವ್ಯ ವಹರಿಪುವು ಎರಡು ರೂಪಿಂದೆ ಅವು ಅಕ್ಕ ರಂ; ಶ್ರಾವಣಂ ಸ್ವನೈಕಾಕಾರಂ, ಏವಿಧಾಕಾ
ರಂ ಬಿಸಿಜೇದವೃತ್ತಿಯಿಂ ಚಾಕ್ಸುಷಂ; ಚಾಲ
ಅನ್ನಯಂ.
ಪ್ರರಾತನಮತದಿಂ ಅಕ್ಕರಂ ಅವು ಎರಡು ರೂಪಿಂದೆ ಮ್ಯವಹರಿಪುವು; ಸ್ವನ್ಫೆಕಾಕಾರಂ ಶ್ರಾ'
ವಣಂ, ಲಿಪಿಭೇದವೃತ್ತಿಯಿಂ ವಿವಿಧಾಕಾರಂ ಚಾಕ್ಸುಷಂ.
ವರ್ಣಪಾಠಕ್ರಮಂ, 7೫೫ SANSKRIT-CANARESE ALPHABET.
ಟೀಕು.
ಪ್ರರಾತನಮತದಿಂದೆ-ಪೂರ್ವದ ಕವಿಗಳ ಮತದಿಂದೆ; ಹ ಅವು-ಅವು
ತಾಂ; ಎರಡು ರೂಪಿಂಡೆ= ಶ್ರಾವಣ ಚಾಕ್ಸುಷವೆಂಬೆರಡು ತೆ ಉದಾಕಾರದಿಂದೆ; ವ ಗೈ ವಹರಿಪುವು-ವ
ರ್ತಿಪುವು; ಸ್ವನ್ನೆಕಾಕಾರಂ- ಷೆ ನಿಯೊಂದಬಿಸಾಕಾರವೆನುಳ್ಳು ದು; ಶ್ರಾವಣಂಇಶ್ರಾ ಪ್ರಾವಣವೆನಿಪುದು;
ಲಿಪಿ-ಲಿಪಿಗಳ; ಭೇದವ ಭೇದದ; ವೃತ್ತಿ ಆ | ವಿವಿಧಾಕಾರಂ-ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರ
ವಾದ ಆಕಾರವನುಳ್ಳುದು; ಚಾಕ್ಸುಸೆಂ- ಚಾಕ್ಸುಷವೆನಿಸುವದು. —ಶ್ರಾವಣಮೆಂದೊಡೆ ಕಿವಿಯ
ಲ್ಲಿ ಕೇಳ್ಬುದು; ಚಾಕ್ಸುಮೆಂದೊಡೆ ॥ ಕಣ್ಣೂ ಳ್ರಾಣ್ಬು ದೆಂದಬ್ವುದು.
ಮಹತಿ.
ಲಂ
ಬರಡು ತೆಜದಾಕಾರದಿಂದಕ್ಕರಂ ವರ್ಶಿಸುಗುಂ; ಶಬ್ಬಾ ಕಾರದಿಂ ಕಿವಿಗೆ ವಿಷ
ಯಮಾದಕ್ಷ ರಂ ಶ್ರಾವಣಮೆಂಬುದು, ಅಿಪಿಭೇದದಿಂ ಪಲವಾಕಾರಮಾಗಿ ಕಣ
ತೋಜುವಕ್ಕರಂ ಚಾಕ್ಸುಪಮೆಂಬುದು; ಇದನಾದಿಮಾರ್ಗದಿನಣ*ವುದು.
1. The Alphabet.
ಸೂತ್ರಂ.
* The 48 18000%4- ವರ್ಣಂಗಳ ಪಾಠಕ್ರ ಮ
ent (for the depend-
ent ones 899 99, 1% ಮುರ್ಣ ವವ ವತಧಾಶಿ, ಯೊಳ್ಳ ಗಿದ್ದಂ ನಿಜದಿಂ |
17) letters of the ವರ್ಣಂಗಳಕಾರಾದಾ ಲು
Sanskrt-Canarese
Alphabet. ಪೂರ್ಣತೆಯು ಪಡೆವುವಾ ಳಕಾರಂಬರೆಗಂ || 4 ||
ಫದ ನಳದಂ.
ವರ್ಣಂಗಳ ಪಾಠಕ್ರಮಂ ಅರ್ಣವವೃತಧಾತ್ರಿ ಯೊಳ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ನಿಜದಿಂ; ವರ್ಣಂಗಳ್ ಅ
ಕಾರಾದ್ಯಾ ಪೂರ್ಣತೆಯಂ ಪಡೆವುವು, ಆ ಳಕಾರಂಬರೆಗಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅರ್ಣವವೃತಧಾತ್ರಿಯೊಳ್ ವರ್ಣಂಗಳ ಪಾಠಕ್ರಮಂ ನಿಜದಿಂ ಪ್ರಸಿ ದ್ಧಂ; ವರ್ಣಂಗಳ್ ಅ
ಕಾರಾದ್ಯಾಪೂರ್ಣತೆಯಂ ಆ ಳಕಾರಂಬರೆಗಂ ಪಡೆವುವು.
ಟೀಕು.
ಅರ್ಣವ=ನಮುದ್ರದಿಂದೆ; ವ್ಯ =ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ; ಧಾತ್ರಿಯೊಳ್-ಭೂಮಿಯಲಕ್ಲಿ; ವರ್ಣಂಗಳ-
ಅಕ್ಷರಂಗಳ; ಪಾಠಕ್ರಮಂ-ಓದುವನುಕ್ರಮಂ; ನಿಜದಿಂ-ಸಹಜದಿಂಜಿ; ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ-ಪ್ರಸಿದ್ದಂ; ವ
ರ್ಣಂಗಳ್-ಅಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅಕಾರ-ಅಕಾರಂ; ಆದಿ-ಮೊದಲಾಗಿ; ಆಪೂರ್ಣತೆಯಂ-ಆ ಪರಿ
ಪೂರ್ಣತ್ವಮಂ (?); ಆ ಳಕಾರಂಬರೆಗಂ-ಆ ಳಕಾರಂಪರಿಯಂತರಂ; ಪಡೆವುವು-ಹಡೆವುವು.
ಇ(್ಳೆ (ಶ್ಸಳಂ) is counted too.
HAD ICH, ಲಕಾರಂ, ೦೫ THE SANSKRIT ಲ್,
ವೃತ್ತಿ.
ಅಕ್ಕರಂಗಳನೋದುವನುತ್ರಮಂ ಕಡಲುಡಿಗೆಯಾದ ಪೂಡವಿಯೊಳ್ಳ ಸಿದ್ದಂ;
ಅಕ್ಕರಂಗಳೆಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿ ಳಕಾರಪರ್ಯಂತಂ ಪರಿಪೂರ್ಣಮಾಗಿರ್ಪವು;
ಅಮಾಪುವೆಂದೊಡೆ-
ಅಆ, ೧ಣಪಈ್ಯಉಲಯಊ ಯಖೂ ಗಡ್ಡಿ ಏಐ ಓಣ್ಯಕ್ಖ್, ಗ್ಫ್್
ಜು. ಚಕ, ಚರ್ ಲ್ ಟಕ್ ದ್ ಲಾಜ ಕಳ್ ದಹ
ಆಫ್ ನ್್ ಮ ಯರ್ ಟ್ ಷ್, ಶ್ ಬ್ ಸ್ ಹಚ್
ಸೂತ್ರಂ.
The Sanskrt ಈ ಸ ಳದ ನಿಯಾಮಪಮೊಳೆದುಂ
(ಫಳಲ) must take
the form ಳ್ಳಿ to be ತ್ರ ಛತ್ರ ಲಾಕ ರವಿಕಲ ಖುಲ ಖಿಕಲಂ |
ಬ್ಗ ಕ) ಊ೨ ಖಿ ೧೧ ೦೨
in Alliteration (ನಿ ಚ
ಯಾಮಂ, ಪ್ರಾಸಂ) ಕ್ಲಳನಲ್ಲದಿಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತ
with the Canarese ಬ EE 3 209
ಗಡ ದೊಳಾ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಪೇಖ್ಸ್ನದಖಂ ಕ್ಷಳನಂ | ರಿ |
|
ಹುಳದ ನಿಯಾಮದೊಳ್ ಎಂದುಂ ಕ್ಲಳಕ್ಕ್ ಲಾಕ್ಷರವಿಕಲ್ಪಂ ಇಲ್ಲ; ವಿಕಲ್ಪಂ, ಕ್ಷಳಂ ಅಲ್ಲದೆ,
ಇಲ್ಲ; ಹನು ರ್ ಆ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಪೇರಿಕ್ಸ್ಂ ಅದಯ್ೌಂ ಕ್ಲಳನಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕುಳದ ನಿಯಾಮದೊಳ್ ಕ್ಷಳಕ್ಕೆ ಲಾಕ್ಷರವಿಕಲ್ಪಂ ಎಂದುಂ ಇಲ್ಲ; ವಿಕಲ್ಪಂ, ಕ್ಲಳಂ ಅಲ್ಲದೆ,
ಅಲ್ಲ; ಅದಲೌಂ ಹ ಆ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಕ್ಷಳನಂ ಪೇಲೆಂ”.
ಟೀಈು.
ಕುಳದ-ಕುಳಳಕಾರದ; ನಿಯಾಮದೊಳ್-ಪ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ; ಕ್ಷಳಕ್ಕೆ-ಕ್ಸಳಳಕಾರಕ್ಕೆ; ಲಾಕ್ಷರ
ವಿಕಲ್ಪಂ-ಲಕಾರದ ವಿಕಲ್ಪಂ; ಎಂದುಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಇಲ್ಲ-ಉಂಬಾಗದು; ವಿಕಲ್ಪಂ-ಕುಳಪಾ
ಸಿಂಗೆ ವಿಕಲ್ಪಂ; ಕ್ಷಳನಲ್ಲದೆ-ಕ್ತಳಳಕಾರಮಲ್ಲದೆ; ಇಲ್ಲ-ಲಕಾರದ ವಿಕಲ್ಪಮಿಲ್ಲ; ಅದಹಔಿಂ-
ಅದು ಕಾರಣದಿಂದೆ; ಸಂಸ್ಥ ತದೊಳ್-ಸಂಸ್ಕೃ ತದಲ್ಲಿ; ಆ ಲಕಾರಕ್ಕೆ-ಆ ಸಂಚ ಕಣಕ ಲಕಾ
ರಕ್ಕೆ; ಕ್ಷಳನಂ-ಕ್ಷಳನೆಂಬ ಳಕಾರಮಂ; ಹೇರಿಸ್ಸ್ಂಹೇಳ್ಬೆಂ.
ವಿಚಾರಂ.
ಕುಳಮೆಂದೊಡೆ ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಇರ್ದ (ನಿಜ) ಳಕಾರಂ; ಕ್ಷಳಮೆಂದೊಡೆ, ಸಂಸ್ಕ ತ ಶಬ್ದದ
ಲ್ಲಿ | ಲಳಯೋರ್ ಅಭೇದಕ|| ಎಂದು, ಉಂಟಾಗಿ, ಲಕಾರ ಳಕಾರಂಗಳ್ಳೆ ಭೇದವಿಲ್ಲದ ಳಕಾರ
ವೆಂದಬ್ವುದು.
* 16ನೆಯ ಸೂತ್ರಮಂ ನೋಡು.
ರ್ಳ
| 1-0)
| Wel oy
Mail)
೫ Dj
| ಸಂಭ
11 |
"
91
ಹ
| ಸನ
1...
ಸಾ
ಸ್ವ ರಂಗಳ್, THE SANSKRIT-CANARESP VOWELS.
ವೃತ್ತಿ.
ಕುಳಪ್ರಾಸಮಾಗಿ ಪೇ ಕಬ್ಬಂ ಕಳನ ಸೆರೆ ಗೆಯ್ದುದಾಗಿ, ಲತಾರಮೂ ಖಿ
ಕಲ್ಪಮಂ ಮಾಡ ಬಾರದು; ಲಕಾರಪ್ರಾಸಮಾಗಿ ಪೇಟ್ರ ಕನ್ನಡ ಕಬದೊಳ್ ಕ್ಲಳ
ನಂ ಖಿಕಲ್ಪದಿನಿರಿಸ ಬಾರದು, ಇದುವುಮಾಗದು. ಕ್ಷಳನೆಬುದಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಪದದ
ಲಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪಮಂ ಪೇಬಲ್ಬಾರದಾಗಿ, ಕ್ಷಳನನಿದಜಕೊಳೆ ಬೆರಸಿ" ಪೇಟ್ಟ್ಂ
(ಪಂ,
ಪ್ರಯೋಗಂ. Application of the foregoing rule.
ಕುಳಕ್ಷಳಪ್ರಾಸಕ್ಕೆ-ಕಿಳಿರೆ ಹೆಯಂಗಳ್, ಗರ್ಜಿಸೆ
ಜಳದನಿಭಂಗಳ್ ಗಜಂಗಳ್, ಇತ್ಯಾದಿ (ಕಂದಭಾಸಂ).
ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಕ್ಹಳನನಿರಿಸ ಬಾರದುದರ್ಕೆ--
ಓಲಗದೊಳೊರ್ಮೆ ನತನರ
ಪಾಲಕಚೂಡಾಮಣ'ದತಿಪ್ಪ ತಚರಣಂ (ಕಂದಾರ್ಥಂ),
2. The Vowels.
ಸೊತ್ರಂ.
Thereare14 Sans- ತರದಿನಕಾರಂ ಮೊದಲಾ
krt-Can Vo- ತ
೯ ಡೆ ಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕುಂ ಸ್ವರಂಗಳಾದಿಯ ಪತ್ತ |
ಐand &,F (which ಕೃರಮುಂ ಸಮಾನಮೆನಿಸುಗು
Diphth ಸಸ
ಸ್ ಮೆರಡೆರಡವಜಕೊಳ್ ಸವರ್ಣಮೆಂತೋದಿದೊಡಂ | 6 |
ಸಂಧ್ಯಕರಂಸಳಿ, cf.
§. 10), they are Monophthongs (ಸಮಾನಂಸಳಿ), and Homogens (ಸವರ್ಣ೦ಸಳೆ).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ತರದಿಂ ಅಕಾರಂ ಮೊದಲ್ ಆಗಿ ಇರೆ, ಪದಿನಾಲ್ಪುಂ ಸ್ವರಂಗಳ್; ಆದಿಯ ಪತ್ತು ಅಕ್ಕರ
ಮುಂ ಸಮಾನಂ ಎನಿಸುಗುಂ, ಎರಡು ಎರಡು ಅವರಿಯೊಳ್ ಸವರ್ಣಂ, ಎಂತು ಓದಿದೊಡಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ತರದಿಂ ಅಕಾರಂ ಮೊದಲ್ ಆಗಿ ಇರೆ, ಪದಿನಾಲ್ಕುಂ ಸ್ವರಂಗಳ್; ಆದಿಯ ಪತ್ರಕ್ಕರಮುಂ
ಸಮಾನಂ ಎನಿಸುಗುಂ, ಅವಲಿಕೊಳ್ ಎರಡೆರಡು, ಎಂತು ಓದಿದೊಡಂ, ಸವರ್ಣಂ.
ಟೀಕು.
ತರದಿಂಡತರುವಾಯಿಂದೆ; ಅಕಾರಂ-ಅತ್ವಂ; ಮೊದಲಾಗಿ-ಆದಿಯಾಗಿ; ಇರೆೊಇರಲಾಗಿ; |
ಪದಿನಾಲ್ಕುಂ-ಹೆದಿನಾಲ್ವಕ್ಷ ರಂಗಳುಂ; ಸ್ವರಂಗಳ್-ಸ್ತರಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ಎನಿಸುಗುಂ-ಎನಿಸುವವು;
೩೬4.1 ೪, 1 ಡಿಚ್ತ ಸ್ವರಂಗಳ್, THE SANSKRIT-CANARESE VOWELS.
ಆದಿಯ-ಮೊದಲ; ಪತ್ತಕ್ಟರಮುಂ-ಹತ್ತಕ್ಷರಂಗಳುಂ ಸಮಾನಂ-ಸಮಾನಂಗಳ್; ಎನಿಸುಗುಂ-
ಐನಿಸುವವು; ಅವಲಿಕೊಳ್-೮ ಸಮಾನಸಂಬ್ರ ಯಂ ಪಡೆದ ಹತ ತ್ರಕ್ಷರಂಗಳಲ್ಲಿ; ಎರಡೆರಡು=ಎರ
ಡೆರಡಕ್ಷ ರಂಗಳ್; ಎಂತೋದಿದೊಡಂ- ವಡ ಹ ಹ್ಯಾಗೆ ಓದಿದೊಡೆ
ಡಾ ಸವರ್ಣಂ- ಸವರ್ಣಂಗಳ್; ಎನಿಸುಗುಂ=ಐನಿಸುವವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕ್ರಮದಿದಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿ ಔಕಾರಪರ್ಯಂತಮಿರ್ದ ಪದಿನಾಲ್ಪಕ್ಕರಂ
ಸ್ವರಸುಜ್ಞೆಯು ಪಡೆಗುಮ್ಮ್, ಅಲ್ಲ ಮೊದಲ ಪತ್ತ ಕ್ಪರಂ ಸಮಾನಸಂಬ್ರ ಮ ka
ಗುಮ್ಮ ಆ ಪತ್ರ ಕೃರುಗಳೊಳಿರಡೆರಡಕ ರಂಗಳ್, ತಣ ಆನುಲೋಮದೊಳಿರ್ದೊ
ಡಂ ಮ ಡಂ, ಜ್ ಸಂಭ್ಞೆ ಯಂ ಪಡೆಗುಂ.
ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರಂಗಳ್-ಆ ಆ, ಣಿ, ಈ, ಚ ಊ, ಖುಖೂ, ೧೧್ರ ಏಐ,
ಓಕ ಎಂಬೀ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರಂಗಳ್.
ಸಮಾನಸಂಜ್ಞಾಕ್ಷರುಗಳ್-ಅ ಆ, ಇ ಈ ಉಊ, ಖುಖೂ, ಸ್ತಿ ಎಂ
ಬಿವು ಸಮಾನಸಂಜ್ಞ ಗಳ್.
ಅನುಲೋಮಕ್ಕೆ..-ಅ ಆ; ಇ ಈ ಎಂಬೀ ಪ್ರಕಾರಮಾಗಿ ಆ ಪತ್ತಕ್ಷರಂಗಳ್ಃ
ಅನುಲೋಮದೊೂಳಿರ್ದೊಡೂ ಸವರ್ಣಸಂಬ್ಞ ಯಂ ಪಡೆಗುಂ.
ವಿಲೋಮಕ್ಕೆ.ಆ ಅ; ಈ ಇ ಉಂಬೀ ಪ್ರಕಾರಮಾಗಿರ್ದೊೂಡೂ ಸವರ್ಣಸಂ
ಜೆಯು ಪಡೆಗುಂ.
೧
ಸೂತ್ರ).
ಕ್ರಮದಿಂ ಹುಸ ಕಂ ್ರ
7೩:9೫ ೬೫೩೫೬ ಸಮೊದವೆ ದೀರ್ಥಕ್ಕೆ ದೀರ್ಭಮೊದವೆ ತಗುಳುಂ |
onthe Homogeny of ಘಿ ರ A
the said 10 Vowels. ಸಮ ಸಂದಾ ಯುಗಳಂಗಳೂ
ಳಮಳಿನಮಾಗೆಲ್ಲಿಯುಂ ಸರ್ವಾವಿಧಾನಂ | 7 |
ಪದಚ್ಛೇದಂ-
ಲು
ಶ್ರಮದಿಂ ಹ್ರಸ್ಪಕ್ಟಂ ಕ್ರ ಹೃಸ್ತ ಸ್ವಂ ಒದವೆ, ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ದೀರ್ಫಂ ಒದವೆ, ತೆಗುಳ್ಗುಂ ಸಮ ಸಂದ
ಆ ಯುಗಳಂಗಳೊಳ್, re ಆಗಿ, ಎಲ್ಲಿಯುಂ ಸವರ್ಣವಿಧಾನಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸಮ ಸಂದಾ ಯುಗಳಂಗಳೊಳ್ ಕ ಕ್ರಮದಿಂ ಪ್ರ ಸ್ವಕ್ಕ ೦ ಪ್ರಸ್ತ ಸ್ರಂ ಒದವೆ, ದೀರ್ಪಕ್ಕೆ ದೀರ್ಫ್ಥಂ
ಒದವೆ, ಅಮಳಿನಂ ಆಗಿ ಎಲ್ಲಿಯುಂ ec ೧1
| ಗಿರ
| ನಾಯಿ
| ಸನಃ
| ಳಂ
("ಗಿ
The
|
| herentin
| fom fy
1111]
[೫1]
| Have hg
| ೫ಬ
|
| ಸನ
|
ಹತ್ರ
ಕನ್ನಡದ ಎ, ಬ್ಯ THR 0೩೫೫5೫ VOWELS ಐ AND ಒ,
ಟೀಣು.
ಸಮ ಸಂದ-(ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಆ ಅನುಲೋಮ ವಿಲೋಮಂಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ) ಸಮಾನಮಾ
ನಿನದು: ಈ ಟಾ ಎರಡೆರಡಕ್ಷರಂಗಳಲ್ಲಿ (ಇನ್ನೂ ಬದಲಿಸಿ); ಕ್ರಮದಿಂ-ತರು
| ವಾಯಿಂದೆ; ಪ್ರ ಸಂ-ಪ್ರಸ್ತಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಹ್ರ ಸ್ವಂಶ್ರ ಸ್ಪಾಕ್ಲರಂ; ಒದವೆ-ಪ್ರಾಪಿ ಸೆ; ದೀರ್ಫ್ಥ
ಲ ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಫ್ಥಾಕ್ಷ ರಂ; ತು ಪ್ರಿ ಸೆ; ಅಮಳಿನಮಾಗಿ-ನಿರ್ದೋ
ಷಮಾಗಿ; ಎಲ್ಲಿಯುಂ-ಆವೆಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಯ ವರ್ಣಸಂಜ್ಞಾವಿಧಾನಂ; ತಗು
ಳ್ಳುಂಎಐದುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ತರುವಾಯಿಂದಾ ಯುಗಳಂಗಳೊಳೆ ಹ್ರಸ್ತ ಕ ಹ್ರಸ್ತಂ ಪರಮಾದೊಡಂ, ದೀ
ರ್ಫಕ್ಕೆ ದೀರ್ಫಂ ಪರಮಾದೊಡು, ನಿರ್ದೋಪಪಾಗಿ ಸರ್ವರಸಂಜ್ಞೆ ಯಂ ಪಡೆ
ಗುಂ. ಉಂತೆಂದೊಡೆ-
ಹುಸ್ತಕ್ಕ-ಅ ಅ್ಯಇಣಣಉಯ, ಖಯ; ಇಇ.
ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ...ಆ ಆ; ಈ ಈ; ಊಊ; ಬೂ ಖೂ; ಇ ಇ.
ಸೂತ್ರಂ.
ಸವನಿಸಿದೆ ಎ ಬ ಓ ಖಂ
The 4 Vowels
ಎವಿ ಬ ಓ are in- ಬಿಪು ಕನ್ನಡದೊಳ್ಳ ಭಾವದಿಂದೊಳವು ಸವ |
herentin Canarese,
2 ೨
form two distinct ರ್ಣಪುಮಪುವು ವರ್ಣೂಂಕಂ
ಆ Ome ಸರ್ವಾಸಂಜ್ಞೆಯೊಳಮೊದವುಗುಂ ವ್ಯಾಕ್ಯತಿಯೊಳ್ ! 8 |
gencharacter, (and ಬ
have characteristical marks to denote their being long or short, In Sanskyt there is neither ಐ
nor ಒ),
ಪದದ
ಸವನಿಸಿದ ಎ ಏ, ಒ ಓ ಎಂಬ ಇವು ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಸ್ಪಭಾವದಿಂದೆ ಒಳವು; ಸವರ್ಣವುಂ
ಅಫ್ಪುವು; ವರ್ಣಾಂಕಂ ಸವರ್ಣಸಂಜ್ಞೆಯೊಳಂ ಒದವುಗುಂ ವ್ಯಾಕೃತಿಯೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಸವನಿಸಿದ ಎವ, ಒಓ ಎಂಬಿವು ಸ್ಪಭಾವದಿಂಡೆ ಒಳವು; ಸವರ್ಣವುಂ ಅವ್ಳ
ವು; ವ್ಯಾಕೃತಿಯೊಳ್ ಸವರ್ಣಸಂಜ್ಞೆಯೊಳಂ ವರ್ಣಾಂಕಂ ಒದವುಗುಂ.
ಟೀಣು.
ದೊಳ್-ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ; ಸವನಿಸಿದ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿದ; ಎಬಿ ಒಹಿ=-ಐನಿ ಒಓ ಎಂಬಿ
ಕನ್ನಡ ಗ್ರಾಮಿ
ವು ಫು ಹ್ರಸ್ವ ದೀರ್ಥಂಗಳಾಗಿ; ಎಂಬ ಇವು-ಈ ಯುಗಳಾಕ್ಷರಂ ೦ಗಳ ಳ್; ಸ್ವಭಾವದಿಂದೊಸ ಸಹಜದಿಂದೆ;
10 1 ಅ. 1 ೮೫. ಶಸನ್ನಡದ ಎ, ಒ, 7೫೫ 6೬೫೩೫೫8೫ VOWELS ಎ ಬರು ಒ್ಮ
ಒಳವು-ಉಂಟು; ಸವರ್ಣವುಂ-ಸವರ್ಣಂಗಳುಂ; ಅಪ್ಪುವು-ಆಗುವವು; ವ್ಯಾಕೃತಿಯೊಳ್-ವ್ಯಾಕ
ರಣದಲ್ಲಿ; ಸವರ್ಣಸಂಜ್ಞೆಯೊಳಂ-ಸವರ್ಣವೆಂಬ ಸಂಭ್ಞಯಲ್ಲಿಯುಂ; ವರ್ಣಾಂಕಂ-ವರ್ಣವೆಂಬ
ಸಂಜ್ಯ; ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು.
ವಿಚಾರಂ-
ವರ್ಣಸಂಜ್ಞೆ ಎಂತೆಂದೊಡೆ, ಅವರ್ಣಂ ಇವರ್ಣಂ ಉವರ್ಣಂ ಎಂಬಂತೆ ಇವಂ ತಿಳಿವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಖಲ, ಬಹಿ ಉಂಬೀ ಯುಗಳಾಕ್ಷರಂಗಳ್ಲಿ ಶಂಕಾವಧಾರಣನಿಪಾತಂಗಳಲ್ಲದೆ
ನಿಜದಿನೊಳವು; ಸವರ್ಣಸಂಜ್ಞಿ ಯುಮವರ್ಕೆ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು; ವ್ಯಾಕರಣದೊಳ್
ಸರ್ವಾಸಂಜೆಗೆ ವರ್ಣಸುಜೆಯುಂಟು.
ಠ್
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಖಲೈ, ಖಲವಂ; ಏಜ್ (ಏರಿ), ಏತಂ (. 8. 209,..ಒಕ್ಕಲ್, ಒರೆಗಲ್;, ಓ
ಸರಿಗೆ, ಓರಿಗೆ.
ಉತ್ಕುಂಗೋಲುಂ ವಿರಹಿಗೆ | ಚಿತ್ತಭವಂ || ಕಂದಭಾಸಂ || .
ಖಡರಿದರನಟ್ಟಿಮೋದುವ
ಪಡೆಯರಗುಟ್ಟಿಗೆ | ಕಂದಭಾಸಂ |.
ಉಳಿದೂ (ನ. 26) ಗೆಯ್ಯಲಿಮಾಗಳ್.
ತಜಿ ಮಾತೋ ಭೂತಳದೊಳ್.
ಒತ್ತರಮೊತ್ತಿದಂತೆ ಬೆಜಗಾಗೆ ತಷಾದಿಗಳೂತೆ.
ಓಸರಿಸಿದ ಜವನಿಕೆಯೊಡ
ನೋಸರಿಸಿದನಲ್ಲೆ ಕಂತು || ಕಂದಭಾಸಂ ||.
ಸೂತ್ರ)ಂ-
| As will ha ಖದಿತಸಮಾನಂಗಳ ಪೂ
| been observed, the ರ್ವದಕ್ಕರಂ ಹ್ರಸ್ಪಮದಲ ಪರದಕ್ಕರಮಂ |
| Vowels are long
and. short, The San- ತದು ದೀರ್ಪುಮವರ್ಣಂ ಖಂ
skrt-Canarese vo- ಗಿದಾ ನರಂ ನಾಮಿಯೆಂದು ಪೇಟಲ್ಪಡೆಗುಂ eo
wels, except © and
ಆ, are called “Benders” (ನಾಮಿಸಳಿ).*
೫ Ndmi means “bending,” as, according to Boethlingk and Roth’s Dictionary, the ೫4011 vowels
bend or change a Dental into a Cerebral. The author does not make use of the word again.
ಸಂಧ್ಯ್ಯಕ್ಷರಂಗಳ್, DIPHTHONGS.
ಪದಜೆ ದಂ.
ದ ಫದ
ವಿದಿತಸಮಾನಂಗಳ ಪೂರ್ವದ ಅಕ್ಕರಂ ಹ್ರಸ್ವೆಂ, ಅದಣಿ ಪರದ ಅಕ್ವರಂ ಅಂತು ಅದು
ದೀರ್ಥಂ; ಅವರ್ಣಂ ಫಿಂಗಿದಾ ಸ್ವರಂ, ನಾಮಿ ಎಂದು, ಪೇಟಿಲ್ ಪಡೆಗುಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ವಜಿತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ದವಾದ; ಸಮಾನಂಗಳ-ಸಮಾನಸಂಬ್ಞಿಯಂ ಪಡೆದ ಪತ್ತ ಕ್ವರಂಗಳ್ಯ ಪೂರ್ವ
ದ-ಮೊದಲ; ಅಕ್ಕರಂ- ಅಕ್ಷರಂ; ಹ ಹ್ರಸ್ತಂ- ಹ್ರಸ್ಟಾಕ್ಷರಂ; ಅದಿ ಆ ಪ್ರಸ್ವಾಕ್ಷರದ; ಪರದ-ಮುಂ
ದಣ; ಅಕ್ಟರಂ- ಅಕ್ಷರಂ; ಅಂತು- ಹೋ ಅದು- ಜಾ ದೀರ್ಥಂ- ದೀರ್ಫಾತ್ಚರಂ; ಅವರ್ಣಂ=
ಅ ಆ ಎಂಬ ಲ ವಿಂಗಿದಾತೊಲಗಿದ; ಆ ಸ್ವರಂ- ಆ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರಾಕ್ಷ ರಂಗಳ್; ನಾಮಿ
ಯೆಂದು-ನಾಮಿಗಳೆಂದು; ಪೇಲಿಲ್ಪ ಡೆಗುಂ-ಪೇಳಲ್ಪಡೆವುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಗಿ ಸಮಾನಸಂಜ್ಞೆ ಯಂ ಪಡೆದ ಪತ್ತ ಕ್ಹರಂಗಳ ಮೊದಲಕ ರಂಗಳ್
ಹ್ರಸ್ತಂಗಳ್, ಅವಾವುಮೆದೊಡೆ.. ತ ಜಾಯ ೫. ಬಿ ಎ ಸ ಉಂಬಿ
ವುಮಂತೆ ಸಲ್ಬುವು. ಅವಅ ಮುಂದಣಕ್ಸ ರಂಗಳ್ ದೀರ್ಥಂ; ಅವಾವುವೆದೊಡೆ.
ಆ, ಈ ಊ, ಖೂ, ಇ ಯಂಬಿವು; ಐ, ತ ಖಂಬಿಪುಮಂತೆ ಸಲ್ಪುವು. ಅ ಆ ಎಂಬ
ವರ್ಣಂ ಪಿಗಿದಾ ಪನೆ ರಡು ಸ್ಥರಂಗಳ್ ಮಿ ಪಡೆಪುವು; ಅಮಾವು
ಮವೆಂದೊಡೆ-ಇ, ಈ; ಉ, ಊ; ಖು ಖೂ; ಗ. ಖ ಐ; ಓ, ಔ ಬಂಬಿವು.
ಉಪೇಂದ್ರವಜ ಜ ವೃತ್ತ ದ್ರಿ
ಅರ್ವಾವಾದಕೆ ಡೆಯಾಗನೂ್ ಲಂ
೨೫. ೬ ಗುಣವೃದ್ದಿಧಾಮರ್ | (—ದಾಮರಿ)
ದಿವಾಕರರ್ ವ್ಯಕ್ತ ತಿನಾಮಿಗಳ್ ವೋಲ್
ಬಿವಕ್ಕೆ ಪನ್ಮೀರ್ವರೆ ಮುಖ್ಯರಾದರ್ |
ಸೂ ತ್ರ ಶ್ರಿ
ಕ್ರಮದೆ ಗುರುದರ್ಭಮೇಕಾ
The 4 Diphthongs
| (ef. 8. 6). Motrical ರಮುಖ್ಯಸಂಧ್ಯಕ್ಷರಂಗಳವು ನಿಜದಿಂ ಪ್ರ |
quantity of the Vo- ಸ್ಪಮದೇಕಮಾತ್ರಕಂ ದೀ
ರ್ಫ್ಭಮುಭಯಮಾತ್ರಂ ಶ್ರಿಮಾತ್ರಕಂ ಪ್ಲ ತಮಕ್ಕುಂ | 10 |
| wels,
1) This metre is 4 times: U—U|——Ul]Uu—u|——|
18 1೮. 1 ೦೫... ಮಾತ್ರಾಭೇದಂ, QUANTITY OF 7೫೫ VOWELS.
ಪದಜೆ ನೇದೆಂ.
ಕ್ರಮದೆ ಗುರು ದೀರ್ಫಂ ಏಕಾರಮುಖ್ಯಸಂಧ್ಯ್ಯಕ್ಷರಂಗಳ್ ಅವು ನಿಜದಿಂ; ಹ್ರಸ್ತಂ ಅದು
| ಏಕಮಾತ್ರಕಂ; ದೀರ್ಫಂ ಉಭಯಮಾತ್ರಂ; ತ್ರಿಮಾತ್ರಕಂ ಪ್ಲುತೆಂ ಅಕ್ಕು.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಕ್ರಮದೆ ಎಕಾರಮುಖ್ಯಸಂಧ್ಯಕ್ಷರಂಗಳ್ ಅವು ನಿಜದಿಂ ಗುರು ದೀರ್ಫಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಏಕಮಾ
ತ್ರಕಂ ಅದು ಹ್ರಸ್ವಂ; ಉಭಯಮಾತ್ರಂ ದೀರ್ಫಂ; ತ್ರಿಮಾತ್ರಕಂ ಪ್ಲುತೆಂ ಅಕ್ಸುಂ.
ಟೀ.
ಕ್ರಮದೆ-ತರುವಾಯಿಂದೆ; ಏಕಾರ-ಏಕಾರಂ; ಮುಖ್ಯ-ಮೊದಲಾದ; ಸಂಧ್ಯಕ್ಷೆರಂಗಳ್-
ಎಣ ಹಿ ಎಂಬ ಸಂಧ್ಯಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು ತಾಂ; ನಿಜದಿಂ-ಸ್ಟಭಾವದಿಂದೆ; ಗುರು. |
ಗುರುಗಳುಂ; ದೀರ್ಥಂ-ಡದೀರ್ಥಂಗಳುಂ; ಅಕು ಒಂ-ಅಫ್ಪುವು; ಎಕಮಾತ್ರಕೆಂ-ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಯ
ನುಳ್ಳುದು; ಅದು-ಅದು ತಾಂ; ಹ್ರಸ್ವಂ =ಹ್ರಸ್ಪಾಕ್ಷರಂ ಅಪುುದು; ಉಭಯಮಾತ್ರಂ-ಎರಡು ಮಾ |
ತ್ರೆಯನುಳ್ಳುದು; ದೀರ್ಫ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಾಕ್ಷರಂ ಅಪ್ಪುದು; ತ್ರಿಮಾತ್ತಕಂ-ಮೂಟಯಿ ಮಾತ್ರೆಯನುಳ್ಳು
ದು; ಪ್ರತಂ-ಪ್ಸತವಾದಕ್ಷರಂ ಅಪುುದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಸಂಧ್ಯಕ್ಷ ರಂಗಳೆಂದೊಡೆ ಸಂಸ ನ್ಸೃತವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ ಸಂಧಿಯಾದಕ ಕ್ಷರಂಗಳೆಂದಖೌವುದು; ಅದೆಂ
ತೆಂದೊಡೆ, ಅಕಾರಮುಂ ಇ ಕಾರಮುಂ ಕೂಡಿ ಸಂಧಿಯಾಗೆ, ಆ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಅಕಾರಮುಂ
ಏಕಾರಮುಂ ಕೂಡಿ ಸಂಧಿಯಾಗೆ, ಐಕಾರಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಅಕಾರಮುಂ ಉಕಾರಮುಂ ಕೂಡಿ
ಸಂಧಿಯಾಗೆ, ಓಕಾರಮುಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ತ. ಓಕಾರಮುಂ ಕೂಡಿ ಸಂಧಿಯಾಗೆ, ಔಕಾ
ರಮುಂ ಪುಟ್ಟು ಗುಂ. ಇದರ್ಕುದಾಹರಣೆಗಳ್--
ದ ಇಕಾರಂ ಕೂಡಿ ಏಕಾರಮಾದುದರ್ಕೆ- ನಿಜ ಇಷ್ಟ ಸಿದ್ದಿಗಳ್- ನಿಜೇಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ಗಳ್.
ಐಕಾರಕ್ಕೆ-- --ಜ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಏಕಾಕ್ಷ ರಂ= =ಜ್ಯಾದಿಸಮಸ್ಸೆ ಶ್ ತ
ಒಳಾರತ್ತ.-. ವಿದಿತ ಉಭಯ ತರ್ತೈತಂ- ವಿದಿತೋಭಯಕ ಕರ್ತೃಕಂ.
ಚಕಾರಳ್ಕ, - ವಿದಿತ ಓಕಾರಂ-ವಿದಿತೌಕಾರಂ ಎಂಬಂತೆ.
ವೃತ್ತಿ.
ತರುವಾಂಯಿಂ ಗುರುಸಂಜ್ಞೆ ಯುಂ ದೀರ್ಫುಸಂಜ್ಞ ಯುಂ ಗೂಢಸಂಧಿಯುಮಾ
ಗಿ ಸಭಾವದಿಂದೆಾರಂ ಮೊದಲಾದ ಸಂಧ್ಯಕ್ಷ ರಂಗಳಪ್ಫುವು; ಅವಾವುವೆದೊಡೆ.-
ಬ ಬು ಹಿಕ
ವರಸಂಧ್ಯಕ್ಷರದುತಿರೆ
ಗುರು ದೀರ್ಫಂ ಗೂಢಸಂಧಿಯೆನೆ ಕೊಳ್ ನಾಲ್ಕುಂ | [ಖ. 3. ತೊಳ್ಯಾಲ್ಕುಂ]
ಕರಮೆಸೆದಿರ್ಕುಂ ಪದ್ಧೋ
ದರಂಗೆ ಚಕ್ರಾಸಿಶಂಖಶಾರ್ಹಸಮೇತಂ || ಕಂದಂ ||
01
| and Vi
ಗಳ |
ಗಯ: |
ಸ ಗ
ತ್ರಯ |
ನಾ
ಸಖ
ಸುಖಾ |
ಡೆ
ಗ್ಯ!
ಅನುಸ್ತಾರವಿಸರ್ಗಂಗಳ್, ANUSVARA AND VISARGA. 19
ಏರಡು ವೃಂಜನಮನುಚ್ಚ ರಿಸುವನಿತು ಕಾಲಂ ಮಾತ್ರೆಯೆಂಬುದು, ಅದು ಹ್ರಸ್ತ
ಮೆನಿಪುದು, ಲಘುವೆನಿಪುದು; ಸ ರವ್ಯಂಜನದಿನೇಕಮಾತ್ರಮಾದೊಡೆ ಹಸ್ತಂ; ಧ್ಲಿ
ಮಾತ್ರಮಾದೊಡೆ ದೀರ್ಫಂ; ತ್ರಿಮಾತ್ರಮಾದೊಡೆ ಪ್ಲುತಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಸ್ತ ದೀರ್ಪುಪುುತಕ್ಕೆ-ಭು ಭೂ ಭೋ ಎಂದು, ಪೂರಯಿಸಿದುದು ಶಂಖಂ;
ಕು ಕೂ ಕೋ ಉಂದು, ಕೋಲ ಕೂಗಿದುವಾಗಳ್.
ಸೂತ್ರ).
ಬಿದುಮನುಸ್ಥಾರಂ ತಾ
le ನೆಂದಕ್ಕುಂ ಸೊನ್ನೆ ಮುತ್ತುವೋಲ್ ವ್ಯತ್ಯತೆಂಯಿಂ |
and 1168768 (8. ' ಸಂದಿರ್ಪದಂತದಡಕಿ
ಲ್ಹೊಂದಿರೆ ರ್ಮಳಗೊಪ್ಪು ಪೋಲ್ ವಿಸರ್ಗಮೆನಿಕ್ಕುಂ NE [
ಪೆದಜೆ ದಂ.
೪
ಬಿಂದುಂ ಅನುಸಾ ಸ್ಟ್ರಾರಂ ತಾಂ ಎಂದು, ಅಕ್ಕ್ಯುಂ ಸೊನ್ನೆ; ಮುತ್ತುವೋಲ್ ವೃತ್ತ ತೆಯಿಂ ಸಂದಿ
ರ್ಪದು. ಅಂತು ದ ಅಡಕಿಲ್ವೊಂದಿ ಇರೆ, ಮಣಿಗೊಪ್ಪು ವೋಲ್ ವಿಸರ್ಗಂ ಎನಿಕ್ಫುಂ.
ಅನ್ಸುಯಂ.
ಬಿಂದುಂ ಅನುಸ್ವಾರಂ ಎಂದು, ಸೊನ್ನೆ ತಾಂ ಅಕ್ತುಂ; ವೃತ್ತತೆಯಿಂ ಮುತ್ತುವೋಲ್ ಸಂ
ದಿರ್ಪದು. ಅಂತು 1 ಅಡಕಿಲ್ಯೊಂದಿರೆ, ಸತಗ ಶ್ ವಿಸರ್ಗಂ ಖನಿಪ್ತುಂ.
ಟೀಘು.
ಬಿಂದುಂ-ಬಿಂದುವೆಂದೂ; ಅನುಸ್ಟಾರಂ-ಅನುಸ್ವಾರವೆಂದೂ; ಸೊನ್ನೆ-ಸೊನ್ನೆ; ತಾಂ-ತಾಂ;
ಅಕ್ಯುಂ-ಅಪ್ಪ್ಪದು; ವೃತ್ತತೆಯಿಂ-ಬಟ್ಟಿ ತ್ತಾಗಿರ್ಪದಖ್ಂದೆ; ಮುತ್ತುವೋಲ್-ಮುತ್ತಿನ ಮಣಿಯ
ಹಾಗೆ; ಜಟ ಭುಜ ರಹಿ ಅಂತುೂಹಾಗೆ; ಅದು ಆ ಸೊನ್ನೆ ಅಡಕಿಲ್ಫೊಂ
ದಿರೆಒಂದಉಿ ಮೇಲೊಂದಿರೆ; ಮಣಿಗೊಪ್ಪು ವೋಲ್. ಮಣಿಗೊಪ್ಪಿನ ಹಾಗೆ; ವಿಸರ್ಗಂ- ವಿಸರ್ಜ
ನೀಯಂ; ಎನಿಕು ಿಂಎಎನಿಸುವದು.
ವೈತ್ತಿ.
ಬಿಂದುವೆದುವನುಸ್ವಾರಮೆಂದುಂ ಸೊನ್ನೆ ಗೆ ಪೆಸಜಕ್ಕುಂ; ಬಿಂದು ಮುತ್ತಂ
ಪೋಲ್ಕು , ಸೊನ್ನೆ ಯಂತೆ ಬಟ್ಟಿತ್ತಾಗಿರ್ಪ ಬ ಶೂನ್ಯತಬ್ಬಂ; ಇದಪಭ್ರಂಶಮಾ
ಗಿಯುಂ ತನ್ನಡದೊಳ್ಳೊನ್ನೆಯೊದಾಯ್ತು, ಬಿಂದುವಿನಂತಿರ್ಪ್ಣದಖ್ಂ ಬಿಂದುಷೆಂ
ದಾಯ್ತ; ಬಿಂದುಸ್ಥರೂಪಂ। |. ರ್ಮಳಗೊಪ್ಪುವಿನಂತಿರೆ, ಎರಡು ಸೊನೈಯುವು
ಕೆ
೩0 1] ಆ. 108. ಯೋಗವಾಹಂಗಳ್, DEPENDENT VOWELS.
ಡಕಿಲಾಗಿ ನಿಲೆ, ವಿಸರ್ಗಮೆನಿಸುಗುಂ; ವಿಸರ್ಜನೀಯಮೆಂದುಂ ವಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೆಸ
ಲ್; ವಿಸರ್ಗಸ್ಸರೂಪಂ।|8,.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಬಿಂದುವಿಂಗೆ--ಆಂದೋಳಂ (ಅಂದಳಂ), ಅಂದುಗೆ, ಅಂಬಿಕೆ. -ಬೆರ್ಚಿ ಬೆಳ್ಳಳಿಸಿ
ಬಂದಂ ಫಲ್ಗುಣನಲಿ; ಸಂದಯರ್ಮಣಂ ತಾನಿಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ವಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ..ಆ, ಸಂದಯಖಮಿಲ್ಲ! ಮೆಚ್ಚಿ ದೆಂ.
ಜನಿ
ತ್ರಿ ೦,
ಸೂತೆ 1
They are haf ಸರಪರದೊಳಿರ್ಪ ತೆಬದಿಂ
vowels, half conso- ©
Ws 304 02 ಹರು ಮುಖ್ಯೋಚ್ಚಾ ರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಕತದಿಂ |
| Yoo 4 ¢ ¥; ಆ ಕಾ pe; [oN
| ಕಾ ವರತಿನೆ ಬಿಂದುವಿಸಗ್ಗಂ
| ters which are de-
pendent on others ಸರಾಂಗಮುಂ ವಂಜನಾಂಗಮುಂ ತಾವೆಂಬರ್ | 12 |
(of. 8. 17). ೪೨ ಸ್ರ
ಇಡೆ ದಂ.
| ಸರಪರದೊಳ್ ಇರ್ಪ ತೆಉದಿಂದೆ ಉರು ಮುಖ್ಯೋಚ್ಚಾ ಚ್ಹಾರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಕತದಿಂ, ಪರಿಕಿಸೆ,
ಬಿಂದುವಿಸರ್ಗಂ ಸ್ಪರಾಂಗಮುಂ ವ್ಯಂಜನಾಂಗಮುಂ ತಾಂ ಬಾ
ಇ
ಬು
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
| ಸ್ವರ-ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂಗಳ; ಪರದೊಳ್-ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಇರ್ಪ ತೆಬಿದಿಂದೆ-ಅರ್ಪ ರೀತಿ
| ಯಿಂದೆ; ಉರು-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಮುಖ್ಯೋಚ್ಚಾರಣಕ್ಕೆ-ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಪುದಕ್ಕೆ; ಬಾರದ
| ಕತದಿಂ-ಬಾರದ ಕಾರಣದಿಂದೆ; ಪರಿಕಿಸೆಎವಿಚಾರಿಸೆ; ೭ ನಿಂದು-ಸೊನ್ನೆ; ವಿಸರ್ಗಂ-ವಿಸರ್ಜನೀ
| ಯೆಂ; ಸ್ವರಾಂಗಮುಂ-ಸ್ವರಾಂಗಮೆಂದುಂ; ವೃಂಜನಾಂಗಮುಂ-ವ್ಯಂಜನಾಂಗಮೆಂದುಂ; ತಾಂ
| ವಿದ್ವಾಂಸರ್ತಾಂ; ವಂಬರ್-ಪೇಳ್ವ್ರ್.
|
ವಚಾರಂ.
ಸ್ವರಂಗಳ ಸರದೊಳಿರ್ಪುದಲು
ಸೊ ಪ್ರೋರ್ವಿಸರ್ಗ॥
ತ್ರಂಗಳಿಂದೆ-- ನುಕಾರಮನುಸ್ವಾನಸಂದು: ರೇಫ ಭಿ
| ವೇಳ್ಪು ದಮ್ಂ ಫಟ ಸನಾಂಗಮೆಂದುಂ, ಪೇಳ್ವರ್. ೬೨30 ಕೆಲಂಬರ್ ವ್ಯಾಕರಣ
| ಹಾರರ್ ಸ್ವರಸಂಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಪೇಳ್ವರ್; ಫೆಲಂಬರ್, ed ಇಂಬ
| ರ್ಗಂಗಳಂ ವ್ಯಂಜನಸಂಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗವಾಹಂಗಳೆಂದು, ಪೇಳ್ವರ್.
1) ಪಾಣಿನಿಸೂತ್ರಂ 77111, 8, 28.
ವ್ಯೆಂಜನಂಗಳ್, THE SANSKRIT-CANARESE CONSONANTS.
ಶ್ರಿ.
ಲಂ
ವ
ಸ್ಚರಂಗಳ ಪರದೊಳಿರ್ಪ ದೂಸಖ್ಂ ಸ್ಟ ರಾಂಗಮುಮಪುವು; ಸ್ಪ ತಂತ್ರಮಾಗು
ಚ್ದ ರಿಸಲ್ಫಾರದುದಜ'ಂ ಬಿಂದು ವಿಸರ್ಗಂಗಳ್ ಸ್ಪರಾಂಗಮುಂ ವ್ಯಂಜನಾಂಗಮು
ಮಪುವು.
ಹು
ಇದು ಸ್ವರಸಂಭ್ಞ
ತಿ. The Consonants.
ಸೂತ್ರ).
The 34 Sansk:t- ಮತಟತರವ ೦ಜನಸುಂ
Canarese Conso- ಸ, ಸ್ಸ್
nants, being classi- ಜೆ ಕಕಾರದಿನಾ ಳಕಾರಪರ್ಯಂತಂ ಪೂ
608: (ವರ್ಸಾಕ್ಷರಂಗ 3
ಸ ಚಕಪಂಚಕಂಗಳಿಂ ಪಂ
and not classi-
ರಾ ಚಕಮಕ್ಕುಂ ವರ್ಗಮಾತ್ಸರ್ವಾಮವರ್ಗಂ | 18 ||
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪ್ರಕಟಿತರವ್ಯಂಜನಸಂಜ್ಪೆ ಕಕಾರದಿಂ ಆ ಳಕಾರಪರ್ಯಂತಂ; ಪಂಚಕಪಂಚಕಂಗಳಿಂ ಪಂ
ಶ್ರ
ಚಕಂ ಅಕ್ಕುಂ ವರ್ಗಂ; ಅಂತ್ಕ ವರ್ಣಂ ಅವರ್ಗಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕಕಾರದಿಂ ಆ ಳಕಾರಪರ್ಯಂತೆಂ ಪ್ರ ಕಟತರವ್ಯಂಜನಸಂಜ್ಞೆ; ಪಂಚಕಪಂಚಕಂಗಳಿಂ ವರ್ಗಂ
ಪಂಚಕಂ ಅಕ್ಸುಂ; ಅ ಅ ಂತ್ಕೃ ವರ್ಣಂ ಮ
ಟೀಕು,
ಕಕಾರದಿಂ-ಕಕಾರದಿಂದೆ; ಆಳಕಾರಪರ್ಯಂತಂ-ಆ ಳಕಾರಪರ್ಯಂತವಾಗಿ; ಪ್ರಕಟಿತರ-
ಪ್ರಸಿದ್ದಮಾದ; ವ್ಯಂಜನಸಂಜ್ಞಿ- ಮ್ಯಂಜನಾಕ್ಷ ರಂಗಳೆಂಬ ಸ ಸಂಜೆ ಅಪ್ಪುದು; ಸಚ ಲ 2
ಬಿಜೈದಕ್ಟರಂಗಳಿಂದೆ; ವರ್ಗಂ- ವರ್ಗಸಂಜ್ಞಿ' ಪಂಚಕಂ- ಎಟ ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುವು; ಅಂತ್ಯುವ
ರ್ಣಂ-ಕಡೆಯಣೊಂಬತ್ತಕ ತ್ರಕ್ಷರಂಗಳೆ; ಆ ಅವರ್ಗಾಕ್ಷರಂಗಳ್ ಅಪ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿ ಳಕಾರಪಯನಂತು ವರ್ಶಿಪ ವರ್ಣಂಗಳ್ ವೃಂಜನಸಂ
ಜ್ಹೆಯುಪ ಪ್ರತ್ಯೆ ಕಂ ಪಡೆಗುಂ; ಅವಜಸೊಳ್ ಕಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿ ಮಕಾರಪರ್ಯಂ
ತಮ್ಮದ್ಯೆದು ವರ್ಣಂಗಳೊಂದೋೊಂದು ವರ್ಗಮಾಗಿ, ವರ್ಗ ಮೈದಕ್ಕುಂ; ಆವ |
ರ್ಗಾಕ್ಷರುಗಳಿರ್ಪತ್ಲೈದಲ ಕಡೆಯಕ ಿರಂಗಳವರ್ಗಂಗಳ್.
ಮಹಾ ಪ್ರಾಣಂಗಳ್, THE ASPIRATES.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ವರ್ಗದ್ದಿತೀಂಯುವರ್ಣಂ
The Aspirates.
m Canarse they ವರ್ಗಚತುರ್ಥಾಕ್ಚರಂ ಮಹಾಪ್ರಾಣಮವಂ |
೬೬೩.12. ಮಾರ್ಗವಿದರ್ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ
tative sounds (ಅನು ಭೋರ್ಗರೆವನುಕ ತಿಯೊಳಂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತಿರ್ಪರ್ | 14 |
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ವರ್ಗದ್ವಿತೀಯವರ್ಣಂ ವರ್ಗಚತುರ್ಥಾಕ್ಷರಂ ಮಹಾಪ್ರಾಣಂ; ಅವಂ ಮಾರ್ಗವಿದರ್ ಸಂ
ಖ್ಯೈಯೊಳಂ ಭೋರ್ಗರೆವ ಅನುಕೃತಿಯೊಳಂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತೆ ಇರ್ಪರ್.
ಯಥಾನ್ಮ್ನೆಯಂ.
ಹಟೀತು.
| ವರ್ಗ-ವರ್ಗಂಗಳ; ದಿತೀಯವರ್ಣಂ-ಖ್ ಛ್ ಠ್ ಥ್ ಫ್ ಎಂಬೆರಡನೆಯ ಅಕ್ಕ ರಂಗಳುಂ;
| ವರ್ಗ-ವರ್ಗಂಗಳ; ಚತುರ್ಥಾ ಕ್ಷರಂ-ಘ್ ರು ಢ್ ಧ್ ಭ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಕ್ಷರಂಗಳು
| ಮಹಾಪ್ರಾಣಂ-ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಷರಂಗಳಿನಿಸುವವು; ಅವಂ-ಆ ಮಹಾನ್ರಾಣಾಕ್ಷರಂಗಳೂ: ಮಾ
| ರ್ಗವಿದರ್-(ಕನ್ನಡದ) ಕವಿಮಾರ್ಗಮಂ ಬಲ್ಲವರ್; ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳಲ್ಲಿಯುಂ;
| ಭೋರ್ಗರೆವ-ಧ್ವನಿ ಗೆಯ್ತ; ಅನುಕೃತಿಯೊಳಂ-ಅನುಕರಣಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಪ್ರಯೋಗಿಸುತಿ
ರ್ಪರ್-ಪ್ರಯೋಗವಂ ಮಾಡುತಿರ್ಪರ್. |
ವಿಚಾರಂ.
ವರ್ಗದೆರಡನೆಯ ನಾಲ ಲ್ವನೆಯ ಅಕ್ಷ ಕ್ಷರಂಗಳ್ಳೆ ಸಹಾಪ್ರಾಣಿಂಗಳಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಗದೊಂದನೆಯ ಮೂ
ಅನಯ ಸ್ ಚ್.ಟ್, ಶ್. ಹಾಗ್ ಡ್, ದ್, ಬ್ ಎಂಬಿವು ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಂಗಳೆಂದಬೀವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವರ್ಗ ದೆರಡನೆಯಕ್ಕರಂಗಳುಂ ನಾಲ್ಯನೆಯಕ್ಕರಂಗಳುಂ ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗಳನಿ
ಸುಗುಂ; ಇವಂ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಮನುಕರಣದೊಳಂ ಮಾರ್ಗವಿದರ್ ಪ್ರಯೋಗಿ
ಸುವರ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಖ್ಯೆಗೆ- ಇಚ್ಛಾ ೯ಸಿರಂ; ಖ£್ಸಾಸಿರ; ನೂರ್ಚ್ಸಾಗಿರಂ; ಪದಿನೊಣ್ಫಾ ಸಿರಂ;
ಲೋಹವಕ್ಕರೆಯ ಜಾತ್ಯಶ್ವಂಗಳಿರ್ಚ್ಚಾ ಸರು (806 8. ಣಿ ನ. 68).
ಅನುಕರಣಕ್ಕೆ.. ಮಿಣಿಲ್ಲೆನೆ, ಛುಮೆನೆ (ಧುಂಮೆನೆ), ಪಠಿಲ್ಲೆನೆ, ಧೊಪ್ಪನೆ, ಫೊ
ಟ್ರಿನೆ, ಘು ಕಲನ ಆ ಳುಮೆನೆ (ರುಲ್ಲೆನೆ) ದುಢುಂವೆನೆ, ಧಃ ಮೆನೆ, ಭೋರೆನೆ ಬಂ
ಟಂ (cf. 5. 300, where ಧಿಗಿಲನೆ, ಭುಗಿಲನೆ, ಭೋರನೆ).
| Beil
| some 0
| 18 by
| peoplei
| Aspirat
| The Na
ಓ
| TF
ಗಳು;
ಗಳು; |
೧ ನನ |
ಯು)
!ಗಿಸುತಿ
ಅನುನಾಸಿಕೆಂಗಳ್, THE 2೩5೬5.
ಒಳವು ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗ
Besides there are
| some other words ಛಿ ಛಸತ್ವ ರಾ ಹಿಭಾಪೆಯೋೊಳ್ ಕೆಲವು ನಿಜೋ |
used by Canarese
people in which the ಬ್ರ ಮಾಗಿ ವರ್ಗದುತ್ಯಂ
ಸಿ30 300%. ಸಬಿನಉಯನುನಾ ಸಿಕಾಖ್ಯೆಯಂ ತಳೆದಿರ್ಕುಂ | 15 ॥
ಸಸರ ಫೈೇದಂ.
ಒಳವು ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗಳ್ ವಿಳಸತ್ತ ರ್ನಾಟಿಭಾಷೆಯೊಳ್ ಕೆಲವು ನಿಜೋಜ್ಜ ಳಂ ಆಗಿ; ವ
ರ್ಗದ ಅಂ ತ್ಯುಂಗಳಂ, ಅಲ, ಗ ಯಂ ತಳೆದು ಇರ್ಕುಂ. 3
ಅನ್ಸಯಂ.
ವಿಳಸತ್ವರ್ಣಾಟಿಭಾಷೆಯೊಳ್ ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗಳ್ ಕೆಲವು ನಿಜೋಜ್ಜ ಳಂ ಆಗಿ ಒಳವು;
ವರ್ಗದ ಅಂತ್ಯುಂಗಳಂ, ಅ, ಅನುನಾಸಿಕಾಖ್ಯೆಯಂ ತಳೆದು ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಘು.
ವಿಳಸತ್-ಒಪ್ಪಲ್ಲ ಲಟ್ಟ; ಕರ್ಣಾಟ: ಕನ್ನಡದ; ಭಾಷೆಯೊಳ್-ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ; ಮಹಾಪ್ರಾಣಂ
ಗಳ್-ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗಳಾದ; ಕೆಲವು-*ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳ್; ನಿಜ-ನಿಜದಿಂದೈೆ; ಉಜ್ಜ ಳಂ-ಪ್ರಕಾಶಿ
ಪ್ರವು; ಆಗಿಇಆಗಿ; ಒಳೆವು-ಉಂಟು; ವರ್ಗದ- ಮ ಅಂತ್ಯಂಗಳಂ-ಜ್, ಚ ಣ್ ನ
ಮ್ ಎಂಬ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಂಗಳಂ; ಅರ ತಿಳಿ; ಅನುನಾಸಿಕಾಖ್ಯೆಯಂ-ಅನುನಾಸಿ ಕವೆಂಬ ಖೆ
೮೨೦; ತಳೆದುಎಧರಿಸಿ; ಇರ್ಕುಂ-ಇರ್ಪ್ರ ವು.
ವಿಚಾರಂ.
ಅನುನಾಸಿಕವೆಂದೊಡೆ ಮುಖನಾಸಿಕದೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಉಚ್ಚರಿಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಒಪ್ಪುವ ಕನ್ನಡದೊಳೆ ಸ್ಪಭಾವದಿಂ ಕೆಲವು ಮಹಾಪ್ರಾಣಂಗಳೊಳವು; ಅ
ಮಾಪುವೆಂದೊಡೆ
ವರ್ಗದಧ್ದಿಶೀಯಾಕ್ಷ ರಂಗಳ್ಳ-- ವಖ್ಚಾ ಲಂ, ದೆಖ್ಬಾ ಣಂ, ಪಖಾ ಳಂ, ಅಬ್ದಂಡಂ,
ಖೊಫ್ಪರಂ, ಖಾ, ಖಾರಿಗೆ. ಛಂ ಮಾಡಿದು, ಛಫ್ರಿಸಿದಂ, " ಎಕ್ಕಭಾಯಂ. ಹ
ಠಾವು, ಠಾ£ಿಂ, ಠಕ್ಕಿ ಸಿದಂ.-ಥಟ ಬ್ರ, ಸತ್ರಲ್, ಮತ್ತವಟ್ರಿಗೆ, (ಥಾಷ್ ಸುತ್ತಣ
ಯಂ), ಕಥಾಯಂ, ಯೂ ಫೆಾವುಗು, ಫಳ ನ ಹ
ವರ್ಗಚತುರ್ಥಾಕ್ಷರಂಗಳ್ಳ-ಘುೇಯಂ (ಘಳಿಯಂ, ಘಾಟಗೆ ಘೋಟಗೆ,
ಘಾಸಿ ಘಾಸರಂ. ಜು ಹುಳಕು. ರುಲ್ಲಬ ಚಿ. ರುಾಸಿತು, ರುಲ್ಲಿ ರುಂಕೆ,
ಔಟ 1 ಅ, 1 (೫. *” ಯ ವ ಲಳಂಗಳ್ ೫,1, ೬.೩೦ ೫.
ಢೊಂಕಣ*, ಢೆಂಕಣ್ಸ್ ಆಢಾಳಂ, ವೆಡೆಯ, ಢೆಕೆ, ಥೊಂಕರಂ.-ಧಖಂ (ಧಳಂ),
ಧಾಳೆ, ಧೂಳಿ, ಧಾರಿ, ಧವಳಂ, ಧನಿ. “ಚಂಗಾರು, ಭಂಡಾರ, ಬರಿಕ್ಕ, ಭಲ್ಲೆಯಂ,
ಭಾವಂ. -ಕಂಭಕ್ಕಂ ಭಾಸೆಗಂ ವಿಕಲ್ರಂ.
ವರ್ಗಂಗಳ್ಳೆದನೆಯ ಅಕ್ಕರಂಗಳನುನಾಸಿಕಾಖ್ಯೆಯಂ ಪಡೆಗುಂ; ಜ್. ಯ್
ಮ್, ನ್ ಮ್ ಬಂಬಿವು; ಇವರ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗಂ--
ಬಿಜ್ಜು ಂಬಿತ್ತೆಸೆವಣಗ3ಿಯ
ಸಜ್ಕುಳಮನ್ ತೊಣ್ಣುಗೆಡೆವ ಶುಕಸಾರಿಕೆಯಂ | (- ಕಕೆಯಂ)
ಸೂಜ್ಜಾ ಬಲವನ್ನು ತೀಡುವ
ತೆಜ್ಕಣ ಗಾಳಿಯುವುದೆಮ್ ಮೆನಂಗೊಳಿಸಿದುದೋ |ಕಂದಂ|
ಸೂತ್ರಂ.
ಅನುನಾಸಿಕಮುಂ ಯವಲಮ
ಯ್ರ್ಯ ವ, ಲ ೩॥ ಸೇ
ಸ 1 ಸಾ. ನನುನಾಸಿಕಮುಂ ದಲೆಂಬರಾ ಸಂಸ್ಕ ತಶ |
೧45815. 2% ಫಳ ನಿಯುಕ್ಕಲಕಾರದ ನೆಲೆ
again (600 8. 5).
ಗೆ ನಿಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲುದಂ ಕ್ಷಳನೆಂಬರ್ ॥ 16
ಪದಡಜಚೇದಂ.
Nd
ಅನುನಾಸಿಕಮುಂ ಯ ವ ಲಂ ಅನನುನಾಸಿಕಮುಂ ದಲ್ ಎಂಬರ್; ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಶಬ್ದನಿ
ಯುಕ್ತ ಲಕಾರದ ನೆಲೆಗೆ ನಿಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಪುದಂ ಕ್ಷಳಂ ಎಂಬರ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಯವಲಂ ಅನುನಾಸಿಕಮುಂ ಅನನುನಾಸಿಕಮುಂ ದಲ್ ಎಂಬರ್; ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಶಬ್ದನಿ
ಯುಕ್ತಲಕಾರದ ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಂದು ಸಲ್ಪುದಂ ಕ್ಷಳಂ ಎಂಬರ್.
ಟೀಣು.
ಯವಲಂ-ಯಕಾರ ವಕಾರ ಲಕಾರಂಗಳ್; ಅನುನಾಸಿಕಮುಂ-ಅನುನಾಸಿಕಂಗಳೆಂದುಂ;
ಅನನುನಾಸಿಕಮುಂ-ನಿರನುನಾಸಿಕಂಗಳೆಂದುಂ; ದಲ್-ನಿಶ್ರಯವಾಗಿ; ಎಂಬರ್-ಪೇಳ್ವರ್; ಆ
ಸಂಸ್ಕೃರ್ತಆ ಸಂಸ್ಕೃತದ; ಶಬ್ದ-ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ; ನಿಯುಕ್ತ-ಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಲಕಾರದ-ಲತ್ರದ; ನೆಲೆಗೆ
ಸ್ಥಾನಕ್ಯ; ಸರಿಯಾಗಿ-ಸಮಾನವಾಗಿ; ನಿಂದುಎನೆಲೆಗೊಂಡು; ಸಲ್ವುದಂ-ಸಲುವಳಿಯಾಗಿರ್ಪ
ಛಕಾರಮಂ; ಶ್ಲಳಂ-ಕ್ಲಳನೆಂದು; ಎಂಬರ್-ಪೇಳ್ವರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಯ ವ ಲಂಗಳನುನಾಸಿಕಂಗಳುಂ ನಿರನುನಾಸಿಕಂಗಳುಮಪ್ಪುವು; ಸಂಸ್ಕೃತ
©
|
|
Basi
(|
Ae iw
|
| 001) th
| Cutting
ih 8800
ನಾಲ್ವು ಯೋಗವಾಹಂಗಳ್, ಇ೫೫ PURE DEPENDENT LETTERS. 25
ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಮಾದ ಲಕಾರದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಪ ಳಕಾರ |
ಮು ಕ್ಷಳನೆಬರ್.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಅನುನಾಸಿಕ ಯಕಾರಕ್ಕೆ...ಮೇಯಿಸಿದಂ, ನೋಯಿಸಿದು, ಮಯಣಂ, ನಯ
೧೫0೦, ಮಾಯಂ.
ಅನುನಾಸಿಕ ವಕಾರಕ್ಕೆ-ಸೇಮ, ಸೋವೆ, ಸಾವೆ, ಜಾವ, ಮಾವು, ಮಾ
ವಂತಂ, ಕೋರ್ವಣಇಂ, ಕಾವಣಂ, ಸೇವಗೆ (ಸೇವಿಗೆ), ಸೋಪಿ,
ಅನುನಾಸಿಕ ಲಕಾರಕ್ಕೆ--ಕೊಲ್ಲಣ'ಗೆ, ಅಲ್ಪಣಿ”ಗೆ ಎಂದು ಮೇಳಂ, ಹಲ್ಲ,
“ಲಂ.
ನಿರನುನಾಸಿಕ ಯಕಾರಕ್ಕೆ. ಬಯಕೆ, ಬಿಯದಂ, ಬಿಯಳಂ (ಬಯಳಂ), ದಯ
ಕಾಜಂ, ದಾಯಿಗಂ, ಜು ವಾಯಂ, ಬಯಲ್.
ನಿರನುನಾಸಿಕ ವಕಾರಕ್ಕೆ -ಕವಳು, ಹವಳಂ, ಕಿವಳಂ, ತವಕಂ, ಅವಕ.
ನಿರನುನಾಸಿಕ ಲಕಾರಕ್ಕೆ-ಹಾಲಿಗೆ, ಹಲಸಿಗಂ, ಹಲಗೆ, ನೆಲಕಲನೆದು ಲೋಭಿ.
ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಕ್ಷ ಳಂ-ಜಲಂ-ಜಳೆಂ; ತಿಲಂ-ಶಿಳಂ; ಫಲಂ-ಫಳಂ; ಬಲಂ-ಎಬಳಂ;
ಮಿಲಂ-ಖಳಂ; ಕಮಲಂ-ಕಮಳಂ.
ಸೂತ್ರ.
ಸಮ ಸಂದಿರ್ದ ಸಮುಮ
Besides © ೩೫6 | ರ
(85. 11; 12), thre ಹಮುಮೊಂದಿದ ಬಿಂದುಪುಂ ವಿಸರ್ಗಮುಮೆಂದ |
1 ther 76ಿ-
೫೬% ೫೩೬4 ಕ್ಯುಮಿವೆಯ್ದೆ ಯೋಗವಾಹಂ
೨೦ ಉಂ ಕಕ ಉ- ಪ್ರಮದಿಂ ಕಪಯುಗಳಮಿವಲಕೊಳನುಬಂಧಂಗಳ್ ॥ 17 ॥
curring before ಕ,
the second before ಪ. (cf. S. 32).
ಪೆದಜೇದಂ.
ಲ
ಸಮ ಸಂದು ಇರ್ದ ಸ್ಸ ಮುಂ ಏಮುಂ ಒಂದಿದ ಬಿಂದುವುಂ ವಿಸರ್ಗಮುಂ ಎಂದು, ಅಕ್ಕುಂ
ಇವು ಎಯ್ದೆ ಜ್ ಕ್ರಮದಿಂ ಕಪಯುಗಳಂ ಇವಯಿಕೊಳ್ ಅನುಬಂಧಂಗಳ್.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸಮಸಂದು-ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಂದು; ಇರ್ದ=ಇರ್ದ; ಸ್ಪಮುಂಎಸತ್ತಿಂಬ ಜಿಹ್ಹಾಮೂಲೀ
1) These 2 Sibilants correspond to the Vajrakrti and Gajakumbhiakzti in the Devandgari.
ನ, 32 includes % and 00 among the Sanskzt-Canarese letters.
20 1 ಅ. 108. 6ಉ)6೨ಳಂಗಳ್, THE CANARESE CONSONANTS BLL.
ಯಮುಂ; ಏಮುಂ-ಬ್ಂಬ ಉಪಧ್ಯಾನೀಯಮುಂ; ಒಂದಿದ-ಕೂಡಿದ; ಬಿಂದುವುಂ-ಸೊನ್ನೆಯುಂ;
ವಿಸರ್ಗಮುಂ-ವಿಸರ್ಜನೀಯಮುಂ; ಎಂದು-ಎಂದು; ಇವು-ಈ ನಾಲ್ಕಕ್ಷರಂಗಳ್; ಎಯ್ದೆ (ಐ |
ದೆ)-ಚನ್ನಾಗಿ; ಯೋಗವಾಹಂ-ಯೋಗವಾಹಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಭುವು; ಶ್ರಮದಿಂ-ತರು |
ವಾಯಿಂದೆ; ಕಪಯುಗಳಂ-ಕಕಾರ ಪಕಾರಂಗಳೆಂಬೆರಡುಂ; ಇವಳಿಕೊಳ್- ಈ ಜಿಹ್ಹಾಮೂಲೀ |
ಯೋಪಧ್ಯ್ಮಾನೀಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ಅನುಬಂಧಂಗಳ್ಎಸಂಬಂಧಂಗಳಾಗಿರ್ಪವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಕಾರಮುಚ್ಚಾರಣಾಣಾರ್ಥಮಾಗುಬದ ಪಸುಂಬೆಯ ಅಚ್ಚ ಉದಂತಿರ್ದ ವರ್ಣಂ
ಜಿಹ್ಹಾ ಮೂಲೀಯಮೆಂಬುದು; (ಕಕಾರಸಂಗಡದ) ಆದಣ ಸ್ಥರೂಪಂ | ಸ್ವ |,
ಪಕಾರಮುಚ್ಚಾ ರಣಾರ್ಥಮಾಗುಲದ ಕುಮಾರೀಸ್ಕನಯುಗಳ್ಳಾಕ್ವ ತಿಯ ವ
೧೫೯೯ಮುಪಧ್ಯ್ಮಾನೀಯಂ; (ಪಕಾರಸುಗಡದ) ಅದಣ ಸ್ಪ ರೂಪಂ। ೫ |.
ಕೈಮಾರಮಂ ಬೀಸಿದಂತೆ ಬಟ್ಟಿತ್ತಾಗಿ ತೋರ್ಪುಡು ಸೊನ್ನೆ; ಅದಜ ರೂಪಂ
ಮೇಲೆಯೂ ಕೆಳಗೆಯು ಆ ತೆಜದಿನಿರೆ ವಿಸರ್ಗಮದಜ ಸ್ವರೂಪಂ | $ 1.
ಈ ನಾಲ್ಕು ಯೋಗವಾಹಂಗಳ್.
4. The 08087959 Consonants ©, 6೨, ಳ (ಕುಳಂ), ಲ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಅತಿಪೀಡನದಿಂ ರೇಫಾ
or Ah tes ಶ್ರಿತಮಾದ ಅಕಾರಮುಂ ಸಮಂತು ಡಕಾರಾ |
Canarese 0೦0600
3)
ಟೂ ಯಣ, ಅ ಶ್ರಿತಮಾದ ಬಿಟನುಮಂಗೀ
(La) and ೪ (2).
ಗಂ ೩೫ ೫೩: 3 ತಪದಲತ್ವಕೆ ಸನೇಮ ಸಲ್ಲದ ಕುಳನುಂ | 18 | |
0? ರ್ಕ ದೆ and ©, ದೆ ಇವು ವರ್ಣಾವ್ಯತ್ತಿಗೆ್ ಹ್ಗ
is often changed
into 6೨ in ೦೫೩- ಲವು; ಸಂದುಂ ಪಾಸದೆಡೆಗೆ ಸಲವು; ಯಮಕ |
7680 words (cf. 8 ಸ ಸ ಚ
283; 806. 8. 8. 66; ವೃವಥ್ರ ತಿಗಾಗವು: ದೇಶೀ
ನಯ“ ಯವೆನಿಪುವಾ ಹ್ರಸ್ತಮೆನಿಸಿದಾ ಎ ಒ ಸಹಿತಂ | 19
times in Tadbha-
1೩8 (ನಾಡಿಕಾ- ನಾರಿನ).
ಪಡ
ಅತಿಪೀಡನದಿಂ ರೇಫಾಶ್ರಿತಂ ಆದ ಉಕಾರಮುಂ, ಸಮಂತು ಡಕಾರಾಶ್ರಿತಂ ಆದ ಜಿಬಿನುಂ,
ಅಂಗೀಕೃತೆಪದಲತ್ವಕೆ ಸನೇಮ ಸಲ್ಲದ ಕುಳನುಂ- ಇವು ವರ್ಣಾವೃತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಪುವು; ಸಂದುಂಪ್ರಾ
1)=ಮಲಯಾಳಂ |] ೧ || 2)ನಮಲಯಾಳಲ೦ ||ಆ|| 8) ಈ ಅಕ್ಷರಂ ಉಚಿಕೋಚ್ತ_ ರಣಕ್ಕಾಗ 6) ಎಂಬುದ
ದಂದೆ ಇಟ್ಟಿರ್ಪುದು.. 4) Repetition of cognate letters. ತ
ಲಉೀಿಳಂಗಳ್ THE CANARESE CONSONANTS R LL. 217
BE
ಸದ ಎಡೆಗೆ ಸಲ್ಲವು; ಯಮಕವ್ಯವಪ್ಯೃತಿಗೆ! ಆಗವು; ದೇಶೀಯಂ ಎನಿಪುವು, ಆ ್ರಸ್ತಂ ಎನಿಸಿದ
ಆ ಎ ಒ ಸಹಿತಂ.
ಯಥಾನ್ಕಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅತಿಪೀಡನದಿಂ-ರೇಫೆ ಪುಟ್ಟುವ ಸ್ಥಾನವಂ ಬೆಟ್ಟಿ ತ್ತಾಗಿ ಉಚ್ಛ ರಿಪುದಯೌಂದೆ; ರೇಫಾಶ್ರಿತಂ-
ರೇಫೆಯನಾಶ್ರಿಸಿ ಪುಟ್ಟಿ ದುಡು; ಆದೂ ಆದ; ತೂ ಜಾರು ಸಮಂತುಣ ಹಾಗೆ;
ಡಕಾರಾಶಿ ಶ್ರಿತಂ-ಡಕಾರವನಾಶ್ರಸಿ ಪುಟ್ಟಿ ದುದು; ಆದ-ಆದ; ಬಿಲಿನುಂ-ಬಿಲಿನೆಂಬ ಅಕಾರವುಂ;
ಅಂಗೀಕ್ಛ ಪದಲತ್ತಕೆ-ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಬ್ಟ ಪದಂಗಳ ಲಕಾರಕ್ಕೆ; ಸನೇಮ-ಪ್ರಾಸು; ಸಲ್ಪದ-ಸ
ಲುವಳಿಯಾಗದ; ಕುಳನುಂ-ಕುಳವೆಂಬ ಳಕಾರಮುಂ; ಇವು- ಈ ಅಕ್ಷ ರಂಗಳ್; ವರ್ಣಾವೃತ್ತಿಗೆ-
ವರ್ಣಂಗಳಾವೃತ್ತಿಗೆ; ;ಸಲ್ಪುವು- ತ ಕುದು ಕರ ಕ ಗೆಸಂದುಂ; ಪ್ರಾಸದ
ನಿಯಾಮದ (ನಿಯಮದ; ಎಡೆಗೆಸ್ಡಾನಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲವು-ಸಲುವಳಿಯಾಗವು; ಯಮಕನ್ಯವಹೃತಿ
ಗೆ-ಯಮಕವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ; ಆಗವು= ಹ ಆ ಹುಸ ಮೆನಿಸಿದ. ಆ ಸ್ವರಸ ಂಬ್ಲೆಯಲ್ಲಿ
ಹ್ರಸ್ತಂಗಳೆನಿಸಿದ; ಆ ಎಬಒ ಸಹಿತಂ-ಆ ಎ ಒ ಎಂಬಿವು ಚಃ ದೇಶೀಯ ಜೇತೀಯಾಕ್ಷ
ರಂಗಳ್; ಎನಿಪುವುಎಖನಿಸುವವು.
ವೃತ್ತಿ -
ರೇಫೆ ಪುಟ್ಟುವ ತಾಣಮಂ ಬೆಟ್ಟ ಟ್ಟಿತ್ತಾಗುಚ್ಚ ರಿಸ, ಅಕಾರಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಡಕಾರಂ
ಪುಟ್ಟುವ ತಾಣಮಂ ಬೆಟ್ಟಿತ್ತಾಗಚ್ಚರಿಸೆ, ಜು ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಲಕಾರಂ ಪುಟ್ಟುವ
ತಾಣಮಂ ಬೆಟ್ಟಿತ್ತಾಗುಚ ತ್ರರಿಸ್ತ ಕುಳಳಕಾರಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ. ರೇಫೆ ಮೂರ್ಧನ್ಯ ೦,
ಜ್ (ಎಂದೊಡೆ ಮೂರ್ಥನ್ಗಂಗಳೂಳ್ ಅತಿ ಸಿಂದೆಳೆದುಬ್ಛ ರಿ
ಸುವ) ಏಕಸ್ಸಾನಿ (-ಸ್ಟಾಯಿ); ಡಕಾರಂ ಮೂರ್ಥನ್ಯಂ, ಅಟನಡಜೊಳೇಕಸ್ತಾನಿ
ಲಕಾರಂ ದಂತ್ಯ, ಕುಳನದಲಸೊಳೇಕಸ್ಟಾನಿ. ಮೊರೆ, ಮೊಲಕ; ಮರೆ, ಮಜ
ಕೋಡಿ, ಕೋಲಾ, ಕಡಲ್, ಕೆಟಲ್; ಹೊಲೆ, ಮೊಳ; ಕಲೆ, ಕಳೆ-ಿಂತೇಕಸ್ಪಾ
ನಿಗಳಾದ ಕಾರಣದಿಂದಿವು ವಂರ್ಣಾವುತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲುವು; ನಿಯಾಮಕ ನಂ ಯಮಕ
ವ್ಯವ್ಞಶಿಗಮಾಗವು. ಅಕಾರಮುಂ ಅಟನುಂ ಕುಳನುಂ ಹ್ರಸ್ತ ಜ್ಯ ಖಜ ಅಂ
ಬಿವುಂ ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳಲ್ಲ; ಆವು ಕೂಡಿ ದೇಶೀಯಂಗಳಾಗಿ ಕನ್ನಡದೊಳೊಳವು.
ತ ಪ್ರಯೋಗಂ.
ರೇಫೆ ಅಕಾರಂಗಳ ವಂರ್ಣಾವುತ್ತಿಗೆ-
ಸುರರಿಣದೊಣಗಿದ ಬಿರುದರ
ಕರುಳಂ ಕೊಣಿ ಕೊಟ್ದು ಮರುಳಿರುಳ್ಳಿಂಬೆಡೆಯೊಳ್ || ಕಂದಾರ್ಥಂ ||
1) ಯಮಕ೦ is Paronomasy, the recurrence of syllables (words) of consonance,
28 1 ಅ. 1CH. ೮೮೨ಳಂಗಳ್, THE CANARESE CONSONANTS R, L, L.
೦
ಡಕಾರ ಅಉಟಂಗಳ ವಣರ್ಣಾವೃತ್ತಿಗೆ...
ಖಲಟಾಲೆ' ನುಡಿದಲಲೆ ಬಗ್ಗಿ ನಿ
ಘಃಅಲೆನೆ? ನಡೆಯೊದು ಜಡೆದು ಸಾರಧಿಯಂ” । ಕಂದಭಾಸಂ |
ಲಕಾರ ಕುಳಂಗಳ ವಂರಾವು ತ್ರಿಗೆ_-ದೆಸೆಗಳನಳರ್ದಸುರಲ್ಯಳರ್ದ
ಯಿಳಿರ್ದು ತಳರ್ದತ್ತಾಗಳ್ (-ಳರ್ದುತ್ತಾಗಳ್)?.
ರೇಫೆ ಅಕಾರಂಗಳ ನಿಯಮಮಾಗದುದರ್ಕೆ.
ಧುರದೊಳ್ಳಲ್ಮಖ್ಯಾಡುವ
ತೆಜದಿದಮಣದಿಖ್ದನೆಂಬ ನಿಯಮಂ ಹದೂಪ್ಗಂ || ಕಂದಾರ್ಧಂ |
ಡಕಾರ ಅಬಂಗಳ್ಳೆ ಪ್ರಾಸಮಾಗದುದರ್ಕ...
ಕೋಡದಿಬ್ದಿಂದ್ರರಾದರ್ ನಾಟ್ಗೆಯೊಳ್ಲೀರರೆಂಬ ನಿಯಮಂ
ದೂಪ್ಯಂ || ಕಂದಾರ್ಥಂ ||
ಲಕಾರ ಕುಳಂಗಳ ಪ್ರಾಸಮಾಗದುದರ್ಕಂ-
ನೆಲದೊಳ್ ಪಗೆ ಪುಗೆ ಫಣ್ಯ ವೊ
ಲೊಳಪೊಕ್ಕಬಾಸಿದನದೆಂಬ ನಿಯಮಂ ದೂಪ್ಯಂ | ಕಂದಾರ್ಥಂ ||
ಯಮಕಂಗಳಾಗದುದರ್ಕೆ. -
ಕರೆಯಂ (ಕರಿಯಂ) ನೆಜವಂ' ವಂಶಂ
ಕಲಕಿಯಂ ಪೊತ್ತಪ್ಪ ದೆಂದು” ಸಂಗರಮುಖದೊಳ್ | ಕಂಡಾರ್ಥಂ |
ಇಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾಪ ತಿ, ಕೆಟ್ಟಿಪ್ಟುದಾಗಿಯುಂ, ಕಹೌಯಂಪೊತ್ತಪ್ಪುದೆಂಬುದಂ (-ದುಂ)
ಕರೆಯು ಪೂತ್ತಪ್ಪುಧಂದೊಡರ್ಥಘಟನೆಯಿಲ್ಲಾಗಿಯುಂ?, ಯಮಕಲಕ್ಷ್ಮಣಮಿಲ್ಲ.
ಡಕಾರ ಅಬಂಗಳ್ಳಂ ಲಕಾರ ಕುಳಂಗಳ್ಳಂ ಈ ತೆಜದಿಂ ಯಮಕಲಕ್ಷಣಮಿಲ್ಲ.
ಡಕಾರಕ್ಕಾದೇಶಮಾದ ಅಬಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗಂ- ಕಾಡುಕಿಚ್ಚು =ಕಾಂಖ್ವಿಚ್ಛು;
ಕೂೋಡುಕುಟ್ಟು-ಕೋಯ್ಟುಟ್ಟು; ನೀಡುಕರಿಸಿದಂ-ನ್ಫೀ್ವರಿಸಿದಂ (see sub S. 24;
ನ. 804) ಬೀಡುಕೊಂಡಂ-ಬೀಂಸ್ಪೊಂಡೆಂ; ನಾಡಕಡೆ-ನಾಬ್ಕಡೆ; ಸೆಡುಪಬ್ಬಂ-ಸಬ್ಬ
ಭಂ; ನೀರಡಿಕ-ನೀರಬಕ್ಕೆ (ನೀರಯಲ್ಕೆ; ಬರಡುಮೂಯು-ಖಬ್ಮೂಯು; ಮಾಡುವಾ.
| ಮಾಬ್ಬಂ; ನೋಡುವಂ-ನೋಲ್ಪಂ; ಬೇಡುವು_ಬೇಲ್ಬಂ; ಬೆಗಡುವಂ-ಬಿಗಲ್ರಂ; ಪ
ಲ ತಸ್ಯಾನಿದನೆಂಬಲ್ಲಿ (ತಮ್ಯು...ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ) ತಡಕೃಿಯ್ಯಂ ಮಾಡಿದನೆಂಬ
ರ್ಥಂ। ನಾಡಿಕಾ-ನಾಟಗೆ, ನಾಗೆ ಯೆಂದು ಘಲಾಗೆ; ಐಸಡಿಗೆ-ಂಸಂ3”, ಪೂವಿ
ನೆಸಳೊಳ್ ಕುಳಂ; ಕಿವುಡು ಕೇಳ್ದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಕಿವುಲ್ಕೀಳ್ಬ ಲ.
1) M.A. ಕಲಿಲಿ. 2)M.ಸA. ಫುಯಿಲನೆ. 8) 28. ಸಿ. ಸಾರದೆಯಂ. . 4). ೩A. only ಮಿಳಿರ್ದು
ಶ್ತಾಗಳೆ; ಹ. B. ತಳರ್ದಡತ್ತಾಸಳೆ. 5) ೫. A. ನೆರವಂ;-.. ೫. ನೆರ. 6) ಬ. &. ಪೊಲ್ಪಫ್ಪುಡೆಂದು.
7) 3. &. ಇಲ್ಲಾ? 8)M.B. ಏಸಡಿಎಎಸಲೌ. 9)ಖ. ೫. ಕಿವುಡುಸೇಳ್ನ್ನೆಂಬಲ್ಲಿ ಕೆವುಲಕ್ಲೀಳ್ಸಂ.
| ಫಳ
| ಗ ಸ
ಕಬ:
೧ }
ಕು
ನ್ಗ,
೫
1
| Oy
| NU)
| ರ್ನ
| ಕಗ್ಗ
| ಚ int
ಹ ೫
| ರ್ನ
ಬರಿಳೆಂಗಳ್, THE CANARESE CONSONANTS R, ೫, ೫.
೧ © \
ಸೂತ್ರಂ.
ದಾಡಿಮಮಾ ಕೂಪಾಂಡಂ
Sanskyt ಡ chang- ©
ed also into ೪ in ಗಡು ಗುಡಮಡಸಿ ಪೊಡೆವ ರುಗಡೆ ವಿಡಂಗಂ |
026 ಗರಗ ಪ್ರೂಡೆ ಪುಳನೇಡಕಮುಮಜಾ
nouns (cf, 8, 284).
ರೂಢಿಯ ಕುಳನೆದು ಉಬದಪಭ್ರಂಶತೆಯೊಳ್ || 20 |
ಪದಚ್ಛ್ರೇದಂ.
ದಾಡಿಮಂ, ಆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಂ, ಗೌಡಂ, ಗುಡಂ, ಅಡಸಿ ಫೊಡೆವ ರುಗಡೆ, ವಿಡಂಗಂ ಕೂಡೆ
ಕುಳಂ; ಏಡಕಮುಂ, ಅ, ರೂಢಿಯ ಕುಳಂ ಎಂದು, ಅಲಿದ ಅಪಭ)ಂಶತೆಯೊಳ್!
ಅನ್ಮೂಯೆಂ.
ಉದ (ಎಂದೊಡೆ ಡಕಾರಂ ಆ೨ಕಾರಮಾಗ ತಕ್ಕದೆಡೆಯೊಳ್) ಅಪಭ್ರಂಶತೆಯೊಳ್ ದಾಡಿ
ಮಂ, ಆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಂ, ಗೌಡಂ, ಗುಡಂ, ಅಡಸಿ ಪೊಡೆವ ರುಗಡೆ, ವಿಡಂಗಂ ಕೂಡೆ ಕುಳಂ;
ಏಡಕಮುಂ ರೂಢಿಯ ಕುಳಂ ಎಂದು, ಅ!
ಟೀಕು.
ಟಿದ=ಬಿಲುನೆಂಬ ಕಾರದ; ಅಪಭುಂಶತೆಯೊಳ್-ತದ್ಭವದಲ್ಲಿ; ದಾಡಿಮಂ-=ದಾಡಿಮ
ವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಂ-ಆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಗೌಡಂ-ಗೌಡಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ;
ಗುಡಂ-ಗುಡಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅಡಸಿಎಸಂಗಡಿಸಿ; ಪೊಡೆವ-ಹೊಡೆವ; ರುಗಡೊರುಗಡೆಯೆಂಬ
ಶಬ್ದಂ; ವಿಡಂಗಂ-ವಿಡಂಗಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಕೂಡೆ-ಒಡನೆ; ಕುಳೆಂ-ಕುಳೆಮೆಂಬ ಳಕಾರಂ; ಏಡ
ಕಮುಂ-ವಿಡಕಮೆಂಬ ಶಬ್ದ ಮುಂ; ರೂಢಿಯ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ; ಕುಳನೆಂದುಕುಳಮೆಂಬ ಳಕಾರ
ವೆಂದು; ಅಬಾ ತಿಳಿ!
ವೃತ್ತಿ.
ದಾಳಿಂಬಂ, ಕುಂಬಳಂ, ಗೌಳಂ, ಗುಳಂ, ರುಗಳೆ, ವಿಳಂಗಂ ಇವು ಕೂಡೆ ಡ
ಕಾರಕ್ಕೆ ಪುಟ್ಟಿ ಅಬದಪಭ್ರಂಶತೆಯು ಪಡೆದು ರೂಢಿಯ ಕುಳುಗಳ್; ಏಳಗಮು
ಬುದು ಎಡಕಕ್ಕೆ ಪುಟ್ಟಿಯುಂ ಕುಳಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ತ ತಿಮಾರ್ಗದೊಳುಂಟು ಟತಕಾ
Sanskyt ಬೈ ತ, ಆ
ಠ,ಳ(ಕ್ಷೃಳಂ)%೫£- ರತಕಾರಠಕಾರರೇಫದೆಡೆಗಂ ಬಹುಳ |
ed into ©9 (08
5. 251; 280) i ನಿಶಿಯಿಂ ಕಳೆಕಮಪಭುಂ
ಗ ಶತೆಯೊಳ್ಳುಕವೀಂದ್ರರಿಂದೆ ಅಟದಾದೇಶಂ ॥ 21 ॥
80 1 ಅ. 1 ೮೫. ೮ು೮೨ಳಂಗಳ್, THE CANARESE CONSONANTS R, L, ೫.
೦ ೦ ಡಿ
ರ್ಟ ಫೇದಂ.
ಕೃತಿಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಉಂಟು LSS SE ಎಡೆಗಂ ಬಹುಳ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂ ಪಳ
ಘಂ ಅಪಭ್ರಂಶತೆಯೊಳ್ ಸುಕವೀಂದ್ರ ರಿಂದೆ ಬಿಲದ ಆದೇಶಂ.
ಅನ್ವಯ.
ಸೃತಿಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಸ ಸುಕವೀಂದ್ರ ರಿಂದೆ ಅಪಭ್ರಂಶತೆಯೊಳ್ ಚಕಾರ 15.3
ಎಡೆಗಂ ಕ್ಷಳಕಂ ಬಹುಳ ನಿತಿಯಿಂ ಅಟಿದ ಆದೇಶಂ ಉಂಟು.
`ಟೀಣು.,
ಕೃತಿಮಾರ್ಗದೊಳ್-ಕಾವ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಸುಕವೀಂದ್ರರಿಂಜಿ-ಸತ್ವವೀಂದ್ರರಿಂದೆ; ಅಪಭ್ರಂ
ಶತೆಯೊಳ್-ಅಪಭ್ರಂಶದಲ್ಲಿ; ಟಕಾರತಕಾರಶಕಾರರೇಫದ-ಟಕಾರದ ತಕಾರದ ಠಕಾರದ ರೇಫೆ
ಯ; ಎಡೆಗಂ-ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಕ್ಷಳಕಂ-ಕ್ಷಳಳಕಾರಕ್ಕೆ. ಯುಂ; ಬಹುಳ ಸ್ಪಿತಿಯಿಂ-ಬಹುಳಸ್ಥಿತಿ
ಯಿಂದೆ; ಉದ ಸು ಆಕಾ ತಾ ತತ ಟು ಅರಾ
ವಿಚಾರಂ.
ಆದೇಶಮೆಂದೊಶೆ ಮೊದಲಿರ್ದುದಂ ತೊಲಗಿಸಿ ಬರ್ಪ್ರದೆಂದರೌ್ವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಟಕಾರ ತಕಾರ ಠಕಾರ ರೇಫ ಕ್ಷಳಂಗಳ ಅಂಖಾದೇಶಂ
ಅಪಭ್ರಂಶತೆಯೊಳುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಟಕಾರಕ್ಕೆ-ಘಟಿಕೆ-ಗಲ್ಗೆ; ಘೋಟಿಕೆ-ಗೋಟ್ಗೆ; ಧಾಟಿ-ದಾಟ”, ಲಾ
ಹಿಂ-ಲಾಟಂ, ಲಾಟಭಾಷೆಗಂ-ಲಾಟಬಾಸೆಗೂ ಘೋಟಾರೂ
ಢಂ-ಗೋಲಖಾಯಿಲಂ; ಕುಕ್ಕುಟಂ-ಕೋಲ.
ತಕಾರಕ್ಕೆ. ಪ್ರತಿಹಸ್ಮಂ-ಪಬ'ಹತ್ರಂ; ಪ್ರತಿಪಾದುಕೆ-ಪಟ್ಮಾವುಗೆ.
ಠಕಾರಕ್ಕೆ-ಮಠಿಕ-ಮಲ'ಗೈ; ಪೇಠಿಕೆ-ಪೇಲಲೌಗೆ.
ರೇಘಕ್ಕೆ-ಕ್ರೂರಂ-ಕೂಲಯ್; ರುಲ್ಲರಿ-ರುಲ್ಲಲು”
ಕ್ಷ ಛಕ್ಕೆ..ತಾಳಂ (ಪ್ರತಾಳಂ)-ತಾಲ್; ಪುಳಿನಂ-ಪುಟ್ಲ್; ಕಳಮಂ-ಕಟಪೆ;
ಅರ್ಗಳಂ-ಆಅಗುಟ್ಕ್; ಮನ್ಯಾಳ-ಮನ್ನಬ'; ಅಳಕಾಬದ್ಧ ೦೮
ಗೆವದ್ದಂ.
)
೦. ೦
ಉ)೮೨ಳಂಗಳ್, THR CANARESE CONSONANTS R, ೫, L.
ಸೂತ್ರಂ.
ಸಟಿಕಂ ಪೇಟಿಕೆ ಪೀಟಿಕೆ
Sanskrt ಟಿ chang- ಲಿ
ed also into ೪ (ಕು ಘಟಕೆ ವರಾಟಂ ಪೂದಬ್ಹ ರಘಟೆ ಕುಳಂ ತಾಂ |
ಳಂ) 1 50೫9 ?8- ಸ್ಫುಶಸರಿತಂ; ಸ್ಫೋಟಕಲಂ
bhavas (cf. 8. 272), W ಹ
ಪಟಶಬ್ದಯುಗಂ ಅಬಕ್ಕೆ ನೆಖ3್ ಸಂದೇಹಂ | 22 ॥
ಪದಜೆೌೇದಂ.
ಲು
ಸ್ಪಟಕಂ, ಪೇಟಿಕೆ, ವೀಟಕೆ, ಘಟಕೆ, ವರಾಟಂ, ಪೊದಲ್ಟು ರಘಟಿ ಕುಳಂ ತಾಂ ಸ್ಪುಟಿಸಹಿ
ಸೊ «ಟಿಕಲಂಪಟಿಶಬ್ದಯುಗಂ ಉಬಕ್ಕೆ ನೆಖತಿ ಸಂದೇಹಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸ್ಪಟಕಂ, ಪೇಟಕೆ, ವೀಟಕೆ, ಘಟಕೆ, ವರಾಟಂ, ಪೊದಲ್ಜಿ ರಘಟಿ ಸ್ಫುಜಸಹಿತಂ ತಾಂಕು
()
ಳಂ; ಸ್ಫೋಟಕಲಂಪಟಶಬ್ಬಯುಗಂ ಅಲಕ್ಕೆ ನೆಲ ಸಂದೇಹಂ.
ಟೀಕು.
ಟಿಕಂ-ಸ್ಪಟಿಕವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪೇಟಿಕೆ. ಪೇಟಕೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ವೀಟಕೆ. ವೀಟಳೆಯೆಂಬ
ಶಬಂ ಘಟಕೆ. ಘಟಕೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ವರಾಟಂ-ವರಾಟವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪೊದಲ್ಲಿ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದವಾ
೧
ದ; ರಘಜಟಿಿರಘಟಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಸ್ಫು ಟಿಸಹಿತಂ-ಸ್ಫು ಟಮೆಂಬ ಶಬ್ದ ಸಹಿತಮಾಗಿ; ತ
ಶಬ್ದಂಗಳ್ ತಾಂ; ಕುಳಂ- ಳಕಾರಮಪ್ಪುವು; ಸೊ ೀಚಿಕಲಂಪಟಶಬ್ದಯುಗಂಎಸ್ಟೊ ಟಕವೆಂಬ
ದ ಶಬ್ದಂಗಳೆರಡುಂ; ಉಬಕ್ಕೆ. -ಲಿಲಿವೆಂಬ ಲಿಕಾರಕ್ಕ; ನೆ೫ಿಚನ್ನಾಗಿ; ಸಂದೇ
ಹಂ-ಸಂದೇಹಮಪು, ವು, ಕುಳವೇ ಚ ಸ
ವೃತ್ತಿ.
ಪಳಿಕಂ, ಪೇಳಿಗೆ, ವೀಳಿಗೆ ಗುಳಿಗೆ, ವರಾಳಂ, ರಗಳೆ, ಪುಳಂ ಇವು ಅಪಭಥ ಭ್ರಂಶ
ದೊಳ್ ಟಕಾರಕ್ಕೆ ಪುಟಿಯುಂ ಕುಳಂಗಳಾದವು; ಸ್ಫೋಟಕಶಬ್ದ ಕ್ಶಾದ ಹೋಳಿಗೆ
ಯೆಂಬುದುಂ ಲುಪಟಶಬ್ಬಕ್ಕಾದ ಲಂಬಳಮೆಂಬುದುಂ "ಆಟಕ್ಕೆ ನ ತುಳಂ
ಗಳೆಯಪುವು.
ಸೂತ್ರ).
ಏಕದ್ದಿತ್ರಿಚತುಃಸಂ
A Iist of ಇಂತ, ಬನಕಲಿತಾರ್ಥಂಗಳಾಗಿ ಅಟನೊಳವು ನಿಸ |
with holier €೨. 7೯ ತಿಂಯಿಂದವನಾದಿಮ
ಹಾಕವಿಕ್ರ ತಿದ್ಧ ಪ್ರಮಂ ನಿರಾಕುಳಮಸಿರ್ವೆಂ ॥ 23 |
29 10.108 6೨0ಗಳ್, WORDS WITH L.
3 ೦
ಡೆ
ಏಕದ್ವಿತ್ರಿಚತುಃಪಂಚಾಕಲಿತಾರ್ಥಂಗಳ್ ಆಗಿ ಬಲಿಂ ಒಳವು ನಿಸರ್ಗಾಕೃತಿಯಿಂದೆ; ಅವಂ
ಆದಿಮಹಾಕನಿಕೃತಿದೃಷ್ಟಮಂ ನಿರಾಕುಳೆಂ ಉಸಿರ್ಮೆಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
ಏಕ. ಒಂದಲಿಲ್ಲಿ; ದ್ವಿಎಎರಡಯಿಲ್ಲಿ; ತ್ರ-ಮೂಖಲಿಯುಲ್ಲಿ; ಚತು8-ನಾಲ್ವಣಯಲ್ಲಿ ಪಂಚ-ಐದಯಿಲ್ಲಿ;
ಆಕಲಿತ-ಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿ; ಅರ್ಥಂಗಳ್-ಅರ್ಥವುಳ್ಳುವು; ಆಗಿ-ಆಗಿ; ಬಿಲಿಂಎಬಿಲಿಶಬ್ದಂಗಳ್; ಒ
ಛವು-ಉಂಟು; ನಿಸರ್ಗಾಕೃತಿಯಿಂದೆ-ನಿಶ್ಚಯಾಕಾರದಿಂದೆ; ಅವಂ-ಅ ಬಿಯಿಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಆ
ದಿ-ಪೂರ್ವದ; ಮಹಾಕವಿ-ಮಹಾಕವಿಗಳ; ಕೃತಿದೃಷ್ಟಮಂ-ಕಾಮ್ಯದೃಷ್ಟಮಂ; ನಿರಾಕುಳಂಇ
ವ್ಯಾಕುಳಮಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ; ಉಸಿರ್ವೆಂ-ಪೇಳ್ದಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಒಂದರ್ಥಮಂ ಎರಡರ್ಥಮಂ ಮೂಣಜಣರ್ಥಮಂ ನಾಲ್ಕರ್ಥಮಂ ಐದರ್ಥಮಂ
ಪೇಲ್ತು ಸಹಜ ಜಟಂಗಳಂ ಪ್ರಾಮಾಣಪುರುಪರ ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗದಿಂ ಕಂಡು, ನೆ೫8್ಶ
ಪೇಲ್ಬಪೊ. ಅವಾವೆಂದೊಡೆ..
ಒಂದರ್ಥಕ್ಕೆ.. . ದಂಡುಲೌಗನೆಂದು, ದಂಡದೊಳ್ ಪಡೆದ
, ಉಟ್ಗೆಂದು, ಜೀಟಿಂ. ವಂ [-ಪಡೆವಂ].
ಉಲ್ಗಿದನೆಂದು, ಒಲ್ಲಂ. (0ಓ 142). 3. ಆಯಶಾಟ್ಗಮೆಂದು, ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ
. ಈಲ್ಬಿನೆಂದು, ಸೆಳೆದಂ. el Wiisthor ಮಾಲಾಬಂಧಂ (ಮಾಲಯಿಕಾ-).
ing in the list of verbs, ch.{ with short ಅವಗಲ್ಯಮೆಂದು, ಉರವಣೆಕಾರ್ತ
VI). ! initials? ಇ
ಆಲ್ಬು ನೆಂದು, ಮುಳುಗಿದಂ. 19% 8. 240.
(ef. 915).
ಬಲಲ ನೆಂದು, ಜಗುಲಿಶ್ಲಿಂ. (0£ 215).
. ಬಲ್ಯನೆಂದು, ವಿಧೇಯಂ (ಸಂ. 84. (08
895).
ಕ ಹಾಲ್ಮನೆಯ ಹಾಲಿನೆಂದು (ಹೋಬಿನೆಂ
ಮು SNA ಸ
ಸ ಜಗುಲ್ಹು ನೆಂದು, ಜಾಲಿ್ದಂ. (8. 909) ದು), LS
ದಪ್ಪಿದಂ.
ಸಹನ ನೀರ್ನೆಲೆದಫ್ಪಿದಂ , ಪೊಂಪುಲ್ಯೆಂದು, ಪೆರ್ಚುಗೆ.
cf. 916).
ತೆಗಲ್ಪಿ ನೆಂದು, ಪದಂ. (6£ 908). ಕ ಪ್ರಚ್ಚಲ್ಯೆಂದು, ಕೇಡು.
ಅಸತ್ಯ ದನೆಂದು, ಕೈ ಮಾರಿದ, 3: ಕಡ್ಚಲೌಯಂದು, ಒತ್ತಿ ಡಪ್ಪಲಿಯಾದು
897). ದು.
2 ತಲಖ ನೆಂದ, ಕುಸಿದಂ. (Wanting). . ಮಣ್ಮ*ಯೆಂದು, ರೂಪಟ್ದ ಸಾವು.
Jl; ಕಿಲ ದೆನೆಂದು, ಗುಜ್ರಂ. (Wanting). | ದಲಪ್ಲೀ್ಯೆಂದು, ಸಂಕಲೆ.
€೨ಂಗಳ್, 7೦೫05
WITH I. | ಈಕಿ
೦
. ತೊಟ್ಟೌಟ್ಯೆಂದು, ಸೊಪ್ಪಾದುದು[ತೊ 4.
ಲಾಯ್].
. ಪಾಲಿ್ಯೆಂದು, ಕ್ರಮಂ.
. ಕೂ0೨ನೆಂದು, ಎಗ್ಗೆ ೦.
. ಘಲಯಮೆಂದು, ಸಮಸಟ್ಟು.
. ಸೆಟೌವನೆಂದು, ಮುದುಕಂ [2೫ ೩. and
೫. ಕೆಟಿವಂ].
- ಪಲಿಗಮೆಂದು, ಒಣಗಿದೆಲೆ.
. ಕಟಿಕುಲಿಮೆಂದು, ಸ್ಥಾನವ್ಯಾಕುಲತೆ.
.- ಉಟ್ೌಗನೆಂದು, ಶಕುನದ ಪಕ್ಕಿ.
. ದಟಿದುಲಿಮೆಂದು, ಬಲ್ಸೂಉ; (ದಲಿವು
ಟಿಮೆಂದುಮುಂಟು).
. ತೆಲ್ಲಲಿಮೆಂದು, ಭಯಂ.
. ಗುಲಿಮೆಂದು [ಗಯಿಮೆಂದು], ಆನೆ ಕು
ದುರೆಗಳ ಪಕ್ಕಕೆ (೩. A. ಪಕ್ಕರಕ್ಕೈ).
. ಗಿಪನೆಂದು, ಸೊರಹುವಂ. (6. 456.
[M. ೫. ಸ್ವರಹಂ. M. A. ಸ್ಪರಹುವಂ].
° ಬಟ್ ಯಂ, ಬಯ್ಕಂ, ಬಲಿಕ್ಕಂ, ಬಲಾ
ಹೈ ಬಲಕ್ಕೆ ಎಂಬಿವು ಪಶ್ಚಾದರ್ಥಂಗ
ಛ್, (8. 815).
. ಅಲ್ರಿ ಯೆಂದು, ಪ್ರೀತಿ; ಅದನ್ನಳ್ಕಿಯೆಂದು
[ಜ. 4. ಅರ್ತಿಯೆಂದು] ನೇಮ್ವ ದಬದ್ಧಂ.
36. ಅಲಪ್ವಿರ್ತನೆಂದು, ಪ್ರೀತಿವಟ್ಟಿಂ. (ef. 879).
37. ಜಿರ್ಕೊಲುವೆಯೆಂದು, ಜಲಯಂತ್ರಂ.
38೩. ತೊಲಶಿಲ್ವುದಾಗಿ (ತೊಲಿಶಿಲ್ಲುದಾಗಿ ಎಂತ
ಲೂ, ತೊಟೌವುದಾಗಿ ಎಂತಲೂ, ಬ. ೩.
ತೊಲುವುದಾಗಿ ಎಂತಲೂ, ಪಾಠಾಂತ
ರಂ), ತೊಬಿಕಲ್ (ತೊಬಿಕಲ್).
88%. ಉರಕು (68. 892) [ಉಲಿಕು], ಉಲ
ವು (ಉಲುವು), ಕಟೌವು (68. 894) ಐಂ
ಬಿವು ಭಾವವಾಚಿಗಳ್.
39. ಮೊಲುಗು ಎಂದು, ವಾದ್ಯ್ಯಂ. (08. 143).
40. ಒಲಲಿಸೆಂದು, ನದಿಪ್ರವಾಹಂ. (8. 68).
41. ಪೆಲಿಕೆಂದು, ಜಗಳಂ.
ಫೊಲಿಕೆಂದು (ಪೊಲಸೆಂದುಂ ಪೊಲೌನೆಂ
ದುಂ ಪಾಠಾಂತರಂ), ಸಾಮಾನ್ಯಾಕೃತಿ.
8. ಪಲಿಪೆಂದು, ನರೆಗಿಕ್ತುವ ಕರ್ಪು. [3 A.
ಪಟಿನೆಂದು].
. ಪಯಿವೆಂದು, ಅಡವಿ.
A ಸದ ತಡಕಯ್ಯಂ ಮಾಡಿದ
ನೆಂಬುದಥ೯ಂ (6.8.19; ಪಲ್ಟಿ ಸಂ. 147).
. ಐಲಲಿಕಿಂದು, ಸಂಖ್ಯಾ ವಾಚಿ. (08. 921).
ಮಲಿಶಿಲ್ಲುದು (ಕಬಿಲ್ದುದು ವಂತೆ ಪಾಠಾಂ
ತರಂ), ಮಲಿಮಂ€೫ಸಿತ್ತು ಎಂಬೆರಡುಂ
ಕಣ್ಯದಡಿದ ಭಾವಂ. (08 6229), [M. A.
ಕಯಿಲ್ಪುದು, ಮಲಿಕಲಿಸಿತು].
. ಪುಲೌ ಯೆಂದು, ಉರ್ದು ತೊವರಿ ಹೆಸರು
ಮೊದಲಾದುವಹಿಕ್ಕಿ ಅಟ್ಟ ಕೂಲಿತ್
. ಹಯ ಯೆಂದು, ದೂವೆಯೊಳ್ ತಳೆಲಂ
ಪೂಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ.
, ತಿಲೆಂದು, ಮುತ್ತ ಕಾಯ್.
. ತುಲೌಕಲೆಂದು, ಸೊಪ್ಪಾದುದು. [ಬ. ೩.
ತಯೌಕಲ್; ೫. ತಿಕಲ್].
. ಅದವಟ್ೌಲೆಂದು, ಮಯಿಕಂ. [ಜ. 8. ಅದ
ವಿಲ್; ೩. ಆದವರಿ೨ಲ್].
. ಸೂಲಲೆಂದು, ಬಾಲಾ.
. ಸೂಮಿಕಾಯ್ಕನೆಂದು, ಸೂಲ್ಸಿರೆವಂ.
. ಪಾರಿಶೆಂದು, ಶೂನ್ಯಸ್ಥಾನಂ. (No. 16).
. ಚಾಲತೆಂದು, ರಾಹು.
. ಪೋರಿಕೆಂದು, ಸೀಲ್ಬಿ ಭಾಗಂ [-ಸ್ಥಾ
ನಂ]. (4. 918).
58. (ಬಾಲೆಂದು, ಚಾಪಂ? 6£ 917).
. ಈ ಸೂಲಿತಿಂದು, ವರ್ತಮಾನ ವರುಷಂ.
. ತುಪ್ಪುಲೌಂದು, ಪಕ್ಕಿಯ ರೋಮಂ.
- ತಿಪ್ಪಿ ಎಂದು, ಪಕ್ಕಿಯ ಗರೆ.
. ಜೆಲಿಲೆಂದು, ಒಂದು ಮರಂ.
. ಪೊಲಿಲೆಂದು, ಮರದ ಪೊಟ್ಟಿ [ಪೋಟಿ].
5
ಮ
34
LO LUN
6೨ಂಗಳ್, WORDS WITH 1.
64.
65.
ಬೀ್ಲೆಂದು, ಮರದ ಜಿಡೆ.
ಬಾಸುಲಿಕೆಂದು, ಪೊಯ್ದ ಬರ [2 ೩.
ಬಳಿ].
, ಉಂಬಲೆಯೆಂದು, ಕೊಡಗೆ.
. ಸಾಉೌಗೆಯೆಂದು ೧. ೬. ಜಾಲೌಗೆ], ಉ
ಡುಗೆ.
. ಪೊಲ್ಫಿಡೆಯೆಂದು (68. ಸಂ. 168, ಉದಯ
ಕಾಲಂ (8. 821). [M. A. ma B. ಪೊ
ಲಂ].
. ಸಟಿಲೆಯೆಂದು, ಮುಳ್ಳುವೆರಸಿದ ಗುಜ್ಜ
ಗೊಂಬು [3೬ ೬. ಗುಜುಯಿ-].
. ಬಾಲಕ್ಕೆ ಯೆಂದು, ಪ್ರಯೋಜನಂ. (ef. 917).
. ಬೋರಖೆಯೆಂದು, ಒಂದಂಬಿನ ಭೇದಂ.
; ಬಿಲಕ್ಕಿಯೆಂದು, ಒಂದು ಮರಂ.
. ಅಬ್ಬಿಮೆಯೆಂದು, ಅಯಿಮೆ [3 ೫. ಅ
ರಮೆ].
. ಉಯಕ್ಕಿಂದು, ಉರ್ಮಿ [ಉಳ್ಳ] ಭಾವಂ.
(cf. 905).
. ಎ0ಿವಿದನೆಂದು, ನೀವಿದಂ. (68. 656). (ವಿ
ಟೌವಿದಂ).
. ಮಲುತಿಯೆಂದು, ವೃಷ್ಟಿ.
. ಈ ಲೆಯೆಂದು, ಬಿದಿರ ಕುಡಿ.
, ಪೊಲಿಲೆಂದು, ಪುರಂ.
A ಅಲಿಕಿಯೆಂದು, ರೋದನಂ. (68. 906).
. ಸುಲೌ ಯೆಂದು, ಜಲಾವರ್ತೆಂ, (6. 899).
. ಕುಲ್ಯೆಂದು, ಗುಡೆ. (08. 890). [M.
A. ಅಗುಲಖ೫ಿಡೆ].
೧
. ಬೆಂಬಟೌಯೆಂದು, ಪಿಂದೆ ಬರ್ಪುದು.
. ಬಲಲೌವಲಿಯೆಂದು, ಕೊಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಬ
ಟೌಯೊಳ್ ಕುಡುವುದು [ಬಲವ],
. ಪಲ್ಲೌಯೆಂದು, ಕಾರ್ಪಾಸಂ.
. ಅಗಲರಿಖ್ಕೆಯೆಂದು, ಖನನಂ. (4. 907).
. ಪೊಗಲಜ್ಮಿಯೆಂದು, ಕೀರ್ತನಂ. (68. 910).
87.
ಕಿಟ್ಟಿನೆಂದು, ನಿರ್ಮೂಲಿಸಿದಂ (೫. 904).
[ಕೀಲ್ತಿಂ].
. ಪಲಿವಿಗೆಯೆಂದು, ಕೇತನ. [ಷಲ
ಯಿಗೆ].
. ಮೇಶ್ಮಿಯೆಂದು, ಒಂದು ಮರಂ.
. ಗೆಲಿಸೆಂದು, ಗೆಡ್ಡೆ.
. ಹುಲಿಮೆಂದು, ನೇಗಿಲ್ವಾಯ್ಯ ಕರ್ಬುನಂ
[ಗುಲಿಂ].
. ಪ್ರಯಿವೆಂದು, ಕೀಟಕಂ. [ಪುವಿಂ,].
. ಪೇಿದೆಂದು (ಪಲಿವೆಂದು ಪಾಠಾಂತರಂ),
ಜೀರ್ಣಂ. [ಸಲಿ೨ಿಂ].
. ಮುಟ್ಲೌಗಮೆಂದು, ಒಂದು ಮರಂ [ಮೂ
ಗಂ].
4 ಕಈೇಸ್ಕೆಯೆಂದು, ಗರ್ದಭಂ [ಖರಂ]. (869
8. 5. 36).
. ಕಲೆಯೆಂದು ಮರುವು. 6. 8. 86. [3.
A. and B. ಮರ್ವು].
ಕೆಮುಲೌ ದನೆಂದು, ಚಿಕ್ಷಣಮಾಗಿ [ಜಿ
ಈ
ಕ್ವಣೆಯಾಗಿ] ಮಾಡಿದಂ. (6. ೩18).
. ಕಮುಂಟ್ಲಿಟೌ್ದನೆಂದು, ಸಣ್ಣಮಾಗಿ ತು
೨*ದಂ. (Wanting). (ಕಿಮುಲ್ಟಿರದಂ).
4 ಪೇಲಿ್ಲಿನೆಂದು, ನಿರೂಪಿಸಿದಂ. (Wanting).
. ಬಾಯಿಕಮೆಂದು, ಸೀರಿಕ್ದೊಣಗಿ ಬಾಲಿ
ಶಾಖಂ [-ಬಾಯ್ದಿದು].
, ಮೋ೦ಿಕಾಲೆಂದು, ಒಳ್ಳೊಡೆಯ ಸಂದು
[M. ೫. WO].
. ಹೊಂಕುಲಿಂದು, ಕಕ್ಸಮೂಲಂ. [M.A.
ಕೌಂಕುಲಿಕ್],
, ಹೊಲಿನೆಂದು, ಅರತ್ನಿ,
. ಪೆಲಿವನೆಂದು, ಕಾಲಿಲ್ಲದವಂ.
ಕೂ ಪೊಕ್ತುಲ್ಂದು, ನಾಭಿ.
. ತೇಲ೫ಂದು, ವೃಶ್ತಿ ಕಂ.
. ಜೋಲತರಮೆಂದು, ಮುಂಡಿ.
1. | |
a
[ಸಟ |
ಗ್
1.೫.
oh [#
(10)
ಣಗಿ ೫
1 100)
11111111...
೮೨೦ಗಳ್, ೫೦೫08 3711 1. ಶಿರ
108. ಖಲೌಲ್ಲಿನೆ (8. 19) [ಖಲಲಿಲೆನೆ], ಛಲ್ಲ್ಲಿ
ನೆ,ಘಲಲ್ಲೆ ನೆ. 19) ಘಲ್ ಮೈನೆ[ಘು
ಲಿಮ್ಮೆನೆ], ಧಲಿಮ್ಮೆನೆ, ಫಲಲ್ದೆ ಕೆಇ
ವು ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಾನುಕರ
ಣಂಗಳ್ ನಿತ್ಯ ಉತಿಂಗಳ್. (8. 8. 14).
, ಪೇಶಿಪಲಿನೆ, ಪಲ್ಪೀನೆಯೆಂದು, ವಿರಲಾ
ರ್ಥಂ.
. ಗಲಿಗಲಿನೆಯೆಂದು (8. 8.193), ಬೇಗಂ.
ಕಲ್ಮಿನೆಯೆಂದು, ಆಕಸ್ಮಿಕಂ.
. ನೆಲಿಲ್ಲೆನೆ (ನೆಲ್ಲೆನೆ), ನೆಬ್ಫಿನೆಯೆ ಮು
ಉೌದುದು-ಇವುಂ ಅನುಕರಣಂಗಳ್.
. ತಲಿತಲಿಗುಡಿ, ತಬ್ಮಿಲಿಗುಡಿಯೆಂಬಿವು
ಸುರಿವ ರಸದ್ರವ್ಯಾನುಕರಣಂಗಳ್.
. ತೇಿತಂಿನೆ ನೇಸರ್ಮೂಡಿದುದು 6.8.
198),
. ಕಲಿಕಲ್ಸಿದನರ್ಕಂ,
5 ಗೋಲ್ಟ್ಟಿಂ (cf. 880), ಗೀಟ್ಟ್ಟಿಂ ಗಿ
ಗಲುನೆ,
. ಗುಲಿಗುಯಿವೆನುತಂ ಪರಿವವೊನಲ್ ಸೊ
ಗಯಿಸುಗುಂ-ಇವು ಮೊದಲಾದುವಲ್ಪ
ಪ್ರಾಣಾನುಕರಣಂಗಳ್; ಬಿಟಿನುಂ ಕು
ಳನುಮಪ್ಪುವು. (see 5. 8. 54).
ಎರಡರ್ಥಕ್ಕೆ..
. ಹಿಲೌ್ದುದೆಂದು, ರಸಮಂ ಹಿಂಡುವಲ್ಲಿಲು
6೨೦ (cf. 901); ಬಿರಿದುದೆಂಬಲ್ಲಿ ಶುಳಂ.
. ತಟ್ಯೆಂದು, ಸ್ಫೂಲದಾರುವಿನೊಳ್ ಐ
6೨0; ಸತ್ರ್ಯಾರ್ಥದೊಳ್ ಘುಳೆಂ. (0£ 988).
ತಯ ಕೂಟೌದಿರೊಳ್(ಕೊಳಿದರೊ
ಫ್) ಪಣ್ಕಾರವೆ (ಪಣ್ಮರವೆ) ಕ [Wanting].
. ನಾಟಿವಾಸಗೆಯೆಂದು, ಕಳ್ಳವಾಸಗೆ (ಕಳ್ಳಿ
ವಾಸಗೆ; ನಾಳೆಂ ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್ ಕ್ಲಳೆಂ.
. ತಟಿಕೆಯೆಂದು, ಆತಪತ್ರಡೊಳ್ ೮೦೦೨೦;
ತಳೆಯೆಂಬ ಕ್ರಯೆಯೊಳೆಂ ಪಶುವಿನ ತ
ಳೆಯೊಳಂ ಶುಳಂ. (68. 926).
122. ಕೊಲಲಿಲೆಂದು, ವೇಣುವಾದ್ಯದೊಳ್ ಅ
೭೨೦; ಕೊಳಲೆಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ಕು
ಛಂ. (Wanting, if not meant 947).
. ಕೇಟೌ್ಯೆಂದು, ಪಂಕ್ಕಿಯೊಳ್ ಅ೮೨ಂ;
ಕ್ರೀಡೆಯೊಳ್ ಕ್ಷಳಂ, |
. ಬಾಲಿಚೆಂದು, ಜೀವನಾರ್ಥದೊಳ್ ಅ
6೨0; ನಾವಿದವಾಳ್, ಕೂರ್ವಾಳ್, ಹ
ರಗುವ ಬಾಳ್ [ಹರಗುವಾಳ್] ಎಂಬ
ಲ್ಲಿ ಕುಳಂ. (08 No. 58).
; ಎಲ್ಲಿ ನೆಂದು, ನೆಗೆದನುಂ ನಿದ್ರೆ ತಿಳಿದನು
ಮಕ್ಕುಂ. (ef. 921); (see 8: 8. 86).
x ಬಲ್ಬಿ ನೆಂದು, ಜೀವಿಸಿದನುಂ ಒಕ್ಳಲಾದ
ನುಮಕ್ಕುಂ | ಬಾಲಂ]. (ct: No. 124);
(800 8. 5, 86.)
. ಅಲಿ ನೆಂದು 64. 8. 240), ನೀರೊಳ್ ಮು
ಳುಗಿದನುಂ (ಕ. 915) ಕೆಚ್ಚನುಮಕ್ಕುಂ.
(cf. 898); (see 8. 8. 86). [ಆಲ್ಲಿ ಂ].
. ತಲಿಲ್ಬನೆಂದು, ಬಡವಾದನುಂ ಮನಮಿ
ಕ್ವನುಮಕ್ಕುಂ. (Whether 629?)
pS)
; ಎರಿಿಲ್ಲ ನೆಂದು, ಜಬೋಲ್ಲನುಂ ಬಲಶಿಲ್ಲನು
ಮಕ್ಕುಂ. (cf. 620),
ಸ ತೊಬಿಲ್ಬನೆಂದು, ಭ್ರಮೆಗೊಂಡನುಂ ಉಂ
ಗರವಟ್ಟಿಗೆವಂದನುಮಕ್ತುಂ. (cf. 618);
(see 8. 8, 36).
. ತುಿದನೆಂದು (ತುಟೌ್ದಂ), ಬಡವಾ
ದನುಂ ಅಗಲ್ಪನುಮಕ್ಕುಂ. (cf, No, 158).
. ಇಟ್ದನೆಂದು, ಮೈಗುಂದಿದನುಂ ಕೆಳಗೆ
ಣ್ಣೆ ವಂದನುಮಕ್ಕುಂ. (cf. 891).
. ಸುಲೌದನೆಂದು, ಸಂಚಲಿಸಿದನುಂ [ಚ
ಲಿಸಿದನುಂ] ಬರಿಗೆವಂದನುಮಕ್ಕುಂ
[M. A ಬಟ್ಟೆಗೆ]. (ef: 899).
ಕ್ಟ
36 1 ಅ. 1 08.
135.
ದವನುಮಕ್ಕುಂ. (ef. 459).
ತುಲ್ ಲಸಂದನೆಂದು (ತುಲೌ್ಲ್ಸಂದನೆಂ
ದು), ವೀರನುಂ ಪಂಚಮನುಮಕ್ಕುಂ.
. ತುಬೌಲೆಂದು, ಪೊಡವಡಿಕೆಯುಂ ವೀರ
ನು ಕ್ತುಂ 1
ಬಂ್ದಿಂಕಿದನೆಂದು, ಜೀವಿಸಿದನುಂ ಬಿಡ
ಲ್ಪಟ್ಟನುಮಕ್ಕುಂ; ಪ್ರಲಿಯ ಬಾಯ್ಕಿಂ
ಬಲ್ಲಿ ೦ಕೌದನೆಂಬಂತೆ. (6. 41).
. ದಲಿಮೆಂದು, ಚತುರಂಗಬಲಮುಂ ಸಾ
ಮಾನ್ಯ ಬಲಮುಮಕ್ಕುಂ.
. ಪಲಿಹಮೆಂದು, ಬೇಂಟೆಯ ತೆರೆಯುಂ
[ಬೇಟಿಯುಂ] ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷಮುಮ
ಕುಂ.
_ ಅಗಲ್ೌಕೆಯೆಂದು, ಲಾಳವಿಂಡಿಗೆಯುಂ
[ಲಾಲಮುಂಡಿಗೆಯುಂ] ಆವುಜದ ಮು
ಟ್ಟು ಮ ಕ್ಳುಂ.
. ಕೊತ್ತಲಕೆಯೆಂದು, ಕಾಗೆಯ ಮೊತ್ತ
ಮುಂ ಬೆಸದವರ [ಬಿಸೆದವರ] ನೆರವಿ
ಯುಮಕ್ಕುಂ.
. ಮೂಲಯೆಂದು, ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದವಳುಂ ಕ
ರಗದ ಜೂಳಿಯುಮ್ [ಜೂ ಯುಂ]
ಅಕ್ವುಂ.
. ಆಟ್ಯೆಂದು, ವಂಚನೆಯುಂ ಏಕಗ್ರಾ
ಹಿತ್ರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್ ಸ
ಖಯುಂ ಸಾಲುಂ ಬರ್ಪೆಡೆ ಅದು
ಕ್ರ ಛಂ.
[09
. ಅಲ್ ಯೆಂದು, ಬಳ್ಳದಲೌ್ಯೊಳಂ ವಿ
ಧಿಕ್ರಿಯೆಯೊಳಂ ಬಲಿಂ; ತುಂಬಿಯ
ಪೇಲಿಿಲ್ಲಿ ಕ್ಷ ಛಂ. (c£. 898).
. ಎರಿಲೆಯೆಂದು, ನೂಲೆಲಕಿಯೊಳಂ ಬರಸೆ
ಲತಿಪುದಜಿಸೊಳಂ ೮೨; ಭೂಮ್ಯ
ರ್ಥದೊಳ್ ಕುಳೆಂ. (6. 908).
147.
. ತೊಟಿಕಿಂದು,
. ಮಲ್ಲಲ್ಯೆಂದು,
€೨ಂಗೆಳ್, WORDS WITH L.
184. ಅಲೌಪನೆಂದು, ಅಲೌಪುವನುಂ ಅಲ್ಪಿ 146. ಗಲಿಕಿಯೆಂದು, ಕಡೆಗೋಲುಂ ಸೊಲ್ಲಟಿ
ಗರಾಡುವುದುಮಕ್ಕುಂ.
ಪಲಿಕೆಯೆಂದು, ಶಯನಮುಂ ಶಯನಸ್ಥಾ
ನಮುಮಕ್ಕುಂ.
ದಾಸನುಂ ದಾಸಿಯು
ಮಕ್ಕುಂ.
. ಪೋೆಯೆಂದು, ಬಟ್ಟೆಯುಂ ಪೊಂ
ಯುಮ್ [ತೊರೆಯುಂ] ಅಕ್ಟುಂ. (et.
981).
. ಕಲಿಲೆಂದು, ಮಜ್ರಿಗೆಯುಂ ಮಂದುಗೆ
ಯು ಮಕ್ಕುಂ.
. ನೆಲಿಲೆಂದು, ಆತಪತ್ರಾದಿಛಭಾಯೆಯುಂ
[ಜಳದರ್ಪಣ] ಪ್ರತಿಬಿಂಬಮುಮಕ್ಕುಂ.
i ಇಸ್ಟುಲೌಂದು ವ್ಯಾಧಿವಿಕಾರಮುಂ ಸಂ
ದಂಶಮುಮ್[ತಾಂಡಸಮುಂ] ಅಕ್ಸುಂ.
. ತುಲಉೌದನೆಂದು, ಕಾಲೊಳ್ ಮರ್ದಿಸಿದ
ನುಂ ಘಾಸಿ ಮಾಡಿದನುಮಕ್ಕುಂ. (cf.
900).
. ಬೀಲ3ಿಂದು, ಮಾಡದ ೆಯ್ದುಂ ಪತನ
ಕ್ರಿಯೆಯುಮಕ್ತುಂ. (ef. 920).
ಶರೀರವ್ಯಾಕುಲತೆ
ಯುಂ ಸುತ್ತಿ ಬರ್ಪುದುಮಕ್ಕುಂ.
ಮೂಲರ್ಥಕ್ಕೆ..
. ನೆಗಲಿಂದು, ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯುಂ ಚರಿತ್ರಮುಂ
ಜಲಗ್ರಹೆಮುಮಕ್ಕುಂ. (cf. 911); (see
5, 41).
ಎರಿ ನೆಂದು, ನೆಗೆದೆನುಂ ನಿದ್ರೆ ತಿಳಿದನುಂ
(No. 125) ದೊರೆಕೊಂಡನುಮಕ್ಕುಂ. (ef.
969).
ಕಲ೨ಲೆಂದು, ಪಿಂತೆ (ಸಂ. 150) ಪೇಮ್ದಿದ
ಲ್ಲದೆ ತನುತ್ತಮುಮಕ್ಕುಂ. (cf. 615).
ನೆಲಿಲೆಂದು, ಪಿಂತೆ (೫. 151) ಪೇಮ್ದಿದ
ಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಮರಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಂಗಳ್, WORDS wITH ಸ. 37
157. ಎ0) ತ್ತನೆಂದು, ನಿದ್ರೆ ತಿಳಿದನುಂ ಕತ್ತ 167. ಬೋಲಿಮೆಂದು, ಮಿಯ್ಮಿವುಂ [ವೂಳ್ತು
ಜ್
ನೋಸರಿಸಿದನುಂ ಮಣವೆ (ಮರವೆ)
ಖಂಗಿದನುಮಕ್ತುಂ. (cf. 874).
. ತಾ£ೆಂದು, ಒಂದು ಮರನುಮ್ ಅಗು
ಉಶಯುಂ ಸೂರಣದ ದಂಟುಮಸ್ಕುಂ.
(ef. 989).
. ಕಯೌದನೆಂದು, ಸತ್ತನುಂ ದೂರಂಬೋದ
ನುಂ ಕಯ್ಕೊ್ದನುಮಕ್ಕುಂ. (61. 894).
. ಮೊಲಿಗೆಂದು (೫. ೫೦. 3), ಮುಗಿಲ ದ
ನಿಯುಂ ಒಂದು ಮರದ ಪೆಸಯಿಂ ವಾ
ದನವಿಧಿಯುಮಕ್ಕುಂ. (61. 143).
. ಬಿಬ್ಬಿ ದೆಂದು [ಬೀಯ್ತಿ ದು], ಪಳಸಿದು
ದುಂ ಸತ್ಮುದುಂ ಕಯ್ರೋಲ್ಲುದುಮ
ಕ್ತುಂ. (08. 920).
. ಶೋೆತುದೆಂದು, ಜೀರ್ಣಿಸಿದುದುಂ ಮ
ಲಮೇಉೌದುದುಂ [3 ೬. ಮಲೋೀದು
ದುಂ; ೫.-ಮಾಲಯೌ್ದುದುಂ] (ಮಲಮ
ಯೌದುದುಂ) 'ಮೆನಮಿಕ್ವನುಮಕ್ತುಂ.
(ef. 902).
. ಪೊಂಜಿಂದು (68. 20, 68), ಸಾಮಾನ್ಯಕಾ
ಲಮುಂ ಪ್ರಸವಕಾಲಮುಂ ನೇಸಯಿ
ಮಕ್ಕುಂ.
. ಎರಿಕ್ಕೆಂದು, ಗೂಟ್ಯುಂ [ಗೂಳಿ
ಯುಂ] ಅನಡುಹುಂ [ಅನಡ್ರ ಮುಂ]
ಹೊರಸಿನ ನೆಯೆಯ ಊಕೆಯ (ಉಂ
ಕೆಯ) ನುಲಿಯುಮತ್ಕುಂ.
. ಸುಲಾಯೆಂದು, ಕೆಲಸಗಳ್ಳನುಂ [-ಗಳ
ನುಂ] ಸಸಿಯ ಸುಲ್ಯುಂ ಸುಟ್ವ
ಭಾವಮುಮಕ್ಕುಂ. (08. 899. [ಸೂಳಿ
ಯೆಂದೀಶ್ವರನಾ ಪೇರಿತ್ರಿಲ್ಲಿ ಕ್ಲಳಂ.
. ಅರಿ೫ದನೆಂದು, ಸತ್ತನುಂ ಕೆಟ್ಟನುಂ [ಸ
ವುಂ] ಮುಂಡಮುಂ ಮುಂಡಮೆಂದೊಂ
ದೌಷಧಿಯುಮಕ್ಕುಂ.
ನಾ ಲೃಥ ಇ ತ್ರೈ...
168. ಪಯೆಂದು, ವಸ್ತ್ರವಿಶೇಷಮುಂ ದೂ
ಷಣಮುಂ ನಾಯ್ಯ ಸೋವುವುದುಂ ಲೋ
ಹದ ಘಟ್ಟಯುಮಕ್ಕುಂ. (ef. 898).
169. ಉಲೌದುದೆಂದು, ಬಿಟ್ಟುದುಂ [M.A.ಬಿ
ಯ್ರಿದುಂ] ಜೇವಿಸಿದುದುಂ ಲಾಭಮಾ
ದುದುಮಕ್ಕುಂ, ಇವಳ್ ಬಲಂ;
ಅಡಂಗಿದುದಬಿಕೊಳಂ ಬಡಿಗೆಯ (ಮ
ತ್ತು) ಕಳ್ಳನ (ಮತ್ತು) ಬೇಂಟಿಯ ಉಳಿ
ಯೊಳಂ ಕುಳಂ; ಸ್ಥಾನವ್ಯಕ್ತಿಯಂ ಪೇ
ಲಕ್ತೂಡೆ ಉಟ ಪೆಟಿವುಲ೫ಿಯೆಂಬ
ವ್ಯಯೆಂ ೮೨೮೨೦. (68. 892).
170. ಕೇ6ಂದು, ದೊಟ್ಯಿಲ್ಲದ [M. A.
ದೊರೆ-] ಭಂಗಾರಮುಂ ತುರಗಮುಖ
ದ ಲೋಹಮುಂ ಕ್ರೀಣಕುಲನುಂ ಈ
ಗುಮಕ್ಕುಂ.
171. ಸುಲ ಯೆಂದು, ಕೆಲಸಗಳ್ಳಂ ಮೊದಲಾ
ದುದಲ್ಲದೆ ಯಂ. 16) ಜಲಾವರ್ತಮು
ಮಕ್ಕುಂ.
ಐದರ್ಥಕ್ಕೆ-
172. ಬಲೌಯೆಂದು, ಬಟ್ಟೆಯುಂ ವಂಶಮುಂ
ಕಲಕೆವನುಂ [. ೩. ೩೩4 ೫. ಕರೆವ
ನುಂ] ಲೇಪಿಸುವುದುಂ ಪಿಂಗಲಿಯ ಬ
ಟಗೊರಲುಮ್ [ಅಖೀ್ಗೊರಲುಂ] ಅ
ಕ್ಳುಂ, (ಆಕ. 895); ಮತ್ತೆಂಬ ಪೂರಕದ
ಬಟ್ (ಎಂಬ) ಅವ್ವಯಂ ೮೮೨೦,
(ef. No. 80.
ತ್ರವನುಂ ಕೆಟ್ಟವನುಂ] ಕೆಡಿಸಿದವನು ಇವು ಪ್ರಯೋಗದೃಷ್ಪಂಗಳಿವಬಿಕೊಳ್ ಸಂ
ಶಯಮಿಲ್ಲ.
ಮಕ್ಕುಂ (ef. No. 184), (cf. 893).
88 : ಅ. ೩01. ಸದ 6೨೦, 1 IN ALLITERATION.
ಜ್ರ
ಸೂತ್ರಂ.
1% Alliteratin ಯರಿಯರ್ಸಲಿಪರ್ದ ಡ್ದ
double ಸ ಕರದ ಉಟಕ್ಕೆ ದೆ ರಘ ವೆರಸಿದ ದಡ್ಡ |
with ಔ (F) harmo
nize with 6೨" when 4 ರಮ ಮ
forming a part ofa
double consonant. ಚ್ಹರಿಸಲ್ಯಾಗಿರ್ದ ತೆಜದಿನುತದು ಶುದ್ಧಂ || 24 ||
ಪದಜೆ ದಂ.
೪
ಫಿರಿಯರ್ ಸಲಿಪರ್ ದಡ್ತಕ್ಟ್ಕರದ ಉಟಕ್ಕೆ ಐದೆ ರೇಫೆವೆರಸಿದ ದಡ್ಡ ಕ್ಕರಮಂ, ೮೨೮೨೦ ಆಗಿ;
ಅದಂ ಉಚರಿಸಲ್ಲೆ ಆಗಿರ್ದ ತೆಬಿದಿಂ ಅಂತು ಅದು ಶುದಂ.
ಚ ಟಾ ಇ
ಅನ್ನೈೆಯಂ.
ಸಿರಿಯರ್ ದಡ್ಡ ಕ್ಕರದ ಉಟಕ್ಕೆ ಐದೆ ರೇಫೆವೆರಸಿದ ದಡ್ಡ ಕ್ಕರಮಂ ಸಲಿಪರ್, ಬಿಲುನಾಗಿ;
ಅದಂ ಉಚ ರಿಸಲ್ಲೆ ಆಗಿರ್ದ ತೆಬಿದಿಂ ಅಂತು ಅದು ಶುದಂ.
ಸ್ ಇ
ಟೀಣು.
ಪಿರಿಯರ್. ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರ್; ದಡ್ಡಕ್ವರದ- ಒತ್ತಿ ತ್ರಿನಕ್ಷರದ; ಅಬಕ್ಕೆ-ಉಲಿಪ್ರಾಸಿಗೆ;
ಎಯ್ದೆ (ಐದೆ)-ಜನ್ನಾಗಿ ; ಕೇಫೆವೆರಸಿದ ದಡ್ಡಕ್ಕ. ನುಂ-ಕೇನೆಯೊಡನೆ ದ್ವಿಶ್ವಾಕ್ಷರಮಂ;
ಸಲಿಪರ್-ಪ್ರಾಸಿಂಗೆ ಸಲಿ ಸಲಿಸುವರ್; ಉುಲುನಾಗಿ= ಬಿಟಿಪ್ರಾಸವಾಗಿ; ಅದಂ-ಆ ರೇಫೆವೆರಸಿದ ದ್ವಿ
ತ್ಪಾಕ್ಷರಮೆಂ ಉಚ್ಚರಿಸ ಲ್ವ ಇಬದುವುದರ್ಕೆ; ಆಗಿರ್ದ Pie ಸಲುವಳಿಯಾಗಿರ್ದ ರೀತಿಯಿಂದೆ;
ಅಂತುೂಹಾಗೆ; | ತಾಂ; ಶುದ್ದಂ-ಶುದ್ವವೆಪುದು.
ವ್ಲತ್ನಿ.
ಲಂ
ದಡಕ್ಕರದ ಹಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ರೇಫೆವೆರಸಿದ ದಡಕ್ಸರಮಂ ಪಾಸಕ್ಕೆ ಪಿರಿಯ
ಡಿಕ ರಲ ಡರ ಪ ಶೇ
* ಪೇಲ್ರ ಪ್ರಯೋಗಮೊಳವು; ಆ ತೆಜದಿನುಚ್ಚ ರಿಸಲ್ಯಾಗಿರ್ದ ಮಾಟ್ಕಯಿಂ (ಬಂ
ದೊಡೆ ಬರೆದಿರ್ಪ) ನಿಸರ್ಗದಿನದು ಶುದ್ಧಂ.
| ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಬಬ್ಬುದು ಬಳ್ಳವಾಡಿ ನೆ ನಂ
ಬಿರ್ದುದಾರುಹತೂ ಜಿನೇಂದನಂ
0 ಬು
ತಿದ್ದ ೯ ಮಹಾನುಭಾವ” |
ಚುರ್ಚಿದ ಪೋಲ್ ಬಿಸಿಯೊಳುರೆ [ಬ. ೩. ಜಿಸಿಕೊಳಕಿ]
1) This is also the reading of M. A.; M. B. ಬಲ್ಲವಾಡಿ--ಹತ್ತ೦.---(ಬಳವಾಡಿ, ಬಲ್ಲವಾಡಿ ಎಂತ ಪಾಠಾಂ
ತರಂಸಳ್ಳೆ). The metre and also the meaning of these 3 lines are not clear.
ಛಂಗಳ್, WORDS WITH I.
ಮುಲ್ಲ ದ ತಳಿರಂತೆ ನೊಂದು, ಗುಣನಂದಿ! || ಕಂದಭಾಸಂ ||
ಒರ್ಕ್ತುಡಿತೆನೀರ್ಗೆ ಪಟ್ ಘು
ಆ್ರರ್ಕೆಯ ಪಂಣಾ್ಲೆಯ ಮುಖಾಗೆ ದೇಸಿಗರಂ ದೇ |
ವರ್ಕ್ಯಳ್ಗೊಡೆಯರ ಮಾಲ್
ರ್ನಿಲ್ಕುರಿಸದೆ ನಿಮ್ಮ ದೊರೆಗೆಬೊಳೆಯರೊಳರೆ | ಕಂದಂ || ೫.3. ನೀಲ್ರಿ-..
ಸೂತ್ರೆಂ.
ರುಳಕಂ ರುಳಿಪಿಸಿದು ಜೊಂ
ಫು ಗುಳಿ ಬೊಂಬುಳಿಯಾಳಮಾಳಮಂತೆ ಠಮಾಳಃ |
€೨. ವಳಿಗೆ ನೆಗಟಸ್ತಾ ೦ದಮುಳಿ ಜಂ
ಗುಳಿ ಪುತ್ತಳಿ ಗೋಳಿ ಪೇಳಿ ಅಟಸಂದೇಹಂ ॥ 25 |
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ರುಳಕಂ ರುಳಿಪಿಸಿದಂ ಜೊಂಗುಳಿ ಬೊಂಬುಳಿ ಆಳಮಾಳಂ, ಅಂತೆ ಕಮಾಳಂ ವಳಿಗೆ ನೆಗ
ಟ್ರ ಒಂದುಳಿ ಜಂಗುಳಿ ಪುತ್ತಳಿ ಗೋಳಿ ಪೇಳಿ ಬಟಿಸಂದೇಹಂ.
ಯಥಾನ್ಕೇಯಂ.
ಟೀಕು.
ರುಳಕಂಎರುಳಕಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ರುಳಿಪಿನಿದಂ-ರುಳಿಪಿಸಿದನೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಜೊಂಗುಳಿ-
ಜೊಂಗುಳಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಬಜ ಜು ್ಯ ಶಬ್ದಂ; SU
ಬ ಶಬ್ದಂ; ಮ ಠಮಾಳಂ-ಠಮಾಳಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ವಳಿಗೆ-ವಳಿಗೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ನೆಗ
ಬ್ಹು ಸಿದ್ದಿವಡೆದ; ಒಂದುಳಿ-ಒಂದುಳಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ೫ ಜಂಗುಳಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪುತ್ತ
ಳಿಎಪ್ರುತ್ತ 2ಬ ಶಬ್ದಂ; ಗೋಳಿ-ಗೋಳಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪೇಳಿ-ಪೇಳಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಉಲಸಂ
ದೇಹಂ-ಲಬಕ್ಕೆ ರಜ ಕುಳವೆ ಅಪ್ಪುವೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಈ ಪೇಲ್ರ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ಅಬಕ್ಕೆ ಸಂದೇಹುಗಳಿವು ಪ್ರಯೋಗಮಂ ಕಂಡು ಪೇ
ದು.
1) The metre of this is, as it appears: -ಆಆ | —vv | Luv |
ತ ಟಟ | ಆರದ | ರರು | ಊಟ |u| M.A. ನೊಂದಂ; B.
ನೊಂದಾ, 2) ಪರಿಪ--ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ. 860 5. 8, 26%, M. A. and B. ಪರಿಷ,
ಛಂಗಳ್, WORDS WITH 7.
ಸೂತ್ರ).
ಳಿದಳಿಯನೇಳಿದಂ ಸೂ
ಕುಳಿಯೋಕುಳಿ ಕಳಯ ಪೆಳಜು ಮಯುಕುಳಿಯಳಿಯಂ |
ಕುಳಿಯಂ ಮಾಳಿಗೆ ಜಾಳಿಗೆ
ತ ... ಹ ತಳಿಗೆಯೊಳರ್ಬಳಸು ಬಳಸಿಗಂ ಮೊಳೆ ತಾಳಂ | 26 ||
quired. ಇಳಿದೆಂದುಕ್ತಿಣಂ.
ಆಳಿಸಿದಂ ಪೇಳಿಸಿದಂ
ಕೇಳಂ ಜೂದಾಳಿಯಳಿಲೆ ಕಳವಳಮಾ ಮೆ |
'ಯ್ವೇಳಂ ಮಾಳಂ ತಾಳಿಗೆ
ಯೂಳಿಗೆಯಿಯುಕುಳಿಯಿವಾದಿಯಾಗಖ* ಕುಳನಂ || 27 |
ಹಿ
ಅಐಳಿದಳೆಯಂ, ಏಳಿದಂ, ಸೂಕುಳಿ, ಓಕುಳಿ, ಕಳಯಿ, ಪೆಳಯಿ, ಮಯಿಕುಳಿ, ಅಳಿಯಂ,
ಈುಳಿಯಂ, ಮಾಳಿಗೆ, ಜಾಳಿಗೆ, ತಳಿಗೆಯೊಳಿರ್, ಬಳಸು, ಬಳಸಿಗಂ, ಮೊಳೆ, ತಾಳಂ, ಆಳಿಸಿದಂ,
ಪೇಳಿಸಿದಂ (0% 86 ಪೇರಿಶ್ಚಿಂ 8). 8. 23), ನೇಳಂ, ಜೂದಾಳಿ, ಅಳಿಲೆ, ಕಳವಳಂ, ಆ ಮೆಯ್ಮೇ
ಛಂ, ಮಾಳಂ, ತಾಳಿಗೆ, ಈಳಿಗೆ, ಇಯಿಕುಳಿಿ, ಇವು ಆದಿ ಆಗಿ ಅಜ್ ಕುಳನಂ!
ಅನ್ವೇಯಂ.
ಇವಾದಿಯಾಗಿ ಕುಳನಂ ಅಲ್! ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
ಇಳಿದಳಿಯಂಎ ಇಳಿದಳಿಯನೆಂದು; ಏಳಿದಂಎ ಏಳಿದನೆಂದು; ಸೂಕುಳಿ. ಸೂಕುಳಿಯೆಂದು;
ಓಕುಳಿಎಓಕುಳಿಯೆಂದು; ಕಳಯಿ-ಕಳಲ್ೆಂದು; ಪೆಳಯಿಎಪೆಳಬಿತಂದು; ಮಯಿಕುಳಿ- ಮಯಿ
ಕುಳಿಯೆಂದು; ಅಳಿಯಂ-ಅಳಿಯನೆಂದು; ಕುಳಿಯಂ-ಕುಳಿಯನೆಂದು; ಮಾಳಿಗೆ-ಮಾಳಿಗೆಯೆಂ
ದು; ಜಾಳಿಗೆ-ಜಾಳಿಗೆಯೆಂದು; ತಳಿಗೆಯೊಳಿರ್-ತಳಿಗೆಯೊಳಿರೆಂದು; ಬಳಸು-ಬಳಸೆಂದು; ಬಳ
ನಿಗಂ-ಬಳಸಿಗನೆಂದು; ಮೊಳೆ.ಮೊಳೆಯೆಂದು; ತಾಳಂ-ತಾಳೆಮೆಂದು; ಆಳಿಸಿದಂ-ಆಳಿಸಿದನೆಂ
ದು; ಪೇಳಿಸಿದಂ-ಪೇಳಿಸಿದನೆಂದು; ಕೇಳಂ-ಕೇಳನೆಂದು; ಜೂದಾಳಿ-ಜೂದಾಳಿಯೆಂದು; ಅಳಿ
ಲೆ-ಅಳಿಲೆಯೆಂದು; ಕಳವಳೆಂ-ಕಳೆವಳಮೆಂದು;, ಆ ಮೆಯ್ಮೇಳಂ-ಆ ಮೆಯ್ಮೇಳಮೆಂದು; ಮಾ
ಳಂ-ಮಾಳಮೆಂದು; ತಾಳಿಗೆ-ತಾಳಿಗೆಯೆಂದು; ಈಳಿಗೆ- ಈಳಿಗೆಯೆಂದು; ಇಯಿಕುಳಿ-ಇಯಿಕು
ಳಿಯೆಂದು; ಇವಾದಿಯಾಗಿ-ಇವು ಮೊದಲಾಗಿ; ಕುಳನಂ-ಕುಳಳಕಾರವಂ; ಅಯ್ ತಿಳಿ.
ವೃತ್ತಿ.
ಈ ಪೇಲ್ತ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ಕುಳಂಗಳ್.
|
|
Can
in whi
fowed |
And inte
ayy (
| 11
1.11.
\
| Car, f
|
|
ಳಿಯ,
ಸಿರ
ಕಯ
ಯೆಂದು;
ನಯ
ಗೆಯ
ಗು
ಗಂ
ಥು ಈ
ನೌ
ಬಸು
ಕ
ಲಂಗಳ್, WORDS WITH ೫.
ಸೂತ್ರಂ.
ಬೆರಲೆರಲೊರಲ್ಕೊರಲ್ಲರ
Canarese words ಲರಲ್ಬರಲ್ಮರಲುಮುತೆ ನರಲುಂ ಮುಂಗ್ಯೆ |
6 ಯ್ಸರಲುಂ ಲಾಂತಮಿವಂ ಗ್ರಾ
ಮ್ಹರಜ'ಯದುಚ್ಚ ರಿಸುವರ್ ಕುಳಾಂತಭ್ರಮೆಂಯಿಂ ॥ 28 ॥
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಬೆರಲ್ ಎರಲ್ ಒರಲ್ ಕೊರಲ್ ಸರಲ್ ಅರಲ್ ಪರಲ್ ಮರಲುಂ, ಅಂತೆ ನರಲುಂ ಮುಂ
ಗೈಯ್ಸರಲುಂ ಲಾಂತಂ; ಇವಂ ಗ್ರಾಮರ್, ಅಬಿೀಯದೆ, ಉಚ್ಚರಿಸುವರ್ ಕುಳಾಂತಭ್ರಮೆಯಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇವಂ ಗ್ರಾಮ್ಯರ್, ಅಉ್ಯದೆ, ಕುಳಾಂತಭ್ರಮೆಯಿಂ ಉಚ್ಚರಿಸುವರ್.
ಟೀಈು.
ಬೆರಲ್-ಬೆರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಎರಲ್-ಎರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಒರಲ್-ಒರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಕೊರ
ಲ್. ಕೊರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಸರಲ್ಎಸರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅರಲ್-ಅರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪರಲ್-ಪರಲೆಂ
ಬ ಶಬ್ದಂ; ಮರಲುಂ-ಮರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ಅಂತೆ=ಹಾಂಗೆ; ನರಲುಂ-ನರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ;
ಮುಂಗೈಯ್ಸರಲುಂ-ಮುಂಗೈಯ್ಸರಲೆಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ಲಾಂತಂ-ಲಕಾರಾಂತಂ; ಇವಂ- ಈ ಲಕಾ
ರಾಂತಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಗ್ರಾಮ್ಯರ್-ಮೂಢರ್; ಅಟ್ಯದೆ- ತಿಳಿಯದೆ; ಕುಳಾಂತಭ್ರ ಮೆಯಿಂ-
ಕುಳಾಂತಭ್ರಮೆಯಿಂದೆ; ಉಚ್ಚರಿಸುವರ್-ಓದುವರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಬೆರಲ್ ಮೊದಲಾದ ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ನಿತ್ಯಮಾಗಿ ಲಾಂತಂಗಳ್) ಇವು ಬೆ
ರಳು ಕೊರಳೆಂಬಂತೆ ಕುಳನಾಗುಚ್ಚ ರಿಸ ಬಾರದು.
ದಾದ
J ಛಿ
ಸೂತ,
Transposition ಮರಲರಲೆರಲೆಂಬಿವಣಂ
and interchange of EE ನ
೮೩/೫4 ರ (61.6, 282), ತರಾಳರೇಫಕ್ಕೆ ಲತ್ತಮುಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಗಂ
and change of ರ(9) ಪಿರಿದುಂ ಮಲರಲರೆಲರೆಂ
into ೧9 jn some
Canarese words. ದೊರೆವುದು _ತಿಯೊಳ್ಳಿಕಲ್ಪವಿಧಿಯಿಂದಮಿವಂ || ೫ 0 ||
ಪದಚ್ಛೇದಂ-
ಲು
ಮರಲ್ ಅರಲ್ ಎರಲ್ ಎಂಬಿವಲುಿ ಅಂತರಾಳರೇಫಕ್ಕೆ ಲತ್ರಮುಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ; ಪಿರಿದುಂ,
ಮಲರ್ ಅಲರ್ ಎಲರ್ ಎಂದು, ಒರೆವುದು ಕೃತಿಯೊಳ್ ವಿಕಲ್ಪವಿಧಿಯಿಂದಂ ಇವಂ.
1) Confer also the Tami] ವಿರಲಿ, 888೫; ಕುರಲಿ, throat; ಪರ, stone, kernel, ete.
ಅಕ್ಷ ರಜನ್ಮಸ್ಹಾನಂ, PLACES OF THE LETTERS’ ORIGIN.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಮರಲ್ ಅರಲ್ ಎರಲ್ ಎಂಬಿವು ಅಂತರಾಳರೇಫಕ್ಕೆ ಲತ್ರಮುಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳಂ; ಪಿರಿದುಂ
ಕೃತಿಯೊಳ್ ಇ.ವಂ, ಮಲರ್ ಅಲರ್ ಎಲರ್ ಎಂದು, ವಿಕಲ್ಪವಿಧಿಯಿಂದಂ ಒರೆವುದು.
ಟೀಕು,
ಮರಲ್-ಮರಲೆಂದು; ಅರಲ್-ಅರಲೆಂದು; ಎರಲ್-ಎಎರಲೆಂದು; ಎಂಬಿವಬಿ-ಎಂಬೀ ಮೂ
ಮಿ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಅಂತರಾಳ-ನಡುವಣ; ರೇಫಕ್ಕೆ-ರೇಫೆಗೆ; ಲತ್ತ ತ್ರಮುಂ-ಲಕಾರವುಂ; ದೊರೆಕೊ
ಛುಂ-ಪ್ರಾಸ್ತಿಸುವದು, ಉಂ ವಿಂಬ ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂದೆ ಅಂತ್ಯದ ಲತ್ಮಕ್ಕೆ ರೇಫೆಯುಂ ದೊರೆ
ಕೊಳ್ಳುದು; ವಿರಿದುಂಂಬಹುಳಮಾಗಿಯುಂ; 'ಫೃತಿಯೊಳ್ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಜತಿ ಮೂಯಿ
ಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಮಲರ್-ಮಲರೆಂದು; ಅಲರ್-ಅಲರೆಂದು; ಎಲರ್ಎಎಲರೆಂದು; ವಿಕಲ್ಪವಿಧಿಯಿಂ
ದಂಜವಿಕಲ್ಪವಿಧಾನದಿಂದಂ; ಒರವುದು-ಸೇಳ್ತುದು.
ವಿಚಾರಂ.
ವಿಕಲ್ಪಮೆಂದೊಡೆ ಎರಡು ತೇರಿನುಂಟಿಂಬರ್ಥಂ, ಪಿರಿದುಮೆಂಬ ಬಹುಳಗ್ರ ಹಣದಿಂ ಮರ
ಲೆಂಬುದಲಿ ರೇಫೆಗೆ ಇತ್ತ ಮುಮಾಗಿ, ಮಣಲೆಂದುಮುಂಟು.
ವೃತ್ತಿ 6
ಮರಲ್ ಅರಲ್ ಖರಲ್ ಬಂಜಿವಜ ಮಧ ್ಯರೇಫೆ ಗೆ ಲತ್ಸಮುಂ ಸಮುಚ್ಚಯ
ವಶದಿಂದಂತ್ಯಲತ್ಹಕ್ಕೆ ಕ ರೇಘಮುಮಾಗಿ, ಮಲರ್ . ವಲರ್ ಉಂದು, ವಿಕಲ್ಪ ಿ
ನಕ್ಕುಂ; ಖಿರಿದೆಂಬುದಲ”ಂ ಮರಲೆಂಬುದಜ ರೇಫೆಗೆ ಣತ್ತಮುಮಾಗಿ, ಮಣಲೆಂದು
ಮುಂಟು.
ಇದು ಉಂ ಕುಳ ಲಂಗಳ ಸಮಾಪ್ತಿ.
3. Words construed by the letters, and peculiarities of’ some letters.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಕೊರಲುಂ ಜಿಹ್ಹಾ ಮೂಲಮು
The 8 71 ಶ್ರ
ಗಿ 1 ರ ತಾಲುಗೆಯುಮೋಪ್ಪಮುಂ ನಾಸಿಕೆಯುಂ |
9) 1061908 0೫- ಶ್ರಿರಮುಂ ದಂತಮುಮೆಂದ
ginate, are enu
meratod. ಕೃರಮುದಯಿಪ ತಾಣಮಾದುಖೀ ಪೇಲಸ್ಸೆಂಟುಂ || 30 |
ಫದಚ್ಛನ್ಸಿದರ.
ಶೊರಲುಂ ಜಿಹ್ವಾಮೂಲಮುಂ ಉರಮುಂ ತಾಲುಗೆಯುಂ ಓಷ್ಠಮುಂ ನಾಸಿಕೆಯುಂ
ಶಿರಮುಂ ದಂತಮುಂ ಎಂದು, ಅಕ್ವ್ರಂ ಉದಯಿಪ ತಾಣಂ ಆದುವು ಈ ಪೇಲಿ3್ ಟುಂ.
ಅಕ್ಷರವಿಧಂಗಳ್, DIVISION ೦೫ THE LETTERS.
ಅನ್ನಯಂ.
ಈ ಪೇರಿಕ್ಸ್ಂಟುಂ ಅಕ್ಕರಂ ಉದಯಿಪ ತಾಣಂ ಆದುವು ಎಂಬುದನ್ನಯಂ.
ಟು.
ಸೊರಲುಂ-ಕಂಠಮುಂ; ಜಿಹಾ ್ರಿಮೂಲಮುಂ-ನಾಲಿಗೆಯ ಬುಡನುಂ; ಉರಮುಂ-ಐರ್ದೆ
ಯುಂ; ತಾಲುಗೆಯುಂ-ಗಲ್ಲಮುಂ್ಲ ಓಪ್ಪ ಮುಂ-ತುಟಿಯುಂ; ನಾಸಿಕೆಯುಂ-ನಾನಿಕೆಯುಂ;
ಶಿರಮುಂ-ಮಸ್ಮಕಮುಂ; ದಂತಮುಂ-ಪಲ್ಗಳುಂ; ವಿಂದು-ಹೀಗೆಂದು; ಈ ಪೇರಿಶಕೆಂಟುಂ- ಈ
ಪೇಳ್ದೆ ೦ಟು ತಾಣಂಗಳುಂ; ಅಕ್ವರಂ-ಅಕ್ಷ ಗಂಗಳ ಉದಯಿಪ ತಾಣಂ-ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ಥಾನಂಗಳ್;
ಆದುವು-ಸಲುವಳಿ ಆದುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಈ ಪೇಲಿಕೆಂಟಖಕೊಳ್ ಅಕ್ಷ ರಂಗಳ್ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ಅವಂಕೊಳೇಶಸ್ಥಾ ನಿಗಳನ
ದು, ವರ್ಣಾವೃತ್ತಿ ಯಂ ಮಾಲು ದು
ಸೂತ್ರ),
All letters divi- ಕಖಿಗಳ್ಳ ರದಿಂ ವರ್ಗದಿ
ded into 5 kinds ೧೫ ಯೋಗವಾಹದಿ ದೇಶಿಯೊಳು
viz. vowels, classi-
fied letters, unclas- ದೃವಮಪು ವರ್ಣದಿಂ ಪಂ
ರ ಜುಧಂ ತಾಸು ತಿಳಪುವರ್ಶುದ್ಧಗೆಯಾ | 81 |
pendent letters, let-
ters peculiar to Canarese (ದೇಶಿೀಯಂಸ ಳ್ಳ).
ಪದಜೆ ಎದಿ
ಕವಿಗಳ್ ಸ್ವರದಿಂ ವ ವರ್ಗದಿಂ ಅವರ್ಗದಿಂ ಮ ದೇಶಿಯೊಳ್ ಉದ್ಭ ವಂ ಅಫ್ಪ
ವರ್ಣದಿಂ ಪಂಚವಿಧಂ ತಾಂ ಎಂದು ತಿಳಿಪುವರ್ ಶುದ್ಧಗೆಯಂ.
ಘವಿಗಳ್ ತಾಂ, ಸ್ತರದಿಂ ವರ್ಗದಿಂ ಅವರ್ಗದಿಂ ಯೋಗವಾಹದಿಂ ದೇಶಿಯೊಳ್ ಉದ್ಭವಂ
ಅಪ್ಪ ವರ್ಣದಿಂ ಪಂಚವಿಧಂ ಎಂದು, ಶುದ್ಧಗೆಯಂ ತಿಳಿಪುವರ್.
ಟೀಣು.
ಕವಿಗಳ್ಎವಿದ್ವಾಂಸರ್; ತಾಂ= ತಾವು; ಸ್ವರದಿಂ-(ಅ, ಆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ವ
ರ್ಗದಿಂ-(ಕ, ಖ ಇತ್ಯಾದಿ) ವರ್ಗಾಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ಅವರ್ಗದಿಂ-(ಯ, ರ ಇತ್ಯಾದಿ) ಅವರ್ಗಾ
ಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ಯೋಗವಾಹ ದಿಂ-(ಂ, 8 ಇತ್ಯಾದಿ) ಯೋಗವಾಹಾಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ದೇಶಿಯೊಳ್=
ಕ್ಷನ್ನಡದ ದೇಶೀಯಲ್ಲಿ; ಉದ್ಧ ವಮಸ್ಸ ವರ್ಣದಿಂ-ಹುಟ್ಟಿದ (ಎ, ಒ ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಕ್ಷ ರಂಗಳಿಂದೆ;
ಸವಳು ಐದು ಪ್ರಕಾಶನೆಂಷ] ತುದ್ಧಗೆಯೂ-ುದ್ಧಾಕ್ಷರಂಗಳಂ; ತಿಳಿಪ್ರವರ್-ತಿಳಿಸುವರ್.
6*
44 1 ಅ. 1 08. ಅಚ್ಚಗನ್ನಡಕ್ಷರಂಗಳ್, PURE CANARESE LETTERS.
ವೃತ್ತಿ.
ಸ ರದಿಂ ವರ್ಗದಿಂ ಅವರ್ಗದಿ ಯೋಗವಾಹದಿಂ ದೇಶೀಯಂಗಳಿಂ, ಇಂ
ತು, ಶುದ್ಧಾಕ್ಷರಂಗಳ್ ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಪಂಚವಿಧಮೆಂದು, ಕವಿಗಳ್ಬಾಲಶಿಕ್ಷೆಯಂ
ಮಾಲ್ಟ ಧ್
ಸೂತ್ರಂ.
ರ ತರದಿಂದಂ ಪದಿನಾಲ್ಕುಂ
vovels,25lassifea ಸ್ಪರಮಿರ್ಪತೈೈದು ವರ್ಣಮವು ವರ್ಗಂತ |
ಹ ಸ 3 ರದೊಂಬತ್ತು ಮವರ್ಗಂ
ಯ್ ಪರಿಭಾವಿಸೆ ಯೋಗವಾಹಮವು ನಾಲ್ಕೆ ವಲಂ || 38 |
5, 17) in the Sans-
krt-Canarese Alphabet, i. e. altogether 52.
ಮಹ ಕದಂ.
ತರದಿಂದಂ ಪದಿನಾಲ್ಕುಂ ಸ್ರ ಸ್ಪರಂ; ಜ್ಜ ತ್ರೈದು ವರ್ಣಂ, ಅವು ವರ್ಗಂ; ತತ್ಸರದ ಒಂಬ
ತ್ತುಂ ಅವರ್ಗಂ; ಪರಿಭಾವಿಸೆ, ಕ ಅವು ನಾಲ್ವೆ, ವಲಂ!
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಂ.
ತರದಿಂದಂ-ಕ್ರಮದಿಂದಂ; ಪದಿನಾಲು ಿಂಎಹದಿನಾಲ್ರಕ್ಷ ರಂಗಳುಂ; ಸ್ಪರಂ- ಸ್ತರಾಕ್ಷ ರಂಗಳ್;
ಇರ್ಪತೆ ತ್ತೈದು ವರ್ಣಂ-ಇಪ್ಪತ್ತೈದಕ್ಷ ಕರಂಗಳ್; ಅವುಎಅವು; ವರ್ಗಂ-ವರ್ಗಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ತತ್ಸರ
ದ=ಆ ವರ್ಗಾಕ್ಷರಂಗಳ ಜಾ ಒಂಬತ್ತು-ಒಂಬತ್ತ ತೈಕ್ಷರಂಗಳ್; SL ಶವರ್ಗಾಕ್ಷರಂ
ಗಳ್; ಪರಿಭಾವಿಸೆ-ವಿಚಾರಿಸೆ; ಯೋಗವಾಹಂ-ಯೋಗವಾಹಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ದ
ನಾಲ್ವಕ್ಷರಂಗಳ; ವಲಂ-ನಿಶ್ಚಯಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಕ್ರಮದಿಂ ಸ್ಹರಂ ಪದಿನಾಲ್ಪಕ್ಷರಂಗಳ್, ವರ್ಗಮಿರ್ಪತ್ತೆ ಪದಕ್ಕೆ ರಂಗಳ್, ಅವರ್ಗ
ಮೊಂಬತ್ತಕ್ಕರಂಗಳ್, ಯೋಗವಾಹಂ ನಾಲ್ಯಕ್ಟರಂಗಳ್; ಅಂತು ಸಂಸ್ಕ ಬ್ ಶು
ದ_ಗೆಯ್ಯೆವತ್ತೆರಡುಂ.
54 ಸೂತ್ರಂ.
ತಿಳಿ ದೇಶೀಯಮುಮೈೆದಂ
೫೬ pure 0ana- ಕಳೆ ನೀಂ ಯುಣಿವರ್ಣ ಶ ಪ ವಿಸರ್ಗ ಸ್ಮ ಅ |
rese has only 47 ಕ್ರ ಛನು ನಾಲ್ಲ ತ ಖಾ
letters.
ಯಳೆ ಶುದಗೆಯಚ ಗಂನಡಕ್ಷೀ ಕೃಮದಿಂ॥ 88 ॥
ತ ಛಿ ೫ ND
of lettey
ಊಟ
1610]
Daley (॥|
ಓಂ
ಶಬ್ದಜನನಂ, ORIGIN OF WORDS. 45
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ತಿಳಿ ದೇಶೀಯಮುಂ ಐದಂ! ಕಳೆ ನೀಂ ಖು್ಗಿವರ್ಣ, ಶ, ಷ್ಠ ವಿಸರ್ಗ, ಸ್ಟ, ಐ, ಕ್ಷಳನಂ!
ನಾಲ್ವತ್ತೇಲಿಕಾಯ್ತು, ಅಳೆ, ಶುದ್ಧಗೆ ಅಚ್ಞಗನ್ನಡಕ್ಕೆ ಈ ಕ್ರಮದಿಂ.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ದೇಶೀಯಮುಂ ಐದಂ ನೀಂ ತಿಳಿ! ಯಗಿವರ್ಣ, ಶ, ಷ, ವಿಸರ್ಗ, ಸ್ತ ಬ್ರ, ಕ್ಷಳನಂ ಫಳ!
ಈ ಕ್ರಮದಿಂ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧಗೆ ನಾಲ್ಕತ್ತೇಟಿಕಾಯ್ದು; ಅಳೆ!
ಟೀಕು.
ದೇಶೀಯಮುಂ-ದೇಶೀಯಾಕ್ಷರಂಗಳುಂ; ಐದಂ-(ಬಿಿ, ಟಿ, ಳೈ ಎ, ಒ ಎಂಬಿವು) ಐದಂ;
ನೀಂ-ನೀಂ; ತಿಳಿಎಅಯೌ; ಯಣವರ್ಣ, ಶ್ಯ ಷ, ವಿಸರ್ಗ, ಸ್ಥ, ಐ, ಕ್ಲಳನಂ-ಯವರ್ಣ, ವ
ರ್ಣ, ಶಕಾರ, ಷಕಾರ, ವಿಸರ್ಗ, ಜಿಹ್ಹಾಮೂಲೀಯ ಉಪಧ್ಯ್ಮಾನೀಯ, ಕ್ಷಳಂಗಳೆಂಬಕ್ಕರಂಗಳಂ;
ಕಳೆ-ಕರ್ಣಾಟಿಭಾಷೆಯೊಳಿಲ್ಲೆಂದು, ಬಿಡು; ಈ ಕ್ರಮದಿಂ-ಈ ರೀತಿಯಿಂದೆ; ಅಚ್ಚಗನ್ನಡಕ್ಕೆ-
ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಬೆರೆಯದ ಬಟೌಯ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ; ಶುದ್ಧಗೆ-ಶುದ್ಧಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ನಾಲ್ಗತ್ತೇರ೨ಕಾಯ್ಕುಷ
ನಾಲ್ವತ್ತೇಳಕ್ಷರಂಗಳಾದವೆಂದು; ಅಳೆಪ್ರಮಾಣಿಸು.
ಟ್ಟ
ಚ್ಟ
ವೃತ್ತಿ.
ಕನ್ನಡದೊಳ್ಳೇಶೀಯಮ್ಯೆದು ತೆಂ; ಖಂತಣ್ಯವತ್ನೆರಡಕ್ಕರಂಗಳ್ಳೂಡೆ ಐವತ್ತೇ
ವಿಕ್ಠರಂಗಳ್; ಅವಜಕೊಳಗೆ ಯ ಖೂ ೧ ಕ್ರಿ ಶ್ರ ಪ, ವಿಸರ್ಗ, ಸ ೫, ಕ್ಲಳಂಗ
ಳಂಬ ಪತ್ತಂ ಕಳೆಯಲಚ್ಚ ಗನ್ನಡದೊಳ್ಳುದ್ದ ಗೆ ನಾಲ್ಲತ್ತೇಟು ವಿಧಂ; ನಿಸರ್ಗಮಾ
ಗಿ ಬಿಸರ್ಗಮಿಲ್ಲ.
ಅರಿ ಎದ
ಸೂತ್ರ).
The manner ತನು ವಾದ್ಯಂ ನಾಲಿಗೆ 59
how, in the form
of letters, signii- ದನದಂಡಂ ರ್ತ್ರಮಾತ್ಮನವನ ಮನೋ |
cant speech (ಶಬ್ದಂ),
ie. words, origi- ತಿನಿಮಿತ್ಯಮಾಗಿ ಶಬ್ದಂ
4 (ef. preface ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಧವಳವರ್ಣಮಕ್ಷರರೂಪಂ | 84 (|
ಪಹದಜೆ ದಂ.
ರಿ
ತನು ವಾದ್ಯಂ, ನಾಲಿಗೆ ವಾದನದಂಡಂ, ಕರ್ತೃವು ಆತ್ಮೆಂ; ಅವನ ಮನೋವೃತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಂ
ಆಗಿ ಶಬ್ದಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಧವಳವರ್ಣಂ ಅಕ್ಷರರೂಪಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಧವಳವರ್ಣಂ ಅಕ್ಷರರೂಪಂ ಶಬ್ದಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ವಂಬುದನ್ರಯಂ.
46 1೮. 1 0೬. ಪ್ರಕೃತಿನಿಭಕ್ಕಿಪದಂಗಳ್, 7೫೫, AFFIX, INFLECTED WORD.
ಟೀಕು.
ತನು-ಶರೀರಂ; ವಾದ್ಯಂ-ವಾದ್ಯವು; ನಾಲಿಗೆಎಜಿಹೈಯು; ವಾದನದಂಡಂ-ವಾದ್ಯ್ಯವಂ
ನುಡಿಸುವ ಕುಡುಹು; ಆತ್ಮಂ-ಜೀವಾತ್ಮಂ; ಕರ್ತೃ-ವಾದ್ಯವಂ ನುಡಿಸುವ ಕರ್ತೃ; ಅವನಾಆ
ಜೀವಾತ್ಮನ; ಮನೋ, (ಮನಸ್)-ಮನಸಿನ; ವೃತ್ತಿ-ವರ್ತನೆಗೆ; ನಿಮಿತ್ತಂಇಕಾರಣಂ; ಆಗಿ
ಆಗಿ; ಧವಳ ವರ್ಣಂ-ಶ್ರೇತ ವರ್ಣಮಾದ; ಅಕ್ಷರರೂಪಂ-ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕಮಾದ; ಶಬ್ದಂ-ಧ್ಹೈನಿ;
ಜನಿಯಿಸುಗುಂ-ಹುಟ್ಟುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಶರೀರಮೆ ವಾದ್ಯಂ, ನಾಲಿಗೆ ಬಾಜಿಸುವ ಕುಡುಹು, ವಾದಕನಾತ್ಯಂ; ಆತ
ನ ಮನ್ಯೋನ್ಯತಿ,ಯಿಂದೆ ಧವಳರ್ವಾಮಂತಪ್ಪಕ್ಷರರೂಪಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಪದದರ್ಥಮಂ ವಿಭಾಗಿಸು
(A word as) ೩
115 (ಪಕೃತಿ) ೬ ವುದಜದೆ ವಿಭಕ್ತಿಯಂತದು ಪ್ರತ್ಯಯಮೊ |
either a nominal ಬುದು ತತ್ರ ತ್ಯಯದಿಂ ಪೂ
theme (ಲಿಂಗಂ, S,
ನಶ)
13) 4೪0 ಉಂ ರ್ವದೊಳಿರ್ಕುಂ ಪ್ರಕತಿಯೆರಡುಮಮರ್ದೊದವೆ ಪದಂ | 35
(ಧಾತು). When itis ಲ
augmented by affixes (ಪ್ರಶ್ಯುಯಂ, ವಿಭಕ್ತಿ, of. 8. 216), which are either nominal (ನಾಮವಿಭಕ್ಕಿ) or
verbal ones (ಆಖ್ಯಾತವಿಭಕ್ಷಿ), it becomes an inflected word (ಪದೆ೦). Also an Adverb (or Particle,
ಅವ್ಯಯ, cf, 8. 800 800.) may become an inflected word (see Ss. 81; 82),
ಹೆದಜೆ (ದಂ.
ಪದದರ್ಥಮಂ ವಿಭಾಗಿಸುವುದಯ್ೌಂದೆ ವಿಭಕ್ತಿ, ಅಂತು ಅದಂ ಪ್ರತ್ಥಯಂ ಎಂಬುದು;
ತಶ್ವತ್ಕೈಯದಿಂ ಪೂರ್ವದೊಳ್ ಇರ್ಕುಂ ಪ್ರಕೃತಿ; ವಿರಡುಂ ಅಮರ್ದು ಒದವೆ, ಪದಂ.
ಅನ್ನುಯಂ.
ತತೃತ್ಯ್ಯಯದಿಂ ಪೂರ್ವದೊಳ್ಳ ಕೃತಿ ಇರ್ಕುಂ. (ಶಿಷ್ಟಂ) ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಫದದ=ಪದಂಗಳೆ; ಅರ್ಥಮಂ-ಪುರುಳಂ; ವಿಭಾಗಿಸುವುದಬೌಂದಿಎವಿಭಾಗಿಸಿ ಕೊಡುವದ
ದೆ; ವಿಭಕ್ಕಿಎವಿಭಕಿ ಎನಿಪ್ರದು; ಅಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಅದಂ-೮ ವಿಭಕ್ಕಿಯಂ; ಪ್ರತ್ಯೆಯಂ-ಪ್ರತ್ಯ
ಯಮೆಂದು; ಎಂಬುದು-ಪೇಳ್ಳುದು; ತತ್ಛೃತ್ಯುಯದಿಂ-ಆ ವಿಭಕ್ಕಿಯಿಂದೆ; ಪೂರ್ವದೊಳ್-ಮೊದ
ಲಲ್ಲಿ; ಪ್ರಕೃತಿ-ಪ್ರಕೃತಿ; ಇರ್ಸುಂ-ಇರ್ಪುದು; ಎರಡುಂ-ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮೆಂಬೆರಡುಂ; ಅಮ
ರ್ದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿ; ಒದಷೆ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸೆ; ಪದಂ-ಪದವೆನಿಸುವದು.
sl
ಗ್ರೆ 01
Particle; |
|
ಬದು;
ಬಿಂದುದ್ದಿ ಶ್ವಂಗಳ್, ANUSVARA AND DOUBLE CONSONANTS.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದದೊಳಿರ್ದರ್ಥಮಂ ತಂತುಮನುಗುಣಮಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಕುಡುವದಜ್ಂ
ವಿಚಕ್ಷಿಯೆನಿಸುಗು, ಆ ವಿಜಭಕ್ಕ್ತಿಯಂ ಪ್ರತೃಯಮೆನಲಕ್ಕುಂ; ಅವಾವೊದೊಡೆ--
ಮ್. ಅಮ್ ಮೊದಲಾದ ನಾಮಾಖ್ಯಾತವಿಭಕ್ತಿಗಳ್. ಅವಟ್ಂ ಯಿಂದಿರ್ಪ
ಲಿಗಮಂ ಧಾತುಮು ಪ್ರ 3 ತಿಯೆನಲಕ್ಕುಂ; ಪ್ರಕ ತಿಪ್ರತ್ಸಯಂಗಳೆರಡುಂ ಕೂಡೆ,
ಪದಮಕ್ಕುಂ. ಮರ ದೇವ ಎಂದು, ನಾಮಲಿಂಗಮನಿರಿಸಿ, ಮ್ ಎಂಬ (ನಾಮ)
ವಿಭಕ್ಷಿಯಂ ಕೂಡೆ, ಮರಂ ದೇವಂ ಬಂದು, ನಾಮಪದಮಕ್ಕುಂ. ನೋಡು ಬೇಡು
ಉಂಬ ಥಾತುಮನಿರಿಸಿ, ಅಮ್ ಎಂಬಾಖ್ಯ್ಯಾತವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಕೂಡೆ, ನೋಡಿದು ಬೇ
ಡಿದಂ ಏಂದು, ಆಖ್ಯಾತಪದಮಕ್ಸುಂ. ಅವ್ಯಯಮುಖಂ ಸಮಾಸದೊಳಗಣ ನಾಮ
ಭಾಗಮು ವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಕೂಟ್ಟುಟ್ವುದಜ”ಂ ಪದಮೆಂದಖ್ಪವುದು.”
ಸೊತ್ರ)ಂ.
There are Cana- ಕಲವು ನಿಜ ಬಿಂದುಗಳ" ಕೆಲ
rese words with ಕೆಲವು ಖಿಕಲಾರ್ಥಬಿಂದ ಗಳಿ ತಂಗಳ್ |
obligatory and op- ಭಳ ಳಂ
tional . Anusvidra, ಕೆಲವಾ ಶಿಥಿಲದ್ದಿತ್ತೆಂ
10088೫6000 ಕೆಲಮುಭಯಮುಮಾಗಿ ಕೆಲವು ಪದನಜ್ಪುದಮಂ | 36 ॥
ants (ಶಿಫಿಲದ್ದತ್ಸ್ಂಗಳೆ) and with double consonants which may be treated either as true or as
fleeting (cf. the note at the end of the S.).
ಪದಜೆೇದಂ.
(JU)
ಕೆಲವು ನಿಜ ಬಿಂದುಗಳ್, ಕೆಲಕೆಲವು ವಿಕಲ್ಬಾರ್ಥಬಿಂದುಗಳ್, ದ್ವಿತ್ಛಂಗಳ್ ಕೆಲವು, ಆ
ಶಿಥಿಲದ್ವಿತ್ವಂ ಲಂ, ಉಭಯಮುಂ ಆಗಿ ಕೆಲವು ಪದಂ, ಅಟಬೀ್ವುದು ಅವಂ.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಥೆಲವು ನಿಜ ಬಿಂದುಗಳ್, ಕೆಲಕೆಲವು ವಿಕಲ್ಸಾರ್ಥಬಿಂದುಗಳ್, ಕೆಲವು ದ್ವಿತ್ವಂಗಳ್, ಕಲಂ
ಆ ಶಿಥಿಲದ್ವಿತ್ವಂ, ಕೆಲವು ಪದಂ ಉಭಯಮುಂ ಆಗಿ, ಅವಂ ಅಉಔವುದು.
ಟೀಕು.
ಕೆಲವುಣಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳ್; ನಿಜ ಬಿಂದುಗಳ್-ನಿತ್ಕ ಬಿಂದುಗಳೆನಿಸುವವು; ಕೆಲಕೆಲವು-ಹಲ
ವು ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳ್; ವಿಕಲ್ಬಾರ್ಥಬಿಂದುಗಳ್ಎವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಸಬಿಂದುಕಮಬಿಂದುಕಮಾಗಿರ್ಪು
ವು; ಕೆಲವು=ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳ್; ದ್ವಿತ್ರಂಗಳ್-ಒತ್ತಕ್ಕರಂಗಳಾಗಿರ್ಪುವು; ಕೆಲಂಎಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗ
1) The Sdtra gives us two meaings of ಪದಂ; 40೫4 '- ಕಬ ೦ in «ಪದದರ್ಥಮಂ'', and “n-
flected word”. ಷ್
48 1ಅ. 1 0೫, ಬಿಂದುಗಳ್, WORDS WITH ANUSVARA.
ಳ್; ಆಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾದ; ಶಿಥಿಲದ್ರಿತ್ವಂ-ಶಿಥಿಲವಾದ ದ್ವಿತೃಂಗಳಾಗಿರ್ಪುವು; ಕೆಲವು ಪದಂ-ಕೆಲ
ವು ಜ್ ಉಧಯಮುಂ-ದಿತ- ತಥಿಲದ್ವಿತ್ರಮೆಂಬುಭಯಮುಂ; ಆಗಿ-ಆಗಿರ್ಪವು; ಅ
ಐಂ-ಆ ಪದಂಗಳಂ; ಅಲೌವುದು= ಕ
ವೃತ್ತಿ.
ಕಲವು ಪದಂಗಳ್ ಸ್ಪಭಾವದಿಂ ನಿತ್ಯಬಿಂದುಗಳ್, ಕೆಲವು ಪದಂಗಳ್ ವಿಕಲ್ಪ
ಬಿಂ ಸಬಿಿದುಕಮಜಿದುಕಮಾಗಿರ್ಪವು; ಕೆಲವು ಪದಂಗಳ್ಳಿಯತದಿಂ &) ತ್ವಂಗಳ್,
ಕೆಲವು ಪದಂಗಳ್ ೨ಿಧಿಲಧ್ಸಿತ್ತೆಂಗಳ್, ಕೆಲವು ಪದಂಗಳ್ಳಿಥಿಲಮುಂ ಥ್ಲಿತ್ತಮುಮಾ
ಗಿರ್ಪವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನಿತ್ಯಬಿಂದುಗೆ-ಬೆಡಂಗ್ಗು, ಕಡಂಗು, ಅಡಂಗು, ತೊಡಂಬೆ, ತೊಡಂಕು, ಕೊ
ಡಂತಿ, ಪಡಂಗ್ಬು, ಸಿಡುಂಬು, ಸೆಅಂಗು (ಕು), ಬಜಿಂಕೆ (ಲಂಕೆ, ತುಯುಂಬು,
ಕುಯುಂಬಿ, ಒಉಂತೆ, ಕೊಲಂತೆ, ಪಯುಂಕಿದಂ, (ಪಲುಂಕಿದಂ), ಕುಂಕಿದಂ, ತೂಂಕಿದಂ,
ಬಿಂಕದ, ಕೌಂಕುಟ್ (ೌಂಕುಳ್), ಪೊಕುಳಿ, ತೆಂಕು, ಕುಸುಂಬೆ, ಹಸುಂಬೆ, ಮು
ಸುಂಬೆ, ಹಸುಂಬಂ, ಕುಖುಂಬಂ (ಕುಣುಂಬು), ದಾಂಟು, ದೂಂಟು, ಗೆಂಟು, ಗೊಂ
ಟು, ಗೆಂಟುಗೆ, ಬೇಂಟಿ (ಬೆಟೆ), ಸುಂಟಿಗೆ, ಮೆಂಟಿ, ಮಿಸಾಂಟು, ಖಿನಾಂಟಿದಂ, ಈಂ
ಟು, ಕೂಂಟು, ಕುಂಟಣಿ ಸೊರಂಟು, ತೆರಂಟು, ಸೀಂಟು, ತೊಂ೬೦, ತೋಂಚಟಿಗಂ,
ಪೊಸಂತಿಲ್, ಗಳಂತಿಗೆ, ಪಳಂಚಿದಂ, ಸಾಂದು, ಸೇಂದು, ಮಿಂದಂ, ನಾಂದು, ಕಡುಂ
ಬು, ಕಡಂದುಜು, ಬಣಂಬೆ, ಬಣಂಜಿಗಂ, ಬೆಂದುಜು, ಬೇದಂಡೆ (ಬೆದಂಡೆ), ಬದುಂ
ಕಿದಂ (ಬಲುಂಕಿದಂ), ಪಲುಂಬಿದಂ, ನಿಲುಂಬಿದಂ, ಅಸುಂಬಿದಂ, ಕರಂಡಗೆ, ತಂದಲ್;
ಇವು ಮೊದಲಾದುವು.
ವಿಕಲ್ಪಬಿಂದುಗೆ -ಕದಂಪು, ಕದಪು; ಕೊಡಂಕೆ, ಕೊಡಕೆ; ಇಯುಂಪೆ, ಇಯುಪೆ;
ನೊರಂಜು, ನೊರಜು; ಜಿನುಂಗು, ಜಿನುಗು; ಬೆಳಂತಿಗೆ, ಬೆಳಿಗೆ; ಕರಿಂಕು, ಕರಿಕು;
ತೊಳಂಕು, ತೊಳಕು; ಕಣಂಜು, ಕಣಜು; ಅಲಂಬೆ, ಅಣವೆ; ಕಯಿಂಕೆ, ಕಮುಕೆ; ತು
ಉಂಂಕಿಹಂ, ಕುಯುಕಿಹಂ; ಇಯುಂಕಿದಂ, ಇಯಿಕಿಹಂ; ಕರ್ದಂಕಿಹಂ, ಕರ್ದುಕಿಹಂ; ದು
ಡುಂಮಿಖ್ದಂ, ದುಡುಮಿಖ್ದಂ; ತುಳುಂಕಿದು, ತುಳುಕಿಹದಂ; ಪೊಳಂಕಿದು, ಪೊಳ
ಕಿದಂ; ಮುಸುಂಕಿಹದಂ, ಮುಸುಕಿದ; ಇವು ಮೊದಲಾದುವು.
ಇನ್ನು ನಿಯತ್ಬಿತ್ನಕ್ಕೆ-ಪಪ್ಪು ಕಂ, ಕಪ್ಪಡಿ, ಬಿಪ್ಪ ೦ಡಂ, ಉಪ್ಪಂಡಂ, ತಿಪ್ಪುಗಳ್,
ಸೊಪ್ಪುಗಳ್, ಕೊಪ್ಪಲ್, ಕೊಪ್ಪಂ, ಕೊಪ್ಪು , ಚಪ್ಪರ, ಒಫ್ಪಂ, ಸೆಪ್ಪು (ನೆಪ್ರಂ), ಕಪ್ಪ
ಲ್ಲಿ ತಪ್ಪ ಡಿ, ಜಸೊಪುಂ, ತೆಪ್ಪಂ, ಟೆಪ್ರರಂ (ಟಿಪ್ಸರಂ), ದುಪುಡಿ, ಉಪ್ಪಡಂ (ಉವು
೨೬ |
pa
me
ತ್
SL
EL ತ
FS
Ee
೯೫೬
(ನ
<>
ಸರೇಫಂಗಳ್, WಂRDS WITH ೩೫೫೫೩. 49
ಪ್ರಡಂ, ಹಿಪ್ಪಲಿ, ಸಿಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ, ಕಕ್ಕಸಂ, ಮೊಕ್ಕಳಂ, ಬಕ್ಕಸಿ, ರಕ್ಕಸಿ, ತಕ್ಕರಂ, ಕೊಕ್ಕರ
ಸು ಉಕ್ಕವಂ, ಬಕೃರಸೆ, ಒಕ್ಕುಡಿತ (also ಒರ್ತ್ಕು ಡಿತೆ, 866 8. 8. 24M. ಓ., ಮೊ
ಗ್ಗರಂ, ಮೊಗ್ಗು , ಬಗ್ಗಂ, ಬರ್ಗ್ಗಣೆ, ಲಗ್ಗೆಗಂ (ಲಗಿಗಂ), ಅಗ್ಗಳಂ, ವೆಗ್ಗಳಂ, ಸುಗ್ಗಂ,
ಸುಗ್ಗಿ, ಉಗಂ, ಉಗ್ಗಿ, ತೊಟಲಂ, ಬಟಲಂ, ಕಬಲಂ, ಬಲಂ ಬೀಲಿಂ, ಆಲಂ,
ಗಿ ಗ ಗ ದಿ ಐ ಐ ಎ ಎ ಸ)
ಎಲ್ಬಂ, ಸುರುಳ್ಳೆಂ [ಸುರುಲಪ್ತಂ], ಆಳ್ಕೆ, ಕಲಕ್ಕೆ, ಕಟ್ಟಲೆ, ತೊಟ್ಟು ಇವು ಮೊದಲಾ
ಮು.
ಇನ್ನು ಶಿಥಿಲದ್ದಿತ್ಛಕ್ಕೆ?..ಮಗುಲ್ಬಂ (919), ಆಗುಬ್ಬಂ(907), ಜಗುಬ್ಬಂ (909),
ಪೊಗಲ್ರಿಂ (910), ತುಮುಳ್ತಂ (1), ನುಸುಳ್ಳೆಂ (951), ಮಸುಳಂ (949), ಮು
ಗುಳ್ಹಂ (954), ತೆಗಬ್ಬಂ (908), ನೆಗಟ್ಟಂ (911), ತಿಮಿರ್ದಂ (545).
ಇನ್ನು ಧ್ವಿತ್ಹಮುಂ ಶಿಥಿಲಮುಂ ಆದುವರ್ಕೆ —ತಗುಳ್ಳ ೦, ಮೊರಳ್ಳಂ ಖಂಬಂತೆ.
ಸಾತ್ರಂ.
Words having a ಉರ್ದುಂ ಬಿರ್ದಂ ತರ್ದುಂ
ನ೬0೫ ೪010010 ಪುರ್ಧಂ ಗುರ್ದುಂ ಸಮಂತು ತಿರ್ದುಂ ಪರ್ದುಂ |
penultimate with
Repha (the thus ಗರ್ಮಾಬುಮುರ್ದ್ದುದೆನೆಯುಂ
formed syllable be-
8 ೫೬ 10» ಗರ್ದೆಯುಮಾ ಗುರ್ದೆಯುಂ ಸರೇಫಪದಂಗಳ್ ॥ 37 |
08. note 10 ಎ೦ದೊಡಔಂ 8, 8. 40 and 8, 45).
ಫಢಹೀವೂ.
ಉರ್ದುಂ, ಬಿರ್ದುಂ, ತರ್ದುಂ, ಮರ್ದುಂ, ಗುರ್ದುಂ; ಸಮಂತು ತಿರ್ದುಂ, ಪರ್ದುಂ, ಗ
ರ್ದುಯಿಂ, ಉರ್ದಿದುದು ಬನೆಯುಂ, ಗರ್ದೆಯುಂ, ಆ ಗುರ್ದೆಯುಂ ಸರೇಫಪದಂಗಳ್.
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀಣು.,
ಉರ್ದುಂ-ಉರ್ದಿಂದುಂ; ಬಿರ್ದುಂ-ಬಿರ್ದೆಂದುಂ; ತರ್ದುಂ-ತರ್ದೆಂದುಂ; ಮರ್ದುಂ-ಮ
ರ್ದೆಂದುಂ; ಗುರ್ದುಂ-ಗುರ್ದೆಂದುಂ; ಸಮಂತುಹಾಂಗೆ; ತಿರ್ದುಂ-ತಿರ್ದೆಂದುಂ; ಪರ್ದುಂ-
ಪರ್ದೆಂದುಂ; ಗರ್ದುಯಿಂ-ಗರ್ದುಹಕಿಂದುಂ; ಉರ್ದಿದುದೆನೆಯುಂ-ಉರ್ದಿದುದು ಎಂದೊಡೆ
ಯುಂ; ಗರ್ದೆಯುಂ-ಗರ್ದೆ ಎಂದುಂ; ಆ ಗುರ್ದೆಯುಂ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಗುರ್ಜಿ ಎಂದುಂ; ಸರೇ
ಫಪದಂಗಳ್=ರೇಫೆಯೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಪದಂಗಳೆನಿಸುವವು. -
1) Compound-consonants of a fleeting character; 8. 42, In 7108067 such a compound-conso-
nant may either be regarded as double or not. Cf. 6860/85 59; 148; 162; 180; 208; 220; 246; ete.
This rule has been acted upon in the Jeimini for instance in the following places (Bangalore
native edition): Chapter II, verse 45; 111, ಸೂಚನೆ; IIL, 26; IV, 7; 7, 81; VI, 86; VII, 24. 88.
39. 48; XI, 34. For the not counting of ೩ Repha, which is very common, also the Author’s
verses themselves often present instances. See Ss, 42. 45,
೫0 1 ಅ.1 ೮೫. ಸರೇಫಂಗಳ್, WORDS WITH ೫೫೫೫1.
ಸೂತ್ರ).
ನುರ್ಗಿದುದೆನೆ ತರ್ಗಿದುದೆನೆ
Further words ಕರ್ಗದಮದೆನೆ ಜರ್ಗುವಿಯ್ಟು ನೆ ಪರ್ಗತ್ತಾ
ರ ಪೂರ್ಗಾಡರ್ಪರ್ಗಳಣೆನೆ
ಕುರ್ಗಿದುದೆನೆ ಮಾರ್ಗದೊಳ್ಳರೇಫಪದಂಗಳ" । 38 |
ಪದಜೇದಂ.
ಆ
ನುರ್ಗಿದುದು ಎನೆ, ತರ್ಗಿದುದು ಎನೆ, ಕಿರ್ಗಿದುದು ಎನೆ, ಜರ್ಗುವಿಯ್ಟಿದು [-ವಿಳ್ದುದು]
ಎನೆ, ಪೆರ್ಗತ್ತು, ಆ ಒರ್ಗಾದರ್, ಪೆರ್ಗಳವು ಎನೆ, ಕುರ್ಗಿದುದು ಎನೆ, ಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಸರೇ
ಫಪದಂಗಳ್.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಇವೆಲ್ಲಂ ಸರೇಫಪದಂಗಳೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ).
ದ ವ್ ಗ!
Further words ES ತೋರ್ಪುಂ ಕರುಂ
(Adjective thems ನೆಪ್ಪಂ ಪೆರ್ಪೆಯುಮಡರ್ಪಮಾರ್ಪಂ ಕೂರ್ಪುಂ |
of the Future, S.
29; 0 ೪ ಪರ್ಷರಿಕೆಯುಮೆರ್ಪುಂ ಮೈ
nouns, §. 211) of a ಯ್ಗರ್ಪಂ ಮೂಡಲಾಗಿ ರೇಫಸಂಯೋಗಂಗಳ್ | 39 |
similar character.
ಪದಜ್ಛೇದಂ.
ಲ
ಇರ್ಪುಂ, ತೋರ್ಪ್ರಂ, *ೆರ್ಪಂ, ನೆರ್ಪುಂ, ಪೆರ್ಪೆಯುಂ, ಅಡರ್ಪುಂ, ಆರ್ಪುಂ, ಕೂರ್ಪೆಂ
(ನ. 225), ಪರ್ಪರಿಕೆಯುಂ, ಎರ್ಪುಂ (887) [ಇರ್ಪುಂ], ಮೈಯ್ಯ ರ್ಪುಂ ಮೊದಲ್ ಆಗಿ ರೇಫ
ಸಂಯೋಗಂಗಳ್.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಇವು ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ರೇಫೆಯೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಪದಂಗಳಂಬುದರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ.
ಆರ್ದಂ ಸಾರ್ದಂ ಪೋರ್ದಂ
Words (Forms
of tho 1800100 ಶೀರ್ದಂ ಪಾದ್ಂ ಸಮಂತು ಪಖೀರ್ದಂ ಕಾರ್ದಂ |
of roots with final
5) having a Long ನೇರ್ದಂ ಬಾರ್ದಂ ಗೋರ್ಡಂ
penolbmate-vovel ಸೋರ್ದಂ ತಾನೆದೊಡಂ ಗುರೂಪಧೆಯಿನಿತುಂ ॥ 40 1
with Repha (cf,
the end of 8, 44; 8. S. 241; about forms of themes with final © see 8. 240).
1) ಇರ್ಪು, ನೆರ್ಪು, ಕುರ್ಪು (7), ತೋರ್ಪ occur Caturasya Nighantu 8, 47.
(11
| Plural:
Auch 4
Fle
| song
| ಬಂಗ
00] |
1,
fotmeq
(4 ಕ್ಕ
ile Dag
(tf §, |
ಜಾ
1)”
| 2
| ಕರ್ನ ಛೆ
ಶಿಥಿಲದ್ರಿತ್ರಂಗಳ್, FLEETING DOUBLE CONSONANTS. 51
೦೨
ಪದಚ್ಞೆ ದಂ,
ಆರ್ದಂ (566), ಸಾದಂ (556), ಸ (555), ತೀರ್ದಂ, ಪಾರ್ದಂ (558); ಸಮಂತು
ಸೀರ್ದಂ (565), ಕಾರ್ದಂ (564), ನೇರ್ದಂ (557), ಬಾರ್ದಂ (562), ಗೋರ್ದಂ (559), ಸೋ
ರ್ದಂ (568) ತಾಂ ಎಂದೊಡಂ ಗುರೂಪದೆ ಅನಿತುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸೋರ್ದಂ ಎಂಡೊಡಂ' ತಾಂ ಇನಿತುಂ ಗುರೂಪಧ್ಧೆ. ಉಳಿದದ್ದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸೋರ್ದನೆಂದೊಡಂ ತಾವಿನಿತು ಶಬ್ದಂಗಳುಂ ಗುರೂಪಥೆ-ಗುರುವಾದುಪಧೆ ಎಂಬುದರ್ಥಂ.
ವಎಚಾರಂ.
ಉಪಧೆಯೆಂದೊಡೆ ವ್ಯಾಕರಣಂಗಳಲ್ಲಿ... | ಅಂತ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಮ್ ಉಪಧಾ || ಎಂಬ
ಸಂಜ್ಞಾಸೂತ್ರದಿಂ- ಅಂತ್ಯದತ್ತಣಿಂ ಮೊದಲುಪಥೆಯು ಎಂದಯ!
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಊರ್ಗಳ್ಳೇರ್ಗಳ್ಳೇರ್ಗ
ಜಿ ೫೫೦5 ಛ್ರ್ಟಾಗ್ಗ-ಭ್ಲೇರ್ಗಳ್ಳೆಗಟಕಿ ೈಯಾರ್ಗಳ್ಳೂರ್ಗ |
Plural vith AY)of © ರ್ಗಳ್ಲಿ ೀರ್ಗಳ್ತಾರ್ಗ
such a character.
ಳ್ಸೂರ್ಗಳ್ಳಾರ್ಗಳ್ಗ ರೂಪಧಾರ್ಥಮೆನಿಕ್ಕುಂ [| 41 ||
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಊರ್ಗಳ್, ಕೇರ್ಗಳ್, ಬೇರ್ಗಳ್, ನಾರ್ಗಳ್, ತೇರ್ಗಳ್, ನೆಗಟಿತ್ತಿಯ ಆರ್ಗಳ್, ಕೂರ್ಗ
ಳ್, ನೇರ್ಗಳ್, ಸೀರ್ಗಳ್, ತಾರ್ಗಳ್, ಸೂರ್ಗಳ್, ಕಾರ್ಗಳ್ ಗುರೂಪಧಾರ್ಥಂ ಖನಿಕ್ಟುಂ.
ಟೀಣು.
ಇವೆಲ್ಲಂ ಗುರೂಪಧಾರ್ಥಂಗಳೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ),
ಖಂತಮರ್ದಿರೆ ಅಟಕುಳರೇ
Fleeting double
0085408924 (ಶಿ೪೮ ಭಾಂತಂ ಹುಸಾದಿಲಿಂಗಮುತವು ಗಳೇ |
ಬ್ಸಿತ್ಸ್ಂಸಳೆ) often ಬೆಂ ಲ
occur in the (40- ಐತೆ ಚರ್ತುರ್ಥಿಯ ಗೆಯೆ ಮೇ
ಜಹಾ ೧ಳ್ಮಂತಮರ್ದಿರೆ ಪಿರಿದುಮೊದವುಗೂ ತಿಥಿಲತ್ತೆಂ ॥ 42 |
formed with ಕೈ
(cf. Ss. 41; 95) and Dative Singular formed with A (6, 113) (which is also the case-affix for
the Dative Plural) of nominal themes with short penultimate which end either in 695° or ಳ್ಳಿ or F
(ef. 6, 115). This F may be a substitute (ಆದೇಕಂ) for ಲರ್.
1) The ಅಂ in ಎ೦ದೊಡ೦ seems 10 say 48180 these” (like those in Ss. 37, 88 and 39, the
penultimate of which is long for the Repha) have a long penultimate. 2) ಅಂತ್ಯಾದಿ ವರೂತಿ
ಪೂರ್ವ ಉಪಧಾ ಎಂತ್ಯ ವಾಜಸನೇಲಖಪ್ರಾ ತಿಕಾಖ್ಯೂದೊಳುಂಟು (1, 35).
mE
52 1 ಅ. 108೫. ಶಿಥಿಲದ್ವಿತ್ವೆಂಗಳ್, FLEETING DOUBLE CONSONANTS.
ಪೆದಜೆ ಕೇದ ರಸ
ಪಿಂತೆ ಅಮರ್ದು ಇರೆ CE ಹ್ರಸ್ಲಾ ದಿಲಿಂಗಂ ಅಂತು ಅವು, ಗಳ್ ಮೇಣ್
ಅಂತೆ ಚತುರ್ಥಿಯ ಗೆಯೆ ಮೇಣ್ ಮುಂತೆ J "ಇಕೆ ಪಿರಿದುಂ ಒದವುಗುಂ ಶಿಥಿಲತ್ವಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಹ್ರಸ್ಟಾದಿಲಿಂಗಂ ಬಿಟಿಕುಳೆರೇಫಾಂತೆಂ ಪಿಂತೆ ಅಂತು ಅವು ಅಮರ್ದಿಕೆ, ಮೇಣ್ ಗಳ್
ಅಂತೆ ಮೇಣ್ ಚತುರ್ಥಿಯ ಗೆಯೆ ಮುಂತೆ ಅಮರ್ದಿಕೆ, ಪಿರಿದುಂ ಶಿಥಿಲತ್ವಂ ಒದವುಗುಂ.
ಟೀಘು.
ಹ್ರಸ್ವಾದಿಲಿಂಗಂ-ಪ್ರಸ್ಟಾದಿಲಿಂಗಂಗಳಾದ; ಬಿಲಿಕುಳರೇಫಾಂತಂ-ಜಬಿಲಿಕಾಂತ ಕುಳಾಂತ
ರೇಫಾಂತಂಗಳಾದ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಪಿಂತೆ-ಹಿಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಅಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಅವು-ಆ ಶಬ್ದಂಗಳ್;
ಅಮರ್ದಿರೆ- ತರುಗ ಇರೆ; ಮೇಣ್-ವಿಕಲ್ಪದಿಂಡೆ; ಗಳ್-ಬಹುವಚನದ ಜೆ!
ಅಂತೊಹಾಂಗೆ; ಮೇಣ್ಎಅದಲ್ಲದೆ; ಚತುರ್ಥಿಯ-ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ತಿಯ; ಗೆಯೆ-ಗೆಕಾರಂ; ಮುಂ
ತೆೊಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಅಮರ್ದಿರೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರೆ; ಪಿರಿದುಂ-ಬಹುಳಮಾಗಿಯುಂ; ಶಿಥಿಲ
ಶ್ವಂ-ಶಿಧಿಲಮಪ್ಪ ರೃತನಂ; ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪೆಜಗಣ ಮೈಯೊಳ್ ಲಘು ಮೊದಲಾಗಿರ್ದ ಅಟಕುಳರೇಫಾಂತಂಗಳಫ್ಪ
ಲಿಂಗಂಗಳಿರೆ, ಮುಂದೆ ಗಳ್ ಆಕ್ಕೆ, ಮೇಣ್ ಚತುರ್ಥಿಗಾದ ಗೆಕಾರಮಕ್ಕೆ, ಶಿಥಿಲ
ಮಕ್ಳುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂಾಂತಕ್ಕೆ-ಅಗಲ್ಲಳ್, ಐಸಲ್ಲಿಳ್ (566 8. ನ. 19), ನೆಗಬ್ಗಳ್ ಎಂದಡೆ
ಜಲಚರಂಗಳ್, ಉಗುಬ್ಬಳ್; ಅಗಲ, ಉಸಲು, ನೆಗಂಂ್ ಉಗುತ.
ಆದಿ ದೀರ್ಫ್ಥಮಾದೊಡಂ ಗುರುವಾದೊಡಂ ಸಾಮಿ ಬಾಸುಲ್ಲ ಛ್
ಇಕ್ಕು ಳ್, ಪೊಕ್ಕು ಲ್ ಬಾಸುಬಕೆ, ಇಸ್ಸು ಟ್, ಪೊಕ್ಕುಲ್ಲಿ.
ಸಾತ ಮುಗುಳ್ಳ ಗ: ಪುಗುಳಳ್ ಲೆನಳ್ಳಳ್" ಖಸಳ್ಗಳ್ ಖಂದೊಡೆ
ಪೂವಿನವು; ಮುಗಳಿ ಪುಗುಳ್ಗೆ , ಅಮಳ್ಗೆ, ಎಸಳ್ಗೆ.
ಖರಿದುಂ ಖಂಬುದಲಬ್ಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಶಿಥಿಲಮಿಲ್ಲದುದರ್ಕೆ-_ಕುರುಳ್ಗಳ್,
ಪುರುಳ ಛ್ ಮರುಳ ಭ್, ಕುರುಳ್ಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ರೇಘಾಂತಕ್ಕೆ-ಕನರ್ಗಳ್, ಕೊನರ್ಗಳ್, ತಳಿರ್ಗಗಳ್, ಅಲರ್ಗಳ್, ಅಲರ್ಗ
ಗಳ್, ಉಗುರ್ಗಳ್, ಬಿದಿರ್ಗಳ್್ ಕದಿರ್ಗಳ್, ತಿಮಿರ್ಗಳ್, ತೆಮರ್ಗಳ್ ಬೆಮರ್ಗ
ಗಳ್, ಖಸರ್ಗಗಳ್, ಮೊಸರ್ಗಳ್, ಉಸುರ್ಗಳ್್ ಪಸುರ್ಗಳ್, ನವಿರ್ಗಳ್; ಕನ
ರ್ಗ ಇತ್ಯಾದಿ.
| Alsoi
(ಸ
| ing do
| ants (
| ಚ
[ಡಿ
| preced
| with s
ಪ |
0
0ಗಳೆ
6 |
ಗಗನಂ;
| ನು
೧; ಕಿಥಿಲ
ಸಲಗ
ಗಳ್ಳ
ಉದ
ಧಗೆ
|
|
|
|
|
|
|
|
ಶಿಥಿಲದ್ವಿತ್ವ ೦ಗಳ್, FLEETING DOUBLE CONSONANTS. ಶತಿ
ಅಕಾರಾದೇಶರೇಫೆಗಂ ಶಿಧಿಲತ್ತಂ-ಅಳಿರ್ಗಳ್, ವಸರ್ಗಳ್್ ಕೆಸರ್ಗಳ್ ಬಸಿ
ರ್ಗಳ್, ಪೆಸರ್ಗಳ್, ಹಗರ್ಗಳ್, ಬಡರ್ಗಳ್, ಅಳಿರ್ಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ'..-ಪಿರಿದುಮೆೊ
ಬುದಜ್ಂದೆ ಕಾದಲರ್ಗಳೆಂಬ ಪದನ ಆದಿ ದೀರ್ಫ್ಥಮಾಗಿಯುಂ ಶತಿಧಿಲಮಾಯ್ದ.
ಸೂತ್ರ).
ಗದವಜಕಾರಮವಿದಿರಿರೆ
೬150111 Compounds
(ಸಮಾಸಂ) ಸ- ಪದಮದ್ಗಂ ವಿಷಯಮಾಗನೆೇತಾಕರದೊಳ್ |
ing double conson- ಬ ೮೩
ants occur when ಪುದಿಯೆ ಲಘೂಪಥಿಕೆಲಕಲ
ಜಾಡ್ಯ ವ್ಯ ಜ are ತಿ )
ಪೊದವಿರ್ಕುಂ ರಾಂತಳಾಂತಮವು ಶಿಥಿಲತೆಯಂ | 48 |
with short penultimate which terminate either in ರ or ಳ್ಳಿ,
ಜ್ರದಟ್ರೇ ದಂ:
ಗದವಜಕಾರಂ ಅವು ಇದಿರ್ ಇರೆ, ಪದಮಧ್ಯ್ಯಂ ವಿಷಯಂ ಆಗೆ, ಅನೇಕಾಕ್ಷರದೊಳ್ ಪು
ದಿಯೆ, ಲಘೂಪಧೆ (೪) ಕೆಲ ಕೆಲವು ಒದವಿ ಇರ್ಕುಂ ರಾಂತಳಾಂತಂ ಅವು ಶಿಥಿಲತೆಯಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದಮಧ್ಯ್ಯಂ ವಿಷಯಂ ಆಗೆ, ಗದವಜಕಾರಂ ಅವು ಇದಿರಿರೆ, ಅನೇಕಾಕ್ಷರದೊಳ್ ಪುದಿಯೆ,
ಲಘೂಪಧೇ(€0) ಕೆಲ ಕೆಲವು ರಾಂತಳಾಂತಂ ಅವು ಶಿಥಿಲತೆಯಂ ಒದವಿರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಪದಮಧ್ಯಂ-ಸಮಾಸ ಮಧ್ಯ್ಯಂ; ವಿಷಯಂ-ಪ್ರಯೋಜನಂ; ಆಗೆ-ಆಗೆ; ಗದವಜಕಾರಂ-
ಗಕಾರ, ದಕಾರ, ವಕಾರ, ಜಕಾರಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ಇದಿರಿರೆ-ಮುಂದಿರೆ; ಅನೇಕಾಕ್ಷರದೊ
ಳ್-ಅನೇಕಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ; ಪ್ರದಿಯೆ-ಪ್ರವೇಶಮಾಗೆ; ಲಘೂಪರ್ಧೆ-ಲಘುವೆ ಉಪಧೆಯಾದ; ಕೆಲ ಳೆ
ಲವೂಹಲವು ಕೆಲವು; ರಾಂತಳಾಂತಂ-ರೇಘಫಾಂತಳಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ಶಿಥಿಲತೆ
ಯಂ-ಶಿಥಿಲತ್ವ ವಂ; ಒದವಿರ್ಕುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿರ್ಪುವು(?).
ವೃತ್ತಿ.
ಮುಂತೆ ಗದವಜಕಾರಂಗಳಿರೆ, ಪೆಬಗಣ ಮೈಯೊಳ್ ರಾಂತಳಾಂತಗಳ್, ಸ
ಮಾಸಮಧ್ಯವೆ ಉಯಿಪಯಮಾಗಿ, ಪಲವಕ್ಕರಂಗಳೊಳ್ಳೂಡಿ ಲಘೂಪಧೆಯಾಗಿ ನಿ
ಲೈ, ಆ ರಾಂತ ಛಾಂತಂಗಳ್ಳೆ ಲಿಧಿಲತ್ತ ಮಕ್ಳುಂ.
1) The themes of these words in the Singular are: ಅಳರ್, ವಸಲ್ ಕೆಸಿ, ಬಸಿಲಿರ್,
ಪೆಸಲಿರ್, ಹಸಲಿರ್ ಎಡ್.
ಶಿಕ 1 ಅ.1 08. ಶಿಥಿಲದ್ವಿತೃಂಗಳ್, FLEETING DOUBLE CONSONANTS.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ರಾಂತಕ್ಕ-_ಕುಳರ್ಗಾಳಿ; ಬೆಳರ್ಗೆಂಪು; ಅಲರ್ದೋರಣಂ; ಬದಿರ್ದಟ್ಟ; ತಳಿ
ರ್ದೋರ£ಣಇಂ; ಪೊಗರ್ವಟ್ಟಿ; ಬೆಮರ್ವನಿ; ಅಲರ್ಜೊಂಪಂ; ಕದಿರ್ಜೊನ್ನಂ.
ಛಾಂತಕ್ಕೆ... ಮುಗುಳ್ಗಾ ಯ್ ಅಮಳ್ಳೊ ಗಲ್; ಎಸಳ್ಳ ಸೆ ಅಮಳ್ಳ ಂತ್ರಂ.
ಸೊತ್ರಂ.
ತ ನ
Further in conju- ಪುಗೆ ದದಪವಕಾರಂ ವಿಲ
ಹ ಯ ಗೆಕಾರಂ ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ ಗುಂ ಧಾ
end in ©95, ೪ or
and the first syl- ತುಗೆ ಅಟಕುಳರೇಘಾಂತ
೫. ೫308 ಕ್ಯೊಗೆಗುಂ ಶಿಧಿಲತ್ತ ಮಗುರುಪೂರ್ವಸ್ತಿಶಿಯಿಂ | 44 |
is short, fleeting
double consonants occur viz. before the affixes ದೃ ಡಪ್ಯ ವೈ ಸ 700 (699 8s. 221; 227; 229).
ಪದಜಚೇದಂ.
ಲು
ಪುಗೆ ದದಪವಕಾರಂ ವಿಧಿಯ ಗೆಕಾರಂ ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ ಗುಂ ಧಾತುಗೆ, ಬು೭೨ಕುಳರೇ
ಫಾಂತಕ್ಕೆ ಒಗೆಗುಂ ಕಿಥಿಲತ್ವಂ ಅಗುರುಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅಗುರುಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯಿಂ ಉಬಕುಳರೇಫಾಂತಳ್ಕೆ, ಧಾತುಗೆ ದದಪವಕಾರಂ ವಿಧಿಯ ಗೆಕಾ
ರಂ ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ ಗುಂ ಪ್ರಗೆ, ಶಿಥಿಲತ್ವಂ ಒಗೆಗುಂ.
ಟೀಕು,
ಅಗುರುಪೂರ್ವಸ್ಥಿ ತಿಯಿಂ- ಲಘು ಮೊದಲಾಗಿರ್ಪದ€9ೌಂದೆ; ಉಿಬಕುಳರೇಫಾಂತಕ್ಕೆ-ಲಿ
ಾಂತೆ ಕುಳಾಂತ ರೇಫಾಂತಗಳಾದ; ಧಾತುಗೆ-ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ದದಪವಕಾರಂ-ದಕಾರ ದಪಕಾರ
ವಕಾರಂಗಳ್; ವಿಧಿಯ-ವಿಧ್ಯೃರ್ಥದ; ಗೆಕಾರಂ-ಗೆ ಎಂಬಕ್ಷ ರಂ; ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ-ವರ್ತಮಾ
ನಕಾಲಾರ್ಥದ; ಗುಂ-ಗುಂಕಾರಂ; ಪುಗೆ-ಪ್ರವೇಶಮಾಗೆ; ಶಿಥಿಲತ್ವೆಂ-ಶಿಥಿಲಮಪುತನಂ; ಒಗೆ
ಗುಂ-ಹುಟ್ಟುಗುಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಹ್ರಸಾದಿಗಳಪ್ಪ ಅಬಕುಳರೇಫಾಂತಂಗಳಪ್ಪನೇಕಾಕ್ಸರಧಾತುಗಳೆ ಭೂತವರ್ತ
ಮಾನಭವಿಪ್ಯಂತಿಗಾದ /ದ॥1 ದಪ | ವ! ಅಉಂಬಿವು ಪರಮಾದೊಡಂ,
ಪ್ರಥಮಪುರುಪದ ಖಿಧ್ಯರ್ಥದೊಳಾದ |ಗೆ॥ ಉಂಬುದು ಪರಮಾದೊಡಂ, ಪ್ರ
ಥಮಪುರುಪದ ವರ್ತಮಾನಭವಿಪ್ಯಂತಿಗಾದ | ಗುಂ | ಖಂಬುದು ಪರಮಾಹೊ
ಡಂ. ಕ್ರಿಯಾಪದದೊಳ್ ಶಿಥಿಲತೆಯನೈದುವುವು.
6,1,17011%0 DOUBLE CONSONANTS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಲ ಾಂತಂಗಳದದಪ ವಂಗಳ್ಳ... ಜಗುಲ್ತಿಂ, ಅಗುಬ್ಬಂ, ಪೊಗಲಲ್ತಿಂ, ತೆಗಲ್ಬಂ,
ನೆಗಲ್ಬಂ, ತುಮುಬ್ಬಂ; ಜಗುಲ್ಬಪಂ ಇತ್ಯಾದಿ, 'ಜಗುಬ್ಬಂ ಇತ್ಯಾದಿ.
"ಸಕಾರಕ್ಕೆ ತೆಗ ನೆಗಜ್, ಪೂಗಬಕ ಬಂಬಂತಖ?ವುದು.
ಗುಂ ಮುಬುದಕೆನ ತೆಗ ನೆಗಟ್ಲಂ, ಪೊಗಲ್ಲುಂ ಅಂಬಂತುಲ್ವುದರ್ಕೆ
ಲಂ ಪತ್ತಿಸುಗುಂ.
ಸುಳಾಂತಕೆ ೨ ನುಸುಳ್ಳ ೦, ಮಸುಳ್ಳ 0, ಮಗುಳ್ಳ ೦; ಮಸುಳ್ಳಪ ಪಂ ಹ ಮ
ಸುಳ್ಳಂ ಇತ್ಯಾದ
ಗೆತಾರಕ್ಕೆ.ನ ನುಸುಳಿ ಕ ಮಸುಳ್ಳೆ ಉಂಬಂತೆ.
ಗುಂ ಎಂಬುದರ್ಶ. ನುಸುಳ್ಸಂ, ಮಸುಳ್ಗಂ ಖಂಬಂತೆ ಮಾಬ್ಬುದು....
ತೆರಳ್ಳೆಂ, ಪೊರಳ್ಹಂ ಉಂಬಂತೆ ಕೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಶಿಥಿಲತ್ತಯಿಲ್ಲ.-
ರೇಘಾಂತಕ್ಕೆ- ತೊಡರ್ದಂ, ತಳರ್ದಂ, ಅಳರ್ದಂ, ಅದಿರ್ದಂ, ಬಿದಿರ್ದಂ, ನಿಮಿ
ರ್ದಂ; ನಿಮಿರ್ದಪಂ; ನಿಮಿರ್ವನೆಂಬಂತೆಲ್ಲಕ್ಕಂ ಪತ್ರಿಸುವುದು.
ಗಕಾರಕ್ಕೆ-ತೊಡರ್ಗೆ, ಅದಿರ್ಗ ಎಂಬಂತೆ.
ಗುಂ ಖಂಬುದರ್ಕೆ. -ಅಮರ್ಗುಂ, ನಿಮಿರ್ಗುಂ ಖಂಬಂತೆ.--
ದೀರ್ಫಾದಿಗೆ ಶಿಥಿಲಮಿಲ್ಲ--ಆರ್ದಂ, ಸಾರ್ದಂ, ಸೋರ್ದಂ, ನೇರ್ದಮೆಂ
ತೆ
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಬರ್ದಿಲಂ ಸಗ್ಗ ತ್ಕ ಪೆಸ
ಉಂಬ ರ್ಗರ್ದಗೆಸೆವವರ್ದುವಳ್ಳಿ ಕುಪಲರ್ದುದೆನ |
ಹ Te ಲೈರ್ದೆವಾಯದಿರ್ಮುತ್ತೆ ಪೊದ
ಲಕಿರ್ದೆಯೊಬಿವು ಸಹಜಶಿಥಿಲವ್ವ ಶ್ಕಿಯನಾಳ್ಗಂ | 45 |
ಪದಚೆ ತ ದಂ,
ಬರ್ದಿಲಂ ಸಗ್ಗಕ್ಕೆ ಪೆಸಲಿ್, ಗರ್ದುಗ್ಗು, ಅಮರ್ದುವಳ್ಳಿ, ಕಂಪಲರ್ದುದುರ ನಲ್ಮೆ,
ಎರ್ದೆವಾಯ್, ಜತ್ತ ತ್ರೆ » ಪೂದಲೆರ್ದೆ ಎಂಬಿವು ಸಹಜತಿಧಿಲವೃತ್ತಿ ಯಂ ಆಳ್ಗುಂ.
ಯಥಾನ್ಕಯಂ.
ಟೀಕು.
ಬರ್ದಿಲಂ-ಬರ್ದಿಲಮೆಂದು; ಸಗ್ಗ ಕೈ-ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ; ಪೆಸಲಿ5್ಎಹೆಸರ್; ಗರ್ದುಗುಎಗರ್ದುಗು
ಚ 1 iC, ವರ್ಣಲೋಪಂ, ELISION OF LETTERS.
ಎಂದು; ಎಸೆವ. ಒಪ್ಪುವ; ಅಮರ್ದುವಳ್ಳಿ-ಅಮರ್ದುವಳ್ಳಿಯೆಂದು; ಕಂಪಲರ್ದುದು-ಕಂಪೆಲ
ರ್ದುದು ಎಂದು; ಎನಲೆ ನಪೇಳಲೈ; ಎರ್ದೆವಾಯ್-ಎರ್ದಿವಾಯಿಂದು; ಅದಿರ್ಮುತ್ತೆ-ಅದಿರ್ಮು
ತೈಯೆಂದು; ಪೊದಬ್ಜಿ-ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ವಡೆದ; ಎರ್ದೆ-ಎರ್ದೆಯೆಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಸ
ಹಜಶಿಥಿಲವೃತ್ತಿಯಂ-ಸಹಜವಾದ ಶಿಥಿಲದ ವೃತ್ತಿಯಂ; ಆಳ್ಗುಂ-ತಾಳ್ವುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ದರ್ಕಿದೆ ವತ್ತಿ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ನರವುಂ ನೆರವುಂ ದೇವರ
ನ) ಬರವು ತೆರವು ನೆಗಂಕ್ಕೆಯೆಬ್ಬರವೂ ಸಂ |
(ವ) 8 ಟಗ ಚರಿಸುವ ನೊಳವೂ ತಾವರೆ
ರ ಬರ ಮತದಿಂದುಂತ್ಯವರ್ಣಲೋಪಮನಾಳ್ಗುಂ ॥ 46 |
ಪದಡಚೇದಂ.
ಲು
ನರವುಂ, ನೆರವುಂ, ದೇವರ ಬರವುಂ, ತೆರವುಂ, ನೆಗಟಿಜ್ತಿಯ ಎಲ್ಮಿರವುಂ, ಸಂಚರಿಸುವ
ನೊಳವುಂ ತಾಂ ಅರೆಬರ ಮತದಿಂದೆ ಅಂತ್ಯವರ್ಣಲೋಪಮಂ ಆಳ್ಗುಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ನರವುಂ-ನರವು') ಎಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ನೆರವುಂ-ನೆರವು ಎಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ದೇವರ ಬರವುಂ
ದೇವರ ಬರವು ಎಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ತೆರವುಂತೆರವು ಎಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ನೆಗರ್ಕ ಯ್ಯಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ;
ಎಲ್ಮಿರವುಂ-ಎಲ್ಮಿರವು ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಮುಂ; ಸಂಚರಿಸುವ ನೊಳವುಂ-ಸಂಚಾರವ ಮಾದ್ರಿ ನೊಳ
ವು ಎಂಬ ಶಬ್ದಮುಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅರೆಬರ=-ಕೆಲಂಬರ; ಮತದಿಂದೆ=ಮತದಿಂದೆ; ಅಂತ್ಯಕಡೆ
ಯಣ; ವರ್ಣ-ಅಕ್ಷರದ; ಲೋಪಮಂ-ಅದರ್ಶನಮಂ; ಆಳ್ಗುಉತಾಳ್ಗುಂ.
ವೆ
ಎತ"
ಈ ಪದಂಗಳ ಕಡೆಯ ವಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಲೋಷಮುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನರವು-ನರಂ; ನೆರ, ಬರಂ, ಖಲಟ್ಕರಂ, ನೊಳಂ ಬಂದಬ್ವುದು.
1) in Tami} ನರಂಬು
ದೆಕಾರಲೋಪಂ, ಔLISION OF THE SYLLABLE DE.
ಸೂತ್ರಂ.
Elision of the ಪುದಿಗುಂ ನಿರ್ಧಾರಣದ
last letter in ಅಲ್ಲದೆ ಲದೆಯೆಂಬ ದೆಕಾರದೆಡೆಗೆ ಪಿರಿದುಂ ಲೋಪಂ |
when it is empha-
sizing, and its Non- ಪುದಿಯದು ಲೋಪಂ ಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇ
elision in ಅಲ್ಲದು ನ |
ದ ಧದೊಳಲ್ಲದುವೆಂಬ ಪದಮನಲ್ಲನಲಕ್ಕುಂ || 47 |
| denying (or, with 5, questioning). (cf. 8. 812).
ಪದಬ್ಛೀದಂ.
ಪುದಿಗುಂ ನಿರ್ಧಾರಣದ ಅಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ದೆಕಾರದ ಎಡೆಗೆ ಪಿರಿದುಂ ಲೋಪಂ; ಪುದಿಯದು
ಲೋಪಂ ಪ್ರತಿಷೇಧದೊಳ್; ಅಲ್ಲದು ಎಂಬ ಪದಮಂ ಅಲ್ಲು ಎನಲ್ ಅಕ್ಕುಂ.
ಅನ್ನಯಂ. ;
ನಿರ್ಧಾರಣದ ಅಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ದೆಕಾರದ ಎಡೆಗೆ ಪಿರಿದುಂ ಲೋಪಂ ಪುದಿಗುಂ; ಪ್ರತಿಷೇಧ
ದೊಳ್ ಲೋಪಂ ಪುದಿಯದು; ಅಲ್ಬದು ಎಂಬ ಪದಮಂ ಅಲ್ಲು ಎನಲ್ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಡು.
ನಿರ್ಧಾರಣದ-ನಿರ್ಧಾರಣಾರ್ಥದ; ಅಲ್ಲದೆಯೆಂಬ ದೆಕಾರದ=ಅಲ್ಲದೆ ಎಂದು ವೇಳ ದೆಕಾ
"ರದು; ಎಡೆಗ್ಗೆಸ್ಥಾ ನಕ್ಕೆ; ಪಿರಿದುಂಾವಿಶೇಷವಾಗಿಯುಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಪುದಿಗುಂ-ಪ್ರವೇ |
ಶವಾಗುವದು; ಪ್ರತಿಷೇಧದೊಳ್-ಪ್ರ ತಿಷೇಧದಲ್ಲಿ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಪ್ರದಿಯರ್ಮಪ್ರವೇಶ |
| ವಾಗದು; ಅಲ್ಲದುವೆಂಬ ಪದಮಂ-ಅಲ್ಲದು ಎಂದು ವೇಳ ಪದವಂ; ಅಲೆ ನಲ್-ಅಲ್ಲು ಎಂದು |
| ಹೇಳಲ್; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು. |
ವೃತ್ತಿ.
ನಿರ್ಧಾ ನು ಪೇಲ್ವ ಅಲ್ಲದೆ ಅಂಬ ಶಬ್ದದ ದೆಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ |
ಲೋಪಮುಂಟು; ಅಲ್ಲದು ಖಂಬ ಪ ಪ್ರತಿಷೇಧದೊಳ್ ದುಕಾರಕ್ಕೆ ವ |
ಲೆನಲಾಗದು. ಅಲ್ಲದು ಖಂಬುದನಲ್ಲೆಂದು ಖಕಲ್ಪ ದಿನೆನಲಕ್ಕುಂ, ಅದರ್ಕೆ ಲಿಂಗ
ವಚನವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೆಕಾರಲೋಪಕ್ಕೆ-ಗೊರವನಲ್ಲದೆ ಪೊಗಟಕಿನೆಂಬಲ್ಲಿ ಗೊರವನಲ್ಲ ಪೂಗಬಕ
ನೆಂದುಂಟು.
ಪ್ರತಿಷೇಧದೊಳ್ ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ-ಅವನಲ್ಲು! ಅವಳಲ್ಮು! ಅದಲ್ಬು!
ವಚನತ್ರಯಕ್ಕೆ -ಓರ್ಪನೆ ಗಂಡನಲ್ಲೆ ಜಗಶಿತಳದೊಳ್? ಈರ್ವರ್ತೋಳ್ಳಳಲೆ
ಪತಿಗೆ ರಣದೊಳ್? ತೇಜೋನಿಧಿಕವಿನಿಳಯದೊಳೇಶರ್ಮಹಾತ್ಮರಲೈ?
೫ 1 ಅ. 1 00, ವ್ಯೆಂಜನಾಂತಂಗಳ್) FINAL CONSONANTS.
ಸೂತ್ರಂ.
| ಯರಲಣನಳಲಟನಣರ್ಕೋ
| The letters ಯೃ,
| ರಲ್ಕಣ್ಯನ,ಳ, ಲಿ, ತೃರಮೆ ವಲಂ ಪದದ ಕಡೆಯೊಳಸರವಿಧಿಯಂ |
| 69 very often occur ಘ್
EE `ದ ತಾಳ್ದುಗುಮಿವನಣ್
ಅಟ ಜತ. ಓಜ) ವಡ ಕನ್ನಡಗಬ್ಬ ದೊಳೊ ಡಂಕದೆ ಸಲ್ಪರ್ ॥ 48 |
at the end of words.
ನ
ಯರಲಣನಳಬಿಟಿವರ್ಣೋತ್ವ; ರಮೆ ವಲಂ ಪದದ ಕಡೆಯೊಳ್ ಅಸ್ವರವಿಧಿಯಂ ಫಿರಿದುಂ
| ತಾಳ್ದುಗುಂ; ಇವಂ ಅಯೀವರೆ ಕನ್ನಡಗಳ ದೊಳ್ ತೊಡಂಕದೆ ಸಲ್ಪರ್.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
| ಯ ||ರ[|ಲ|ಣ/|ನ/|ಳ/| ೮ | ಲಲಾಯಕಾರ, ರೇಫ, ಲಕಾರ, ಣಕಾರ, ನಕಾರ,
| ಳಕಾರ, ಉಕಾರ, ಉಿಕಾರಂಗಳೆಂಬ; ವರ್ಣ-ಅಕ್ಷರಂಗಳ; ಉತ್ಪ. ರಮೆಹೆಚ್ಚಿಗೆಯೆ; ವಲಂ-ನಿಶ್ರ
| ಯವಾಗಿ; ಪದದ-ಪದಂಗಳ; ಕಡೆಯೊಳ್- ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ; ಅಸ್ತ ಸರವಿಧಿಯಂ-ವ್ನ ಂಜನನಿಧಿಯಂ; ಪಿ
ರಿದುಬಹುಳಮಾಗಿಯುಂ; ತಾಳ್ದುಗುಂ-ಧರಿಸುವುದು; ಸಾ ಸ
| ಅಉೌವರೌತಿಳಿವರೆ; ಕನ್ನಡಗಬ್ಬದೊಳ್-ಕರ್ಣಾಟಕಕಾವ್ಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ತೊಡಂಕಡೆ-ತೊಡಕಿಲ್ಲದೆ; ಸ
ಲ್ವರ್-ನಲುವಳಿಯಾಗಿರ್ಪರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಯಕಾರ ರೇಫ ಲಕಾರ ೧ಕಾರ ನಕಾರ ಳಕಾರ ಅಕಾರ ಟಕಾರಂಗಳ್ ಕನ್ನಡ
ದೊಳ್ ಪಿರಿದುಂ ವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳಾಗಿ ಪದಂಗಳಾಗಿರ್ಪವು; ಇವನಬ್ದು ಪ್ರ
ಯೋಗಿಸುವರ್ಗೆ ಕವಿತ್ರದೊಳ್ಳೊಡಂಕಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ. |
'ಯಕಾರಕ್ಕೆ--ಕೆಯ್, ಮೆಯ್, ಬೆಯ್, ಕೊಯ್, ಪಾಯ್, ಸಾಯ್ ಮಾ
ಯ್ ಚಾಯ್
ರೇಫೆಗೆ-_ ನಾರ್, ಬೇರ್, ತೇರ್, ಒರ್, ತೆಮರ್, ಬೆಮರ್, ಉಸಿರ್, ಮೊಸರ್,
ತಳಿರ, ಕುಳಿರ್.
ಲಕಾರಕ್ಕೆ-ಪಾಲ್, ಕೇಲ್, ಕೋಲ್, ಸಾಲ್, ನೂಲ್, ಕಲ್ ನೆಲ, ಬಿಲ್,
ಕವಲ್, ಜ್ ಕಂದಲ್, ತಂದಲ್.
ಕಾರಕ್ಕೆ -ಪವಣ್, ನಾಲ್, ಜಾಣಾ ಮಾಯ್ ಗೇಣು ಕಣ ಮ
ಲ್ ಪೂಣ್,
ಸಂಧಿ, ೫೮೫೫೦೫10 COMBINATION. 59
ನಕಾರಕ್ಕೆ.. ಪೊನ್, ಬೆನ್, ಏನ್, ಜೇನ್, ಸೀನ್, ಈನ್ ನೀನ್, ಬಾನ್, ಪೇನ್.
ಛತಾರತೆ ಒಳ ತಳ್, ಮಿದುಳ್್ ಕರುಳ್, ಕುರುಳ್, ಶಿರುಳ್ಕ್ ಮುಗುಳ್.
ಅಕಾರಕ್ಕೆ - —(ef. 5. 5. 49) ನ್್ ಬಸಿಜ್್, ಕೆಸಜ್ ಹೆಸಮು್ ನೇಸಜ್್
ಎಲ್ಯ, ಪೂಜವಾಣ್ (4. 6. 113), ಬೀಲ್, ಜಾಯ್ ತೇಲ್.
ಬಲಕ್ಕೆ -ಎಸಂಖ್, ಆಗಲ್ ನೆಗಟುನ್, ಪೊಗರು,
ಕೆಲವಣಕೊಳ್ಳ ೦ಜನಮಿಲ್ಲ, ಅವಾವೆಂದೊಡೆ._ಕರು, ತ
| ಣು, ಅನು, ತಳ್ಳು ಕಳ್ಳು ಕಟು, ತುಜು, ಪಡು, ಪುಟಖ ಪು ಮೊದಲಾದುವು.
ಯಕಾರ ಲಕಾರಂಗಳ್ಗೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುದು.
ಸೊತ್ರಂ
ಸ ಖರಡುಂ ಪಲವೂ ವರ್ಣಂ
The joining of
two or more letters ಪರಸ್ಪ ರಂ ಕೂಡುವುದಮದು ಸಂಧಿ ವಲಂ |
to each other is _
called (euphonic) ಸ್ಹರರಹಿತವ್ಯಂಜನಮವು
ES ಪರವರ್ಣಮನೈದತಿರ್ಪವಾ ಸಂಹಿತೆಯೋಳ್ | 49 |
ಧಿ). Consonants
without any vowel (S. 48) enter the following letter.
ಸನ ನದ.
ಎರಡುಂ ಪಲವುಂ ವರ್ಣಂ ಪರಸ್ಪರಂ ಫೊಡುವ ಅಂದಂ ಅದು ಸಂಧಿ, ವಲಂ! ಸ್ವರರಹಿತ |
ವ್ಯಂಜನಂ ಅವು ಪರವರ್ಣಮಂ ಜು ಇರ್ಪುವು ಆ ಸಂಹಿತೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಬಿರಡುಂ ಪಲವುಂ ವರ್ಣಂ ಪರಸ್ಪರಂ ಕೂಡುವಂದಂ ಅದು ಸಂಧಿ, ವಲಂ! ಆ ಸಂಹಿತೆಯೊ
ಛ್ ಸ್ವರರಹಿತವ್ಯಂಜನಂ ಅವು ಪರವರ್ಣಮಂ ಐದುತೆ ಇರ್ಪ್ರವು.
ಹೇತು.
ಎರಡುಂ-ಎರಡಕ್ಷರಂಗಳುಂ; ಪಲವುಂ-ಹಲವಕ್ಷರಂಗಳುಂ; ಪರಸ್ಪರಂ-ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ; |
ಸೂಡುವಂದಂ-ಸಂಯೋಗವಾಗುವಂದಂ; ಅದುಇಅದು; ಸಂಧಿ-ಸಂಧಿಯೆನಿಪುದು; ವಲಂ-ನಿಶ್ರ ಫ
ಯಂ; ಆ ಸಂಹಿತೆಯೊಳ್ಆ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ; ಸ್ವರರಹಿತಾಸ್ಪ ಶರಹೀನವಾದ; ವ್ಯಂಜನಂ-ವ್ಯಂಜನಾ |
ಕರಂ; ಅವೂಅವು; ಮ ಕ್ಷರವಂ; 'ಿಯ್ದುತೆ ಇರ್ಪುವುಕೂಡುತ್ತಿರ್ಪುವು. |
ವೃತ್ತಿ.
ಎರಡಕ್ಕರಂ ಮೇಣ್ಣ ಲವಕ್ಕರಂ ತಮ್ಮೊಳನ್ಯೋನ್ಯಮಾಗಿ ಕೂಡುವುದು ಸಂಧಿ
ಯೆನಿಸುಗುಂ. ಆ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ ರರಹಿತವ್ಯಂಜನಂಗಳ್ಳುದಣಕ್ಕರಮನೈದುವುವು.
8*
00 1ಅ. 108. ಸಂಧಿವಿಷಯಂ, PLACES OF ೫೮೫೫೦೫5೦ COMBINATION.
| ಪ್ರಯೋಗಂ.
| ಸ ರಯುಕ್ತವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ-ಕೂರ್ತು ಈವರ್ವಾಕೂರ್ತೀವಂ; ಎನ್ನ ಅರಸಂ-ಬನ್ನರ
| ಸಂ; ಮುಂನೆ ಇಜ್ನವಂ-ಮಖನಿಜಖಾವಂ.
| ಸ ರರಹಿತವೃಂಜನಕ್ಕೆ ಜಾಯ್ ಉಂಟು-ಜಾಣುಂಟು; ತುರುಳ್ ಕೊಂಕಾ
| ಯ್ಯು-ಕುರುಳ್ಳೊಂಕಾಯ್ತು.
ಸೊತ್ರಂ.
ಪದಮಧ್ದಂ ಪದದಂತಂ
The two kinds of ಸ 1)
| euphonic Combina- ಖದಗ್ಗ ರಿಂ ಸಂಧಿವಿಷಯಮೆರಡಕ್ಕುಮಿಳಾ |
| ಕ .
| tion, viz. Internal
| (the joining of the- ವಿದಿತಪ್ರಕ್ಕ ತಿಪ್ರತ್ಯಯ
೫% ೩ರ ೩83೨5, 5. ವೂದವಿದ ಪದಯುಗದ ಬೆರಕೆ ಬೇಡಿರ್ದುದಜಿ | 50/
| 35) and Final (the
| Joining of a word to the end of another).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪದಮಧ್ಯೆಂ ಪದದ ಅಂತ್ಯುಂ ವಿದಗ್ಗರಿಂ ಸಂಧಿವಿಷಯಂ ಎರಡು ಅಕ್ಟುಂ; ಇಳಾವಿದಿತಪ್ರ
ಕೃತಿಪ್ರತ್ಯುಯಂ, ಒದವಿದ ಪದಯುಗದ ಬೆರಕೆ ಬೇಡಿ ಇರ್ದುದಲ್ಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇಳಾನಿದಿತಪ್ರಕೃತಿಪ್ರತ್ಯ್ಯುಯಂ (ಮತ್ತಂ) ಒದವಿದ ಪದಯುಗದ ಬೆರಕೆ ಬೇಡಿರ್ದುದಲುೌಂ
| ಪದಮಧಂ ಪದದಂತ್ಯುಂ ವಿದಗ್ಗರಿಂ ಸಂಧಿವಿಷಯಂ ಎರಡು ಅಕ್ಕುಂ.
| ಟೀಣು.
| ಇಳಾವಿದಿತಪ್ರಕೃತಿಪ್ರತ್ಛ್ಥ ಯಂ-ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರತ್ಯುಯಂಗಳ್; ಒದ
ವಿದ ಪದಯುಗದ=ಸಪ್ರಾಪ್ಲಿಸಿದ ಪದಂಗಳೆರಡಲಖು; ಬೆರಕೆೊಸಂಯೋಗಂ; ಬೇಡಿರ್ದುದಖ್ಂ-ಜೇ
| ಕಾಗಿರ್ದುದಖೌಂದೆ; ಪದಮಧ್ಯೆಂ-ಪದಮಧಸಂಧಿಯೆಂದು; ಪದದಂತ್ಕೃಂ-ಪದಾಂತ್ಕ ಸಂಧಿಯೆಂ
| ದು; ವಿದಗ್ಗರಿಂ-ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದೆ; ಸಂಧಿವಿಷಯಂ-ಸಂಧಿಪ್ರಯೋಜನಂ; ಎರಡು-ಎರಡು ತೆಂ;
1.೫ ಸ ವನಿಚಾರಂ.
| ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂಗಳ್ಳೂಡುವುದು ಪದಮಧ್ಯ್ಯಸಂಧಿಯೆನಿಪುದು; ಪದಂಗಳೆರಡು ಕೂಡುವ
| ಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯೊಳಪ್ಪುದು ಪದಾಂತ್ಯಸಂಧಿಯೆನಿಸುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಕ್ಯತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಮಧ್ಯಮು ಪೂರ್ವಪದದ ಕಡೆಯು ಪರಪದದ |
ಮೊದಲುಂ ಕೂಡೆ, ಪದಮಧ್ಯಸಂಧಿ ಪದಾಂತ್ಯಸಂಧಿ ಉಂದು, ಸಂಧಿವಿಪಯಮಿ
ರ್ತೆಉಂ.
ಫಾ CEL ೮2೬
ನ CH
ಲ
dL
Pen
ಜ್
DL
214.
ತ
ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಕರಣನಂ WFO, END OF THE SECTION ON LETTERS. 61
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ಪದಮಧ್ಯಸಂಧಿಗೆ ನಾಮವಿಭಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ-ಮಾತು.-ಅಮ್ಮಾತಂ; ಮಾತು
ಅಮ್-ಮಾತಿಂ; ಮಾತು-ಇಂಗ್ಲೆ-ಮಾತಿಂಗೆ; ಮಾತಿನಅತ್ತಣ್ಂಮಾಶಿನತ್ತಣ್ಂ
ಮಾತು4ಇನ-ಮಾತಿನ; ಮಾತಿನ+-ಒಳ್-ಮಾಶಿನೊಳ್.--
ಕ್ರಿಯಾವಿಭಕ್ಕಿಯಳ್ಲಿ (ಆಖ್ಯಾತ-)..ನುಡಿದ:ಅಮ್-ನುಡಿದಂ; ನಡಿದ-ಅರ್ಥ್
ನುಡಿದರ್; ನುಡಿದ-ಅಯ್-ನುಡಿದಯ್;, ನುಡಿದ.-ಇರ್ನುಡಿದಿರ್; ನುಡಿದು
ನ್-ನುಡಿದೆನ್; ನುಡಿದ೬ಏಪು-ನುಡಿದೆವು. |
ಪದಾಂತ್ಯಸಂಧಿಗೆ ನಾಮಪದಂಗಳಲ್ಲಿ -ಅವನ-ಆಳ್ಕನಂ-ಅವನಾಳ್ಕನಂ; ಷಾ |
ಪದ-:ಅಂಡಲೆ-ಪಾಪೆದಂಡಲೆ,- |
ಕ್ರಿಯಾಪದಂ ಬೆರಕೆಯಾದಳ್ಲಿ- -ನುಡಿದರ್-ಅವರ್-ನುಡಿದರವರ್; ಬೆಸಸಿದೆ |
ಪು*ಒಳ್ಳಂ-ಬೆಸಸಿದೆವೊಳಂ. ಇಂತಜ್ವುದು.
' ಸೂತ್ರಂ.
ಇದು ಪೂರ್ವಪ್ರಕರಣಮಿಂ
2ನ ತಿದಜಸೊಳ್ಳಾಕಲ್ಯಸಂಜ್ಞೆ ಪೇಬವೆನಲ್ಲೇ |
letters finished. ಡುದಿತಪ್ರ ಕರಣಗಣಸೂ
ತ್ರದಿಫ್ಟದಿಂ ಸಂಭ್ಞೆಯೊಡನೆ ಪೇಲಲ್ಬಡೆಗುಂ || 51 |
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಇದು ಪೂರ್ವಪ್ರಕರಣಂ. ಇಂತು ಇದಯಿಕೊಳ್ ಸಾಕಲ್ಯಸಂಜ್ಚೆ ಪೇಲುಿವು ಎನಲ್ ಬೇಡ!
ಉದಿತಪ್ರಕರಣಗಣಸೂತ್ರದ ಇಷ್ಟದಿಂ ಸಂಜ್ಞೆ ಯೊಡನೆ ಪೇಲಿಲ್ ಪಡೆಗುಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
ಇದು-ಇದು; ಪೂರ್ವಪ್ರಕರಣಂ-ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣಂ; ಅಇಂತು-ಹೀಂಗೆ; ಅದಟಿಕೊಳ್-ಈ
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ; ಸಾಕಲ್ಕುಸಂಜ್ಞ-ಸಮಸ್ತ್ಮನಂಬ್ಞಗಳ್; ಪೇಲಿವೆನಲ್ಬೀಡ-ಹೇಳಿತಿಲ್ಲೆನ ಬೇಡ; ಉದಿತ
ಪ್ರಕರಣಗಣಸೂತ್ರದ-ಉಂಟಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕರಣದ ಸಮೂಹದ ಸೂತ್ರಂಗಳ; ಇಷ್ಟದಿಂ-ಇಷ್ಟ
ದಿಂದೆ (ಎಂದೊಡೆ ಸಹಾಯದಿಂದೆ); ಸಂಜ್ಞೆಯೊಡನೆ-ಸಂಜ್ಞೆಯ ಕೂಡೆ (ಎಂದೊಡೆ ಸೂಚನೆಯಾ
ಗಿ ಸಮಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಿಗಳ್); ಪೇಲಿಲ್ಪಡೆಗುಂ-ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಕರಣಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
| ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಕರಣಂ ಸಮಾಪ್ತಂ. ||
1" 08. 1 ಅ.1 08. ಸ್ಪರಲೋಪಂ, £LISION OF VOWELS.
೦೨
ಕಂ ನಾಮಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಕೆಡದ ಪಕ್ಚಂ, ಲೋಪಮತ್ಕುಂ
2. ಸಂಧಿಪ್ರಕರ£90, Second Section: Euphonic Combination.
1, Combination of Vowels.
ಜಿ
ಹ
ಸೂತಂ.
Plision of vowels ಸ್ಹರಮಿದರೊಳಿರೆ ವಿಭಕ್ತಿ
(ಅ, ಇ, ಉ, ಎ) ಸ್ಟರಕಂ ಪ್ರಶ್ಯತಿಸ್ಟರಕ್ಕಮಕ್ಕುಂ ಲೋಪ |
the end of inflect- ಲ
ed and uninflect- ವರಸಂಸ್ಕ ತಕರ್ಣ್ಣಾಟಕ
ed words (whether ಮೆರಡಖ ನಾಮರೂಢಿಯಮಟ್ಯದ ಪ ಪಕ್ಷಂ || 592 (|
Sanskrt or Cana-
rese) before vowels is very frequent, but ought not to occur when the meaning would become
uncertain (cf. §S. 61).
ಪದ
€ದಂ.
£8
ಸ್ವರಂ ಇದಿರೊಳ್ ಇರೆ, ವಿಭಕ್ಕಿಸ ೈರಕೆಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ವರಕ್ಕ ೦ ಅಕ್ಟುಂ ಲೋಪಂ, ವರಸ ಸಂಸ್ಕೃತ |
ಕಾ ಟಕ ಎರಡಜ್ಕೊಳೆಂ, ಸಿ ಅಲ್ ಯದ ಪಕ್ಷ
ಅನ್ನೆಯಂ.
ವರಸಂಸ್ಕೃತ ತಕರ್ಣಾಟಕಂ ಎರಡಜಿಕೊಳೆಂ- ನಾಮರೂಢಿ ಅಲ್ಯದ ಪಕ್ಷಂ-ಸ್ವರಂ ಇದಿ
ರೊಳ್ ಇರೆ, ವಿಭಕ್ಕಿಸ್ಟರಕಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತರಕ್ಕಂ ಲೋಪಂ ಅಕ್ವುಂ.
ಟೀಕ್.
ವರ- ಶ್ರೇಷ್ಟವಾದ; ಸಂಸ್ಕೃತಕರ್ಣಾಟಕಂ-ಸಂಸ್ಕೃತಕರ್ಣಾಟಕಂಗಳೆಂಬ; ವಿರಡಬುಕೊಳಂ=
ಎರಡು ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯುಂ; ನಾಮರೂಢಿ-ನಾಮಪ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯು; ಅಟ್ಯದ ಪಕ್ಷಂ-ಕೆಡದ ಪಕ್ಷದ
ಲ್ಲಿ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂ। ಇದಿರೊಳ್ಎ ದಗೆ. ಇರ ಇರೆ; ವಿಭಕ್ಕಿಸ್ವರಕರ-ವಿಭಕ್ತಿಸ್ತ
ರಕೆ ಯುಂ; ಪ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತರಕೃಂ-ಪ್ರ ಕೃತಿಸ್ಟರಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ಮೆತ್ತಿ.
ಲವ
ಸ್ಹರಂ ಪರಮಾಗೆ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕನ್ನಡದ ವಿಭಕ್ತಿಸ್ಟರಕ್ಕಂ ಪ್ರಕ್ರತಿಯ ಸಹಜ ಸ್ಟರ
ಪ ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಸ್ಕೃತಪುಕ್ತ ಕತಿಯ ವಿಭಕ್ತಿಸ್ಟರಲೋಪ ಕ್ಸ ಕ್ರಮದೆ--ಆಯ್ಕು-ಕ್ರಮದಾ
ಯ್ರು; ಇಂದ್ರಂಗೆಉರಾವತಂ--೩ಂ ಸ ಬತ ಗಿರಿಯತ್ತಣ?ದೆ.ಇಬ್ದಂ-
ಗಿರಿಯತ್ತಣ್ಂದಿಟ್ದು; ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇರ್ವ ೯೦೧ ಹದಲ್ಲಿರ್ದಂ; ಈಶ್ಲರನ+ಬಲವು-
ಈಶ್ವರನೊಲವು. -
ಯಕಾರಾಗಮಂ, INSERTION OF YA. 08
ಯಿಭಕ್ತಾ 50 ಕೂಡುವೆಡೆ ಸ ಸಂಸ್ಕ ತಪ್ರ 3 ಶಿಸ್ಟರಲೋಪಕ್ಕೆ --ಬುಧ--ಅರ್-ಬು
ಧರ್; ಉದತ-ಅರ್-ಉದ ತರ್, ರ ರಾಗ4ಣಸು= |
'ರಾಗಿಸು (0! ನ. 54); ಭಂಗ--ಇಸು-ಭಗಿಸು; ಭಾವ೬ಇಸು-ಭಾವಿಸು. ಇಂತು
ಲ್ದುವನಖ್ವುದು.-
ಕಂರಾಟಕಪುಕ್ರ ತಿಯ ವಿಜಕಿ ಕೈಸ್ತರಲೋಪಕ್ಕೆ.. -ನೆಲದಿಂದೆ-ಉಣ್ಣಿಂ- ನೆಲದಿಂ
ದುಣ್ಣಂ; ಲೇಸಿಗೆಒಡೆಯಂ-ಲೇಸೀಗೊಡೆಯೂ' ಮರದತ್ತಣ್ಂದೆ-ಇಟ್ದಂಾ
ಮರದತ್ತೇಣಂದಿಟ್ದು; ಚಲದ-ಆ ಚಲದಾಣ್ಯಂ; ಪೊಲದಲ್ಲಿ*ಇರ್ದಂ-ಪೊ
ಲದಲ್ಲಿರ್ದಂ; ಪೊಲದೆ-ಏಲಟ ಬ್ರಂದಂ-ಪೊಲದೆಬ್ಬಂದಂ. ಎ
ಆಖಾ ್ಯತವಿಭಕ್ತಿ ಸ ಸ್ನರಲೋಪಕ್ಕೆ... ಮಾಡಿದೆವು--ಒಳ್ಳ ೦ಮಾಡಿದೆವೊಳ್ಳಂ; ತ
ಕ್ರಿಯಾನಿಭಃ ಚಾಚಿದ ನರದ ಲೋಪಕ್ಕೆ —ಕೂಡಿೀಂರ್ದಂ-ಕೂಡಿ
ರ್ದಂ; ಪಸಿದು-ಉಣ್ಣಂ-ಪಸಿದ್ದ್ಣಣಂ. ಬ
ಕರ್ನಾಟಕಪ್ಪ ಶಶಿ ಸ್ವರಲೋಪಕ್ಕೆ 1) ಅಕಾರಕ್ಕೆ --ಅರಸ.-ಆಳ್ಅರಸಾಳ್;
ಚ್ಚಃಆನೆ-ಅಚ್ಚಾನೆ. ಬೂ ಟಂ ಇಂ i
ಸಾಮತ/ಓಲಗೂ- “ಸಾವಂತೋಲಗಂ. ೨) ಇಕಾರಕ್ಕೆ...ದಾಳಟ್ರಂ, ಹಂದಿಟ್ಟ ಸವ
ದಿಟ್ರ್ಟಂ. 8) ಉಕಾರಕ್ಕೆ ಸ ಸೇಗಿತ್ಳಿ ದಂ, ಮುದಿಗಿಕಿ ದಂ, ಮತ್ತೆ ಲಂ, ಮುನ್ನ ದು ಉ
ಕಾರಕ್ಕೆ ಸುತ್ತೊಲೆ, ಹತ್ತೆಂಟು, ಲೇಸೆಲ್ಲಂ, PE ದು ಮಾಡಿ
ದಂ, ಡು ತ
ನಾಮಾ ಕೆಡುಪೊಡೆ ಸ ಸಂಸ್ಕ ತಕರ್ಣ್ಣಾಟಕದ ಪ್ರ ತಿಸ್ತ ರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮಿಲ್ಲ-ಪ
ಟುಃಖಕವಾಕ್ಯಂ- ಪಟುವೇಕವೌತ್ಯ 0; 2 ಜಿ ಮಡು-ಇದು- |
ಮಡುವಿದು; ಡು: ಇಲ್ಲಾಕುಡುಲಿಲ್ಲ
ಸೊತ್ರ)ಂ.
Insertion of ಯ ಆತ್ತದಿನಿವರ್ಣದಿಂ ಮ
after ೮, ಇ, ಈ ತ್ರೋತ್ಸದಿನೈತ್ವದಿನೆವರ್ಣದಿಂ ಮುಂದಕ್ಕುಂ |
ಓ, ಐ, ಎ, ಏ (ಗಂ
೧೩ ೩೩4 ಎ 08. 8.59), ಯತ್ತಮದವಧಾರಣ್ ಪರ
ಮತಂ ಪಿಶಾಗೆ ಪ ಪಪ್ಟಿನಿಯಮದೆ ಯತ್ನಂ | 53 ॥
8, 52) when it jis
the affix of the Genitive (8. 117) and followed by the emphasizing ವಿ (cf, 8. 47; 56),
ಪದಜೆ (ದಂ,
ಆತ್ಮದಿಂ ಅವರ್ಣದಿಂ ಮತ್ತೆ ಓತ್ತದಿಂ ರತಿಂ ಎವರ್ಣದಿಂ ಮುಂದೆ ಅಕ್ಕುಂ ಯತ್ನಂ
ಅದು; ಅವಧಾರಣೆ ಪರಂ, ಅತ್ವಂ ಸಿಂದು ಆಗೆ ಷಪಿ ಿ ನಿಯಮದೆ, ಯತ್ನಂ.
64 1ಅ. 10೫. ಯಕಾರಾಗಮಂ, INSERTION OF YA.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
ಆ ಸಂಹಿತೆಯೊಳೆಂಬುದನುವರ್ತನೆ (8. 49)-- ಆತ್ರದಿಂ-ಆಕಾರದಿಂದೆ; ಇವರ್ಣದಿಂ-ಇ
ಈ ಎಂಬ ಸವರ್ಣದಿಂದೆ; ಮತ್ತೆಎಬಳಿಕಂ; ಓತ್ತದಿಂ-ಓಕಾರದಿಂದೆ; ಐತ್ವದಿಂ-ಐಕಾರದಿಂದ್ಯ; ವಿ |
| ವರ್ಣದಿಂ-ಎ ಏ ಎಂಬ ಸವರ್ಣದಿಂ; ಮುಂಜೆ-ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಯತ್ವಂ್ಯಕಾರಂ; ಅದು-
ಅದು; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಅವಧಾರಣೆ (ಅವಧಾರಣೆ . ಎ)-ನಿರ್ಧಾರಣೆಯ ಎಕಾರಂ; ಪರಂ
ಮುಂದಣದು; ಅತ್ವಂ-ಅಕಾರಂ; ಫಿಂತು-ಹಿಂದು; ಆಗೆಇಆಗೆ; ಷಷ್ಟಿ-ಷಷ್ಟಿಯೆಂಬ ವಿಭಕ್ತಿಯ;
ನಿಯಮದ್ಮೊಸಟ್ಟಿನಿಂದೆ; ಯತ್ವಂಯಕಾರಂ ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಆಗ ಹ ಉಂಬಿವರ್ಕೆ ಸರಂಪರಮಾಗೆ, ನಡು
ವೆ ಯತ್ಚಮಕ್ಕುಂ; ಪಪ್ಛಿಯಕಾರು (ಪಖ್ಮಿಯ ಅಕಾರಂ) ಪೆಜಗಿರೆ ಅವಧಾರಣ*ಯೆ
ಕಾರಂ ಪರದೊಳರೆ, ನಿಯಮದಿಂ ಯತ್ತ ವಕ್ಳುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆಕಾರಕ್ಕಿ-ಆಯಿರ್ದ ಮಾಟಕ್ಕೆ ಕಾಯಲುಂ.
ಇತ್ಮಕ್ಕೆ..ಬಲಿಯೂ; ಕವಿಯಾರ್; ನಿಷ್ಯಾಮಿಯಾವಳ್, ಹಿಡಿಯೆಂದು.
ಈಕಾಶಕ್ಕಿ —ಈಯಲ ಎಂದತ್ತು; ಪ್ರೀಯಂ; ನಿ ಸ್ನೀಯೆಂಬ.
(ತಾರ್ ೪... ಪಾಡಿದರ್; 'ಭೋಯೆನಲುಂ ಯಿಧೋಯೆನಲುಂ;
| ನೋಯಿಸಿದಂ, ತೋಯಲ್.
ಐಕಾರಕ್ಕೆ -ದೈಯೊದಂ; ರ್ವೃಯೊದವಿತ್ತು ; ಬ್ರುಯ್ರಾಯೆಂಬಿನಂ.
ಬಾರ -ತೊರೆಯೂ[?. A. ಸ ಪಸೆಯಿರ್ದಂ; ನಡೆನಡೆಯೆದು. '
ಏಕ್ಸಾರಕ್ಕೆ- --ತೇಯಿಸಿದಂ; ಮೇಯಿಸಿದು; ಐಯೆಂದು; ಉಘೇಯೆಂದು.
ಅವಧಾರಣಣಗೆ-ಆತನಯೆ ತೋರದೊಡೆಗಳಿವು; ಅವಳಯೆ, ಅದಜಯೆ.
ಸೂತ್ರ).
Further inser- ಸದಮಳಸಂಸ್ಕ್ರ ತಠಕ್ಷಣ್ಣರ್ಣಾ
ಚಟ ಒದದಂತಪುಥ ತಿಗಳ್ಗಿಸುಪ್ರತ್ಯಯಮಿಂ |
Sanskrt or Cana-
ಆ 2 10 ತಿದಿರಾಗೆ ಯತ್ನಮನುಕ್ತ ತಿ
ಉಲ ಉಂ ಈ ಭ್ರದಕಂ ಮುಂದನ್ನುತ್ತತಿಸ್ಟರಂ ನಿಲೆ ಯತ್ನಂ ॥ 54 |
and the ೩11% ಇಸು
(cf. Ss. 228; 281; also Ss. 52; 74), and after imitative sounds with final ಅ (cf. 8. 61),
ವಾಗಮಂ, INSERTION OF 7.
ಆಧ ನೇದಂ.
ಸದಮಳಸ ಸಂಸ್ಕೃತಕರ್ಣಾಟದ ಅದಂತಪ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ್ಳಿ ಇಸುಪ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಇಂತು ಇದಿರ್ ಆಗೆ,
ಯತ್ರಂ; ಅನುಕೃತಿಪದಕಂ ಮುಂದೆ ಅನುಕೃತಿಸ್ತರಂ ನಿಲೆ, ಯತ್ನಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸತ್-ಲೇಸಾದ; ಅಮಳ-ನಿರ್ಮಲವಾದ; ಸಂಸ್ಕೃತ- ಸಂಸ್ಕೃತದ; ಕರ್ಣಾಟಿದ-ಕನ್ನಡದ;
ಅದಂತಪ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ್ಳೆ- =ಅಕಾರಾಂತವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ್ಳೆ; ಇಸುಪ್ರತ್ಯುಯಂ-ಇಸು ಎಂಬ ಪ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ;
eek ಇದಿರಾಗೆ-ಸರಮಾಗೆ; ಯತ ್ಟಂ-ಯತಾರನಪುದು; ಅನುಕೃತಿಪದಕಂ-ಅನುಕ
ಪದಕೆ ಯುಂ; ಮುಂಜಿ-ಮುಂದುಗಜೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೃತಿಸ್ಟ ಸರಂಅನುಕರಣವಂ ವೇಳ ಸ್ವರಂ;
ಟ್ ಯತ್ನ ತ್ರ ಯಕಾರವನ್ಪು ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಮಳತರಸಸ್ಯ ತಕರ್ಣಾಟದಕಾರಾಂತಪ್ರಕ್ರ ಷ್ಟ ಶಿಗಳ್ಳ ಇಸುಪುತ್ಯಯಂ ಪರ
ಮಾಗೆ ನಡುವೆಯತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಅದಂತಮಪ್ಪ ನುಕ್ತ ಶಿಪದಕ್ಕೆ ಅನುಕ್ತತಿಸ್ಹರಂ ಪರಮಾ
ಣೆ ಯತ್ನಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಸ್ಕ ತಶಬ್ದ ದಲ್ಲಿ- ಶುದ ನಿ*ಗಿದಂ- ಶುದ್ಧ ಯಿಸಿದಂ; ಕಾರಃಇಸಿದಂ-ಕಾರ
ಯಿಸಿದಂ; ಬ ಜಾ 'ಪೂರ:ಇಸಿದ-ಪೂರಯಿಸಿದಂ.
ಕನ್ನಡಶಬ್ರದಲ್ಲಿ-ಒರ+ಇಸಿದಂ-ಒರಯಿಸಿದಂ; ತೆರಯಿಸಿದುಂ; ತೆಲಯಿಸಿದಂ;
ಮೇಳಯಿಸಿದಂ.
ಅನುಕತಿಸ್ತ ರಕ್ಕ-ಪಟಪಟಯೆಂದಾರಿಕಲ್ಲ ಳದಿರ್ದವು ನಭದಿಂ; ಗುಟುಗು
ಯಗಬಗಂಲಯೆನುತುಂ ಪರಿವವೊನಲ್ ಸೊಗಯಿಸುಗುಂ (86 5. 8. 28,
NE 109; 1.7).
ಸೊತ್ರ)ಂ.
Insertion 0 ವ ಅವತರಿಸಿರ್ಕಮುರ್ವೂದ
after ಉ (606 the ಖುರ್ವಾದೋತ್ಸೌತ್ವ ದಗ್ರದೊಳ್ಸ ರಮಿರೆ ವ
end of 8, 52), ಊ, ೮೦೨
ಯ್ಯ ಜೂ, ಹಿಕಾ ತ್ರವಿಧಾನಂ ಬಹುಳತೆ ಯ
ಣ್ಯ ಈ ೩
(ನ ಪ್ರವತ್ತದೊಳ್ಳಂಸ್ಕ ತಕ್ಕೆ ತಾನಿಲ್ಲೆಂದುಂ ॥ 55 ॥
ark on S,53regar-
ding ಓ (ಬ). In Canarese words ಆ ಬ regarding the insertion of or ವ may happen,
but not in Sanskrt words.
66 1ಅ. 1 0೫. ವಾಗಮಂ, INSERTION OF ೫.
ಬಡಸ ಡೂ
ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ, ಉವರ್ಣದ ಯವರ್ಣದ ಹತತದ ಅಗ್ರದೊಳ್ ಸ್ವರಂ ಇರೆ, ವತ್ವ
ವಿಧಾನಂ; ಬಹುಳತೆ ಯತ್ವವತ್ವದೊಳ್ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ತಾಂ ಇಲ್ಲ ಎಂದುಂ.
ಅನಯ ೦,
ಉವರ್ಣದ ಹಖುವರ್ಣದ ಓತ್ತೌತ್ರದ ಅಗ್ರದೊಳ್ ಸ್ನ ಸೃರಂ ಇರೆ, ವತ್ವ ವಿಧಾನಂ ಅವತರಿಸಿ ಇ
ರ್ಥುಂ; ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಯತ್ರ ವತ್ತ ಆ ಬಹುಳತೆ ತಾಂ ಡುಂ ಅಲ್ಲ.
ಟೀಕು.
ಉವರ್ಣರ್ದಉ ಊ ಎಂಬ ಸವರ್ಣದ; ಯವರ್ಣದ=ಯ ಖೂ ಎಂಬ ಸವರ್ಣದ; ಓಿತ್ನೌ
ತೃದ-ಓಕಾರ ಔಕಾರದ; ಅಗ್ರದೊಳ್-ಮುಂದೆ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂ; ಇಕೆ-ಇರೆ; ವತ್ವವಿಧಾನಂ-
ರ ವಿಧಾನಂ; ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂಹುಬ್ಬಿ ಪುದು; ಸಾಸ್ಟ್ಯೃತಿಕ್ಕೆದ =ಸುಂಸ ಸ್ವೃತಶಬ್ದ್ಳ; ಯತ್ವವ
ತ್ರದೊಳ್-ಯತ್ವಸ ಂಧಿ ವತ್ಚನ ಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ; ಬಹೆಳೆತೆ-ಬಹುಳಸ್ತಂ; ತಾಂ=-ತಾಂ; ಎಂದುಂ-ಆವಾಗ
ಡ್ಯ ಇಲ್ಲರಳಟಾಗದು
ವಿಚಾರಂ,
ಕನ್ನಡದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಯತ್ನವತ್ತಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಳಮುಂಟಿಂಬುದರ್ಥಂ. (ಪಿಂತೆ ಪೇಳ್ದಂತೆ)
ಆತ್ರದಿನಿವರ್ಣದಿಂ ಮತ್ತೋತ್ವದಿನೈತ್ವದಿನೆವರ್ಣದಿಂ ಮುಂದಕ್ಕುಂ ಯತ್ವಂ (8. 53); (ಈಗಳ್ಬೇ
ಸ ಉವರ್ಣದ ಹುವಾ ಇ ಯ ಜ್ಯ ವತ್ಚವಿಧಾನವೆಂಬ ಈ ಯತ್ರಸಂಧಿ
ತ್ರಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಮುಂಟು; ಆತ್ರ ಮದೆಂತೆಂದೊಡೆ -- ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಂ (ನೆ
ಪಾದದ 88ನೆಯ ಸೂತ್ರಂ) || ಸಿ ಓಷ್ಟೋ ಸ್ವರೇ ಪರೇ ಆಕಾರಸ್ಯ ವಗ್ಗವತಿ | ಎಂದು
ದಾಗಿ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಓಷ ್ರೋಸ್ತರಂ ಪರಮಾಗೆ, 'ಪತ್ರಸಾಧಿಯಾಗುವದು..-ಆ) ಉಜಕಂ-ಆವುದಕಂ,
ಆ.-ಊರ್್ ಮ ಆವೂಟಂ. ಆವೊಲೆ, ಅವೋಲೆ ಎಂಬಂತೆ ಓಸಷ ನ ಗ್ರಹಣದಿಂ ಕಂಠೋ
ಸ್ಫ್ಯಮುಂ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟದು?.
ವೃತ್ತಿ.
ಉಊಯಖು ಖೂ ಓ ಈ ಎಂಬಿವರ್ಕ ಸ್ಥರಂ ಪರಮಾಗೆ, ನಡುವೆ ವತ್ತಂ;
ಬಜ ಯತ್ತ ವತ್ತಂಗಳಿ ಬಹುಳಮಿಲ್ಲ.
ನಿತ್ಯುಕ್ರ್ವು ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಕಾರಕ್ಕೆ-ಕುಡುವುದು, ಮನುವಿನ, ಗುರುವಿನ, ನೆಗಬ್ಬ ನಾ ವಿಭುವಿಳೆಯೊಳ್.
ಊಕಾರಕ್ಕೆ.- ಪೂವಿನ; ಲಲಿತಭ್ರೂವಂಗಜನಿಕ್ಸುಚಾಪಸಹಚರಮಕ್ಕುಂ....
ಖಯಕಾರಕ್ಕೆ -ಹೋತ್ರ ವೆ, ಕತ ೯ವಾದಂ.
1) ಉ, ಊ-ಹಿಪ್ಕೂಂಗಳಿ; ಒ, ಹಿ, ಔ.ಕಂಠೋಪ್ಟ್ಬೂಂಸಳೆ.
|
|
| Joi
letters
| (| 1
8
| ೫
| Dhaig
| ೫.
|
|
|
ಆಗಮನಿಷೇಧಂ, INSERTION OF LETTERS FORBIDDEN.
ಖೂಕಾರಕ್ಕೆ..ಬೂವೆದಂ, ಖೂವಿತ್ತಂ.
ಓಕಾರಕ್ಕೆ..ಗೋವಿನ, ಗೋಮವಂ, ಗೋವೀವಂ.
ಔಕಾರಕ್ಕೆ.. ನೌವನೇಜ್ದ; ಗೌವಂ ನೋಡಿದಂ, ಗ್ಲಾವೆನಲ್ ಚಂದ್ರಂ;
ಚ್ೌವಿವಂ.
ಇ ಈ ಖಂಬಕ್ಕರಂಗಳನುಕರಿಸಿ ತೋಣುವಲ್ಲಿಯು ನಡುವೆ ವತ್ಸಂ-ಈವೀ
ಗುಂಥಂಗಳ್, ಈವಿದು ಗ್ರಂಥಂ.
ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಯತ್ತ ವತ್ತಂಗಳ ಬಹುಳತೆಯಂ ಲೋಪಮುಂಟು “ಒತ್ತೆ
ಭ್ರಂ-ಬತ್ತಿಪ್ಟಿಂ (ಆಥವಾ). ತ್ತ ತ್ರಯಿಬ್ಟಂ; ಒತ್ತಿಟ್ಟಿರುಳಿಕೆಯ ಕೈತವಕಂಜಿ ಪೊಲಮ
ಬಿರ್ದಂ, ತೆಗೆವೆಯಪ್ಪೊಡೆ, ತೆಗೆವಪೊಡೆ ಗ; ಮಾತು-ುಲ್ಲಂ-ಮಾತುವೆಲ್ಲಂ,
ಮಾತೆಲ್ಲ ಸೂವಡು. ಒಂದು. ಸೊವಡುಪೊಂದು, ಸೊವಡೊಂದು.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ನಿತೃಕ್ಕೆ- -ನದಿಯೆಲ್ಲ ಸುರಸಿಂಧುವೆ, ಖಿಧುವಿಲ್ಲದಿರುಳ್.
ಖಧುವಿಲ್ಲದಿರುಳ್ ತನ್ನು ಯೆ
ವಧುವಿಲ್ಲದ ಲೀಲೆ ಮಧುರಮಧುವಿಲ್ಲದ ಪೂ |
ರಧಿಯಿಲ್ಲದುಣ”ಸದೆವುದೋ
ಬುಧರಿಲದ ಸಭೆ ಸರಸ್ಸ್ಪತೀಮುಖತಿಲಕಾ | ಕಂದಂ ॥|
ಇಿಂತಬ್ವುದು.
ಸೊತ್ರಂ
No insertion of ಅಬ್ಲಿಕ್ರತಿಗಳವರ್ಣಮೊವ
ಖ್ಯ ಪೇ ೧೯ಮಂತ್ಯವೆನಿಸಿದ ನಿಷಾತಮವಧಾರಣ ತ |
ಬದಿ ಣಂ ಕ ಖಿಶಂಕೆಗಳೆಬಿವಜಕೊಳ್
ಲ ದಿನದ್ದು ಸಂಧಿಯಾ ಪ್ಲತಕ್ಕಮಭಾವಂ || 56 |
phasises, or sus- ಸ
picious questions, and after a syllable lengthened to three moras ( ಪ್ಲ ತಂ). (Exception 10 8, 53),
ಭು ದಂ.
ಅವಿಕೃತಿಗಳ್ ಎವರ್ಣಂ ಒವರ್ಣಂ ಅಂತ್ಲೆ ಸಂ ಎನಿಸಿದ ನಿಪಾತಂ, ಅವಧಾರಣೆ, ತಳ ವಿಶಂ
ಹೆಗಳ್ ಎಂಬಿವಬಿಕೊಳ್ ವ್ಯವಹರಿಸದು ಚ ಆ ಫ್ಲತಕ್ಕಂ ಅಭಾವಂ.
ತ ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಎಂಬಿವಕಿಕೊಳ್ ಸಂಧಿ ವ್ಯವಹರಿಸ ಸದು; ಆ ಫ್ಲತಕ್ಕ ೦ ಅಭಾವಂ ಎಂಬುದನ್ನ
ಟೀಕು.
ಅನಿಕೃತಿಗಳ್=ನಿರ್ವಿಕಾರಿಗಳಾದ (ಎಂದೊಡೆ ಸಂಸ್ಕೃತವಲ್ಲದ ಕರ್ನಾಟಕವೆ ಅಪ್ಪ); ಎ
೦
68 1೩ ಅ. 1 cH. ಆಗಮನಿಷೇಧಂ, INSERTION OF LETTERS FORBIDDEN.
ವರ್ಣಂ-ಎಏ ಎಂಬ ಸವರ್ಣಂ; ಒವರ್ಣಂ-ಒ ಓ ಎಂಬ ಸವೆರ್ಣಂ; ಅಂತ್ಕೃಂ-ಕಡೆ; ಎನಿಸಿದ.
ನಿಪಾತಂ-ಎನಿಸಿದವ್ಯಯಂ; ಅವಧಾರಣೆ-ನಿರ್ಧಾರಣೆ; ತಳ್ಳ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾದ; ವಿಶಂಕೆಗಳ್=
ವಿಶಂತೆಗಳ್; ಎಂಬಿವಲಕೊಳ್--ಎಂಬಿವಲಿಲ್ಲಿ; ಸಂರ್ಧಿ-ಸಂಹಿತೆ; ವ್ಯವಹರಿಸದು-ಬಾರದು; ಆ
ಪ್ಲುತಕ್ಕಂ-ಆ ಮೂಯಿ ಮಾತ್ರೆಯನುಳ್ಳ ಫ್ಲತಕ್ಕಂ; ಅಭಾವಂ-ಸಂಧಿಯಿಲ್ಲ.
ವೃತ್ತಿ.
ನಿರ್ನಿಕಾರಿಗಳಪ್ಪ ಖಲ, ಬಹಿ ಉಂಬಿವು ಕಡೆಯಾದ ನಿಪಾತಾವಧಾರಣ್
ತಳ ವಿಶಂಕೆಗಳೆಂಬಿವರ್ಕಿ ಸ್ವರ ಪರಮಾಗೆ, ಸಂಧಿಯಿಲ; ಪುತಕ್ಕಮಂತೆ ಸಂಧಿ
ಯಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನಿಪಾತಕ್ಕೆ --ಅರಮೆ ಆರಲ್ಪ ಬಯಲ್ಲಾವರೆಗಳುಂ (8. 811); ಬಲೆ ಎಲೆ ಇ
ದಲ್ತೆ ತುಹಿನನ್ಫೋಂಿಂ ಂದ್ರದುತ್ತು ಂಗಸಾನುಗಳ್! (೭8. ನ. 312); ಅರೆ ಎಡೆ ಹಸ್ತಿ
ಶಿಕ್ಷಣಖಿಚಕ್ಷಣರಿಂ (cf. Ss. 804, 311); ಒಹೋ ಇರಲಿ ಪೆಜವರ ಮಹಾ
ತ್ತ್ಯ್ಯಮುಂ (cf. 6. 309).
ಅವಧಾರಣಗೆ-“ನುಡಿದನೆ ಕಾವುದನೆ ಬರ್ದೆ
ಗೆಡದಿರು ಜವನಿಟ್ಟುರಕ್ಕೆ ನಿನಗೀವುದನೆಂ |
ನುಡಿದನೆ ಅದು ಕಯ್ಯದು ಮೇ
£೩ೃಡಿದುದು ತಪ್ಪುಗುಮೆ ಗುಗಚೂಡಾಮಣ್ಯಾ (ಕಂದಂ
ಆತನೆ ಇಂದ್ರನಾತನೆ ಗುಣಸೋನೃತನಾತನೆ ಆಂಬುಜೋದರಂ.
ಖಶಂಕೆಗೆ-ಇನೆಯನೆ ಬೆಲ್ಲದಿಂದಿನಿದನಿವನೆ ಆಃ ಪಿರಿದಿಷನಿತ್ತುದು ನೆನೆವನೆ ಚಃ
ಅದು ನೆನೆಯಂ. ಆನೆಯೂ ಅದ್ರಿಯೊ? ಗುರುವಿಲ್ಲ ಕರ್ಣನಿಲ್ಲ ಗುರುವಿನ ಮ
ಗನಿಲ್ಲ ಎನ್ತರೆ ಅನ್ನೆ ನೆನೆಯು ಕವಿರಾಜಕುಂಜರಂ,
ಹು ತಕ್ಕೆ--ಕು ಕೂ ಕೋ ಏಂದು (8668. 8. 10) ಹಾ ರಾಮಾ ಅಂದು ಸೀತೆ
ಬಾಯಂ'ದಲಟ್ಟಳ್.
ಸೊತ್ರಂ.
41141 ಮೆಚ್ಚಿ ಕ್ಲಿನೊಳಾಕ್ಷೇಪಕದೊ
tion of letters js ಛಿಚೊ ನ್ವೀವಭ್ಯುಪಗಮಾರ್ಥದೆಮಶಬ್ಬಂ ಕ |
ನಮ ಭ್ರಚ್ಚರಿಯ ಗಡಾರ್ಥಾತ್ತಂ
ತಂ ಬಿಚ್ಚಿರ್ಕುಂ ಸ್ವರಮವಿದಿರೊಳರೆ ಖೇದದೊಳಂ | 57 |
proaches, after ಐಂ
ಮ in consent, after the © in surprise, and after particles of lamentation.
ಆಗಮನಿಷೇಧಂ, INSERTION OF LETTERS FORBIDDEN.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಮೆಚ್ಚಿ ನೊಳ್ ಆಕ್ಷೇಪಕದೊಳ್ ಬೆಚ್ಚ ಓ, ಅಭ್ಯುಪಗಮಾರ್ಥದ ಎಮಶಬ್ದಂ, ಕಟ್ಟಿಚ್ಚರಿಯ
ಬ್ oe ಬ $ ದಿ ಬ
ಗಡಾರ್ಥಾತ್ವಂ ಬಿಚ್ಚಿ ರ್ಕುಂ, ಸ್ವರಂ ಅವು ಇದಿರೊಳ್ ಇರೆ; ಖೇದದೊಳಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಮೆಚ್ಚಿ ನೊಳ್ ಆಕ್ಷೇಪಕದೊಳ್ ಬೆಚ್ಚ ಓ, ಅಭ್ಯುಪಗಮಾರ್ಥದ ಎಮಶಬ್ದಂ, ಕಟ್ಟಚ್ಚರಿಯ
ಗಡಾರ್ಥಾತ್ರಂ--ಸ್ವರಂ ಅವು ಇದಿರೊಳ್ ಇರೆ-_ಖೀದದೊಳಂ ಬಿಚ್ಚಿ ರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಮಾ?
ಮೆಚ್ಚಿ ನೊಳ್-ಮೆಚ್ಚಿ ನಲ್ಲಿ; ಆಕ್ಲೇಪಕದೊಳ್-ಆಕ್ಷೇಪಕದಲ್ಲಿ; ಜೆಜ್ಜೋಆಬೆಚ್ಚು ಬೆಸುಗೆಯಾದ
ಓಕಾರಂ; ಅಭ್ಯುವಗಮಾರ್ಥದ-ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಥದ; ಬಎಮಶಬ್ದಂ-ವಎಮ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಕಟ್ಟ
ಚ್ಹ್ಚರಿರ್ಯಕಡಿದಾದಾಶ್ಚರ್ಯದ; ಗಡಾರ್ಥಾತ್ವಂ-ಗಡಾರ್ಥದ ಆಕಾರಂ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ತರಾಕ್ಷರಂ; ಅ
| ಪೂವು; ಇದಿರೊಳ್-ಮುಂದೆ; ಇರೆ-ಇರೆ; ಖೇದದೊಳಂ-ದುಃಖದಲ್ಲಿಯುಂ; ಬಿಚ್ಚಿ ರ್ಕುಂ-ಸಂ
ಧಿ ಬಿಚ್ಚಿ ರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಮೆಚ್ಚಿನೊಳ್ ಆಕ್ಷೇಪಕದೊಳ್ ನೆಲಸಿರ್ದ ಓಕಾರಕ್ಕಂ, ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಥದ ಬ
ಮಶಬ್ದಕ್ಕಂ, ಗಡಾರ್ಥಕ್ಕಾದೇಶಮಾದಾಕಾರಕ್ಕಂ--ಸ್ಟರಂ ಪರಮಾಗೆ.--ಸಂಧಿಯಿಲ್ಲ;
ಖೇದದೊಳಮಂತೆ ಸಂಧಿಯಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವೆಚ್ಚಿ ೦ಗೆ-ಬಂತೆಂತೋ ಅಃ ಕಬ್ಬಮೊಳ್ಳಿತ್ತಾಯ್ಕು; ಏನೇನೋ ಓದಿದ ಪರಿ
ಲೇಸು ಲೇಸು.
ಆಕ್ಷೆ ಪಕ್ಕ-ಎಡಜ್ದನೋ ಅವನ ನೊಸಲಕ್ಕರಂ ತೊಡದುದಕ್ಕುಂ; ಮುತ್ತಿದ
ನೋ ಇಂದೆ ಕೊಂಟೆ ಧೂಳಿಪಟಂ.
ಉಮಶಬ್ದ ತೈ ನಿಮಗಕ್ಕೆಮ ಅಬ್ಬ ಗರ್ಭನಾಯಖುಂ ಶ್ರೀಯುಂ; ಸಿಂಗರವಕ್ಕೆಮ
ಆಟಂ.
ಗಡಾರ್ಥದಾಕಾರಕ್ಕೆ- ಹಾಲಾ ಅಮರ್ದಾ ಇನಿದು ಗಡಾ (. 8. 816)
ಆ ನಿಮ್ಮಡಿಯಾ ಎರಲ್ಪದರೆಯಾ ಇರ್ಬರ್ಗೆರಬಕ್ಕೆ ತೃಮವಾ!
ಖೇದಕ್ಕೆ ಅಯ್ಯೋ ಅಕ್ಕಟಾ ಇಂದ್ರಂಗೆ ಕೇಡಾಯ್ಕೆ! (6. 8. 308).
70 ೬ ಆ. 1 ೦೫. ಆಗಮನಿಷೇಧಂ, INSERTION OF LETTERS FORBIDDEN.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಪೊಜಗೊಳಗು ಪೊಸತು ಪಳದೆಳ
It is also not
168 ೩0೫ ಪೊಟ್ಟು ದಜಿ'ಕೆಯದಂತತೆಯನಾ ಸಮಾಸಾಂತರದೊಳ್ |
ಬನು ಘನ ಪಳ ೫4. ವೆಂಕ ತಾಳ್ಪು ಸಂಧಿಯಾಗವು
ತಂ'ಸಂದಿದಿರೊಳ್ಸ ರಂಗಳಾವುವು ನಿಲೆಯುಂ | 58 |
ಎಳ (08. 8, 158).
ಪದಜೆ ದಂ.
7
ಪೊಖಿಗು ಒಳಗು ಪೊಸತು ಪಳದು ಎಳದು ಅಲಿ್ಕೆಯ ಅದಂತತೆಯಂ ಆ ಸಮಾಸಾಂತ
ರದೊಳ್ ನೆಲಕೆ ತಾಳ್ದು, ಸಂಧಿ ಆಗವು--ತಉೌಸಂದು ಇದಿರೊಳ್ ಸ್ಪರಂಗಳ್ ಆವುವು ನಿಲೆಯುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪೊಖಿಗು ಒಳಗು ಪೊಸತು ಪಳದು ಎಳದು ಅಬಿಕೆಯ ಅದಂತತೆಯಂ ಆ ಸಮಾಸಾಂತರ
ದೊಳ್ ನೆರೆ ತಾಳ್ಪು, ಇದಿರೊಳ್ ತಉೌ್ಸಂದು ಸ್ವರಂಗಳ್ ಆವುವು ನಿಲೆಯುಂ, ಸಂಧಿ ಆಗವು.
ಟೀಕು.
ಪೊಲಿಗುಜಪೊಲಿಗೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಒಳಗು-ಒಳಗೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪೊಸರ್ತುಪೊಸತೆಂಬ ಶಬ್ದಂ;
| ಪಳದು-ಪಳದೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಎಳದು-ಎಳದೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅಲ್ಕೆಯ-ಉಪಾಂತದಗ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಲೋ
ಪಮಾಗಿ ಅಕಾರವಂ ಪಡೆವುದೆಂಬ ಅಬೀಾಕೆಯ್ಯ; ಅದಂತತೆಯಂ-ಅಕಾರಾಂತತ್ರವಂ; ಆ ಸಮಾ
ಸಾಂತರದೊಳ್-ಆ ಸಮಾಸಮಧ್ಯ್ಯದಲ್ಲಿ; ನೆಜ್-ಚನ್ನಾಗಿ; ತಾಳ್ದು-ಧರಿಸಿ; ಇದಿರೊಳ್-ಮುಂ
ದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ತಉೌಸಂದು-ಚನ್ನಾಗಿ ಸಂದು; ಸ್ವರಂಗಳ್-ಸ್ಟರಾಕ್ಷರಂಗಳ್; ಆವುವು-ಆವುವು;
ನಿಲೆಯುಂ-ನೆಲೆಗೊಂಡಿರೆಯುಂ; ಸಂಧಿ-ಸಂಹಿತೆ; ಆಗವು-ಆಗವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪೊಜಗು ಒಳಗು ಪೊಸತು ಪಳದು ಎಳದು ಬಂಬಿವರ್ಕೆ ಸಮಾಸವಿಷಯ
ದೊಳುಪಾಂತಾಕ್ಷ ರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮಾಗಿ, ಅಕಾರಾಂತತೆಯನೈದಿ, ನಿಪಾತದುತೆ, ಪರ
ದೊಳ್ಳ ರಮಾವುವಿರ್ದೊಡಂ, ಸಂಧಿ ಇಲ.
| ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಪೊಣ ಅಡಿ, ಒಳ ಆಟಂ, ಪೊಸ ಅಡಕೆ, ಪಳ ಅಲಗು, ಏಳ ಅಂಚೆ.
1) Immediate proximity (last letter).
ಣಿ
ಆಗೆ.
ಸಂಧಿದೋಷಂ, WRONG COMBINATION OF LETTERS.
ಸೂತ್ರಂ ಸ
ತ ಪರಪದಪೊರ್ವ ದಿತಾ
(In writing Ca- ೪೨ ಅಂ
೫೩:60) combna- 5ರಮಾಗಿರೆ ಪೂರ್ವಪದದ ಚರಮಂ ಹಸ್ತಾ |
tion of letters can- 55 ನ ನ್ ಸ್ಯಾ
not occur when the ಕ್ಷರಮಾಗೆ ಸಂಧಿ ದೋಪಂ
881 10085 06 ಊ ಸರೇಫಮಿದಿರಾಗೆ ಶಿಧಿಲಮೆಂದನುಕರಿಪರ್ | 59 ॥
rst word is short
and the initial letter of the second word is a double cousonant. -- This double consonant, when
a compound with Repha, is, sometimes, considered as fleeting (cf. 8, 36, 860).
ಸ್ ನ ದೆಂ.
ತ್ವಾಕ್ಷರಂ ಆಗಿ ಹ ಪ್ರಸ್ವಾಕ್ಷರಂ ಆಗೆ,
. ಸರೇಫಂ ಇದಿರ್ ಆಗೆ, ಶಿಥಿಲಂ ಎಂದು, ಅನುಕರಿಪರ್.
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀಕು.
ಪರಪದ=ಮುಂದಣ ಪದದ; ಪೂರ್ವಂ-ಮೊದಲಕ್ಷರಂ; ದ್ವಿತ್ರಾಕ್ಷರಂ-ಒತ್ತಿನಕ್ಷರೆಂ; ಆಗಿ
ಆಗಿ; ಇರೆಎಣರೆ; ಪೂರ್ವಪದದ= ಮೊದಲ ಪದದ; ಚರಮಂ-ಅಂತ್ಯಂ; ಪ್ರಸ್ವಾಕ್ಷರರಪ್ರಸ್ತವಾ
ದಕ್ಷರಂ; ಆಗೆ-೮ಗೆ; ಸಂಧಿ ದೋಷಂ-ಸಂಧಿ ದೋಷವಪ್ಪುದು; ಸರೇಫಂ-ರೇಫೆಯೊಡನೆ ಕೂಡಿ
ದಕ್ಷರಂ; ಇದಿರಾಗೆ-ಮುಂದಾಗೆ; ಶಿಥಿಲಮೆಂದು-ಶಿಥಿಲವಾಗುವದೆಂದು; ಅನುಕರಿಪರ್-ಅಂಗೀ
ಕರಿಸುವರ್.
ವ
ವತ:
ಪರಪದದ ಮೊದಲಕ್ಕರು ಧ್ರಿತ್ತಮಾಗಿರೆ, ಪೂರ್ವಪದದ ಕಡೆಯಕ್ಕರಂ ಲಘು
ವಾಗಿರೆ, ಸಂಧಿ ದೋಷಪಮಕ್ಕುಂ. ಛುದೋಖಿಪಯದೊ೪* ಪರಪದದ ಪೂರ್ವಾಕ್ಷ
ರಂ ರೇಫೆವೆರಸಿರ್ದೊಡಂ, ಶಿಥಿಲಮಾಗಲಾರ್ಪದೆದು, ಕೆಲಂಬರದನಂಗೀಕರಿಸು
ವರ್.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಆಕಾ ಜಟ ಜ್ ತು
ರಿಸಿಪ್ರಿಯಕುಶಲವಾರ್ತೆಯಾ ನೆಖ್ ಕೇಳ್ದು ||
ಪ್ರಭು ನುಡಿಯೆ
ಪ್ರರೂಢಮುದನಾದನಾತನೆಬುದಮಾರ್ಗಂ
(ವಿಂಜೊಡೆ ಬರೆಯುವದಲಿಶ್ಲೇ)') || ಕಂದಂ ||
1) ಬರಿಸಿಯೆಂದುಂ ಪ್ರಧಾನರಮೆಂದುಂ ಮೊದಲಾದುದುಮಂ ಕೂಡಿಸಿ ಓದ ಬೇಕಾದೊಡಂ ಹಾಗೆ ಕೂಡಿಸಿ ಬರೆಯ
ಬಾರದು.
Be. 1 ೧0 ಈ. ಸಂಧಿವಿಕಲ್ಪಂ, OPTIONAL INSERTION OF LETTERS.
(ಗದ ೈಕಾವ್ಯದೊಳ್)” ಸ ಸರೇಫಾಕ್ಷ ರಕ್ಕೆ (ಕೆಲಂಬರ್ ಶಿಧಿಲಂಬಡಿಸಿದುದರ್ಕೆ)-
ಮಿಯುಗುತ್ತಿರ್ಪ ತ್ರಿಶೂಲದೆ ಪ್ರಣಯದೆ ಡಿ ಪಥೆಗೆ ನಡೆದು ಶ್ರಿಣಕೇತ್ರನೊಲವಿಂದೆ
ತಾಳಿದಂ ೫.
ಸೂತ್ರಂ.
ಬಗೆಯದೆ ಸತ ಬ್ಯ ವಹಾ
But it ought not ರಗಳುಸಿರ್ವರ್ಗದ್ಯಕಾಪ್ಯದೆೊಳ್ಳ ರ್ಬಂಧೂ |
to be considered
as fleeting. ೬.೬ ೬ ೪ಊ'
2 ನ ೧6೨9 4
ತೆಗೂಖಿಂದಾ ಗದ i ಪದ್ಯಕಾವ್ಯದೊಳರ್ಕರ | 60 |
ದಜೆ €ದಂ.
ಅ
ಬಗೆಯದೆ, ಸತೃಣಾಭ್ಯವಹಾರಿಗಳ್ ಉಸಿರ್ವರ್, ಗದ್ಯಕಾಮ್ಯದೊಳ್ ನಿರ್ಬಂಧಂ ಪುಗದು
ಎಂದು; ಅರೋಚಿಗಳ್ ಅದಂ, ತೆಗಲಿ5್ ಎಂದು, ಆ ಗದ್ಯಪದ್ಯಕಾಮ್ಯದೊಳ್ ಇರ್ಕರ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸತೃಣಾಭ್ಯವಹಾರಿಗಳ್, ಗದ್ಯುಕಾಮ್ಯದೊಳ್ ನಿರ್ಬಂಧಂ ಪುಗದೆಂದು, ಬಗೆಯದೆ, ಉನಿ
ರ್ವರ್; ಅರೋಚಿಗಳ್ ಅದಂ, ತೆಗಲಿರ್ ಎಂದು, ಆ ಗದ್ಯಪದ್ಯಕಾವ್ಯದೊಳ್ ಅರ್ಕರ.
ಟೀಕು.
ಸತೃಣ-=ತೃಣದೊಡನೆ ಕೂಡಿದ; ಅಭ್ಯವಹಾರಿಗಳ್-ವ್ಯಾಪಾ ಪಾರವನುಳ್ಳ ಕವಿಗಳ್; ಗದ್ಯ
ಕಾ ವ್ಯದೊಳ್-ಗದ್ಯಕಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ; ನಿರ್ಬಂಧಂ-ಬಲಾತ್ಕಾರಂ; ಪ್ರಗೆಡಡು ವ.ಚೇತ ತಗಣ
ಬಗೆಯದೆ-ವಿಚಾರಿಸದೆ; ಅದಂ-ಆ ಸರೇಫಮಿದಿರಾಗೆ ಶಿಥಿಲಮಪ್ಪುದೆಂಬ ಸಂಧಿಯಂ;' ಉಸಿರ್ವ
ರ್ಪೇಳ್ರರ್; ಅರೋಚಿಗಳ್-ಹೇಯವುಳ್ಳವರ್; ಅದಂ-ಆ ಸಂಧಿಯಂ; ತೆಗ6ಖೌಂದು=ನಿಂದೆ ಬ
ರ್ಪುದೆಂದು; ಆ ಗದ್ಯಪದ್ಯ ಕಾವ್ಯದೊಳ್-ಆ ಗದ್ಭಕಾವ್ಯ ಪದ್ಭಕಾವ್ಯಂಗಳೆಲ್ಲಿ; ಇರ್ಕರ್-
ಪೇಳರ್.
ಸೊತ್ರಂ.
When ಅ೮ (6, ಕರಗತ್ತಬಿರ್ಗೆಯಲ್ಲದೆ
234) 13 joined (for ಪರಮಿರೆ ಪದ್ಯಾರ್ಥವಾಕ್ಯವೇಪ್ಪನದೆಡೆಗಂ |
18808109) to ಸರೆ, ತ್ತ
ama ಅದೆ 6, 71, ೫: ಸ್ಪುರದನ್ನುಕ್ರತಿಗಂ ಸ್ಹರಮವು
೫೫೦೪ ॥ ಇರ ಪರಮಿರೆ ಖುತ್ಪಕ್ಕಮಂತೆ ಸಂಧಿವಿಕಲ್ಪಂ | 61 ॥
when the 1708010
requires it (cf. 5, 52), or after quotations from the Sanskrt, or also after imitative sounds
(cf. 8, 54), or before ©) Combination of letters is optional.
1) ಸರ್ಯುಕಾಮ್ಯವೆಂಬ ಚಂಪೂ ಸದ್ಯುಪದ್ಯುವೆಂಬುದೇ, ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು ದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ 7ಣಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು
ಮಾತ್ರೆ, i 6. ಆಆಆ) ಇರ್ಕುಮೆಂಬ8.
ಇರದೆ ಗರ್ಜಿಸಿ ಬೊಪುಲಂತಳರ್ಪಂಜವಮತಳದ್ಂದದಿಂ.
|
|
|
|
|
|
ತುಮು ಧರ್ಮಜಂ ಸೂಜಗೊಟ್ಟಂ.
ಸಂಧಿವಿಕಲ್ಪಂ, OPTIONAL COMBINATION OF LETTERS.
ಪದಚ್ಛೇದಂ. |
ಕರೆಗೆ ಅತ್ವದ ಇರ್ಗೆ ಅಲ್ ಅದೆ ಪರಂ ಕ ಪದ್ಯಾರ್ಥವಾಕ್ಯ ವೇಷ್ಟನದ ಎಡೆಗಂ ಸ್ಫುರದ |
ನುಕೃತಿಗಂ ಸ್ವರಂ ಅವು ಪರಂ ಇರೆ, ಖತ್ತಕ್ಕಂ ಅಂತೆ ಸಂಧಿವಿಕಲ್ಪಂ. |
ಯಥಾನ್ನಯಂ. '
ಟೀಕು.
ಕರೆಗೆ-ಕರೆಯೆಂಬ ಧಾತುವಿಂಗೆ; ಅತ್ತದ-ಅಕಾರದ; ಇರ್ಗೆ-ಇರೆಂಬ ಧಾತುವಿಂಗೆ; ಅಲ್-
ಅಲ್ ಎಂದು; ಅದೆ-ಅದೆ ಎಂಬುದು; ಹ್ ರಮಾಗಿರೆ; ಪದ್ಭ=ಪದ್ಭಂಗಳೆ; ಅರ್ಥ-ಅರ್ಥ |
ದ; ; ವಾಕ್ಯವೇಷ್ಟ ನದ=ಸಂಸ್ಕೃತದ ವಾಕ್ಯವೇಷ್ಟ ನದ; ಎಡೆಗಂ-ಸ್ಟಾ ನಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಸ್ಸು ರರ್ತ್ಪ್ರಕಾಶಿ :
ಸುವ; ಅನುಕೃತಿಗಂ-ಅನುಕರಣಶಬ್ದಕ್ಕೆಯುಂ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ವರಾಕ್ಷ ತಗಣ, ಅವು-ಅವು; “ತ |
|
ಪರದಲ್ಲಿರೆ, ಖುತ್ತ ಕೃಂಣಯಕಾರಂ ಬ ಮ ಸಂಧಿ-ಸಂಹಿತೆ; ವಿ
|
|
|
|
ವೃತ್ತಿ.
ಕರೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದ ಕ್ಸ ಅಲ್ ಪರಮಾದೊಡಂ, ಅದುತಮಾದ ಇರ್ಗೆ ಅದೆ ಪರ
ಮಾದೊಡಂ, ಪದ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕಂ ವಾಕ್ಯವೇಪ್ಟನಕ್ಕಂ ಅನುಕರಣಕಗಂ ಸ್ವರಂ ಪರಮಾ
|
|
ದೊಡ, ಸಂಧಿವಿಕಲ್ಪಂ; ಖುಕಾರಂ ಪರಮಾದೊಡಮುಂಂತೆ ಕ್ರಮಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಲ್ ಅದೆಗಳ ವಿಂಸಂದಿಗೆ“ಕರೆ-ಅಲ್-ಕರೆಅಲ್; ಇರ-ಅದೆ-ಇರಟದೆ. |
ಅವ ಸಂಧಿಗೆ. .ಮೈಗರೆಯಲೆ ಪಾಂಡವರ್ಗೆ ನೆರೆದವು ಬರಿಸಂ (ಕಂಡಶಾದಂ);
ಪದ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕ್ ಖಿಸಂಧಿಯಾದದರ್ಕ್-
ಅಲ್ಲ ಇದುಂಟೊಬರ್ಥದೊೂ
ಳಲ್ಲಿಯುಮುಳ್ಳೊಡೆ ಯವಂತಶಬ್ದ ಮುಮಕ್ಕುಂ
ಉಲಂದದೊಳಂ ಪೋಲಿಸು
ವಲ್ಲಿ ಗುಣಾಾಧಿಕದೊಳಂತೆವೋಲೆನಲಕ್ಕುಂ; ಕಂದಂ | (ಸುಣಾಧಿಕಕೊ-) |
ಪದ್ಯಾರ್ಥಸಂಧಿಗೆ-ಬನದೊಳಗೆ ಪೋಗಿ ಪೊಸಪ
ವಿನ ಗೊಂಚಲನಕ್ಕ ನಿನಗೆ ತಂದಪ್ಪೆಂ ನೀ | _
ನಿನಿತೊಂದು ಬೇಗದಿಂ ನಿಂ |
ನಿನಿಯನ ಪಕ್ಕೆಯೊಳಿರೆಂದು ಸಖಿ ತೊಲಗುವುದುಂ | ಕಂದಂ | |
ವಾಕ್ಯಮೇಪ್ಪ ನಖಿಸಂಧಿಗೆ-- ಹ ? ಕೇನಾರ್ಥೀ? ಕೋ? ದರಿದ್ರೋ? ಏನಿತುಮನಿ '
74 1 ಅ. 1 CH. 'ಸಂಧಿದೋಷಂ, WRONG COMBINATION OF LETTERS.
ಮಾಕ್ಯವೇಪ್ಪನಸಂಧಿಗೆ-ನ ದೇವಚರಿತು ಚರನೆನಿಸಿದಯ್, ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ಚರಾ!
ಆನುಕರಣವಿಸಂಧಿಗೆ...ಕವಕ್ಕವ ಉಖಲೆುಲೆ ಒಬ ಪ್ರಗಲ್ ಪ್ರಗಲೊದೊಚ್ಚ ತ್ರ
ಊಳ್ಳ ಕೋಗಿಲೆಯುಂ.
. ಅನುಕರಣಸಂಧಿಗೆ ಛಭಮೆಂಬ; ಛಟಭಟೆಂಬ.
ಖುಕಾರವಿಸಂಧಿಗೆ. .ಎಸೆಗುಂ ಖುಜ್ಜಾಗತಂ ಕಣಕ್ಗೊ ಛಸುಗುಮಳವಟ್ಟಿ ರ್ದಖು
ಜ್ಞಾಗತಂ.
ಮುಕಾರಸಂಧಿಗೆ...ಸರಸಮ್ಮಜುವೀರನೆದಾ |
ತರುಣ*ಯನೊಸದಿತ್ತಂ || ಕಂದಭಾಸಂ ||
(ಸಸ್ಯದ ವಾಕ್ಗ ವೇಪ್ಟ ನಶಬ್ದಮುಂ ಅನುಕರಣಶಬ್ರಮುಮಿರ್ದಂತಿರ್ಪವು,
ಕನ್ನಡ ವಿಪ್ರಾ ಯಂ ತ್ ಬೇಡ. "ನವೋ ನಪೋ ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನೋಹ್ನಾ
ಉಂಬ ಸಂಸ್ಕ ಒತವಾಕ್ಯಾಂತಮಂ, ಜಾಯಮಾನೋಣಹ್ಕಮೆಂದು, ಉಪಸಂಹರಿಸಲಾಗ
ದು; ಧಗಧಗ ಉಂಬುದುಂ ಧಗಧಗಂ ಏನಲಾಗದು. (0್ಲಓ ನ. 7ರ.
ಸೂತ್ರ.
ಪದಯುಗದ ಸಂಧಿಯಂ ಬೇ
Combinations of
letters, ೩180 ೫80% ಉದೊಂದಸಹ್ಲೋಕ್ಕಿ ಪುಟ್ನಿ ಮಾಡುವುದುಂ ಮಾ |
ತ್ಾ ಈ
eliding vowels, is
MT ಗ್ಟ ದೊಳುಳ್ಳ ಸಂದಿಯಂ ಕೆಡಿ
ಹ ಗ ಪ್ರದುಮಾಗದು ತಾಂ ಯಥೇಪ್ಪಮೆಂದಖ?ವುಳ್ಳರ್ ॥ 63
and obscenities are
to be avoided by all means.
ಹ ಸದಂ.
ಪದಯುಗದ ಸಂಧಿಯಂ ಬೇಲ್ ಅದು ಗು ಅಸ ಸಹ್ಯೋಕ್ತಿ ಪುಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದುಂ ಮಾ
ರ್ಗ ದೊಳ್ ಉಳ್ಳ ಸಂಧಿಯಂ ಕೆಡಿಪುದುಂ ಆಗದು ತಾಂ, ಯಥೇಷ್ಟಂ ವಂದು, ಅಯ್ೌವುಳ್ಳರ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅಟೌವುಳ್ಳರ್ ತಾಂ, ಯಥೇಷ್ಟಮೆಂದು, ಪದಯುಗದ ಸಂಧಿಯಂ ಬೇ ಅದೊಂದು ಅಸ
ಹ್ಯೋಕ್ತಿ ಪುಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದುಂ ಮಾರ್ಗದೊಳುಳ್ಳ ಸಂಧಿಯಂ ಕೆಡಿಪುದುಂ ಆಗದು.
ಟೀಕು.
ಅಯೌವುಳ್ಳರ್-ವಿಚಾರವುಳ್ಯ ಕವಿಗಳ್; ತಾಂ-ತಾಂ; ಯಥೇಷ್ಟ ಮೆಂದು-ಸಂಧಿ ಯಥೇಷ್ಟ ಮೆಂ
ದು, ಇಚ್ಛೆ ಬಂದ ಹಾಂಗೆ ಎಂಬರ್ಥ; ಬೂ ಶಾ RN ನ83 12
ಬೇಲ್ ಅನ್ಯವಾಗಿ; ಅದೊಂದು-ಅದು ತಾನೊಂದು; ಅಸಹ್ಯೋತ್ಸಿ- ನಅಸಹ್ಯವಾದ ವಾಕ್ಯಂ;
ಪುಟ್ಟಿ ನಹುಟ್ಟಿ; ಗಾಂ ಮಾಡುವದುಂ; ವಾಗ 63 ಕವಿಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಉಳ್ಳ
| tle 01111]
ಟ್ಟ!
Gta,
| Gay (
for
sll;
ಸಂಧಿದೋಷಂ, WRONG COMBINATION OF LETTERS. 75
ಸಂಧಿಯಂ-ರೂಢಮಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಸಂಧಿಯೆಂ; ಕೆಡಿಪುದುಂ-ಸ್ಟ ರಲೋಪಸಂಧಿಯಂ ಮಾಡಿ ಕೆಡಿಸು |
ವದುಂ; ಗ ಯ ಜಾಜಿ ಸಜ |
ವೃತ್ತಿ ಕ
ರಡು ಪದಂಗಳ ನಡುವೆ, ಬೇಜಕೊಂದು ದುಪ ಪ್ರತೀತಿ ಪುಟ್ಟುವೊಡೆ, ಸಂಧಿ
ಯಂ ಮಾಡಲಾಗದು; ಸಂಧಿ ಯಥೇಪ್ಪಮೆಂದು, ರೂಢಮಪ್ಪ ಈದ ಕೆಡಿಸಿ
ಸ್ಪರಲೋಪಸಂಧಿಯಂ ಮಾಡಲಾಗದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಧಿದೋಪಪರಿಹಾರದ ಖಾ
ಬನ್ನಿಯ ತರು ಡಕ್ಕೆಗೆ ಸರ
ಹೊನ್ಮೆಯ ತರು ಡಮರುಗಕ್ಕೆ ಕರುಪಿಡಿದಿರ್ಪಾ|(ಕತುವಿ-.ವಿಂಶ ನಾಠಾಂಶರಂ, 410
in M, ೩.)
ಚೆನ್ನಂಗಿಯ ತರು ಡಾಣಣಕೆಗೆ
ಹೊನ್ನಂ ಕುಡುವೆಡೆಗೆ ಕಲ್ಪತರು ಡಾಕರಸಾ (--ಸಂ ಎಂಶವಾಶಾಂಶರಂ, ೩80 8 ೫.
A.) (| ಕಂದಂ (|
ಸಂಧಿದೋಪದ ಅಸಹ್ಯೋಕ್ರಿ, ಗೆ). (ಆಸೆಗಣ್ತಾ. ಪೂಸಲೆಸೊಗಸು, ಹೇ
' ಲತಾಕೋಮಲಾಂಗ.
ವಿಸಂಧಿದೋಪಕ್ಕೆ —ಅಸಿಯ ಒಕೆ ಬೆಸೆದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
ಯಿಸುಗುವ ಅರನೈದ ತ ಕನ್ನವುರಂ ಚೆ |
ಲ್ಹಸದಿರೆ ಬಲವರ್ಷ ಜನರ್
ಕುಸುಮೇಪುವಮೆಳೆದವರ್ಗಳೆನಿಸಿದರವರೊಳ್ |ಕಂದಂ|| |
ಪೊನ್ನ ಅಂದಳಂ ಖಂದಿಂತು ಸಂಧಿಯಾ ಕೆಡಿಸಲಾಗದು.
ಸೂತ್ರ).
ಖರಡುಂ ರೇಫೆಗಳಂ ತಂ
Also sounds dis-
agreeable to the ಮರವಣಣಕೆಂಯಂ ಕೂಡಿದಂತೆಬೂೋಲ್ಲು ಶಿಕಪ್ಪೂ |
ear (for instance
the joining of two ಬರೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಲಾಗದು
| ಸಂಗತ) 919 60 ಫರಡೆಯ ಗಿರ್ಗಟದ ದನಿಯೊಲಮರವವೆಂದುಂ | 68 |
| avoided.
1) ಮಾತೆಲ್ಲಮಂ ಜೋಡಿಸಿ ಬರೆವುದೇ ಸಂಧಿದೋಪ೦, 2) In this instance we refrained from giving
the original 3 little sentences.
ಸ 10*
116 1 ಅ.೬ ೮೫. ವ ಅರೆಗಳ್, COMBINATION OF LETTERS REGARDING E AND ARE.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
_ ಎರಡುಂ ರೇಫೆಗಳಂ ತಂದು ಉರವಣೆಯಿಂ ಕೂಡಿದಂತೆವೋಲ್ ಶ್ರುತಿಕಷ್ಟಂ ಬರೆ, ಸಂಧಿ ಮಾ |
: ಡಲ್ ಆಗದು; ಕರಡೆಯ ಗಿರ್ಗಟಿದ ದನಿಯೊಲ್ ಅಮರವು ಅವು ಎಂದುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅವು ಎಂದುಂ ಕರಡೆಯ ಗಿರ್ಗಟಿದ ದನಿಯೊಲ್ ಅಮರವು. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ಪಯಂ.
ಹೀತು,
ಎರಡುಂ ರೇಫೆಗಳೆಂ-ಪೂರ್ವಪದದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಪರಪದದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಇರ್ದ ಎರಡು ರೇ
. ಫೆಗಳುಂ; ತಂದು-ತೆಂದು ಕೊಂಡು; ಉರವಣೆಯಿಇ- ಶೀಘ್ರ ದಿಂದೆ; ಕೂಡಿದಂತೆವೋಲ್-ಕೂಡಿದ
| ಹಾಂಗೆ; ಶ್ರುತಿಕಷ್ಟಂ-ಶ್ರುತಿಕಷ್ಟವೆಂಬ ಕರ್ಣಕಶೋರಂ; ಬರೆ-ಬರೆ; ಸಂಧಿ ಮಾಡಲ್-ಸಂಧಿಯಂ
| ಮಾಡಲ್ವಿ; ಆಗದುಸಲುವಳಿಯಾಗದು; ಅವು-ಅನವು; ವಂದುಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಕರಡೆಯ-=ಕರಡೆ
' ಯೆಂಬ ವಾದ್ಯದ; ಗಿರ್ಗಟಿದ=ಗಿರ್ಗಟಿಯೆಂಬ ವಾದ್ಯದ; ದನಿಯೊಲ್-ದ್ದನಿಯ ಹಾಂಗೆ; ಅಮ
| ರವು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗವು.
| ವೃತ್ತಿ.
| ಪದಂಗಳರಡಣಂತರಾಳರೇಫೆಗಳಂ, ಕೂಡಿದುತೆ ಶ್ರುತಿಕಪ್ಪಮಾಗೆ, ಸಂಧಿಯ
' ಮಾಡಲಾಗದು; ಕರಡೆಯ ಗಿರ್ಗಟದ ಧ್ವನಿಯಂತಿರವು, ನೇರ್ಪಡಪು. |
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
| ರೇಫದ್ದಿ ತೀಯಸಂಭದೋಪಕ್ಕೆ.ಬಂದರ್ರಾಮರ್; ದೇವರ್ರಕ್ಷಿಸುಗ; ಮೂವರ
' ರಾಯರನೆ ಮಾಜುವಂತೆಸೆದಿರ್ಕುಂ. 11
ಶ್ರುತಿಕಪ್ಪಕ್ಕೆ...ವಿದ್ದಿಟ್ಟ್ರಿಯರೆಂದು, ಮಾಡಲಾಗದು.
| ifials of
| ೫ |
ಸೂತ್ರ). | Change]
| Q(t
(48
| ಜ್ ಅವಧಾರಣ್ಯನಿಯೋಗ |
Combination of ;
| letters regarding ವೃವಥ್ರಶಿಯಿಂಬಿರ ನಿಷಾತವಿಷಯದೊಳಲ್ಪಾ |
| the of strict em- 3
| phasis (cf. 8. 56) ರ್ಥವನಾಳ್ರರೆ ವಸ್ತುವಿನ
ಅರೆ ಕ ಷೆ 4 K a (
ಉಡ ಅರ(5.8651)) ಗ್ರವನುಸಿರುತ್ತಿರೆ ತಗುಳ್ಳುವುದು ಸಂಹಿತೆಯಂ ॥ 64 |
|. whentheir meaning ವಂ pe
is modified (01. 8. 53). (For ಅಲ್ಲದೆ 800 8. 47; in the present case it excludes another possibility),
ಪದಜೆ ದಂ.
| ಅವಧಾರಣೆ ಎ ಅನಿಯೋಗವ್ಯ ವಹೃತಿಯಿಂದ ಇರೆ, ನಿಪಾತವಿಷಯದೊಳ್ ಅಲ್ಬಾರ್ಥವಂ
| ಆಳ್ಬ ಅರೆ ವಸ್ಮುವಿನ ಅರ್ಧವಂ ಉಸಿರುತ್ತೆ ಇರೆ, ತಗುಳುವುದು ಸಂಹಿತೆಯಂ. ,
ಕತಪಂಗಳ್, 0೫೩೫6೫8 OF ೬ 7, P.
ಅನ್ನಯಂ. |
ಸಂಹಿತೆಯಂ ತಗುಳ್ಳುವುದು. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ಹಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅವಧಾರಣೆ-ಅವಧಾರಣೆಯ ಎಕಾರಂ; ಅನಿಯೋಗಮ್ಯವಹೃತಿಯಿಂದೊತನ್ನ ನಿಯತಾರ್ಥ
| ವಂ ಬಿಟ್ಟು ಅನಿಯೋಗಮ್ಯವಹಾರದಿಂದೆ; ಇರೆ-ಇರೆ; ನಿಪಾತವಿಷಯದೊಳ್-ಅವ್ಯಯನಿಷಯ
ದಲ್ಲಿ; ಅಲ್ಫಾರ್ಥವಂ-ಕಿಬೌದೆಂಬಲ್ಸಾರ್ಥವಂ; ಆಳ್ಬಾತಾಳ್ರ; ಅರೆ-ಅರೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ವಸ್ತುವಿ
| ನಾಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ; ಅರ್ಧವಂ-ಸರಿ ಭಾಗವಂ; ಉಸಿರುತ್ತಿರಹೇಳುತ್ಮಿರೆ; ಸಂಹಿತೆಯಂ=
ಸಂಧಿಯಂ; ತೆಗುಳುವುದು-ಎಯ್ದು ವದು.
ವ ನೃತ:
ಅವಧಾರಣ*ಯ ಎಏಕಾರಂ ತನ್ನ ನಿಯತಾರ್ಥಮು ಬಿಟ್ಟು ಅನಿಯೋಗಮಾ
ದಲ್ಲಿಯು ಕಿಜ”ದೆಡೆಯು ಪೇಲ್ತ ನಿಪಾತಾರ್ಥದರೆಯೆಂಬ ಶಬ್ದಮೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ
ಭಾಗಮಂ ಪೇಲ್ವಲ್ಲಿಯುಂ ಸಂಧಿಯುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅನಿಯೋಗಸಂಧಿಗೆ..ಮಾಮರನಲ್ಲದಿಲ್ಲ; ತನಿಗಂಪಿನ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಲ್ಲದಿಲ್ಲ.
ಅರೆಯ ಸಂಧಿಗೆ_ತುರುಪಶಿಯಂ ವಿಷ್ಣು ಬೇಡಿದಂ ಧರೆಯರೆಯಂ| ಕಂದಶಾದಂ |
9, Combination of Consonants.
ಸೂತ್ರಂ.
In combination ಇರೆ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್
ಗ ಪ್ರರದೊಳ್ಳ ಟವರ್ಗಮುಖ್ಯೆ ತಮ್ಮ ತ್ರಶೀಯಾ |
itials of the second
088, ar ಗಣ ಕ ರಮಕ್ಕುಂ ಪದವಿಧಿಯೊಳ್
changed into ಸ, ದ್ದ ಆ ರ್
ಬ (6. 8. 298). ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಾರದಲ್ಲಿ ಬಹುಳಗ್ಬುತಿಯಂ || 65 ||
ಪದಜೇದಂ.
ಇರೆ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್ ಪರದೊಳ್-ಚಟಿವರ್ಗಂ ಉಲಿಯೆ-ತಮ್ಮ ತೃತೀಯಾಕ್ಷರಂ ಅ
ಕ್ಳುಂ ಪದವಿಧಿಯೊಳ್; ಪರಿಹರಿಸಲ್ ಬಾರದು ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಳಸ್ಪಿ ತಿಯಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದವಿಧಿಯೊಳ್-ಚಟವರ್ಗಂ ಉಲೌಯೆ- ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್ ಪರದೊಳ್ ಇರೆ, ತಮ್ಮ |
ತೃತೀಯಾಕ್ಷ ರಂ ಅಕ್ಟುಂ; ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಳಸಿತಿಯಂ ಪರಿಹರಿಸಲ್ ಬಾರದು.
ve ರ ಕ್ ಛಿ
ಟೀಕು.
ಪದವಿಧಿಯೊಳ್-ಸಮಾಸವಿಧಿಯಲ್ಲಿ; ಚಟಿವರ್ಗಂ-ಚವರ್ಗ ಟವರ್ಗಂಗಳ್; ಉಲಯೆ-
ES EE ಕೂತ ಯಜ SE ಜಾನ SLL
4811 ಅ.1 ೧೫. ಕತಪಂಗಳ್, CHANGES OF ೫, 7, ೫.
ಹೊರತಾಗೆ; ವರ್ಗ-ವರ್ಗಂಗಳ; ಪ್ರಥಮಂಗಳ್- | ಕ|| ತ|| ಪ] ಎಂಬ ಮೊದಲಕ್ಷರಂಗಳ್;
| ಪರದೊಳ್-ಪರ ಪದದಾದಿಯಲ್ಲಿ; ಇರೆ; ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ; ತೃತೀಯಾಕ್ಷರಂ-||ಗ|
ದ|| ಬ] ಎಂಬ (ವರ್ಗದ) ಮೂಲಿನೆಯಕ್ಷರಂಗಳ್; ಅಕ್ತುಂ-ಅವುವು; ಅಲ್ಲಿ-೮ ತೃತೀಯಾ
ಕ್ಷರವಾಗುವಲ್ಲಿ; ಬಹುಳಸ್ಥಿ ತಿಯಂ-ಬಹುಳದ ಸ್ಥಿತಿಯಂ; ಸಜ ಬ] ಬಾರದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಚಟವರ್ಗದಿಂ ಪಿಗಿದ ಕ ತ ಪಂಗಳ್ಛರಪದದಾದಿಯೊಳಿರ್ದು, ಸಮಾಸವಿಪ
ಯದೊಳ್ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತೆ ತೀಯಾಕ್ಷರಂಗಳಂ ಬಹುಳತೆಯಿನೆಯ್ದು ಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಕಾರದ ತತೀಯತ್ನ ಕೃ-ಪಳಗನ್ನಡದ ಪದಂಗೊಳೆ
ಕೊಳೆ ಸಕ್ಕದಮಂ ತೆಗುಳ್ಳಿ ಜಾಣ್ಡೆಮುತ್ತುಂ |
ಮೆಳಸುಗೋದಂತಿರೆ ಪೇ
ಛ್ಹಳಗವಿಗಳ ಕವಿತೆ ಬುಧರನೆರ್ದೆಗೊಳಿಸುಗುಮೆ |[ಕಂದಂ|
ಗಟ್ಗೂಸಾಡುವರಿದ್ರನು ಗಿರಿಶನು ಸರ್ವಸ್ಹಮಾ ಕೊಂಡು ಮು
ನ್ನುಟ್ವರ್ || ಇತ್ಯಾದಿ, ಮಕ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿಶಪ್ಪುತ್ತಂ') || (ಸಳಿಸೂ--)
ತಕಾರದ ತತೀಯತ್ತ ಶೈ-ಕಣಣ್ಣ್ ಆಂತ ಮೇಲ್ಬು ಡಿಗೆ; ಉಡಿದೊವಲುಂ ಪಿರಿಯ
ಪೆಗಣ್ಬಂ; ನಿರಿದಲೆಯೊಳ್ಸುವೆತ್ತನಗೆಗಳವೋಲ್; ಬೆಳಗೆಂಪಿನ ಖಂಪನಾಳ್ಞ
ಬಾಯ್ದೆ ಓಂ
ಪಕಾರದ ತೆ ತೀಯತ್ಪ ಕೈ-ಕಣ್ಣರಿ, ತಬಲ; ಕಣಸ್ಳೋೊಲಂ.
ಬಹುಳಮೆಂಬುದಟ್ಂದೆ ಕಿಲ್ ದೆಡೆಯೊಳಿಲ್ಲ-ತಲೆಕಟ್ಟು; ಬೆಸಕೋಲ್; ಒಳ
ಕಯ್ಯೊಳಿರ್ದು ಪಲ್ಲಿರಿದೋಳವಾಲಂಗೊಂಡು; ಏದುಪಂಡಿ.
ಚಟವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆ ತೀಯತ್ತ ಮೆಂದುಮಿಲ್ಲದುದರ್ಕೆ. -ಕಡುಚಾಗಿ; ಕಣ್ಣ ಲಂ; ಕಡು
ಕ್ಕು; ಪೊಸಟೊಪ್ಪಿ ಗೆ ಕಳ್ಳಟಿಪ್ಪಂಂಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಜ.೪೫. ಒಂದೆರಡರ್ಕೆ ಅಕಾರ
ರ? ಕಂದಾದಾದೇಶರೇಫಗಂ ಡತ್ತ ಕಂ |
ರತ ಆ ಇಸಿ ಬಂದಾದೇಶಖಬಕ್ಕಂ
ಇ ಯ ಸಂಧಿಸದು ತ್ರಶೀಯವ್ಪ ತ್ತಿ ಕತಪಕ್ಕೆಂದುಂ | 66 ॥
ಇರಿ (08 8. 187), af-
ter F when substitute of CIS (cf. Ss. 42; 188), and after C95 when substitute of ಔ (Ss. 18; 183).
1) This is: UU——UUl—U— VLU] ಎಡ —|U- —| Lu}
ಕತಪಂಗಳ್, ೫, 7, ೫ UNCHANGED.
ಇಷ್ಟಚ್ಚ ದಂ.
ಒಂದೆರಡರ್ಕೆ, ಖಿಕಾರಸ್ಕೆ ಅಂದು ಆದ ಗ ಡತ್ರಕ್ಕಂ ಬಂದ ಆದೇಶಲಿಲಿಕ
ಸಂಧಿಸದು ತೃತೀಯವೃತ್ತಿ 3 ಪಕ್ಕೆ ಬಂದುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಒಂದೆರಡರ್ಸೆ, ಉಕಾರಕ್ಕೆ ಅಂದಾದಾದೇಶರೇಫೆಗಂ, ಡತ್ಪಕ್ಕಂ ಬಂದಾದೇಶಬಿಬಿಕ್ಕಂ ಕ್ಟ
ತಪಕ್ಕ್ ತೃತೀಯವೃತ್ತಿ ಜು ಸಂಧಿಸದು.
ಟೀಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಅನುವರ್ತನೆ-ಪದವಿಧಿಯೊಳ್ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್ ಪರದೊಳಿರೆ (8, 65) ಒಂದೆರಡ
ರ್ಥೆ-ಒಂದೆರಡೆಂಬಿವರ್ಕೆ; ಉಕಾರಕ್ಕೆ-ಅತ್ವಕ್ಕೆ; ಅಂರ್ದುಆ ಸಮಾಸ ಮಾಡುವಂದು; ಆದಾದೇ
ಶರೇಫೆಗಂ-ಆದ ಆದೇಶದ ರೇಫೆಗೆಯುಂ; ಡತ್ರ ಕೃಂ-ಡಕಾರಸ್ತೆ ಯುಂ; ಬಂದ ಆದೇಶಟಿಲಯಕ್ಟಂ-
ಬಂದ ಆದೇಶದ ಮೀ ಿಕ್ವೈಯುಂ; ಕತೆಪಕ್ಷೈ- ಕ ಡೆ ಕತಪ ಅಗೆ ತೃತೀಯವೃತ್ತಿ- ಮೂಲಿನೆ
ಯಕ್ಷರದ ವೃತ್ತಿ; ಜಾ“ BS ಬಾರದೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ
ಒಂದೆರಡೆಂಬಿವರ್ಕಂ, ಅಕಾರಕಾ )ಿದೇಶಮಾದ ರೇಫೆಗಂ, ಡಕಾರಕ್ಕಾ )ಿದೇಶಮಾ
ದ ಅಬಕ್ಕಂ ಪರಮಾದ ಕ ತ ಪಂಗಳೆ ೦ದುೂ ತ್ರತೀಯತ್ಪಮಿಲ್ಲ.
ಕ್ತಿ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಒಂದರ್ಕ್ಯ. ಒರ್ಕೈಸಿ ಬಲಮಂಬುಮ
ನುರ್ಕಾಳ್ಗಳ್ ಸುರಿಗಿನಿರ್ತು ಮಾಣ್ಣರದಾ ಗೋ | (ನಿಟ್ಟು)
ವರ್ಕಳಿದಿರ್ಚಿದ ಘೋ
ಯ್ಮರ್ತಳೊಳಕ ಿತುಳುಮಿಟ್ದು ಕುಲ್ದಟ್ಯಾದರ್ || ಕಂದಂ |
ಒರ್ತುತ್ತೆಂಬಿನಂ ತುತ್ತಿ ದೇವಗಣಕ್ಕಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಪಾಖು”; ಒರ್ಪಿಡಿಗೂಳುಂಸಿ
ತಗನ ಕಪ್ಪಡಮುಂ; ಒರ್ತುತ್ತು; ಒರ್ಪಿಡಿ.
ಎರಡರ್ಕ-ಇರ್ಕೋಡಿಯಿಂ ಶೀಬಿ ನಾಲ್ಡೆ ಸಗ ಸೂಸಿ; ಇರ್ತಲೆಗೊಜ್ಜಂ ಪಿ
ರಿದಿರ್ಪತ್ರು ತಾ ದಶಮುಖಕುಹರಾಟೋಪಮು.
ಅಕಾ ಇರಕ್ಕಾದೇಶಮಾದ ರೇಫೆಗೆ.ಮಾರ್ಕೊರಲ (ಮೂರ್ಕೊರಲ) ಭ್ಯರವಂ;
ಮಾರ್ಕಬ್ಬಳೆ; ಮಾರ್ತಲೆ; ಮಾರ್ತಫ್ರ ತೆರೆಗಳಿಂ ತರಲಾರ್ತುದು ತನ್ನಃ ದಿಗೆ ಸುರನ
ದಿವಿಭ್ರಮಮಂ. ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂ; ಎಪ್. ರೆರ್ಪತ್ತರಂ? ಪದುಳಂ ಮಾಣಿ ದುಂ ಚಿತ್ರ
ಮೆಂದು.
NT
1) 1s ಎರ್ಪತ್ತರೆನಲ್ಕೆ ಫೆತೋಯ೦ in CaturAsya Nighantu S. 47 the same word?
80 1ಅ. 1 08. ಪಬಮಂಗಳ್. ೦೫೩೫0೫5 OF ೫, 2, 3
ಶಿ
ಡಕಾರಕಾ )ಿದೇಶಮಾದ ಅಕ್ಕ ಕಾಲ್ಸ್; ಚ್ಚು ತಗುಳೆ ತಮ್ಮೊಳ್; ಕೂಯ್ಯುಟ್ಟ;
ಕಾಯಿ ಮಸಗಿದ ಪೋಲ್ ಡಮ 1 ರಂ; ನಾಟ್ರಿಗರಣಿಂ; ನಾಯ್ಕ
ಡುಗುಣ.
ಸಮುಚ್ಚ ಯವಶದಿಂದೆ ಕೆಳಗಣ ದೇಶಮಾದ ಅಬಕ್ಕಂ ತತೀಯತ್ತಮಿಲ್ಲ ಕಿ
|
|
ಲಸ್ವೆಜ್ (68 [3 166) ಖಂಬಂತೆ.
|
3
|
ಸೊತ್ರಂ.
ವಿದಿತಸರದಿನನಾದೇ
After vowels and ೪೨
radical (half) con- ಶದ ಸಹಜವ್ಯಂಜನಂಗಳಿಂ ಪರದ ಪವ |
sonants the letters
2ರ, ಹುಂ ರ್ಗದ ನೆಲೆಗಕ್ಕುಂ ವತ್ತಂ
| inmetricaland non- - Ro |
ದ 0% ಪದಬವಿಧಿಯೊಳ್ಳಹುಳವು ೨ಯಿಂ ವಾಕ್ಯದೊಳಂ | | 67 |
ten changed into ವ (08 Ss. 104; 282; 292).
ಇಂತಿ
ಹಡಜ್ ದಂ.
aN
ವಿದಿತನ ಸೃರದಿಂ ಅನಾದೇಶದ ಸಹಜಮ್ಯಂಜನಂಗಳಿಂ ಪರದ ಪವರ್ಗದ ನೆಲೆಗೆ ಅಕ್ಕು, ೦ ವತ್ವಂ
ಮ ಬಹುಳವೃತ್ತಿ ಯಿಂಂ; ವಾಕ್ಯುದೊಳಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಪದವಿಧಿಯೊಳ್ ಬಹುಳವೃತ್ತಿಯಿಂ, ವಾಕ್ಯದೊಳಂ, ವಿದಿತಸ ಸ್ವರದಿಂ ಅನಾದೇಶದ ಸಹೆಜವ್ಯಂ
ಜನಂಗಳಿಂ ಪರದ ಪವರ್ಗದ ನೆಲೆಗೆ ವತ್ತಂ ಅಕ್ಕುಂ ಕ
ಟೀಕು.
| ಪದವಿಧಿಯೊಳ್-ಸಮಾಸದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ; ಬಹುಳವೃತ್ತಿ ಯಿಂಾಬಹುಳದ ವರ್ತನೆಯಿಂದೆ; ವಾ
| ಕ್ಯದೊಳರವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿಯುಂ; ವಿದಿತಸ್ರರದಿ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದಮಾದ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ಅನಾದೇಶಡ=
ಆದೇಶವಲ್ಲದ; ನಶ ತಂಗಳ ಧನ ಇದ "ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಂಗಳಿಂದೆ; ಪರರ್ದಮುಂದಣ;
| ಪವರ್ಗದ= | ಪ|| ಬ।| ಮ ಎಂಬ ಪವರ್ಗದ,; ನೆಲೆಗೆ-ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ವತ್ತಂವಕಾರಂ; ಅಶ್ಟು
ಅಪ್ಪುದು. |
ವೃತ್ತಿ.
' ಸ್ಪರಂಗಳಂದನಾದೇಶದ ಸಹಜವಾದ ವೃಂಜನಂಗಳೆಂ ಪರದೊಳಿರ್ದ ಪವರ್ಗಕ್ಕೆ
ಸಮಾಸವಿಪಯದೊಳ್ಳ ತ್ವಮಕ್ಕುಂ; ಬಹುಳಮೆಂಬುದಬ್ಂ ಕೆಲವಜಕೊಳಲ್ಲ; ವಾಕ್ಫ
ದೊಳಂ ಮ್ತ ಮುಂಟು.
ಪಬಮಂಗಳ್, ೦೫೩೫6೫8 OF P, ೫, M.
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ಸ್ವರಂಗಳ್ಗ ತ |
ಪಕಾರಕ್ಕೆ-ಎಳವೆಲ್ ದಾಡೆ ಕೆಂದಳಿರ ನಾಲಗೆ ಮಾಮರದಳ್ಳಿಗೊಂಬಿನಳ್ 1
ಮಿಳರ್ವೆಳವಳ್ಳಿ ಬಾಲಮಲರ್ದೊಂಗಲೆ ಕೇಸರಮೆಂಬಿನು ಮನಂ. |
ಗೊಳ ಮಧುಮಾಸಕೇಸರಿ ವಿಯೋಗಿಗಳೆಂಬ ಮ್ಹಗಂಗಳಂ ಭಯಂ
ಗೊಳಿಸಿದುದುದ್ಬಕೀರಮದಕೋಕಿಲಗರ್ಜತತರ್ಜಿತಂಗಳಿಂ | ಉತ್ಸುಲ |
ಮಾಲಿಕಾವ್ಟುತ್ತಂ! | ಬೆಳೆಪೊಲಂ. |
ಬಕಾರಕ್ಕೆ--ನಡುವಣ ಕಪ್ಪುಂ ಕಡೆಯೂ
ಕಡುವೆಳ್ಳುಂ ತುದಿಯ ಕೂರ್ಪುಮೆಸದಿರೆ ಜನರಂ |
ಬಿಡದೆಸಲು ತೆಗೆದ ಮದನನ
ನಿಡಿಯಲರ್ಗಣಕಗಳನೆ ಪೋಲ್ಕವಾಕೆಯ ಕಣ್ಗಾಳ್ || ಕಂದಂ |
ಮಕಾರಕ್ಕೆ-ಮರವಣಕಗಂ ಬೀಣ್5ಗಮಂ
ತರಮಾ(ಗುವು ದೋಷರಹಿತಮ್ಮ ದುಲಲಿತಪದ |
ಸ್ಫುರಿತಸರಸೋಕ್ತಿಗಂ ನಿ
ಪ್ಯುರಕುಕವಿಕರೋ ಕೈಗಳ್ಳಮೇನಂತರಮೋ || ಕಂದಂ |
ಪಳಮಾನಿಸುಂ.
ಸಹೆಜವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ
ಪ ಬಳನೀರ್ವೊನಲ್, ಬ.-ಮೆಯ್ದಸೆ; ಮ-ಮೆಲ್ಲಾತು. |
ಬ--ಆಳ್ವಲೆ, ತೋಳ್ಸಲೆ ಕಣ್ಣ ಚ್ಚ ದೆ, ಬೇರ್ವೆರಸಿ, ಗ್ಲೆಣಗ್ಹಾಯ್ಕ;ಮ...ಬಾರ್ಯೇಣಂ. :
ಆದೇಶವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ವತ್ತಮಿಲ್ಲ--
ಬ-ಇರ್ಬಾಳ್”, ಮ ೧್ರರ್ಮಡಿ;
ಧರೆಯೋಳ್ಲೀರದ ಪೆಂಪಿನ
ನರನಿರ್ಮಡಿಯಾ ಬಕಾರಿಂಯಿಂ ಮೂವಡಿ ಭಾ |
ಸ್ಫರಸುತನಿಂ ನಾಲ್ಲಡಿ ಮುರ
ಹರನಿಂದ್ಭವಡಿ ನೆಗಬಕ್ಕೆಯ ಧಟರ ಭೀಮಂ || ಕಂದು |
ಪ-ಕಿಲಸ್ರೊಡೆ(8 $. 8. 66).
ಬಹಳಮೆಂಬುದಜ್”ಂ ಕೆಲವಜಸೊಳ್ಳತ್ತಮಿಲ್ಲ.
1) 4 Times: vu | ಬದಲು | ಎಲಿ | ಅರು | ಅರು | ಅಟಿ || (There are two fleeting double
consonants in the 2nd line). 2) ಇರಿ was ಎರಡು (8. 187).
82 1 ಅ. 1 0೫. ಸಂಗಳ್, 0848685 OF 8.
ಬಕಲ್ ಟಂ, ಸುಡುಬಾಡು; ಮ- ಬಾಳ್ಕೊನೆ, ಪಾಲನೆ, ಕತ್ತುರಿಮಿಗಂ; ಪ-
ತಯ್ರಟ್ಟಿಗುಟ್ಟಃ ಯಾಡಿದರ್ (ಕಯ್ರಜ್ಗು-); ಪಪ ಪಲ್ಪಜ”ಗುಟ್ರಿದಂ.
ತಮರೂರ್ಗೆವೋಪ ಕುಲಜಾಂಗನೆಯರ್; ದಿವದಿಂ ಕಲಸಕ್ಕೆವರ್ಪ ದಿವಿಜಾಂ
ಗನೆಯರ್`; ಬೇಗೆವುದಂ; ತರವೇಬ್ಬಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ರೆ ಯಲರಹಿತವ್ಯಂಜನ
ರ ಸರಮ್ಯಾಗಿ ನಕಾರಮಲ ಬಹುಳು ಚತ್ಚಂ |
ಛ after the conso- ಆರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ಳತ್ತಂ ಮೇ
nants with the ex-
ception of Mand ©. ಂರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ಳಂಖ್ಯೆಯಾಗೆ ನಿಯತಂ ಛತ್ರಂ ॥ 68 |
ಪದಚ್ಛೇದಂ,
ಇರೆ ಯಲರಹಿತವ್ಯಂಜನಪರಂ ಆಗಿ ಸಕಾರಂ, ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಳಂ ಚತ್ತಂ; ಅರೆ ಎಡೆಯೊಳ್
ಜತ್ರಂ; ಮೇಣ್ ಅರೆ ಎಡೆಯೊಳ್, ಸಂಖ್ಯೆ ಆಗೆ, ನಿಯತಂ ಛತ್ರಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಯಲರಹಿತವ್ಯಂಜನಪರಂ ಆಗಿ ಸಕಾರಂ ಇರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಳಂ ಚತ್ರಂ; ಅರೆ ಎಡೆಯೊಳ್
ಜತ್ತೆಂ; ಮೇಣ್ ಅರೆ ಎಡೆಯೊಳ್, ಸಂಖ್ಯೆ ಆಗೆ, ನಿಯತಂ ಛತ್ರಂ.
ಟೀಕು.
ಯಲರಹಿರ್ತಯಕಾರ ಲಕಾರಂಗಳಿಂ ವಿರಹಿತಂಗಳಾದ; ಮ್ಯಂಜನರ್ನವ್ಯಂಜನಂಗಳ್ಳೆ; ಪರಂಣ
ಮುಂದಣಕ್ಷ ರಂ; ಆಗ್ಗಿ-ಆಗಿ; ಸಕಾರಂ-ಸತ್ರಂ; ಇರೆ-ಇರೆ; ಅರ್ಲಿಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಬಹುಳೆ-ಬಹು
ಳವಾಗಿ; ಚತ್ತೆಂ-ಚಕಾರವಪ್ಪುದು; ಅರೆಯೆಜೆಯೊಳ್ ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ; 'ಜತ್ವಂ-ಜಕಾರವಪ್ಪುದು;
ಮೇಣ್ ಅದಲ್ಲದೆ; ಆರೆಯೆಡೆಯೊಳ್-ಕಿಬ್ದೆಡೆಯಲ್ಲ; ಸಂಖ್ಯೆ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿ; ಆಗೆ-ಆಗೆ; ನಿಯ
ತೆಂ-ಕಬ್ಬಾಗಿ ಛತ್ರಂ-ಛಕಾರವಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ ೨
ಯಕಾರ ಲಕಾರಂಗಳಂ ಕಳೆದುಟ್ದ ವ್ಯಂಜನಂಗಳ್ಳ ಪರಮಾಗಿ ನಿಂದ ಸಕಾ
ರಂ ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಚತ್ರ ಮಕ್ಕುಂ; ಕಲವೆಡೆಯೂೊಳ್ಳತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಕಬ್ ದೆಡೆಯೊಳ್ಳಂ
ಖ್ಯಯಾಗೆ ಛತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ.
| 1) Till here it is ಸದ್ಯುಕಾಮ್ಯುಂ (ನ. 59) i. 6. ಆರಲು in its different forms.
| OX
ಯಾ
ಬೌ
ಸ
ಗ
ಆ
ಅ] ಸ ಲಅಎಾ
ಕ್ಮ
|
| Whang
| Tong]
| minal [ih
| 8 Mort
| theme 1
| 8. (Aly
ಡು
Rs
ವ್ಯಂಜನದ್ವಿತ್ತ, DOUBLING OF CONSONANTS.
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ಚತ್ಪಕ್ಕೆ.. ನುಣ್ಣ ರದ ಬಿಣ್ಬ ಘನಘೋಪಗಭೀರಂ. ಇನ್ನ ರದಿನಾಣತಿ ಮಾಡಿ
ದುದುನ್ಮಾ ೫
ಜತ್ತ --ಪೊಂಜುರಿಗೆ; ಮುಂಜೂರ್; ಮುಂಜೆಬುಗ್ಗು; ತಣಸ್ಟೌ ಡರ್.
ಛತ್ರ --೧್ರರ್ಭಾಸಿರಂ; ನೂರ್ಥಾಸಿರಂ; ಪದಿನೇಖ್ಸಾ ಸಿರಂ ಲೋಹವಕ್ಕ ರೆಯ
ಜಾತ್ಯಶ್ಚ ರಾಸಿ ಮದಮಂ ಮುಕು ಿಳಿನಿರ್ದ ದಾತಿಘಟೆಗಳ್ |
ರಂಗಳ ವೋಲಾಯ್ಕು ರಥಕಡುವೇಗದಿಂ (ಲ ಜನ. 1
ಬಹುಳಮೆಂಬುದಬ್ಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳಿಲ್ಲ-
ಕಣಣಸ್ಳೋಲಮನಜ”ಯಂ ಪರ
ವೆಣ್ಬುರವಧುಗೆಣ್ಯೆನಿಪ್ಲೊಡಂ ತೊಡರ್ದಾತಂ |
ಮೇಣ್ಬುರನಗಕ್ಕಮಚಲಪ
ವಣ್ಸರಿಕೀಲ್ಲರಿಗೆವಾರನಶಿತ್ಯಕ್ತ ತಾಂತಂ || ಕಂದಂ ||
ಬೆಳ್ಳರಿ; ಕಳ್ಸವಿಗೆ ಕುಡಿದು.
ಯಲರಹಿತ ಕೈ ಮ
ಬಾಯ್ಸವಿಗೆ, ಮೆಯ್ಸೊಬಗು; ಕಯ್ಬು ಚ್ ಬಲ್ಲೋನೆ; ಕಲ್ಪೆರೆ; ಮೆಲ್ಸರಂ.
ದ್ ಸರುಗಳ ಪ ಪರದಲ್ಲಿರ್ದ ಸಕಾರಕ್ಕಂ ತಟ್ದೆಡೆಗಳಲ್ರ ಚ
ಕಾರ ಜಕಾರಂಗಳಪ್ಪುವು...
ಮುಚ್ಚರೆ [M. &. ಮುಚ್ಚೆ ರೆ]; ಮುಚ್ಚಾಲ್; ತುಡುಜೊಡರ್.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಮೊದಲೊಳ್ ಹಸೆ;ಕಸರ
When the 70776108 De op
1107081000 ಸ- ಮೊದವೆ ಪರಂ ಸ್ಥರಮದಾಗೆ ನಣಲಯಳಂಗ |
minal themes end-
ಗುಲ ಳುದಯಿಸುಗುಂ ಥ್ಹಿತ್ತಂ ಪೂ
ಯ್. ಪುದೀರ್ಥಕವ್ನಯಕೆ ವರ್ಣತತಿಗದ್ದಿತ್ತಂ ॥ 69 ॥
is short, and such ಬ್ರ
themes meet with an initial vowel, their end-consonant must be doubled (cf. S. 180). Parti-
cles (Adverbs) of such a description are excepted from this rule.
ಹದ ದಂ.
ಮೊದಲೊಳ್ ಪ್ರಸ್ಯೈಕಸ್ವ ರಂ ಒದನೆ, ಪ; ಸ್ತರಂ ಅದು ಆಗೆ,ನಣಲಯ ಛಂಗಳ್ಗೆ ಉ
ದಯಿಸುಗುಂ ದ್ದಿತೃಂ; ಪೂರ್ವದೀರ್ಥಕೆ, ಅವ್ಯಯತೆ, ವರ್ಣತತಿಗೆ ಅದ್ರಿತ್ವೆಂ.
ವ್ಯಂಜನದಿತಂ, DOUBLING OF CONSONANTS
| 84 1 ಆ. 1 0೫.
ಜಾಪ್ ರ್ 596959 ಸಬಾ ನಂದಾ
ಅನ್ಫೇಯಂ..
ಮೊದಲೊಳ್ ಪ್ರ ಸ್ತೈಶಸ್ತ ತಸ್ನರಂ ಒದವೆ, ಸ್ಪರಂ ಅದು ಪರಂ ಆಗ ನಣ ಲಯ ಳಂಗಳ್ಗೆ ದ್ವಿತ್ವಂ
ಉದಯಿಸುಗುಂ; ಮಿ ಅವ್ಳಯಕೆ, ವರ್ಣತತಿಗೆ ಅದ್ದಿತ್ತಂ.
ಟೀಕು. ಕ
ಮೊದಲೊಳ್ಎಆದಿಯಲ್ಲಿ; ಹುಸ್ತಾಹೃಸ್ತವಾದ; ಏಕಾಒಂದು; ಸ್ವರಂ-ಸ್ಟರಾಕ್ಷರಂ; ಒದನೆ |
ಣಿ? ಲ ಬಿ
ಪ್ರಾ
: ಇನ ದ್ರ
| ಹುಟ್ಟುವುದು; ಪೂರ್ವದೀರ್ಥಕೆ-ಆದಿದೀರ್ಥಕ್ಕೆ; ಅವ್ಯಯಕ್ಕೆದ ನಅವ್ಯಯಶಬ್ದಂಗಳೆ ; ವರ್ಣತತಿ
ಸಿ-ಅನೇಶಾಕ್ಷರಕ್ಕ ಅದ್ವಿತ್ವಂ-ದ್ರಿತ್ವಮಿಲ್ಲ.
ವೃತ್ತಿ.
ಅ
| ಹ್ರಸ್ಹಮಪ್ರೇಕಸ್ವರಂ ಪೂರ್ವಮಾಗೆ, ಸ್ಹರಂ ಪರಮಾಗೆ, ನಂಲಯಳಕಾರಂಗ
೪ ಧ್ವಿತ್ಹಮುಂಟು; ಪೂರ್ವದೀರ್ಪಮಾದೊಡಂ ಅವ್ಲಯಮಾದೊಡಂ ಅನೇಕಾ
ಕ್ಲರಮಾದೊಡು ದ್ವಿತ್ತಮಿಲ್ಲ.
ಫೆ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆದಿಪ್ರಸ್ತಮಾಗೆ
ನಕಾರದ್ದಿ ರ್ಭಾವಕ್ಕೆ-_ಬೆನ್ಶ್ನಪ್ಪ ಅಸ್ಟೆ
ಕಾರಕ್ಕೆ--ಕನನ್ನಿಂ; ಪೆಣಿಂ; ಉಲಾಳ್; ಪಣಂ.
೭9 £೨ ೭೪ [a0
ಪೊನ್ನುಳ್ಳವನೆ ಕುಲೀನಂ
ಚೆನ್ನಂ ಕಲಿ ಸತ್ಯುದಾರಿಯೆನಿಸುಗುಮದಖ್ಂ
ದಿನ್ನುಂ ಪೊನ್ಯನೆ ಪಡೆವುದು
ಪೊನ್ಮಿಂ ಸಮನಿಸುಗುಮಲ್ತೆ ಪೇಳ್ಬುಂ ಮಣ್ಣ || ಕಂದಂ ||
ಲಕಾರಕ್ಕೆ-.ಕಲ್ಲೆಲ್ಲಂ; ಪುಲ್ಲುಂ; ನೆಲ್ಲುಂ.
ಯತಕಾರಕ್ಕೆ--ಮೆಯ್ಯಂ; ಕಯ್ಯಂ; ಪೂಯ್ಯೋೊ.
ಳಕಾರಕ್ಕೆ.ಮಳ್ಳಾಗಿ; ಕಳ್ಳಾಟಂ; ಒಳ್ಳಾಳ್; ಖಜ್ಞಂ.
ಪೂರ್ವದೀರ್ಥಮಾಗೆ
ನಕಾರಕ್ಕೆ-ಖಿಖಾನಾಗಿಯುಂ; ತಾನೆಲ್ಲಂ; ಬಾನುದ್ದಂ; ಏನಾಯ್ತು.
ಕಾರಕ್ಕೆ - ಜಾಂ; ನಾಣಂ.
ಲಕಾರಕ್ಕೆ-.ಕೇಲಂ; ಕೋಲಂ; ಕೀಲಂ; ನೂಲಂ.
ಯಕಾರಕ್ತೆ -ತಾಯೋರ್ಪಳ್, ಬಾಯಾರ್.
ಛಕಾರಕ್ಕೆ... ಕ 1 ತೋಳ್ಾಟ; ಭಾನು ೦.
ಹಸೆ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂ; ಅದ ಟನ ಪರಂಣಮುಂದು; ಆಗೆ-ಆಗೆ; ಣಲಯ ಳೆಂಗ |
ನಕಾರ ಣಕಾರ ಲಕಾರ ಯಕಾರ ಳಕಾರಂಗಳ್ಳೆ; ದ್ರಿತ್ರಂ- ದ್ರಿರ್ಭಾವಂ; ಉದಯಿಸುಗುಂ- |
| | Verba
| dng i
| ಯ (
| oy fl
when
fl; ॥
vith 1(
ins) i
ವ್ಯಂಜನದ್ದಿತ್ರಂ, DOUBLING OF CONSONANTS.
ಅವ್ಯಯಕ್ಕ-ಕಲಿ ದಲಿವು (ಕಲಿ ದಲ್ ಇವು).
ಅನೇಕಾಕ್ಷ: ರಕ್ಕೆ -ಶರೂಜಾರು; ಪರಲೆಲಂ; ತೊದಳುಂಟೆ; ಪವಣ'ಲಂ,
'ಸೂತ್ರ)ಂ,
ಬು ಧಾತುಗಳೂ ಪರಮಾದೊಡ
onosyllabic
Nerbal themes en- ಜಾತಂ ದ್ರಿತಂ ಯಕಾರದಳಿ ವಿಕಲಂ |
ding in ದಿ, ತ ವ, ರ ಮ ಊ
ಯ್ ಕ್ಯ do not al- ಮಾತೇನುಯ್ಯೇ! ಯ್ಸುಯ್ಪ
in ಯ್ದಾತುಗಳೊಳ್ಳ ಐ ತ್ರಮುದಿಲ ವಿಕಲ್ಪಂ | 70 |
when the ಅಲ್ರಿ (Ss.
ಛಿ |
61; 234) or other such ಮ are joined; with some ending in 5, also when polysyllabic |
with long initials, it is optional; with other themes (ಉಯ್, 512, ನೆಯ 510, ಸುಯ್, 514, ಬಯ
508) it is obligatory, also in being conjugated.
ಮ €ದಂ.
ಧಾತುಗೆ ಅಲುಂ ಪರಂ ಆದೊಡೆ, ಅಜಾತಂ ದ್ವಿತ್ವಂ; ಯಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಂ, ಮಾತೇಂ; |
ಉಯ್ ನೆಯ್ ಸುಯ್ ಬಯ್ ಧಾತುಗಳೊಳ್ ದ್ರಿತ್ವಂ ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ ವಿಕಲ್ಪಂ.
ಅನ್ವಯ.
ಧಾತುಗೆ ಅಲುಂ ಪರಂ ಆದೊಡೆ, ದ್ವಿತ್ರಂ ಅಜಾತಂ; ಯಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಂ, ಮಾತೇಂ;
ಉಯ್ದೆಯ್ಸುಯ್ಬಯ್ದಾತುಗಳೊಳ್ ದ್ವಿತ್ರಂ ಅಲ್ಲದೆ ವಿಕಲ್ಪಂ ಇಲ್ಲ.
ಟೀಕು.
ಅನುವರ್ತನೆ--ನಣಲಯಳಕಾರಂಗಳಂತ್ಯವಾದ ಧಾತುಗೆ-ಧಾತುಗಳ್ಳಿ; ಅಲುಂ-ಆಲ್ ವಿಂ'
ಬುದುಂ, ಉಂ ಎಂಬ ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂದೆ ಎಕಾರಾದಿಸ್ಟರಂಗಳುಂ; ಪರಂ- ಮುಂದು; ಆದೊ |
ಡ-ಆ೮ದರೆ; ದ್ವಿತ್ವಂ-ದ್ರಿರ್ಭಾವಂ; ಅಜಾತಂ-ಹುಟ್ಟದು; ಯಕಾರದಲ್ಲಿ-ಯಕಾರಾಂತಧಾತುವಿನ |
ಲ್ಲಿ; ವಿಕಲ್ಪಂ-ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಬರ್ಪ್ರದು; ಸಜಜ ತ್ತ ಹೇಳ್ಳುದೆಂ; ಉಯ್ದೆಯ್ಸುಯ್ದ ಯ್ದಾತುಗಳೊ
| ಳ್ೋಉಯ್ || ನೆಯ್ || ಸುಯ್ || ಬಯ್ || ಎಂಬ 001: ದ್ವಿತ್ರಮಲ್ಲರ್ಲ-ದ ೫. |
| ಲದೆ; ವಿಕಲ್ಪಂಇವಿಕಲ್ಪಂ; ಇಲ್ಲಾಉಂಟಾಗದು.
೧೧ ೧೧
ವೃತ್ತಿ.
ನಣಲಯಳಕಾರಂಗಳುತ್ಯಮಾದ ಧಾತುಗಲ್ಬರಮಾದೊಡು ಧ್ಲಿತ್ತಮಿಲ್ಲ;
| ಯಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿ ಖಿಕಲ್ರಂ; ಉಯ್ ಸಚ್ ಪುಮನ್ ಒಬಯ್ ಆ ಅಲ್ಪರ
ಮಾದೊಡು ವಿಭಕ್ತಿಸ್ಟರಂ ಪರಮಾದೊಡು ದ್ಲಿತ್ರಂ ನಿತ್ಯಂ.
1) It is long for the metre, if it refers to 8. 219,
86 1ಅ. 1 01. ವ್ಯಂಜನದ್ವಿತ್ರಂ, DOUBLING OF CONSONANTS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅದ್ದಿತ್ಛಕ್ಕ.-(ತಿನ್-ಅಲ್-ತಿನಲ್) ಶಿನಲ್ಯೊಂದಂ; ಉಲ್ಲ ಎಂದಂ; ಮೆಲಲ್ಬೋ
ದಂ; ಕೊಬ್ಬ. ಗೆವಂ; ಕೊಳಲ್ಲಾರ್ದಂ; ಭತ ಡಿದ.
ಯತ್ತ ಪೊಯಲುಂ, ಪೊಯ್ಯಲು; ಕೊೂಯಲುಂ, ಕೂಯ್ಯಲುಂ.-ಆದಿ ದೀ
ರ್ಥಮಾದೊೂೊಡೂು ಅನೆಣಾಕ್ಚರಮಾದೊಡಂ ಖಿಭಕ್ಕಿಸ್ಸ್ನರಮುಂ ಪರಮಾದೊಡಂ ಆ
ರಯ್ ಉಂಬ ಧಾತುಗೆ ದ್ದಿತ್ರ ಖಕಲ್ಪಂ-ಆರಯಲುಂ, ಆರಯ್ಯಲುಂ; ಆರಯಿಂ, ಆ
ರಯ್ಯೀಿಂ; ಆರಯೆ, ಆರಯ್ಯೆ ಉಂಬಂತೆ.
ಉಯ್ಯಾದಿನಿತ್ಯದ್ದಿ ತ್ವಕ್ಕೆ-ಉಯ್ಯಂ, ನೆಯ್ಯರ್, ಸುಯ್ಯಯ್, ಬಯ್ಯವು; ಉ
ಯ್ಯಲುೂ, ನೆಯ್ಯಲುಂ ಎಂಬಂತೆ. ..ಸಮುಚ್ಚ ಯವಶದಿದೆಕಾರಾದಿಸ್ಸರಂ ಪರಮಾ
ದೊಡಂ ಥಿ ತೆಯಿಲ-(ಏನ್*ಖ)-ಬನೆ; (ಕೊಲ್) ಕೊಲೆ; ಉಣೆ; ಉಣಲೊ
ಡಂ, ಕಳಲೊಡಂ ಉಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಆಗು ಶಿಫ್ಟ್
Tho fn 5,8 ಪುತಿಪೇಧದ ಧಾತುಗೆ ಮುಂ
5, ಹ್, ಫಂ 61 ದೆ ತಬುಂಬೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ |
monosyllabic Ver-
bal themes (only ಪುತಿಪೇಧದದೆಂಬುದು ಮುಂ
೪ ೩ 940), ದ್ರೆ ತ್ರೋಟತ ಮೇಂ ತವತ್ತಿ ನಿತ್ಸಮೆನಿಕುಂ | 71 |
however, must be ಅಲ ಬ ™
doubled in the Negative mood (8. 216), ೨
ಪದಚ್ನೇದಂ
೪
ಪ್ರತಿಷೇಧದ ಧಾತುಗೆ ಮುಂದೆ ತಯಿಂಬಿ ವಿಭಕ್ತಿ, ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ಪ್ರತಿಷೇಧ
ದ ಆ ಎಂಬುದು ಮುಂದೆ ತೋರೆ ಮೇಣ್, ವೃತ್ತಿ ನಿತ್ಯಂ ಖನಿಕ್ಟುಂ.
ಅನ್ಸಯ
ಷೇಧದ ಧಾತುಗೆ ಮುಂದೆ ವಿಭಕ್ತಿ ತಯಿಂಬೆ, ಮೇಣ್ ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್
ಸೃತಿ
ತಿಷೇಧದ ಅದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದೆ ತೋಟಕಿ, ದ್ವಿ ತ್ವ ತ್ನವೃತ್ತಿ ನಿತ್ಯ ೦ ಖನಿಕ್ಟುಂ.
ಟೀಣು.
ಅನುವರ್ತನೆ...ನಣಲಯಳಕಾರಂಗಳಂತ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಷೇಧದ-=ಪ್ರತಿಷೇಧಾರ್ಥದ; ಧಾತು
ಗೆ-ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ಮುಂಡೆ-ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ವಿಭಕ್ಕಿ-ಪ್ರತ್ಸಯಂ; ತಟಯಿಂಬೆ-ನಿಂದಿರೆ; ಮೇ
ಣ್-ಅದಲ್ಲದೆ; ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್-ಭೂತಕಾಲಕ್ತಿಯೆಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರತಿಷೇಧದ=ಪ್ರತಿಷೇಧಾ
ರ್ಥದ; ಅದೆ ಎಂಬುದು-ಅದೆ ಎಂಬುದು; ಮುಂಜೆ-ಮುಂಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ತೋಟಿ-ಕಾಣಿಸೆ; ದ
ತ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ವಿರ್ಭಾವದ ವೃತ್ತಿ; ನಿತ್ಯಂ-ನಿತ್ಛಂ; ಎನಿಕ್ಫುಂ-ಎನಿಸುವುದು.
ವ್ಯಂಜನದ್ವಿತ್ವಂ, DOUBLING OF CONSONANTS.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರತಿಷೇಧದರ್ಥದೊಳೆ ಧಾತುವಿಂಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಪರಮಾದೊಡುಂ, ಭೂತಕಾಲ
ತ್ರಿಯಯೊಳ್ ಪ್ರತಿಷೇಧಮನುಸಿರ್ವ ಆದೆ ಎಂಬುದು ಪರಮಾದೊಡು, ನ ಣ
ಲಯ ಛಂಗಳ್ಳೆ ದ್ಲಿತ್ತವತಿ ನಿತ್ಯಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಿಭಕ್ತಿ ಗೆ-ಬನ್ಸಂ, ಎನ್ನರ್; ಉಣ್ಣಂ, ಉಣ್ಣರ್; ಮೆಲ್ಲಯ್, ಮೇರ್; ಬಯ್ಯ
ನ್, ಬಯ್ಯೆವು; ಕೊಳ್ಳನ್, ಕೊಳ್ಳಿವು.
ಆದೆಗೆ ಎನ್ನದೆ. ತಿನ್ನದೆ, ಉ್ಣಾದೆ. ಒಲದೆ, ಬಯ್ಯದೆ, ಕೊಳ್ಳದೆ.
ಜಃ ಕಛ್ ಖಿ ಧಾತುವಿಗೆಲ್ಲಿಯುಂ ದ್ಹಿತ ತಮಿಲ್ಲ ಕಳಲೋ
ದು, ಕಳಲ್ಪ ೦ದಂ, ಕಳದೆ ಬಂದಂ ಇಂತಬ್ವುದು.
ಗದ್ಧೂ.
ಇದು ಸಮಸ್ತಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದ ಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಫ್ಪ ಶಬ್ದ ಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಸಂ
ಧಿಕಾರ್ಯಮೆಂಬ ಪ್ರಥಮಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
೧ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
88 ೩ಅ. ೩ 08. ಲಿಂಗಚತುಷ್ಟಯಂ, THR 4 NOMINAL THEMES.
೨ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ. 11. CHAPTER.
ಬ ಆಜ ಪೂ?
ನಾಮಪ್ಕರಣಂ.
ON NOUNS.
EE
ಸೂತ್ರ).
ಕ್ರಿಯೆಯಂ ನುಡಿಯದುದು ವಿಭ
Nominal themes
(ಲಿಂಸಂ,8.85)) ೫೫9 ಕ್ರಿ 'ಯನಿಲ್ಲದುದರ್ಥಮುಳ್ಳು ದಂತದು ಲಿಂಗಂ |
either primary Ver-
bal forms (ಕ್ರತಿ), 0೫ ಮ
ಸಂ ಕ (ಕ ರಯ ಹ ತ್ತದ್ಧಿತಸಮಾಸನಾಮಸ್ಥಿತಿಯಿಂ | 72 |
so, Chapter IV),
or Compound forms (ಸವ ಸ hl 111), or Ready nouns ಹ Their 1601618100
ಹದಜೆ «ದಂ.
ಕ್
ಕ್ರಿಯೆಯಂ ನುಡಿಯದುದು, ವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಇಲ್ಲದುದು, ಅರ್ಥಂ ಉಳ್ಳುದು, ಅಂತು ಅದು
ಲಿಂಗಂ; ನಿಯತಚತುರ್ಭೇದಂ, ಅದು ಆರಯೆ, ಕೃತ್ತದ್ದಿತಸಮಾಸನಾಮಸ್ಥಿತಿಯಿಂ. |
ಅನ್ಭುಯಂ.
ಕ್ರಿಯೆಯಂ ನುಡಿಯದುದು, ವಿಭಕ್ಕಯಂ ಇಲ್ಲದುದು, ಅರ್ಥಂ ಉಳ್ಳು ದು, ಅಂತು ಅದು
ಲಿಂಗಂ; ಅದು ಆರಯೆ, ಕೃತ್ತದ್ದಿ ದ್ಧಿತಸಮಾಸನಾಮನ್ಧ ತಿಯಿಂ ಸಹಿತ
ಟೀಕು.
ಕ್ರಿಯೆಯಂ-ಕ್ರಿಯಾರ್ಥವಂ; ನುಡಿಯದುದುಹೇಳದುದು; ವಿಭಕ್ತಿಯಂ-ಸಪ್ತವಿಭಕ್ತಿಗ |
ಳಂ; ಇಲ್ಲದುದು-ಇಲ್ಲದೆ ಇರ್ದುದು; ಅರ್ಥಂ-ಪುರುಳ್; ಉಳ್ಳುದು-ಉಂಬಾದುದ್ದು; ಅಂತು- |
ಹಾಂಗೆ; ಅದು-ಅದು; ಲಿಂಗಂಗಲಿಂಗವೆನಿಸುವುದು; ಅದು-ಆ ಲಿಂಗಂ; ಆರಯೆ-ವಿಚಾರಿಸೆ; ಕೃತ್ತ
ತನಮಾಸನಾಮಂ-ಕೃಲ್ಲಿಂಗಮೆಂಬ, ತದ್ದಿತಲಿಂಗಮೆಂಬ, ಸಮಾಸಲಿಂಗಮೆಂಬ ನಾಮಲಿಂಗ |
ನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂಇರ್ಸೆಯಿಂದೆ; ನಿಯತ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ; ಚತುರ್ಭೇದರನಾಲ್ಕು ಭೇದವಾಗಿ
| ರ್ಪು ದು,
1) 1೩ &. Weber's Indische Studien IV, p. 291 we have the following: ನಾಮೆ ಪ್ರೀಪುಕಾರಂ ೧5
| ಪತಿ ಕೃತಿ-. ತದ್ದಿತಸಮಾಸಸಂಜ್ಞಾಭೇದೇನ.
ಣು
ಲಿಂಗವಿಭಕ್ಕಿ ಮಾಲೆ, DECLINATION ೦೫ THE THEMES.
ಮತ್ತಿ.
ಲಿಂ
ಕ್ರಿಯಾವಾಚಕಮಾಗಿ ಸಲ್ಲದುದು, ಸಪ್ತವಿಭಕ್ಷಿಗಳನಿಲ್ಲದುದು, ಸಿರರ್ಥಮಾ
ಗಿ ಸಲ್ಲದುದು ಲಿಗಮೆನಿಸುಗುಂ; ಆ ಲಿಂಗಂ, ಕತ್ತೆಂದು, ತದ್ದಿ ತಮೆಂದು, ಸಮಾಸ
ಮೆಂದು, ನಾಮಮೆಂದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ತೆಜನಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೧,
ನಾಮವಿಭಕ್ತಿ ಪತ್ತಿಸುಪುದು
ಕೃತ್ತಿಂಗೆ.-
ಮಾಡಿದ, ಬೇಡಿದ, ನೋಡಿದ ಕೂಡಿದ ಬೂದಿರಿಸಿ, ಫತನಜ”ಪುದು (8. 78)
ತರುವಾಯಿಂ- ಮಾಡಿದು, ಮಾಡಿದನು, ಮಾಡಿದನಿಂ, ಮಾಡಿದಂಗೆ, ಮಾಡಿದನ
ತಳ, ಮಾಡಿದನ, ಮಾಡಿದನೊಳ್ ಬಂದೀ ಪರಿ ವಿಭಕ್ತಿಮಾಲೆಯಕ್ಕುಂ. ತಣ್ಣ
ನಿರ್ದ ಜಸದಿಂ ಬೆಳ್ಳಿಂಗಳು ಮಾಡಿದು. ಬೇಡಿದನಿಪ್ಪಮಂ (ಸುಲಿಪುದು) ಸಲಿಪುದು
ಕರ್ಣಂಗೆ. ಜನ್ಮವ್ರತಂ ಕೂಡಿದುಗೆರಡು ತಾ ಬಗೆವಾತನುಂ ನರಕದೊಳ್ ಬೀಲ್ತಲ್ಲಿ
ಗೇಂ ಸಂದಯಂ.
ತದ್ದಿ ತಕ್ಕ್.
(ಆಅಡಪ_-ವಳ, 8. 198) ಆಡಪವಳ, (ಮಡಿ-ವಳ) ಮಡಿವಳ ಬಂದಿರಿಸಿ, ತದ್ದಿ ತ
ಮನಣ?ಪುದು; ತರುವಾಯಿಂ-ಅಡಪವಳಂ, ಅಡಪವಳನಂ, ಅಡಪವಳನಿಂ, ಅಡ
ಪವಳಂಗೆ, ಆಅಡಪವಳನತ್ತಣ%, ಅಡಪವಳನ, ಅಡಪವಳನೊಳ್ ಇಂತಕ್ಕುಂ.
ಪಟ್ಟಮಾಸಂಗಳಂ'' ಸಪ್ಯವಿಭಕ್ಕಿಯೂ ಪತ್ರಿಸುವುದು
ಕನ್ನಡಸಮಾಸಕ್ಕೆ..
(ತೆಂ+ಗಾಳಿ) ತೆಂಗಾಳಿ, ತೆಗಾಳಿಯಂ, ತೆಂಗಾಳಿಯಿಂ, ತೆಂಗಾಳಿಗೆ, ತೆಗಾಳಿ |
| ಯತ್ಮಣ್ಂ, ತೆಗಾಳಿಯ, ತೆಗಾಳಿಯೊಳ್.. (ಇಮ್.ಮಾವು) ಇಮ್ಸ್ಮಾವು; ಪ್ರೂ
pe | ರೈದು; ಕುಡುವಿಲ್ಲಂ; ಮರಗಿಡುಬಳ್ಳಿ; ಪುಲ್ಪೊಡಖು್; ಪಕ್ಕಿಮಿಗಂಗಳ್; ಮುಂಗಯ್.
9 ಕ್ಸ್
| "| ಸಂಸ್ಕೃತಸಮಾಸದಲ್ಲಿ...
ಗೆ | ಪುರವನ, ನೀಲೋತ್ರಲ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಸದಯ, ತರುಲತೆ, ಜಿತಮದನ ಖಂಬಿವು
de | ಮವಬಂತೆ ಲಿಗಂಗಳಪ್ಪುವು; ಇವರ್ಕಂ ವಿಭಕ್ತಿ ಪತ್ತಿಸುಪುದು-ಪುರವನು, ಪ್ರರವ
‘NH | ನಮಂ, ಪುರವನದಿಿ, ಪುರವನಕೆ, ಪುರವನದತ್ತಣ, ಪ್ರರವನದ, ಪ್ರರವನದೊಳ್.
ಸ್ರ" | 1) ಸಂಸ್ಕ ತದಲಿ ದಿಂದಾಿದಿ 6 ಸಮಾಸಂಸಳಾಸುವ
|) | | ) ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ರ DN ೯ ೧೬ ಲು ವವು.
90 ೩ ಅ. ೩೦೫8. ಕೃತ್ತುಗಳ್, PRIMARY VERBAL NOUNS.
ಆದವಿಷ್ಣು ಎಂಬ (ಕನ್ನಡದ) ಗಮಕಸಮಾಸಮುಂ (5. 168) ಖರಿದೀವ ಎಂ
ಬ (ಕನ್ನಡದ) ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸಮುಂ (8. 167) ಫಸ್ಟ ವಿಪ್ಟಲಿಂಗಂಗಳ್; ಇವುವು
ಮಣಂತೆ ಸಲು ವು.-ಜಲದನಿಭೋದಸ್ಸ ಲನಾದವಿಷ್ಣುವಿಜಯಾದಿತ್ಯಂ; ಪಿರಿದೀವಂ
ನಿಲೆನುಡಿವಂ.
ನಾಮಲಿಂಗಕ್ಕೆ...
ಅರಸ್ತ ಇಂದ್ರ, ಮೊಲ, ವರಾಹ, ಹರಿಣ, ಮೂಪಕ ಯಂದಿರಿಸಿ, ಸಹ್ಮವಿಚಕ್ತಿ
| ಯಂ ಪತ್ತ್ರಿಸುವುದು--ಅರಸಂ, ಅರಸನಂ, ಅರಸನಿಂ, ಅರಸಂಗೆ, ಅರಸನತ್ಕಣಿ, ಅ
ರಸನ, ಅರಸನೊಳ್. ಈ ಪರಿಯಿನಜಖ್ವುದು. ಅರಸಂ ಮೂರ್ಬಂ; ಶಚಿವರ್ ಸರ
ಸ್ಪತಿದ್ರೋಹರ್. ಆರಸನೆಂಬುದರ್ಕೆ ಅರಸು ಎಂದುಮುಂಟು. ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಮಂ ನು
ಡಿವ ಧಾತು ಲಿಗಮಲ್ಲವು?. ನೋಡು, ಬೇಡು, ಇಸು, ಪಸು ಯಂಬಿವು ಮೊದ
ಲಾದುವು.
ಸೊತ್ರಂ.
As a primary ಭೂತಭವಿಪ್ಯಶ್ತಿ ಯೆಗಳು
Verbal noun of a ಪೇತವಿಚಕ್ಕಿಗಳನುಪ೫ ಯೆ Kl ತ,ಪ್ಪುವಸಂ |
pure Canarese root ತ
is used the 824 ಭೂತಂ ಸುಪ್ರತಿವಿಧಿಗಳೂ
Person Singular of ೩೦
ಯ ಮಧ್ಯಮೋತ,ಮಕ್ರಿಯೆಗಳೊಳಂ || 73 ||
tenses with their Augment (©Aಮೆಂ, $s. 221; 282), but without their Affixes (ವಿಭಕ್ತಿ). (In
grammars of the present time these two forms are counted as Participles, and called by some
“Relative Participles”. Cf. 5. 143; 168; 170; 171; 208; 213).
ಬಂ
ಪದಜೇೇದಂ.
ಭೂತಭವಿಷ್ಯ ತ್ತಿ ಯೆಗಳ್ ಉಪೇತವಿಭಕ್ತಿಗಳಂ ಉರಯ, ಕೃತ್ತು ಅಪ್ಪುವು; ಅಸಂಭೂ
ರು
ತಂ ಸಂಪ್ರತಿ ವಿಧಿಗಳೊಳ್, ಆ ತೆಬಿದಿಂ ಮಧ್ಯ ಮೋತ್ತಮಕ್ರಿಯೆಗಳೂಳೆಂ.
ಅನ್ಚುಯ 0.
ಸಂಪ್ರತಿ ವಿಧಿಗಳೊಳ್, ಆ ತೆಬಿದಿಂ ಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಕ್ರಿಯೆಗಳೊಳಂ ಅಸಂಭೂತಂ. ಉ
ಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಭೂರ್ತಭೂತಕಾಲದ; ಭವಿಷ್ಯ ತ-ಭವಿಷ್ಯ ತ್ವಾಲದ; ಕ್ರಯೆಗಳ್-ಕ್ರಿಯಾಪದಂಗಳ್; ಉಪೇ
ತಾತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೂಡಿರ್ದ; ವಿಭಕ್ತಿಗಳಂ-ಕ್ರಿಯಾವಿಭಕ್ತಿಗಳಂ; ಉಟ್ಯೆಕಳಿಯೆ; ಕೃತ್ತು-ಕೃಲ್ಲಿಂ
1) Unaltered Verbal themes are, however, used as nominal themes (ತದ್ದಿ so) when they are
considered as not expressing the manner of verbal action (ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ; 8668. 218),
ಖೆ) (b |
॥| by ೫0
ಕೃತ್ತುಗಳ್, ೫೫೫೩೫೪ VERBAL NOUNS, 91
ಗಂ; ಅಪ್ಪುವು-ಆಗುವವು; ಸಂಪ್ರರ್ತಿವರ್ತಮಾನಕಾಲಕ್ತಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ; ವಿಧಿಗಳೂಳ್ಇವಿಧಿಕ್ರಿಯೆಗ
ಳಲ್ಲಿ; ಆ ತೆಬಿದಿಂ-೮ಆ ರೀತಿಯಿಂದೆ; ಮಧ ಮ-=ಮಧ್ಯ ಮಪುರುಷದ; ಉತ್ತಮ್ಮಉತ್ತಮಪುರು
ಷದ; ಕ್ರಯೆಗಳೊಳಂ-ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲಿಯುಂ; ಅಸಂಭೂತೆಂ-ಳೃತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಭೂತಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಭವಿಪ್ಯಂತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಯುಂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಂತರ್ಗತಾಗ
ಮಂಗಳಂ ಬೆರಸಿರ್ದು, ವಿಭಕ್ತಿಮಾತ್ರಮೂ ಕಳೆಯೆ, ಫಲ್ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು; ವರ್ತ
ಮಾನಕ್ರಿಯೆಯುಂ ವಿಧಿಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಮಧ್ಯಮಪುರುಪಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಉತ್ತಮಪುರುಷ
ಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ರಲ್ಲಿಂಗಮಾಗವವರ್ಕೆ (ನಾಮ) ವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಪತ್ತಿಸಲಾಗದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ. |
ಭೂತವತಿಯ ಕ ಶಿಂಗೆ -ನಲಿದುಂ ಖಂಬಲ್ಲಿ ಅಮ್ ಎಂಬ ವಿಭಕ್ಕಿಯಂ ಕಳೆದು,
ನಲಿದ ಎಂಬ ಕ ತ್ರನಿರಿಸಿ, ನಾಮವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಪತ್ತಿಸ್ಸಿ ನಲಿದ, ನಲಿದನಂ, ನಲಿದ
ನಿಂ ಎಂದು, ಮಾಲ್ಬುದು. ನಲಿದಂ; ಬಂದಂ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಮದಗಜವೆರಡಣ ಬಾಲದ
ಮೊದಲು ಪಿಡಿದೆಶ್ತಿಯೊತ್ತಿ ನುರ್ಗುತ್ತಿರೆಯಾ |
ಸ್ಕದಿನೊಗುವ ರಕ್ತಮುರಿಯೆನೆ
ತಿದಿಯೊತ್ತುವ ಕಮ್ಮಜಂಬೊಲಿರ್ದಂ ಭೀಮಂ | ಕಂದಂ |
ಬಂದನೀಗಳ್ ಪೆಜನಲ್ಲಂ ದುರ್ಜಯಂ ಕೌರವಳುಳನಳಿನೀಕುಂಜರಂ ಭೀಮಸೇನಂ!
ಭವಿಷ್ಯಂತಿಯ ತ್ತ ತ್ಲಿಂಗೆ-ಬೇಡುವಂ, ಪೊಯ್ತ ೦.
ತತ್ತಾಗದವರ್ಕೆ- ನೋಡಿದಪಂ, ಮಾಡಿದಪಂ (Present 1608); ಕುಡು, ತು
ಡು (Imperative); ಬೇಡಿದಯ್, ಬೇಡಿದಿರ್ (2nd Persons of the Past); ಪಾ
ಡುವೆನ್, ಪಾಡುವೆವು (1st Persons of the Future) wಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರ).
ಏನುತಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಂಗಳು
also verbal roots ಮೆನಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಾವವಚನುಗಳನಾ |
formed of Sanskzt
©
abstract Verbal ಯ್ಹನಿತರ್ಕಯಿಸುಪ್ರತ್ಯಯ
5. 78 concerns
nouns (ಭಾವವಚ
ನಂ) by means of
ಇಸು (ನ, 54).
ವನೆ ಪತ್ತಿಸಿ ನಿಜ್”ಸೆ ಬರ್ಕಮಾ ತೆಳ್ಳಿಂಗಂ | 74 |
ಜಾರ ಗಾ ಕಾನಾ ESSER ತಾತ STEERS EES
92 ೩೮.20೫. ಕ್ರಿಯಾವಾಕ್ಯಲಿಂಗಂಗಳ್, SENTENCES AS NOMINAL THEMES.
ಪದಜೆ €ದಂ.
ಲ
ಐಂ
ದ
ಇನುಪ್ರತ್ಯು
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಆ ಕೃಲ್ಲಿಂಗಂ ಬರ್ಪುದು... ಉಳಿದದ್ದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀತ್,
ವಿನುತ ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಂಗಳುಂ-ಕ್ರಿಯಾಸ್ತರೂಪಂಗಳುಂ; ಬನಿಸುವಾಐನಿಸು
ವ; ಸಂಸ್ಕೃತದ-ಸಕ್ಕದದ; ಭಾವವಚನಂಗಳಂ-ಭಾವವಾಚಿಗಳಂ; ಆಯ್ದು-ಆಯ್ದು ಕೊಂಡು;
ಅನಿತರ್ಕಂ-ಅಷ್ಟರ್ಕೆಯುಂ; ಇಸುಪ್ರತ್ಸಯವನೆ-ಇಸು ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯವನೆ; ಪತ್ತಿಸಿ-ಪೊರ್ದು
ಗೆಯಂ ಮಾಡಿ; ನಿಉೌಿಸೆ-ನಿಯುಗೆ ಮಾಡೆ; ಆ ಕೃಲ್ಲಿಂಗಂ-ಆ ಹಿಂದೆ ಹೇಳ್ದ ಕೃಲ್ಲಿಂಗಂ; ಬರ್ಕುಂ-
ಬರ್ಪುದು.- -ಅದೆಂತೆಂದೊಡೆ. -
ವಿಚಾರಂ.
ಭಾವ ಭಂಗ ಭಾಗ ಭೋಗ ಧ್ಯಾನವೆಂಬಿವಾದಿಯಾದ ಭಾವವಾಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸುಪ್ರತ್ಛ
ಯಂ ಪತ್ತೆ, ಭಾವಿಸು ಭಂಗಿಸು ಭಾಗಿಸು ಭೋಗಿಸು ಧ್ಯಾನಿಸು ಎಂದು, ಕಂನಡಕ್ಕೆ ಧಾತುವಾ
ದಲ್ಲಿ ಆಖ್ಯಾತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಂಗಳಾಗೆ, ಭೂತಭವಿಷ್ಯ ಪ್ರಿ ಯೆಗಳುನೇತವಿಭಕ್ತಿಗಳನುಲ್ಯೆ,
ಕೃತ್ತಪ್ಪುವೆಂದಯೌವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತ್ರಿಯಾತ್ಮಕಂಗಳಪ್ಪ ಗ ಭಾವವಚನುಗಳನಾಯ್ತು ಕೊಂಡು,
ಇಸುಪುತ್ಯಯಮಂ ಪತ್ತಿಸ್ಸಿ ತಲ್ಲಿಂಗಮಂ ಮಾಬ್ಬುದು.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ಭಾವಿಸಿದಂ, ಭಂಗಿಸಿದಂ, ಭಾಗಿಸಿದಂ, ರಂಗಿಸಿದಂ, ರಾಗಿಸಿದಂ, ಭೋಗಿಸಿದಂ,
ಪ್ರೇರಿಸಿದಂ, ವರ್ಣ್ಸಿದಂ, ವರ್ಶಿಸಿದು, ತರ್ಜಿಸಿದಂ; ಚರಿಸಿದಂ, ಚರಯಿಸಿದೂಂ; ಥ
ರಿಸಿದಂ, ಧರಯಿಸಿದಂ.
ಜಳನಿದಿ ಜಳಚರಚಯಮಂ ರತ್ತಚಯಮುಮಂ ಧರಿಸುವ ಪೊಲ್.
ಸೂತ್ರಂ.
ಸಮುಪಾತ್ರಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಮಾ
ಗಂ ಪ್ರಮಾಲೆಯುಂ ಸುಕವಿರಚಿತನಾಮಮದಾದು |
ave been consi- ಬ್ರ
1 1 ದಮರ್ಗುಂ ಲಿಂಗಂ ಮಾರ್ಗ
emes (cf. 5, 61).
ನಾಮಂಗಳ್, READY NOUNS: SUBSTANTIVES.
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲ
ಸಮುಪಾತ್ಮಕ್ತಿಯೆಯುಂ ವಾಕ್ಯಮಾಲೆಯುಂ ಸುಕವಿರಚಿತನಾಮಂ ಅದು ಆದ ಅಂದು
ಅಮರ್ಗುಂ ಲಿಂಗಂ; ಮಾರ್ಗಕ್ರಮಮಂ ಕಾಣಲ್ವೈ ಬರ್ಪುದು ಆದ್ಯರ ಕೃತಿಯೊಳ್.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಸಮುಪಾತ್ರಕ್ರಿಯೆಯುಂ ವಾಕ್ಯಮಾಲೆಯುಂ ಸುಕವಿರಚಿತನಾಮಂ ಅದು ಆದಂದು ಲಿಂ
ಗಂ ಅಮರ್ಗುಂ; ಮಾರ್ಗಕ್ರಮಮಂ ಆದ್ಯರ ಕೃತಿಯೊಳ್ ಕಾಣಲ್ಕೆ ಬರ್ಪು ದು.
ಹಟೀತು.
ಸಂ-ಲೇಸಾಗಿ; ಉಪಾತ್ರ-ಎಯ್ದಲ್ಪಟ್ಟ; ಕ್ರಿಯೆಯುಂ-ಕ್ರಿಯೆಯುಂ; ವಾಕ್ಫ ಮಾಲೆಯುಂ-
ವಾಕ್ಯಂಗಳ ಸಮೂಹಮುಂ; ಸುಕವಿ-ಸತ್ಯೈವೀಶ್ರರರಿಂದೆ; ರಚಿತ-ರಚಿಸಲ್ಪಲ್ಟ; ನಾಮಂಣಪೆಸ
ಉಕ; ಅದು-ಅದು; ಆದಂದು-ಆದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಲಿಂಗಂ-ಲಿಂಗವೆಂಬ ಸಂಜ್ಞೆ; ಅಮರ್ಗುಂ-ಪೊ
ರ್ದುಗೆಯಪ್ಪುದು; ಮಾರ್ಗಕ್ರಮಮಂ-ಅವಟಿ ಮಾರ್ಗದ ರೀತಿಯಂ; ಆದ್ಭರ-ಪೊರ್ವಕವಿಗಳ್ಳ;
ಕೃತಿಯೊಳ್-ಕಾವ್ಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ಕಾಣಲ್ವ-ಕುರುಹಿಡಲ್ಪಿ; ಬರ್ಪುರ್ದು ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಖಯ್ದಲ್ಪಬ್ಬು ಕ್ರಿಯೆಯುಂ ವಾಕ್ಯಮಾಲೆಯುಂ ಕವೀಶ್ಚರರಿಂ ರಚಿತಮಾಗಿ ನಾ
ಮಮಾದಲ್ಲಿ ಲಿಗಮಪ್ಪುವು; ಅವಣ ತೆಜಮಂ ಪುರಾತನಕ್ತತಿಗಳೆಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬ
ರ್ಪದು.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ತ್ರಿಯಗೆ-ನಮೋಸ್ತುಗಳಿರ್ಪಂದದಿನಿರ್ದಂ (ಎಂಬಲ್ಲಿ) ನಮೋಸ್ತುಗಳೆಂದು ಸ
ವಣರ್ಗೆ ಪೆಸಜಖಾಯ್ದ.
ವಾಕ್ಯಮಾಲೆಗೆ-ಅಹಿಂಸಾ ಪರಮೋ ಧರ್ಮಮೆಂಬುದನಿ ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇ
್ಯರಬ'ದರ್, ತ್ರ ಲೋಕ್ಕಚೂಡಾಮಣ'! (ಉಂಬಳಿ) ತ
ತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಾರಂದು ಶೌತರ್.
ತೋಳ್ಗೂ ಪ್ಪುವನಾಳ್ದರಕ್ಕೆದುವೊತ್ತರದೇವಂ (36 8. ನೆ.
140); ಗುಣಕೈನಲ್ಲಗಣೇಶಂ (8. ನ. 174). ಸೂರ್ಕಾನೆ
ಗಳಾಕರಿ.
ಸೂತ್ರ.
ಕಿತಿಯೊಳೆ ರೂಢಾನ್ಹರ್ಥಾಂ
Ready nouns are: ೩
1, suohof whichthe ಕತಮೆಂದಾ ನಾಮಮಖಲಾ್ಗೆ ಮೂದೆಬನಸಮಾ |
94 2 ಆ. ೩೦೫. ನಾಮಂಗಳ್, READY NOUNS: SUBSTANTIVES.
ಗಂಗ ಉಗ ಸತ್ರೆಯೊಳ್ಳಲಸಿರ್ಪದು ನಿ
where well known
(but tho etymologi- ತನಾಮಂ ಪುಂಚವರ್ಣಕ ತಪರಿಮಾಣಂ || 76 ||
cal analysis of © ಕ
which is not apparent at the first sight, ರೂಥನಾಮಂ, ನ್ಲಿಶ್ತಿ ತನಾಮಂ, ಧಟದೆ ನಾಮಂ); 2, 8೩0% the
meaning of which is self-evident (ಅನ್ನ್ರ್ಥನಾಮಂ್ಯ, 3, such as are of mark i. e. proper-names
(ಅಂಕೆತನಾಮಂ), Those of self-evident meaning are of two kinds: a., such as refer to properties (AJ
ಕಾನುರೂಪಂ); b., such as refer to things (ಅರ್ಥಾನುರೂಪಂ), (In a Canarese grammar of the
Mangalore press ರೂಢನಾಮೆಂಸಳ್ಳೆ bear the name “Appalative nouns,” and ಅನಕ್ಪರ್ಥನಾಮಂಸಳೆ
the name “Denominative nouns’).
ಪದಚ್ಛೇದಂ,
ಕ್ಲಿತಿಯೊಳೆ, ರೂಢಾನ್ವರ್ಥಾಂಕಿತಂ ಎಂದು, ಆ ನಾಮಂ, ಅಲಗೆ, ಮೂದೇಖಿಂ; ಅಸಮಾ
ಸತೆಯೊಳ್ ನೆಲಸಿ ಇರ್ಪು ದು ನಿಶ್ಚಿತತಾಮಂ ಪಂಚವರ್ಣಕೃತಪರಿಮಾಣಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕ್ಲಿತಿಯೊಳೆ, ರೂಢಾನ್ರರ್ಥಾಂಕಿತಂ ಎಂದು, ಆ ನಾಮಂ ಮೂದೆಲಿಂ, ಅ6ಗೆ; ನಿಶ್ಚಿತ
ನಾಮಂ ಪಂಚವರ್ಣಕೃತಪರಿಮಾಣಂ ಅಸಮಾಸತೆಯೊಳ್ ನೆಲಸಿರ್ಪ ದು.
ಟೀಕು.
ಕ್ಲಿತಿಯೊಳೆ-ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ; ರೂರ್ಧರೂಢನಾಮಮೆಂದು; ಅನ್ರರ್ಥ-ಅನ್ನ ರ್ಥನಾಮಮೆಂ
ಇ) |
ದು; ಅಂಕಿತಂ-ಅಂಕಿತನಾಮಮೆಂದು; ಆ ನಾಮಂಣ-ಲ ಪಿಂದೆ ಪೇಳ್ದ ನಾಮಲಿಂಗಂ; ಮೂದೆೇ-
ಮೂಯಿ ತೆಖಿನೆಂದು; ಅಬ್ಗೆ-ತಿಳಿಗೆ; ನಿಶ್ಲಿತನಾಮಂ-ರೂಢನಾಮಂ; ಪಂಚವರ್ಣ-ಐದಕ್ಷರ
ದಿಂದೆ; ಕೃರ್ನಾಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಪರಿಮಾಣಂ-ಪ್ರಮಾಣವನುಳ್ಳುದಾಗಿ; ಅಸಮಾಸತೆಯೊಳ್ಸಮಾ
ಸವಲ್ಪದುದಯಿಲ್ಲಿ; ನೆಲಸಿರ್ವದ್ಮನೆಲೆಗೊಂಡಿರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ರೂಢನಾಮಮೆಂದುಂ, ಅನ್ಹರ್ಥ್ಹನಾಮಮೆಂದುಂ, ಅಂಕಿತನಾಮಮೆಂದುಂ,
ನಾಮಂ ಮೂದೆಜನಾಗಿರ್ಪದು. ರೂಢನಾಮಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೆಜನಾಗಿರ್ಪದು.
ಅನ್ವರ್ಥನಾಮಂ ಗುಣಾನುರೂಪಮೆಂದುಂ ಅರ್ಥಾನುರೂಪಮೆಂದುವಿನಾರ್ತೆ
ಆಅಮಾಗಿರ್ಪದು. ಅಂಕಿತನಾಮಂ ಪೆಸಖ್ಡುವ ನಿಪ್ರದಿನೆತಾದೊಡಮಿರ್ಪುದು.
ದಿಟದ ನಾಮಂ (ನಿಶ್ಚಿತತಾಮಂ) ಸಮಾಸಮಿಲ್ಲದೊಂದಕ್ಕರಂ ಮೊದಲಾಗಿ ಎ
ಯ್ರ ಕೈರಂಬರಮುಂಟು. ॥
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ರೂಢನಾಮಕ್ಕೆ--ನೆಲಂ, ಪೊಲಂ, ಚಲಂ, ಜಲಂ ಖಂಬಂತೆ.
1) The contrary of ರೂಥಂ (ರೂಡಿ) is ಯೋ? “etymology,” “derivation of a word’s meaning
from its rooi”, the meaning of a word found by means of etymology” (Roth and Bohtlingk’s
Dictionary 8. 7. ಯೋ?)ಿ.
| 11
| & Adj
| ನಟಿಸು
which 8
miate |
ಬಗ್ಗು
such the
€1-11118
tes (A) |
' of the
ನುಂಗ
4 11111.
siting | |
ಸ್ 2
ಗುಣವಾಚಿಗಳ್, ADJECTIVES. 95
ಗ್ಗೇಖಾನುರೂಪಾನ್ಹ ರ್ಥಕ್ಕೆ-_ದಾನಿ ದಯಾಪರನತ್ಯಭಿ
ಮಾನಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಯಶೋರ್ಥಿ ನೀತಿಜ್ಞ ೦ಖಿ|
ದ್ಯಾನಿಲಯನೆನಿಪ ನಪಂ || ಕಂದಭಾಸಂ |
ಅರ್ಥಾನುರೂಪಾನ್ಹ ರ್ಥಕ್ಕೆ.._ಹೆಳೆಗಾಲಂ, ನಿಡಿಮೂಗಂ, ಕುಸಿಗೊರಲೂ, ಸ
ವಟೆವಾಯು, ಗುಳ್ಳಿ ಗಂ೯೩೦, ಹಲ್ದಲೆಯಂ
ಉಂಬಂತೆ.
ಆಂಕಿತನಾಮಕ್ಕೆ..ಕಾಟಂ, ಕಸವಂ, ಮಾಚಂ, ಮಾರು ಬಂಬಿವು ಮೊದಲಾ
ದುವು. ಸ್ಲಾರ್ಥಕ್ರಮದವೆಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಮಾ ತೆಜದೆ ಸ
ಲ್ಹುದು.
ದಿಟದ ನಾಮಂಗಳ ಅಕ್ಷರವು ತಿಗೆ-ಹೂ, ಮರಂ, ಹೊತ್ತಗೆ, ಕವಳಿಗೆ, ಕ್ಟ
ಪತ್ತಿಗೆ,
i ಸೂತ್ರ).
A number of ಒಳ್ಳಿತು ಮೆಲ್ಲಿತು ಬೆಟ್ಟಿತು
ready nouns is call- ತಳ್ಳಿತು ಬಸಿದಸಿದು ಕಡಿದ) ನಿಡಿದಿನಿದೆಂಬಂ |
ed Adjectives (ಸು
ಇವಚನಂ), 8೫0೪ ತುಳ್ಳುವು ತುದುಕಡೆಯೆನೆ ಕೈ
aE tor: ಕೊಳ್ಳಿಂ ಗುಣವಾಚಿ ಮೇಣಬ್ರಕಾರಂ ದಿತ್ತೆಂ | 77 |
minate in ಈ and
ದು, Those with final ತು may double the ಶ of this syllable (01, Ss. 147; 152; 158; 178; 179, 181;
184; 208; 219; 220; 300).
ಪದಚೇದೆಂ.
೪೨
ಒಳ್ಳಿತು ಮೆಲ್ಲಿತು ಬೆಟ್ಟತು ತೆಳ್ಳಿತು ಬಸಿದು ಅಸಿದು ಕಡಿದು ನಿಡಿದು ಇನಿದು ಎಂಬಂತೆ ಉ
ಳ್ಳುವು|| ತು || ದು || ಕಡೆ ಎನೆ, ಕೈಕೊಳ್ಳಿಂ ಗುಣವಾಚಿ; ಮೇಣ್ ತುಕಾರಂ ದಿತ್ವಂ.
ಅನ್ಭುಯಂ.
ಗುಣವಾಚಿ ಕೃಕೊಳ್ಳಿಂ; ಮೇಣ್ ತುಕಾರಂ ದ್ರಿತ್ರಂ. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ರಯಂ.
ಟೀ.
ಒಳ್ಳಿತು-ಒಳ್ಳಿ ತೆಂದು; ಮೆಲ್ಲಿತು-ಮೆಳ್ಸಿತೆಂದು; ಬೆಟ್ಟ ತು-ಜಿಟ್ಟತೆಂದು; ತೆಳ್ಳಿತುತೆಳ್ಳಿತೆಂದು;
ಬಸಿದು-ಬಸಿದೆಂದು; ಅಸಿದು-ಅಸಿದೆಂದು; ಕಡಿದು=ಕಡಿದೆಂದು; ನಿಡಿದುನನಿಡಿದೆಂದು; ಇನಿದು-
ಇನಿದೆಂದು; ಎಂಬಂತೆ-ಎಂಬಹಾಂಗೆ; ಉಳ್ಳುವು-ಉಂಟಾದ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ತುದುಕಡೆಯೆನೆ-ತುಕಾ
ರಾಂತ ದುಕಾರಾಂತನೆನೆ; ಗುಣವಾಜಿ-ಗುಣವಜನಂಗಳಿಂದು; ಕೈಕೊಳ್ಳಿಒಡಂಬಡಿಂ; ಮೇ
ಣ್-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತುಕಾರಂ-ತುಕಾರಾಂತಂ; ದ್ವಿತ್ವಂ-ದಿರ್ಭಾವಂ.
96 2೮.2 0೫. ಸರ್ವನಾಮಂಗಳ್, PRONOUNS.
ವೃತ್ತಿ.
ತುಕಾರ ದುಕಾರಂಗಳೆ ಕಡೆಯಾಗಿ ಪಲವು ಗುಣವಚನುಗಳೊಳವು; ಅವ
ಆಕೊಳ್ಳುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಧ್ಲಿತ್ತಮುಂಟು.
| ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಬೆಟ್ಟಿತು (ಬಟ್ಟಿತು), ಬೆಟ್ಟಿತ್ತು (s. 8S. 189); ದಟ್ಟಿತು, ದಟ್ಟಿತ್ತು; ಭ್ಯ
ತ್ತು; ಮೆಲ್ಲಿತು, ಮೆಲ್ಲಿತ್ತು; ತೆಳ್ಳಿತ್ತು, ತೆಳ್ಳಿತ್ತು; ತೋಬ್ತ್ತು (3. ನ. 139); ನೇ
(ನೇಉೌತ್ತು? 8. ನಃ. 88; 139; 158; 220); ಕೂರಿತ್ತು'; ಉದ್ರಿತ್ತು; ನುಣ್ಣ
ತಣ್ಣಿತ್ತು; ಬಣ್ಣ ತ್ತು; ಗುಂಡಿತ್ತು [M. ೩. ಗುಣ್ಣ ತ್ತು]; ಆಗಲಿತ್ತು; ದೊ
ಉಂಬಂತೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುದು.
ದುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ -ಬಸಿದು, ಅಸಿದು, ಕಡಿದು, ನಿಡಿದ, ಕರಿದು ಬಿಳಿದು ಏಂ
ಬಂತಲಬ್ವುದು.
ಸೊತ್ರಂ.
ಅದುವಿದುವುದುವಾವುದುವೆ
ಅದು, ಇಡು, ಉರು, ಅದು ಪೆಖತೇವ್ಸೆಅದೆನಿಪ್ಪ ಶಬ್ದಂಗಳ, |
ಆವುದು, ಇಲ್ಲದ್ಭುಪೆಲಿ ಕ ೫ ೧೦೧0
ತು, ಏನ್ಮ ಪೆರಿ ೩೯6 ಪ್ರ ದೆ ಸರ್ವನಾಮಮಕ್ಕುಂ
ಗ ವಿದಗ್ಧ ರಿವನಬ್ದು ನಲ ಲಿಂಗಸ್ಪಿತಿಯೆೊಳ್ | 78 |
called Pronouns (ಸ
ರ್ವನಾಮಂ), ಗಸ
(except ಎನಿ, 8. 79) {o the 3 (principal) genders (see ಕ 188; 150; 151; 152; 208; 219; 220),
ಪೆದಜೇದಂ.
ಲು
ಅದು ಇದು ಉದು ಆವುದು ಎಲ್ಲದು ಪೆರಿಿತು ಏನ್ ಪೆಖಿದು ಎನಿಪ್ಪ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ತಪ್ಪದೆ
ಸರ್ವನಾಮಂ ಅಕ್ಕುಂ; ವಿದಗ್ಬರ್ ಇವಂ ಅಬೌದು, ನಿಯ್ಕ ಲಿಂಗಸ್ಪಿ ತಿಯೊಳ್.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಎದಗ್ಗರ್ ಇವಂ ಅಯೀದು, ಲಿಂಗಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್ ನಿಲೀಕೆ ವಂಬುದನ್ವಯೆಂ.
ಟೀತು.
ಅದು-ಅಡೆಂದು; ಇರ್ದುಇದೆಂದು; ಉದು-ಉದೆಂದು; ಆವುದು-ಆವುಡೆಂದು; ಎಲ್ಲದು= |
ಎಲ್ಲದೆಂದು; ಪೆಬಿತ್ತುಪೆಲಿತೆಂದು; ಏರ್ನ್ಏನ್ ಎಂದು; ಪೆಖಿದು-ಪೆಬಿದೆಂದು; ಬನಿಪ್ಟ ಶಬ್ದಂ
ಗಳ್=ಎನಿಸುವ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ತಪ್ಪದೆ-ತೊಲಗದೆ; ಸರ್ವನಾಮಂ-ಸರ್ವನಾಮಂಗಳ್; ಅಕ್ಕು
1M. , 17 11080 8 instances has the 5. M. B.concludes with ತೆಳ್ಳಿತ್ತು.
|
| | 800 ॥
| forall the
aswell in
| gular ag fy
| Tal (ef, §,
ಏನ್ THE PRONOUN EN. 97
ಅಪ್ಪೈವು; ವಿದಗ್ಗರ್- ವಿದ್ಛಾಂಸರ್; ಇವಂ-ಈ ಸರ್ವನಾಮಂಗಳಂ; ಅಯ್ದು-ತಿಳಿದ್ದು; ಲಿಂಗಸ್ನಿ
ತಿಯೊಳ್- ತ್ರಿವಿಧಲಂಗಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್; ನಿೌಕೆ-ನಿಯಿಗೆ ಮಾಡುಗೆ.
ವೃತ್ತಿ ಕ
ಅದು, ಇದು, ಉದು, ಆವುದು, ಎಲ್ಲದು, ಪೆಅತು, ಏನ್, ಪೆಜದು (ಆ
ಉನಿಪ್ರ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ಆದಿಯಾದವು ಸರ್ವನಾಮಂಗಳ್,
ಸೂತ್ರ).
ಐನೆಂಬ ಸರ್ವನಾಮಂ
ಏನಿ, however,
is used, asit stands, ತಾನದು ದಲ್ಲಿಂಗದೇಕವಚನಂ ನಿಜದಿಂ |
for all the genders
as well in the Sin- ಖೀನಂ ಬಹುವಚನಾರ್ಥಮ
gular as in the Plu ನಾನಲಾಲತ್ತು ಮತ್ತೆ ಷ್ಟ ತಿಪದ ತಿಯೊಳ್ I 79 I
(aN) © ಕೌ
ral (cf. 8, 112).
ಪದಚೇೇದಂ.
ಲ
ಏನ್ ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಂ ತಾಂ ಅದು ದಲ್ ಲಿಂಗದ ಏಕವಚನಂ ನಿಜದಿಂ; ಪೀನಂ ಬಹು
ವಚನಾರ್ಥಮಂ ಆನಲ್ ಸಾಲ್ಲತ್ತು ಮತ್ತೆ ಕೃತಿಪದ್ದತಿಯೊಳ್.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಏನ್ ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಂ ತಾಂ ಅದು ದಲ್ ನಿಜದಿಂ ಲಿಂಗದ ಏಕವಚನಂ; ಮತ್ತೆ ಕೃತಿ
ಪದ್ಧ ತಿಯೊಳ್ ಖೀನಂ ಬಹುವಚನಾರ್ಥಮಂ ಆನಲ್ ಸಾಲ್ಪತ್ತು.
ಟೀಕು.
ಏನ್ಎಏನೆಂದು; ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಂ-ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಶಬ್ಬ್ದಂ; ತಾನದು-ಅದು ತಾಂ; ದ
ಲ್-ನಿಶ್ರ ಯವಾಗಿ; ನಿಜದಿಂ-ಸ್ಟ ಭಾವದಿಂದೆ; ಲಿಂಗರ-ಲಿಂಗತ್ರಯದ; ಏಕಚವನಂ-ಏಕವಚನಮೆ
ನದು ಮತ್ಮೆವಬಳಿಕಂ; ಕೃತಿಸದ್ಧತಿಯೊಳ-ಕಾಮ್ಯಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ; ಪೀನಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಬಹು
ವಚನಾರ್ಥಮಂ-ಬಹುವಚನದರ್ಥವಂ; ತತ ಧರಿಸಲ್; ಸಾಲ್ಪತ್ತುನಸಲುವಳಿಯಾಯಿತು.
ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಯೋಗಂ ಕ
ಎಏಕವಚನಕ್ಕೆ...ಅವನೇನ್, ಅವಳೇನ್ ಅದೇನ್.
ಬಹುವಚನಾರ್ಥಕ್ಕೆ. ತತ್ರ ರಿಜನಾಲಾಪಂಗಳೇನ್.
ಸಮುದಿತಸಂಖ್ಧಾಷ್ನ್ವಯರಹಿ
Pure Sanskit ಬ ್ಭ್ರ
crude nouns (ಪ್ರಕ್ಸ ತಮೆಸಿಸಿ ವರ್ತಿಪ ನಿ ಘಂಟುವಿನ ನಾಮಪದೋ |
ಸೂತ್ರ).
|
98 2 ಆ. ೩ CH. ಸಂಸ್ಥ .ತಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT.
ರಂ 2
3) are used as no- ತ್ರಮವಪರ್ಣಪುಕ್ಷತಿಗಳಂ
minal themes in Ca-
nares, and are ಸಮಸಂಸ್ಕ ತವೆಸಜನಿಟ್ಟು ಲಿಂಗಂ ಮಾರ್ || 80 ||
then called “perfect ಲ್ 3
Sanskrt” (ಸಮಸಂಸ್ಕ್ರತಂ; ತಕ್ಲ[ಮಂ, 5, 297). They (generally) cannot form compounds with pure Ca-
narese words (01, Ss. 174; 289 860).
ಹವ ದಂ
ಸಮುದಿತಸಂಖ್ಯಾವ್ಯಯರಹಿತಂ ಎನಿಸಿ ವರ್ತಿಪ ನಿಘಂಟುವಿನ ನಾಮಪದೋತ್ತಮವರ್ಣ.
ಪ್ರಕೃತಿಗಳಂ ಸಮಸಂಸ್ಕೃತವೆಸಲಿಂ ಇಟ್ಟು, ಲಿಂಗಂ ಮಾಲಿ್ಬಿರ್.
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸಂ-ಲೇಸಾಗಿ; ಉದಿರಉಂಟಾದ; ಸಂಖ್ಯಾ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳಿಂದೆ; ಅವ್ಳಯ-ಅವ್ಯಯ
ಶಬ್ದಂಗಳಿಂದೆ; ರಹಿಶತಂ-ವಿರಹಿಶಂ; ಏನಿಸಿಎಎನಿಸಿ; ವರ್ತಿಪ-ವರ್ತಿಸುವ; ನಿಘಂಟುವಿನ-ಅಮರ
ಸಿಂಹಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತನಿಘಂಟುಗಳ; ನಾಮಪದ-ಅಭಿಧಾನಪದಂಗಳಾದ; ಉತ್ತಮವರ್ಣ-
ಸುಲಲಿತಾಕ್ಷರಂಗಳಾದ; ಪ್ರಕೃತಿಗಳಂ-ವಿಭಕ್ಕಿರಹಿತಮಾದ ಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಸಮಸಂಸ್ಕ್ರೃತವೆಸಖಿ
ನಿಟ್ಟುುಸಮಸಂಸ್ಕೃತವೆಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟು; ಲಿಂಗಂ ಮಾಲರ್-ಶಬಜರ್ ಲಿಂಗವಂ ಮಾಡುವರ್.
ಲ ನ (ಸ) ಕು ಎಇ
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಖ್ಯಾಪ್ಯಯಂಗಳಂ ಕಳದಟ್ದ ನಿಘಂಟುವಿನ ಸುಲಲಿತಾಕ್ಟರಂಗಳಪ್ಪ ನಾ
ಮಪುಕ ತಿಗಳಂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸರಿ ಮಾಡಿ, ಸಮಸಂಸೃತಮೆಂಬ ಪೆಸಜನಿಟ್ಟು ಶಬಜ
Ye ವ್ ಈ ಯ ದೀಕ್ಷಾ
ರ್ ಲಿಂಗಮಂ ಮಾಲ್ಟ ಥ್ರ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
(ಕಾಮ) ಕಾಮಂ, (ಭೀಮ) ಭೀಮು, (ರಾಮ) ರಾಮಂ, (ಸೋಮ) ಸೋ |
ಮಂ, (ನಾರದ) ನಾರದಂ, (ನಾರಾಯಣ) ನಾರಾಯಣಂ ಎಂಬಂತೆ.
ಆ ಸಮಸಾಸ್ವಾತಂಗಳನಚ್ಚ ಗನ್ನಡದೊಳ್ಳೆರಸಿ ಸಮಾಸು ಮಾಡಲಾಗದು; ಅ
ದರ್ಕ್ಯದಾಹರಣ...
ಅರಸುಕುಮಾರನನಾಯತ
ತರಗಡೆಗಣ್ಣಿಂದೆ ನೋಡಿ ಕೆಳದಿಸಮೇತು |
ಪರಿಗತನಗೆಯಿದಿರ್ದಂ
ಗುರುನಾಣಖಾಭರದಿನೆಬಗಿ ಮುಖತಾವರೆಯೂ || ಕಂದಂ ||
ಕಣ್ಣಮಲಮೆಂಬಂತೆ.
| Sans
| Prono
ficiple
ಕಿ,
being
Compo
form 1
111.
ಸಂಸ್ಕ ಎಕಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT.
ಸೂತ್ರಂ.
ಯಿದಿತಮೆನಿಪವ್ನಯಮುಂ
Sanskrt Adverbs, Ww ಸ್ಥ ಕ
Pronouns and Par- ತ್ಯದಾದಿಯುಂ ಶತ್ತ ಇಂಂತಮು ಸಂಸ್ಕ ತದೋೊಳ್ |
11010108 with final ©
೬೫ ಗ ಪಹವಿಧಿಯಾ ನೆಟ್ ತಳೆದ ಬ
being parts of Q. p ಲ್ಸ
090, ಊಂ; ಆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಮಾಗವು ನಿಜದಿಂ ॥ 81 |
form declinable themes in Canarese,
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ವಿದಿತಂ ಎನಿಪ್ಪ ಅವ್ಯಯಮುಂ ತ್ಯುದಾದಿಯುಂ ಶತ ತ್ರೃಇಂತಮುಂ ಸಂಸ್ಥ ಸತದೊಳ್ ಪದವಿ
ಧಿಯಂ ನೆಉ್್ ತಳಿದು, ಅಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಂ ಆಗವು ನಿಜದಿಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಿಜದಿಂ ಲಿಂಗಂ ಆಗವು. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ಪಯಂ.
ಬೇಹು.
ವಿದಿತಂ-ಪ್ರಸಿದ್ದಂ; ಎನಿಪ್ಸ-ಎನಿಸುವ; ಅವ್ಯುಯಮುಂ-ಅವ್ಯ ಯಶಬ್ದಂಗಳುಂ; ತೃದಾದಿ
ಯುಂ-ತ್ಯೃತ್ ವಿಂಬುದಾದಿಯಾದ ಸರ್ವನಾಮಶಬ್ದಂಗಳುಂ; ಶತ್ರೃಇಂಂತಮುರಶತ್ರೃಇಂತಶ
ಬ್ರಮುಂ; ಸಂಸ್ಕೃತೆದೊಳ್-ಸಂಸ್ಕೃ ತದಲ್ಲಿ ಪದವಿಧಿಯಂ-ಸಮಾನವಿಧಿಯಂ; ನೆಬ್-ಚನ್ನಾಗಿ;
ತಳೆದಲ್ಲಜಿ-ಧರಿಸಿದ್ದೂದೆ; ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ-ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ; ನಿಜದಿಂ-ಸ್ವಭಾವೆದಿಂದೈ; ಲಿಂಗೆಂ-ಲಿಂಗಂ
ಗಳ್; ಆಗವುದಿಸಲುವಳಿಯಾನವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಪ ಪ್ರವ್ಯಯಂಗಳುಂ ತ್ಯದಾದಿಯುಂ ಶತ್ತಣ7ಂತಮುಂ ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್ಸ
ಮಾಸಮಃ " ಪಡೆದಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡದೊಳ್ಳ ಭಾವದಿಂ ಲಿಗಮಾಗವು. *
೧೧
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಯ್ಯ ತತ್ ಒಹಿತ್ಸ್ ಉಚ್ಚೈಸ್, ನೀಚ್ಛೆಸ್, ಮುಹುರ್, ಪುನರ್, ಅ
ಹಸ, ಈಪತ್, ಯುಗಪತ್, ಪ್ರ ಪಥಕ್ ಇವು ಮೊದಲಾದ ಸಹಜಾವ್ಯಯಂಗಳನಿ
ರಿಸಿ, ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪತ್ತಿಸಲಾಗದು. |
ಅವ್ಯಯಸಮಾಸಕ್ಕೆ --ಅಂತರ್ಮುಖ, ಬಹಿರಂಗ, ಉಚೆ ಕೈ ೌರ್ಪ್ಟಾನ, ನೀಚೈರ್ಗ
3 ಮುಹುರ್ನಿರೀಕ್ಷಣ, ಪುನಃಪಾಕ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲ, ಆಹರ್ನಿತ, ಈಪಧಿ ನೇದ, ಯು
ಗಪತ್ಸಂಭ್ರ ಮ್ತ, ಪ್ರಥಕ್ಚ ರಿತ್ರ ಬಂದು, ಸಮಾಸೂ ಮಾಡಿ.- ಅಂತರ್ಮಸ ಖಂ, ಅನಿತ
ಸೆ
13
100 2 ಅ. ೩ OH. ಸಂಸ್ಕೃತಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT.
|
ರ್ಮುಖನಂ, ಅಂತಮುರನಖನಿಂ, ಅಂತರ್ಮುಖಂಗೆ, ಆಂತರ್ಮುಖನತ್ಮ್ತಣ್ಂ ಅಂತ |
ರ್ಮುಖನ, ಅಂತರ್ಮುಖನೊಳ್ ಖಂಬಂತೆಲ್ಲಕ್ಕಂ ಖಚಕ್ಕಿಯಂ ಪತ್ತಿಸುವದು.
ತ್ಯದಾದಿಯಾದ ಸರ್ವನಾಮಂಗಳ್ಗೆ -ತ್ಸದ್ ತದ್, ಯದ್, ಏತದ್ ಇದಮ್,
ಅದಸ್ಟ್ ಯುಪ್ನದ್, ಆಅಸ್ಕದ್, ಭವತ್, ಕಿಂ ಬಂದೀ ತ್ಯದಾದಿಶಬ್ದಂಗಳನಿರಿಸಿ, ವಿಭ
ಕಿಯಾ ಕುಡದೆ,
ವಜ ಸಮಾಸಕ್ಕ-ತೃತ್ಯಥನ ; ತದ್ದಚನ; ಯತ್ಸುಖ; ಏತತ್ಸ್ಖ್ಲ ; ಇದನ್ನಿ
ಮಿತ್ತ; ಅದಃಪುತ್ರ, ಅದಃಪುತ್ರನೆಂದೀತನ ಪುತ್ರನೆಂಬುದರ್ಥಂ; ಇದಂದೇವ, ಇದಂ
ದೇವನೆದೀತನೆ ದೇವನೆಬರ್ಥಂ; ಯುಪ್ಪದ್ಧು ಲ; ಅಸ್ಮಯೌೌಹಿತ್ರ; ಭವದ್ರಾಜ್ಯ;
ಕಿಂವಾರ್ತೆಯೊದಾರ ವಾರ್ತೆಯೆಂಬರ್ಥಂ; ಈ ತೆಜಬದಿಂ ಸಮಾಸಮಂ ಮಾಡಿ,
ಬಿಭಕ್ತಿಯಂ ಪತ್ತಿಸುವದು- ತೃತ್ಯಥನುಂ, ತ್ಯೃತ್ಯಥನಮಂ, ತ್ಯತ್ಕಥನದಿಂ ಖಂಬಂತಣಟ್
ವುದು.
ಶತ್ತ ಇಂತಕ್ಕೆ? ಕ್ಟ ೧ಾತ್, ರುಣತ್, ಭ್ರಮತ್, ರಟತ್, ಚಳತ್, ದಳತ್, ಮಿ
ಛತ್, ಲಸತ್ ಮುಂಚತ್, ಚಂಚತ್್ ಘೋಷಪ್ಯತ್ ಉಂಬ ಶ್ತ ಇಂತೆಗಳ್ಳ ಖಭಕ್ತ
ಯಂ ಪತ್ತಿಸದೆ,
ವಣ ಸಮಾಸಕ್ಕೆ-ಕ್ಸ ತ್ವಂಕಣ, ರುಣನ್ಯ್ಕೂಪುರ, ಧ್ರ ಮರ, ರಟತ್ಕೋ
ಕೆಲ, ಚಳೆತ್ಸುಂತಳ, ದಳತ್ವೆ ಸರವ, ಯಿಳದ್ದಿ ಪರ, ಲಸದ್ದಚನ, ಮುಂಚತ್ಕಂಚುಕ, ಚಂ
ಚದ್ರೂಪ, ಗರ್ಜನ್ಯೇಘ, ಘೋಪ್ಯರ್ದವ ಉಂದು, ಸಮಾಸಮಂ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ
ಠಂ ವಿಭಕ್ಕಿಯಂ ಪತ್ತಿಸುವುದು.-ಕ್ಹಣತೃಂಕ£9೦, ಕ್ಲಣತೃಂಕಣಮಂ, ಕ್ಷಣತ್ರರ್ಕ
ಬಿಂ, ಕ್ಲ ಉತ್ಸಂಕಣಕ್ತೆ, ಷ್ಟ £9ತೃಂಕಣದತ್ತಣ'ಂ, ಸ್ಟ ತ್ಸಂಕಣದ, ಷ್ಟ ಉತ್ಸಂಕಣಯೊಳ.
ಸೂತು)ಂ.
ಖಕದ್ದಿತ್ರ್ಯಾದಿ ಸಮಾ
Further the Sauns- ೪೨ ) ;
kt Numbers up to ಸಾಕ ತಿಯಿಂ ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತದಿಂದಿರೆ ಲಘುವ |
ten are indeclina- ಫ್ರೇಕಾರಮನತ್ತಮನಿರ
bles in Canarese,
th ಕ್ಕ |
unless they ‘Mm ಧಾಕಾರಂ ಬಹುಳದಿಂದೆ ತಳೆದಿರೆ ಲಿಂಗಂ | 82 |
parts of compounds
or are in conjunction with secondary noun-affixes (ಪ್ರತ್ಯುಯಂ), here ತಯ್ಯ ಕ, ಮೆ.-- To form
Canarese declinable themes of Feminine Sanskrt nouns ending in ©, this © is changed mostly
49!
into ವ, seldom into ಅ.
1) ಶತ್ಛೃ 0೫ ಕತ್ತ denotes, according to Panini, the Krt or Afix ಅಶಿ,
ಲಿಯು
ಸಂಸ್ಕ್ಯ
ಸತೆಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT, 101 |
|
ಹ
೯ ಸ
ಪದ ಸೂ |
|
ಏಕದ್ದಿತ್ರ್ಯಾದಿ ಸಮಾಸಾಕೃತಿಯಿಂ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಾಂತದಿಂದೆ ಇರೆ, ಲಘುವಪ್ಪ ಏಕಾರಮಂ ಅತ್ತ |
ಮಂ, ಇರದೆ ಆಕಾರಂ, ಬಹುಳದಿಂದೆ ತಳೆದು ಇರೆ, ಲಿಂಗಂ.
ಅನ್ಭಯಂ.
ಆಕಾರಂ ಲಘುವಫ್ರೇಕಾರಮಂ ಅತ್ರಮಂ, (ತಾನ್) ಇರದೆ, ಬಹುಳದಿಂದೆ ತಳೆದಿರೆ, ಲಿಂ
ಗಂ ಖಂಬುದನ್ಟ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
ಏಕದ್ವಿತ್ರ್ಯಾದಿ-ಎಕ, ದ್ರಿ, ತ್ರಿ ಎಂಬಿವಾದಿಯಾದ ಸಂಖ್ಯಾ ವಾಚಿಶಬ್ಬ ೦; ಸಮಾಸಾಕೃತಿ
ಯಿಂ-ಸಮಾಸಾಕಾರದಿಂದೆ; ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತದಿಂದೆೊತಯಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರತ್ಯುಯಾಂತ
ಏಂಬ ಇರ್ಕಣಕೆ ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು; ಆಕಾರಂ-ಆಕಾರಾಂತಶಬ್ಬಂ; ಲಘುವಪ್ಪೇಕಾರಮಂ-ಲಘು
ವಾದೇಕಾರಮಂ; ಅತ್ವಮಂ-ಅಕಾರಮೆಂ; ಇರಬೆ-ನಿಲ್ಲದೆ; ಬಹುಳದಿಂದೆ-ಬಹುಳದಿಂದೆ; ತಳೆ
ದು-ಧರಿಸಿ, ಇರೆ-ಇರೆ; ಲಿಂಗಂ-ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಲಿಂಗಮಸ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ 6
ಏಕ, ಧ್ವ, ತ್ರಿ, ಚತುರ್, ಪಂಚ, ಪಟ್, ಸಪ್ತ, ಅಪ್ಪ, ನವ, ದಶ ಎಂಬಿವು ಸಹಜ
ಧಾ ಲಂಗಮಾಗವು; ಸಮಾಸಮಂ ಮೇಲ್ರ್ರಾ ತ್ಯಯಾಂತಮಂ ಮಾಡೆ, ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ.
ಆಕಾರಾಂತಂ ಹುಸ್ತಮಪ್ಪೇತ್ರಮಂ ಪಡೆದೊಡಂ ಅಕಾರಾಂತತೆಯಂ ಪಡೆದೊಡಂ
ಲಿಂಗಮತ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಸಮಾಸಕ್ಕೆ...ಏಕಾಂಗ, ದ್ವಿಮುಖ, ತ್ರಿಲೋಕ, ಚತುರ್ವೇದ, ಪಂ
ಚಭೂತ, ಪಟ್ಟರ್ಮ, ಸಪ್ಮಧ್ದೀಪ, ಅಪ್ಪಭಜ, ನವನಿಧಿ, ದಶವ್ಯಾಕರಣ ಉಂದು, |
ಸಮಾಸಮಾಗಲೊಡುೂ--
ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಪ್ರತ್ಯಯಾಂತಕ್ಕೆ.ಮೇಣ ದ್ವಿತಯ, ತ್ರಿತಯ, ಚತುಪ್ಕ, ಪಂಚಕ,
ಪಟ್ಯ, ಸಪ್ತಕ, ಅಫ್ಪಕ, ನವಮ, ದಶಮ ಯಂದು, ಪ್ರತ್ಯಯಂ ಪತ್ಮಲೊಡಂ- ಎಲ್ಲ
ಕ್ಕಂ ಬಿಭಕ್ಕಿಯಂ ಪತ್ತಿಸುವದು.
ಆಕಾರಮೆಕಾರಮಾದುದರ್ಕೆ. ಮಾಲಾ, ಬಾಲಾ, ಶಾಲಾ, ಏಲಾ, ಲೀಲಾ,
ಜ್ಞಾ ಲಾ, ಅಳಕಾ, ಅಳಿಕಾ, ಯಾತ್ರಾ, ಮಾತ್ರಾ, ನಿದ್ರಾ, ಮುದ್ರಾ, ಶಾಖಾ,
ರೇಖಾ, ಭಾಷಾ, ದ್ರಾಕ್ಲಾ, ಲಾಕ್ಷಾ ಎಂಬಿವು ಮೊದಲಾದುವು ಏಕಾರಾಂತಮಂ ಪ
ಡೆಯಲೊಡೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಪತ್ತುಗುಂ; ಮಾಲೆ, ಬಾಲೆ, ಲೀಲೆ, ಭಾಷೆ ಯಾತ್ರೆ ಖಂಬಂತೆ.
೫0313. ೩2.೮೫. ಸಂಸ್ಕ್ರೃತಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT.
ಆಕಾರಮೆಕಾರಮುಮ್ ಅಕಾರಮುಮಾದುದರ್ಕೆ--ಗ್ರೀವಾ ಭಿಕ್ಷಾ ಎಂಬೆರ
ಡು ಶಬ್ದಂಗಳ್ ಗ್ರೀವ, ಗ್ರೀವೆ; ಭಿಕ್ಷ, ಭಿಕ್ಷೆ ಎಂಬಂತೆ ಅಂಗಮಪ್ಪುವು.
ಆಕಾರಮ್ ಆಕಾರಮಾದುದರ್ಕಿ -ಕಂದರಾ, ಉಪತ್ಯಕಾ, ಕರುಣಾ, ಆದಿ
ತ್ರ
ಕಾ, ದಂಪ್ರ ಕಾ, ವಾಲುಕಾ ಉಂಬಿವು ಮೊದಲಾದುಪು.-ಕಂಧರ, ಉಪತ್ಯಕ, nj
ರುಣ ಉಂದು, ಅಕಾರಾಂತಂ ಪಡೆಯಲೊಡು ವಿಭಕ್ಕಿ ಪತ್ನುಗುಂ, ಲಿಂಗಮಾಗಿ.
ಸೂತ್ರ ರಿ,
ಆದಂ ಹ್ರಸ್ವ ದಂತಮ
Further in form-
ing Canarese nomi- ಹದಾದತ ತಂಪ್ರಸ್ತ ಮೆನಿಸಿದೀದೂದಂತಂ |
nalthemes of Sans-
krt nouns ending ಜ್ಯಾದಿಸಮಸ್ಕೆಕಾಕ್ಷರ
ಸು ಸಜಾ ಮಾದಖಿಕ್ತ ಶಿಶಬ್ದ ಮುಕ್ತಿವಿದರಿಂ ಲಿಂಗಂ ॥ 88 |
sometimes changed
into (cf. 8, 278); Sansk:t final ರ ಊ become short; monosyllables remain as they are.
ರಲ ನೇದಂ.
ಆದಂ ಹ್ರಸ್ತೆ ದಂತಂ ಅದು ಆದ ಅತ್ವಂ, ಹೃಸ್ತ ಸ್ಪಂ ಎನಿಸಿದ ಈದೂದಂತಂ, ಜ್ಞಾದಿಸಮಸ್ತೆ ಕಾ
ಕ್ಲರಂ ಆದ ಅವಿಕೆತಿಕಬ್ಬಂ ಉಕ್ಕಿ 4. ಲಿಂಗಂ.
ಕ ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
ಆದಂ-ಪೀನ ಗ್ರ ಗೃಹಣದಿಂದೆ; ಪ ಡಕ್ಕೆ ಸ್ವವಾದ ವಿಕಾರಾಂತಮುಂ; ಅ
ದು-ಅದು; ಆದತ್ವ ಹ ಮುಂ; ಮ ಹ್ರಸ್ತಂ; ವಎನಿಸಿದೀದೂದಂ
ತೆಂ-ಐನಿಸಿದ ತ ಊಕಾರಾಂತಂ; ಜ್ಯಾರ್ದಿಜ್ಯಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದವಾದಿಯಾದ] ಸಮಸ್ಕ್ಯ-
ಬಹುಳವಾದ; ಏಕಾಕ್ಸರಮಾದ-ಏಕಾಕ್ಚರವಾದ; ಅವಿಕೃತಿಶಬ್ದಂ-ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದಂಗಳ್;
ಉಕ್ತಿವಿದರಿಂ”ವಾಕ್ಯವಿದರಿಂದೆ; ಲಿಂಗಂಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಆದಮೆಂಬ ಬಹುಳಗ್ರಹಣದಿಂದಾಕಾರಾಂತಮಲ್ಲದಕಾರಾಂತಮುಂ ಹುಸ
ಮಪ್ರೆ ತ್ರಮಂ ಪಡೆದೊಡಂ ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ; ಈತಕಾರಾಂತ ಊಕಾರಾಂತಂಗಳ್ ಪುಸ್ತ
ಮಾದೊಡಂ ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ; ಜ್ಞಾಶಬ್ದಂ ಮೊದಲಾದೇಶಾಕ್ಷರಶಬ್ದಂಗಳಿರ್ದ ತೆಣು
ಲ
ದಿ ಲಿಂಗಮಪ್ಪವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ —ವಧ, ಅಭಿಲಾಷ, ಉದಾಹರಣ, ದರ್ಭ, ಪ ಪ್ರಶ್ನೆ ಊಹ, ಅ
ಛಫ ಬಂಬಿವು ವದೆ, ಅಭಿಲಾಪೆ ಎಂಬಂತೆ ಏತ್ವ್ತಮಂ ಪಡೆದೊಡಂ ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು.
1111]
| with f
{ Wand
rally, ,
1; 9
i they
110]
[YF
Wi
| ರರಾಜ
ಸಂಸ್ಕ ಎಕೆಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT. 103
ಈಣಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮ, ಗೌರೀ, ಸರಸ್ಪತಿ ಶಚೀ, ಭಾಮಿನೀ, ಗೋಮಿನೀ,
ಕಾಮಿನೀ, ನಾರೀ, "ಮಾರೇ, ಕಾವೇರಿ ಗೋದಾವರೀ, ಗಾಂಧಾರೀ ಎಂಬೀಕಾ
ರಾಂತಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಗೌರಿ, ಸರಸ್ಸತಿ ಖಂಬಂತೆ ಹ್ರಸ್ಹಮಾದೊಡಂ,
ಚಾ ಸರಯೂ, ಕಂಡೂ, ಖರ್ಜೂ, ಕುಹೂ, ಜಂಬೂ, ಸು ಯಂ
ಭೂ, ಖಲಪೂ, ಆಲಾಬೂ, ಅಭ್ರಮೂ, ಚಮೂ ಎಂಬೂಕಾರಾಂತಂಗಳ್ ಸರಯು,
ಕಂಡು ಉಂಬಂತೆ ಹ್ರಸ್ತಮಾದೊಡಂ, ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ.
ಎಕಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ..ಜ್ಯಾ, ಮಾ, ತಿ ಭಿ; ಭ್ರೂ, ಕೂ ಬಂಬಿವು ಮೊದಲಾ
> ಲ ದ್ರಿ
ದ ಏಕಾಕ್ಷರಶಬ್ದಂಗಳಿರ್ದ ತೆಜದಿಂ ವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಪಡೆವುವು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಅತಾಂತಮುಖಮಿತಾಂತಮು
Sanskrt nouns ಅಂ ಆಡಿ
vith 8881 ಅ, ಇ, ಮುತಾಂತಮುಮಾ ಖುದಂತಮುಂ ನಿಜಲಿಂಗಂ |
ಉ ೩nd ಯ («ಊಂ- ಹ
rally, cf. Ss. 83; ಖುತ್ತಕ್ಕಾರಾದೇಶಂ
978; 279) remain 9
೩8 ಕhಂy ಜಂ 10 01. ತೆತ್ಸಂ ಹೀನಂ ವಿಧ್ಯಾತ್ಮಶಬ್ದಂ ರಾಂತಂ | 84 |
17059; but final ಯ is sometimes changed.
ಸ ನೇದಂ.
ಅತ್ತಾ ಂತಮುಂ ಇತ್ವಾಂತೆಮುಂ ಉತ್ಪ್ರಾಂತಮುಂ ಆ ಯದಂತಮುಂ ನಿಜಲಿಂಗಂ; ಬತ್ತಕ್ಕೆ
೬೬8 ತತ್ವಂ ಸ ವಿಧಾತೃಶಬ್ದಂ "ರಾಂತಂ.
ಯಥಾನ್ಸುಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅತ್ವಾಂತಮುಂ-ಅಕಾರಾಂತಶಬ್ದ ಮುಂ; ಇತ್ಪಾಂತಮುಂ-ಅಕಾರಾಂತಶಬ್ದ ಮುಂ; ಉತ್ಪಾಂ
ತಮುಂ-ಉಕಾರಾಂತಶಬ್ದ ಮುಂ; ಆ ಖದಂತಮುಂ-ಆ ಖುಕಾರಾಂತಶಬ ) ಮುಂ; ನಿಜಲಿಂಗಂ=
ನಿಜದಿ ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು, ಆ ಹಾಂಗೆ ಲಿಂಗವಪ್ಪು ದೆಂಬರ್ಥಂ; ಯತ್ತಳ್ಳೆ- ನಯಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಆ
ರಾದೇಶಂ-ಆರ ಎಂಬಾದೇಶವಪ್ಪುದು; ತತ ತೃ೧-ತಕಾರಾಂತವಪ್ಪುದು; ತಾ ವಿ
ಧಾತೃಶಬ್ದ ಉವಿಧಾತೃವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ರಾಂತೆಂ-ರೇಫಾಂತವಪ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಕಾರಾಂತಮುಮಿಕಾರಾಂತಮುಮುಕಾರಾಂತಮುಂ ಖುಕಾರಾಂತಮುಂ ಸ್ತ
ಭಾವದಿಂ ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು; ಪೀನಗ್ರಹಣದಿಂ ಖುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಆರಾದೇಶಮೊರ್ಮೆ |
ಯುಂಟು; ಧಾತ್ರ ಶಬ್ದ ಕ್ರೈ ತಕಾರಮುಂ ವಿಧಾತ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ರೇಫಮುಮಕ್ಕುಂ.
104 2%, ೩ CE. ಸಂಸ್ಕ ಎತೆಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMPS FROM SANSKRIT.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ..ಭುವನ, ಭವನ, ನಳಿನ ಶಯನ, ನಯನ, ಕುಲಿಶ, ಕಲಶ, ಕ
ರಣ, ಚರಣ, ದೇಶ, ಕೋಶ, ಧ್ಯಾನ, ಮೌನ.
ಇಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ- ಶ್ರುತಿ, ಸೃತಿ, ಧತಿ, ತತ್ತಿ ಗತಿ, ಪತಿ, ಯತಿ, ಮತಿ, ಶುದ್ದಿ,
ಇರ ಚ್. .. ಈ? ತ
ಸಿದ್ದಿ ಬುದ್ದಿ ಎ ವದಿ , ಕವಿ, ರವಿ, ಪವಿ, ಅರಿ, ಗಿರಿ, ಹರಿ, ಲಿಪ್ಲಿ ಕಪಿ, ಧನಿ, ಮುನಿ.
| ಉಕಾರಾಂತಕ್ಕ-ಪಶು, ಶಿಶು, ರಿಪು, ಭಾನು, ಧೇನು, ಸಾನು, ಸೇತು, ಕೇತು,
ಬಂಧು, ಸಿಂಧು, ದಾರು, ಭೀರು.
ದುಹಿತ್ರ ಭತ್ತ ರ್ಶ ನನಾಂದ್ರ : ಯಾತ್ರ ಮಾತ್ರ ಧಾತ್ರ
ಆರಾದೇಶಕ್ಕ-ಸಖಿತಾರ, ಕರ್ತಾರ, ನೇತಾರ, ಹೋತಾರ, ದುಹಿತಾರ, ಭ
ರ್ತಾರ. ೆ
ಧಾತ್ರ ಶಬ್ದದ ತಕಾರಕ್ಕಿ-ಧಾತ, ಮಾಂಧಾತ..-ಭೀತನ ಧಾತನ ಸತ್ಯೋಪೇ
ತನ. ಮಾಂಧಾತದೊರೆಯಪ್ಪ ವೀರರು ಚಾಗಿಗಳುಂ.
ವಿಧ್ಯಾತ ಶಬ್ದ ದ ರಾಂತಕ್ಕ-..ವಿಧಾತ್ರ. ಭೀತನಿಕಾಯಕ್ಕೆ ವಿಧಾತ್ರನುಂಡಿಗೆಜವಂ
ಗೊಟ್ಟೊಲೆ.
ೊತ್ರಂ.
ಹಿತಶಬದೆಡೆಗರಾದೇ
For ಏಿತ್ಪು and ಸಖಿ ಎ
are substituted ಖಿ ಶತೆ ಸಖಿಶಬ್ದಕ್ಕೆ ನೆಬ್ಬನತ್ಲಾದೇಶ |
ತರ ಒಕ ಸಖ ದ್ದ ತಿಯಾಗೆ ಲಿಂಗಮಕ್ಳುಂ
ವಿತರ್ಕಮೇಂ ಪೇಟ್ ಸ್ವರಾಂತಮಿವು ಲಿಂಗಂಗಳ್ || 85 |
ಪದಡಜೇದಂ.
ವಿತ್ಯಶಬ್ದದ ಎಡೆಗೆ ಅರಾದೇಶತೆ, ಸಖಿಶಬ್ದಕ್ಕೆ ನೆಟ್ಟನೆ ಅತ್ವಾದೇಶಸ್ಥಿತಿ ಆಗೆ, ಲಿಂಗಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ವಿತರ್ಕಂ ಏಂ? ಪೇರ್! ಸ್ವರಾಂತೆಂ ಇವು ಲಿಂಗಂಗಳ್.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಲಿಂಗಂಗಳಿವು ಸ್ವರಾಂತಂ. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ವಿತೃಶಬ್ದದ-ಪಿತ್ಯ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ; ಎಡೆಗೆ-ಸ್ಬಾ ನಕ್ಕೆ; ಅರಾದೇಶರ್ಶೆ-ಅರ ಂಬಾದೇಶತ್ವೆಂ; ಈ
pb
ಜತೆ
ಖಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ-ವಿತ್ರ, ಸವಿತ ನಪ್ಪ, ಕರ್ತ, ನೇತ, ಹೋತ, ಜಾಮಾತ,
6 © ಕ್ರ ಕ © ೮ ೧
ಗನ
Says
{hemes
(0
Canarg
eld in
with (
tle fing
ಹ
ಚಾ!
ಕೈೊಸಖಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ನೆಟ್ಟನೆ-ವ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ; ಅತ್ವಾದೇಶಸ್ಥಿತಿ-ಅಕಾರಾದೇಶಸ್ಥಿತಿ; ಆರ್ಗೆ-
ಸಂಸ್ಕ ಎಕಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT. 105 |
ಆಗೆ; ಲಿಂಗಂ-ಲಿಂಗಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ವಿತರ್ಕಮೇಂ-ವಿವಾದವೇಂ; ಪೇರಿ್ಎಹೇಳ್; ಲಿಂ
ಗಂಗಳ್=-ಲಿಂಗಂಗಳ್; ಇವು ಈ ಪೇಳ್ದುವು, ಸ್ವರಾಂತಂ-ಸ್ವರಾಂತಲಿಂಗಂಗಳ್ ಅಪ್ಸುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಲತ ಗಳ್ಳರಾದೇಶಮುಂ ಸಖಿಶಬ್ದ ದಿಕಾರಕ್ಕಕಾರಮುಮಾಗೆ, ಲಿಂ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
--ಸಖಂ ಉಂಬಂತೆ.
ನದ ಸ) 6
ಇವು ಸಂಸ್ಕೃತನ್ವರಾಂತೆಲಿಂಗಂಗಳ್.
ಸೂತ್ರಂ.
ಜನಮುಲಿವ ಸಂಸ್ಕೃತವ್ನಂ
Sanskrt nominal ಆ ಸ
0೫೫ ಉಂ ೩. ಬ್ರನಾಂತಲಿಂಗಂಗಳತ್ತಮು ದ್ವಿತ್ವದಿನು |
consonants are, in
Canarese, made to ತ್ವನಿಯೋಗಮನಂತ್ಯಾದ
end in ಅ, orin WV ಪ n
ರ್ಶನಮಂ ಮೇಣ ಎಳ್ಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕಿವು ಲಿಂಗಂ | 86 |
the final consonant; or their final consonant is dropped.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಜನಂ ಉಲಿವ ಸಂಸ್ಕೃತವ್ಯಂಜನಾಂತಲಿಂಗಂಗಳ್ ಅತ್ವಮೆಂ ದ್ವಿತ್ವದಿಂ ಉತ್ಪನಿಯೋಗಮಂ
ಅಂತ್ಯಾದರ್ಶನಮಂ ಮೇಣ್ ತಾಳ್ಗು, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅವು ಲಿಂಗಂ.
ಯಥಾನ್ನೆಯಂ.
ಟೀಕು.
ಜನಂ-ವಿದ್ವಜ್ರನಂ; ಉಲಿವ=ಪೇಳ್ಯ; ಸಂಸ್ಕೃರ್ತಸಂಸ್ಕೃತದ; ವ್ಯಂಜನಾಂತ-ಮ್ಯಂಜನಾಂತಂ
ಗಳಾದ; ಲಿಂಗಂಗಳ್ಎಪ್ಪಕ್ಸತಿಸಂಜೆಯುಳ್ಳ ಲಿಂಗಂಗಳ್; ಅತ್ತಮಂ-ಅಕಾರಮಂ; ದ್ವಿತ್ತದಿಂ-ದಿ
ಆ ಬ್ರ ರಳ ವ ವವ ಕಾ
ರ್ಭಾವದೊಡನೆ; ಉತ್ಪನಿಯೋಗಮಂ-ಉಕಾರದ ನಿಯೋಗಮಂ; ಅಂತ್ಯ ಕಡೆಯಕ್ಷರದ; ಅದ
ರ್ಶನಮಂ-ಲೋಪಮಂ; ಮೇಣ್-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತಾಳ್ಪು-ಧರಿಸಿ; ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ-ಕಣ್ಣಾಟಕಕ್ಕೆ; ಇ
ವುಣಈ ಪೇಳ್ದುವು; ಲಿಂಗಂ-ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು.
ಬಚಾರಂ.
ಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಮುಂಟು--ಸಕಾರಾಂತಪ್ರಕೃತಿಗಳ್ಳೆ ದ್ವಿತ್ವದಿಂ ಉತ್ಪ್ರಮುಮಂತ್ಯಲೋಪಮುಂ ವಿ
ಕಲ್ಪಂದಿಂದಕ್ಕುಂ. ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಂ (2, 34) | ಉಗಬಾದೀನಾಂ || ವೃತ್ತಿ || ಅಬಾ
14
106 26.2 cH. ಸಂಸ್ಕ ಎಕಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT.
ದೀನಾಂ ಶಬ್ದಾ ನಾಂ ಉಗಾಗಮೋ ಭವತಿ || ಎಂದುದಾಗಿ, ಅಬಾದಿಗಳ್ಗೆ (ಅಪ್ ಮುಂತಾದ ಶ
ಬ್ರಂಗಳ್ಗ) ಉಗಾಗಮಂ ಬರ್ಪುದು; ಉಗಾಗಮಂ ಬಂದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತ್ರಮುಂಟು. ಅಪ್, ವಿಯತ್, ಸಂ
ಯತ್, ವಿದ್ಯುತ್, ಜಗತ್, ದ್ಯುತ್, ಪುರಿತತ್, ಅಗ್ನಿಚಿತ್, ಯಜುಸ್, ಸದಸ್, ತಟಿತ್ ಇವಾ
ದಿಯಾದುವು ಅಬಾದ್ಯಾಕೃತಿಗಣಂ; ಇವರೆ ದ್ರಿತ್ರದಿಂ ಉತ್ತ ಮುಂಬು. ಸೂತ್ರಂ (2, 35) || ವಾ
ಗಾದೀನಾಂ ಸ್ವಂತೆವಜ್ಞ | ವೃತ್ತಿ | ವಾಚ್ ಇತ್ ಏವಮ್ ಆದೀನಾಂ ಶಬ್ದಾನಾಂ ಸ್ವಂತವತ್
ಪ್ರಥಮೈಕವಬಿನವದ್ : ರೂಪಮ್ ಅತಿದಿಶ್ಯ ತೇ ಉಗಾಗಮಶ್ ಚ ಭವತಿ | ಎಂದುಜಾಗ 'ವಾಗಾದಿ
ಗಣಕೆ ಸ ಸಂಸ್ಕೃತಪ್ರ ಥಮ್ಬೆಕವಚನದ ಮೇಲೆ ದ್ವಿತ್ವದಿನುತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ವಾಕು, ದಿಕ್ಕು ತ್ರ ತ್ವಕ್ಪು, ಯ
ಸ್ತು, ಆ ನತ್ತು, ಕ್ಸು ಸುತ್ತು, ಪ್ರತಿಪತ್ತು, ಜಃ ಜ್ ಜ್ ತ್ರಚ್, 'ಶ್ಪುಧ್, ಹ
ಸಂವಿದ್, ಸಂಪದ್, ಪ್ರತಿಪದ್, ಪರಿಷದ್, ವಿಪದ್, ಉಷ್ಟಿಹ್(-ಕ್), ಖುಚ್, ಸ್ರಜ್, ದಿಶ್,
ವಿಶ್ ಇವಾದಿಯಾದುವು ವಾಗಾದ್ಯಾಕೃತಿಗಣಂ. ಸೂತ್ರಂ (೨, 36) |ಮಹದಾದೀನಾಮ್ ಅಪಿ |
|| ವೃತ್ತಿ | ಮಹದಾದೀನಾಂ ಶಬ್ದಾನಾಂ ಸ್ವಂತವದ್ ರೂಪಮ್ ಅತಿದಿಶ್ಯ ತೇ ಉಗಾಗಮಶ್ ಚ
ಭವತಿ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಿಷಯೇ || ಎಂದುದಾಗಿ, ಮಹದಾದಿಗಣಕ್ಕೆ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥ
ಮೈಕವಚನದ ಮೇಲೆ ದ್ದಿತ್ತದಿಂ ಉತ್ಸಮಕ್ಕುಂ. ಮಹತ್ತು, ಬೃಹತ್ತು, ಸಮ್ಮುಕ್ಟು ಎಂಬಂತೆ; ಪು
ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹಂತಂ, ಬೃಹಂತಂ, ಸಮ್ಮಂಚಂ ಎಂದಕ್ಕುಂ. ಮಹತ್, ಬೃಹತ್, ಪ್ರಾಂಚ್ (ಪ್ರಾ
ಚ್), ಅವಾಂಚ್ (ಅವಾಚ್), ಪ್ರತ್ಯಂಚ್ (ಪ್ರತ್ಯಚ್), ಉದಂಚ್ (ಉದಚ್), ತಿರ್ಯಂಚ್
(ತಿರ್ಯಚ್), ವಿಷ್ಟಚ್, ನ್ಯುಚ್, ಅಮದ್ರ್ಯಚ್ (ಅಮುದ್ರ್ಯಚ್), ಅದದ್ರ್ಯಚ್, ಅಮುಮುಯ
ಚ್, ಅದಮುಯಚ್, ಸ ಜ್, ಸಮ್ಯಚ್ ಇವಾದಿಯಾದುವು ಮಹದಾದ್ಯಾಕೃತಿಗಣಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಸ ತಾ ಗಂಗ ಮಂ ಪಡೆದು ದ್ದಿತ್ರೆ ೦ ಬೆರಸಿದುತ್ತ ಮಂ ಪಡೆ:
ದುಂ ಅಂತ್ಯಲೋಪಮಂ ಮೇಣ್ಸಾ ಡೆದುಂ ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದಿವ್, ಸ್ರಜ್, ಚತುರ್, ಮರುತ್, ಗರ್ದಭ್, ಬುಧ್, ಕಕುಭ್, ವೇದವಿದ್,
ಪುರ್ ಮುದ್, ಸಮವಯಸ್, ಗುಣಭಾಜನ್, ವಿಹಾಯಸ್, ಸಂಪದ್ "ವು
ಮೊದಲಾದ ಸರಿ ದಿವ, ಸ್ರಜ, ಚತುರ ಉಂಬಂತತ್ರಮಾದೊಡಂ--
ಆ ಬುಸ್ ಕ್ಸು ತ್್ ಪ್ರತಿಪತ್, ಖುಕ್, ಯಜುಸ್ , ವಿದ್ಯುತ್, ದ್ಹಿಟ್, ಪ್ರಾ
ವಟ್, ವಾಕ್ ಇವು 'ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ ಉತ್ತಂ ಬೆರಸಿ ದ್ವಿಭ್ಭಾವಮಾಗಿ ರಜ್ಜು,
ಅಪ್ಪು, ಕುತ್ತು ಉಂಬಂತಾದೊಡೂ--
ರಾಜನ್ ಮೂರ್ಧನ್ ಪೂಪನ್ ಅರ್ಯಮನ್, ಮಘವನ್, ಕರಿನ್, ಪಂ
ಡನ್, ಧಾಮನ್ ಸೀಮನ್, ಊಪ್ಪನ್, ಕರ್ಮನ್, ಚರ್ಮನ್ಕ್ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರರೂ
ರವನ್, ಅಧನ್, ಯುವನ್ ಇವು ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಂಗಳುತ್ಯಲೋಪಮಾಗಿ
Plural
|
fer havi
ils Visa
| 810
|
| In Cana
ಸಂಸ್ಕ ವಿತಲಿಂಗಂಗಳ್, THEMES FROM SANSKRIT. 107
ರಾಜ, ಪೂಪಷ, ಮೂರ್ಥ ಅಖಂಬಂತಾದೊಡಂ ಲಿಗಮಪ್ಪುವು; ಸೀಮೋಪ್ಯಂಗಳದಂ
ತತೆಗೆ ಸೀಮೆ ಊಪ್ಮೆ ಎಂದು, ಖತ್ತಮುಮುಂಟು.
ಮೇಣ ವಿಕಲ್ರಾರ್ಥದಿಂ ಸಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿ ಯಶ, ಯಶಸ್ಸು; ತೇಜ, ತೇಜ
ಸ್ಸು; ವಯ, ವಯಸ್ಸು; ಪಯ, ಪಯಸ್ಸು; ಮನ, ಮನಸ್ಸು; ಶ್ರೇಯ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು
ಉಂದ್ಕು ಸಲ್ಪು ದು.
ಮೇಣ್ಂಬುದಯಬ್ಂ ಸಹ ವೃಂಜನಮಾಗಿಯೆ ಕೆಲವಿರ್ಪಪು-ಪಾರ್ (ಮಾಕ್),
ಗೀರ್; ಮೇಣ್ಂಬುದಯ್ಂ ಗೀರ್ ಏಂಬುದರ್ಕೆ ಗಿರೆ ಉಂದೆತ್ತಮುಮುಂಟು.
ಢೂತ್ರಂ.
°° ಪೃ್ರಚರತೆಯಿಂ ಪ್ರಥಮಾಬಹು
The Nominative ನ, ಸು)
Plural of certain ವಚನಂಗಳವೆಕವಚನಕ್ಷತಲಿಂಗಂಗಳ್ |
Sanskrt words, af-
ter having dropped ನಿಚಿತವಿಸರ್ಗಮನುಟ್ದಂ
its Visarga, is used ದುಚಿತಜ್ರರ್ತಿಳಿವುದಿವನುದಾಹ್ಯತಿಮುಖದಿಂ || 87 (|
as a nominal theme
in Canarese,
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಪ್ರಚುರತೆಯಿಂ ಪ್ರಥಮಾಬಹುವಚನಂಗಳ್ ಅವು ಏಕವಚನಕೃತಲಿಂಗಂಗಳ್, ನಿಚಿತವಿಸರ್ಗ
ಮಂ ಉಲಿದ ಅಂದು; ಉಚಿತಜ್ಞರ್ ತಿಳಿವುದು ಇವಂ ಉದಾಹೃತಿಮುಖದಿಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಪ್ರಚುರತೆಯಿಂ ಪ್ರಥಮಾಬಹುವಚನಂಗಳ್, ಅವು ನಿಚಿತವಿಸರ್ಗಮಂ ಉಟೌದಂದು, ಏಕ
ವಚನಕೃತಲಿಂಗಂಗಳ್; ಉಚಿತಜ್ಞರ್ ಇವಂ ಉದಾಹೃತಿಮುಖದಿಂ ತಿಳಿವುದು.
| ಟೀಕು.
ಪ್ರಜುರತೆಯಿಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದೆ; ಪ್ರಥಮಾಬಹುವಚನಂಗಳ್-ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತ
ಯ ಬಹುವಜಚನಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ನಿಚಿತವಿಸರ್ಗಮಂ-ನಿಶ್ರಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಸರ್ಜನೀಯನವಂ; ಉ
ಉಿದಂದು-ಬಿಟ್ಟಂದು; ಏಕವಚನ-ಏಕವಚನವಾಗಿ; ಕೃತಾಮಾಡಲ್ಲ ಟಿ; ಲಿಂಗಂಗಳ್-ಲಿಂಗಂಗ
oN
ಳೆನಿಸುವುವು; ಉಚಿತಜ ರ್-ಇಂಗಿತಜ ರ್; ಇವಂ-ಈ ಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಉದಾಹೃತಿಮುಖದಿಂಉದಾ
ಹರಣೆಯ ಮುಖದಿಂದೆ; ತಿಳಿವುದು-ಅಲಾವುದು.
ವೃತ್ತಿ
ಸಂಸ್ಕ ತದ ಪ್ರಥಮಾಬಹುವಚನಂಗಳ್ತಂಮ ವಿಸರ್ಗಮಂ ತಕಳೆಯೆ, ಕನ್ನಡ
ದೋಳೇಕವಚನಮಾಗಿ, ಲಿಂಗಮಪ್ಪುವು.
08 ೩೮. 2 CH. ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, 6೫೫2೫೫5 IN CANARESE.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಶ್ಲಾನ ಯುವಾನ, ಅಧ್ಲಾನ, ಸಖಾಯ, ಜ್ಯಾಯಾಂಸ, ಕನೀಯಾಂಸ, ವಿದ್ದಾ, ಇ
ಸ್ತ ಭಾಸ್ಟಂತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಹನುಮಂತ ಇವು ಮೊದಲಾದುವು.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
ನೀನಜ್ ಕಣರ್ಣಾಟಕದೊ
One may sa -
000೬ ೩9 4 ನಂ ಪ್ರೀಪುಂನಪುಸಕೋಭಯಪುಂಸ್ರೀ |
ferent genders in 9 ವಾ “ವಿ
0೩1೩7080, ದ್ರೀನಪ್ಸಮಸ್ತವಾಚ್ಕಾ
ನೂನಾವ್ಸೆಯಮೆಂದು ಲಿಂಗಮೊಂಬತ್ತು ತೆಜಂ | 88 |
ಪದಜಚೇದಂ.
ಚ
ನೀಂ ಅಲ್ ಕರ್ಣಾಟಕದೊಳ್ ಪೀನಂ, ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಂನಪುಂಸಕೋಭಯಪುಂ
ವಾಚ್ಯಾನೂನಾಮ್ಯಯಂ ಎಂದು, ಲಿಂಗಂ ಒಂಬತ್ತು ತೆಲಿಂ!
ಸ್ತ್ರೀನನ್ಸಮಸ್ತ
ಸ್ನೀಸಿ
ಆಆ
ಅನ್ನಯಂ.
ಲಿಂಗಂ ಒಂಬತ್ತು ತೆಬಿಂ ನೀಂ ಅಟ್! ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಘು.
ಕರ್ಣಾಟಕದೊಳ್-ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ; ಸೀನಂ-ವೆಗ್ಗಳವಾಗಿ; ಸ್ತ್ರೀನನ್ರ್ರೀಲಿಂಗವೆಂದು; ಪುಂ-ಪುಲ್ಲಿಂ
ಗವೆಂದು; ನಪುಂಸಕ-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದು; ಉಭಯ ಪುಂನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದು; ಪುಂಸ್ತ್ರೀ-
ಪುಂಸ್ಕ್ರೀಲಿಂಗವೆಂದು; ಸ್ತ್ರೀನಪ್-ಸ್ತ್ರೀನಪುಂಸಕಲಿಂಗವೆಂದು; ಸಮಸ್ಕ್ಯತ್ರಿವಿಧಲಿಂಗವೆಂದು; ವಾ
ಚ್ಯು- ವಿಶೇಷ್ಟಾಧೀನಲಿಂಗವೆಂದು; ಅನೂನ- ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದ; ಅವ್ಯಯಂ-ಅಮ್ಯಯಲಿಂಗಮೆಂ
ದು; ಲಿಂಗಂ-ಲಿಂಗಂಗಳ್; ಒಂಬತ್ತು ತೆಬಿಂ-ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಕಾರವೆಂದು; ನೀಂ- ನೀಂ; ಅಯ್
ತಿಳಿ,
ವೃತ್ತಿ.
ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಪಿರಿದುಂ ದ್ರೀಲಿಂಗಮೆಂದುಂ, ಪುಲ್ಲಿಂಗಮೆಂದುಂ, ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ
ಮೆಂದುಂ, ಪುಂಸ್ತೀಲಿಂಗಮೆಂದುಂ, ದ್ರೀನಪುಂಸಕಲಿಂಗಮೆಂದೂ, ಪುಂನಪುಂಸಕಲಿಂ
ಗಮೆಂದುಂ, ತ್ರಿವಿಧಲಿಂಗಮೆಂದುಂ, ಖಿಶೇಷ್ಯಾಥೀನಲಿಂಗಮೆಂದುಂ, ಅವ್ಯಯಲಿಂಗ
ಮೆಂದುಂ, ಲಿಂಗಮೊಂಬತ್ತು ತೆಂ.
| ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮ್ವೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅರಸಿ, ದೇವಿ.
ಪ ೦ಗಕ್ಕೆ-ಆಅರಸು, ದೇವಂ, ನರಂ, ಸುರಂ.
೧ಗಿ
ಊ್ಭ್ನಃ]
ಜಗ 6
ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, 6೫೫೫೫85 IN ೦೩೩೩೫೫6೫. 109
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ, ಕಳಸು, ಜೆಡೆ, ಕೊಡೆ.
ಪುನಪೂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ..ರವಿ ಮೂಡಿದಂ, ರವಿ ಮೂಡಿದುದು; ವಿಧುವಿವಂ,
ವಿಧುವಿದ; ಇವಂಂತೆ ಮಂಗಳಬುಧಬ್ಬ ಹಸ್ಪ ತ್ಯಾದಿನವಗ್ರಹಗಳೆಲ್ಲಂ ಪುಂನಪುಂಸ
ಕಲಿಂಗಂಗಳ್; ಆಳಿವು, ಆಳಿದ್ದು; ಬಸಂತಂ ಬಂದ, ಬಸಂತಂ ಬಂದುದು; ಮಲಯಾ
ನಿಲಂ ತೀಡಿದ, ಮಲಯಾನಿಲಂ ತೀಡಿದುದು; ಕಾಮಂಗೆಯುಂ ಕಾಮಕ್ಕಮೇಶತ್ವ
ಮುಳ್ಳುದಬ್ಂ ಕಾಮನೆಚ್ಚ ೦ ಕಾಮು ಪೆರ್ಚಿದುದು. "ಂವೆಲ್ಲ ಪುಂನಪುಂಸಕಂ.
ಪುಂಸ್ವೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಇವರ್ ಪುರುಪರ್, ಇವರ್ ದ್ರ್ರೀಯರ್; ಅವರ್ ಗಂಡರ್,
ಅವರ್ ಪಂಡಿರ್; ಉವರ್ ದೇವರ್ ಉವರ್ ದೇಖಿಯರ್. ತೋಖ್ಕೆಂಬುದುಮಂ
ತೆ-ೇ್ರಿಪವಂ ದೇವರ ತೊಯ್ಬು ಇವಳೇವರ ತೊಟ್ತು.
ಯ್ವೀನಪುಂಸಕಕ್ಕೆ-ಆ ಪೆಣ್ಣಾ ೧೫ ಆ ಪೆಣ್ಣಂದುದು; ಆ ಕನ್ನಿಕೆ ಸಲ್ಲಕ್ಷಣಕ
ಆ ಕನ್ನಿಕೆ ಪೊಲ್ಲದು. ಸಿರಿ ಸರಸ್ಸತಿದೇವತೆ ಉಂಬಿವುಮಂತೆ..ಸಿರಿವೋಲ್ಪಳೆ ಹ್ಮ ದ್ಯವಿ
ದ್ವರಂ; ಸಿರಿಯೊಂದಾಗದೊಡೆದೆನೆ ಸುಜನೋತ್ತಂಸು (-ದೊಡನೆನೊ ಸುಜನೋ
ತ್ತಂಸಾ; 1. 0. ಸಿರಿಯೊಂದೊಡಮೆನೊ | ಸುಜನೋತ್ತಂಸ); ಸರಸ್ಪತಿ ಕಯ್ಕೆರ
ವಾಗಿ (ಕಯ್ಮೆರವಾಗಿ) ಪೇಟ್ತಪಳ್; ಪರಮಜನೇನ್ರ ಮಾಣ್ಯೆ ಸರಸ್ಪತಿ ಬೆರದುಪೆ
್ರೂಪಮಮು ಧರಿಸಿ ನಿಂದುದಲ್ಪ ದುವೆ; ದೇವತೆಯರ್ ಮೆಚ್ಚಿ ವರಮನರಸುಗಿತ್ತ
ರ್ (ಬರ); ಬಾರಿಸಿದುವು ಬಿಡದೆ ಜಡೆದು ವನದೇವತೆಗಳ್. ಅವಳ" ಸಜ್ಜನವೆಣ್್,
ಅದು ಸಜ ಬಿನ್.
ತ್ರಿಲಿಗಕ್ಕೆ--ನೀನರಸು, ನೀನರಸಿ, ನೀಂ ಪಶು; ತಾನ್, ಆನ್, ಏತರ್ಕೆ, ಅದರ್ಕೆ,
ಶಿಸು, ಹಸುಳೆ, ಮಗುವು, ಕೂಸು, ಸೊಂದಿ, ಪಗೆ ಕೆಳೆ ಅರಸು, ತರುವಲಿ ಬಂಬಿ
ವೆಲ್ಲಮುತೆ.
ವಾಚ್ಛಲಿಂಗಮೆಂದು ವಿಶೇಷ್ಟ್ಯಾ ಧೀನಲಿಂಗಕ್ಕೆ —ನೆೇಜ್ದನಿವು, ನೇಣೌದಳಿವ
ಳ್; ನೇಟ್ತ್ಲಿದು (0% 8. 77) ಎ ಬಾ ಸಾಧು, ಪಟು, ಹಡಣ, ಚಂಡಿ,
ರಾಗಿ, ಭೋಗಿ, ಸುಖಿ, ಹೇಡಿ, ಕಲಿ, ಗುರು, ಲಘು ಇವುಮಾ ತೆಣದೆ ಸಲ್ಪುವು.
ಅವ್ಯಯಲಿಂಗಕ್ಕೆ-ಕಂಖಿದಂ, ಕಂಯಿದಳ್, ಕಂಮಿತು (4% 8. 800; ಭೋಂ
ಕನೆ (8. 805) ಬಂದಂ, ಭೊಂಕನೆ ಬಂದಳ್, ಭೋಂಕನೆ ಬಂದುದು; ತೂಟ್ಟನೆ,
ಮೆಲ್ಪನೆ, ಕಮ್ಮನೆ, ಇಮ್ಮನೆ, ಸುಮ್ಮನೆ 81 ಸಿಯ್ಯನೆ, ಕೆಚ್ಚ ನೆ ಪಚ್ಚನೆ, ತೆಳ್ಳನೆ,
ಬೆಳ್ಳಳಂ (8. 811), ಚೆಚ್ಚ ರಂ (ನ. 805) ಇವಾದಿಯಾಗಣ?ವುದು. [Two Manu-
1) ವಿಶೇಪಣಿಂ (Also ವಿಶೇಷಂ) is that which particularizes the ವಿಕೇಷ್ಯ೦1. 6. that which is par-
ticularized. Sೇಪo=Adjective, Apposition; ವಿಶೇ ಪಂ=Substantive.
೩10: 2 ೪. 2 cH. ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, 6೫2886 IN CANARESE.
50110/8176 also ಸೋಡಂಬಾಡಂ (8. 809), ಬಣ?ದೆ (ನ. 817; 1. 8. ಸೋಡಂ
ಬಾಡವೆದು ಬರಿದೆಂಬರ್ಥಂ), ಅಂತೆವೋಲ್ (6. 816), ಮಿಗೆ (ನ. 304), ದಲ್
(ನ. 806), ವಲಂ (6. 806), ತೆಂ, ಕೆಂನಂ (8.804), ಮತ್ತೆ (8. 818), ಬಲ್ಮೆ |.
ಹ
ಸೂತ್ರಂ.
ಬಗೆ ನೀನಾನ್ತಾನೆಂಬು
The 6 0186608 of
words of dependent ಕೈಗಳುಂ ಗುಣವಚನಸರ್ವನಾಮಬಹುವ್ರೀ
gender (ವಾಚ್ಛೂಲಿಂ
70, ವಿಶೇಷ್ಟಾಧೀನ ಹಿಗಳುಂ ತತ;ದ್ದಿತಸಂ
ಲಿ೦ಸ0): Pronouns, TRE
ಖ್ಯಗಳುಂ ಸಲೆ ವಾಚ್ಚಲಿಂಗಮೆಂದೀ ಕ್ರಮದಿಂ ॥ 89 |
tive Compounds (ಬಹುವ್ರೀಹಿ, Ss. 165; 185; 186), primary Verbal nouns, Secondary nouns, and
Numbers.
ಪದಜೇದಂ.
ಲ
ಬಗೆ, ನೀನ್ ಆನ್ ತಾನ್ಎಂಬ ಉಕ್ಕಿಗಳುಂ ಗುಣವಚನ ಸರ್ವನಾಮ ಬಹುವ್ರೀಹಿಗಳುಂ
ಕೃತ್ತದ್ದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳುಂ ಸಲೆ ವಾಜ್ಯಲಿಂಗಂ ಎಂದು, ಈ ಕ್ರಮದಿಂ!
ಅನ್ನಯುಂ.
ವಾಜ್ಯಲಿಂಗಂ ಎಂದು, ಈ ಕ್ರಮದಿಂ ಬಗೆ ಎಂಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀಕು,
ನೀಂ-ನೀನೆಂದು; ಆಂ-ಆನೆಂದು; ತಾಂ-ತಾನೆಂದು; ಎಂಬುಕ್ಕಿಗಳುಂ-ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಂಗಳುಂ;
ಗುಣವಚನ-ಗುಣವಚನಂಗಳುಂ; ಸರ್ವನಾಮ-=ಸರ್ವನಾಮಂಗಳುಂ; ಬಹುವ್ರೀಹಿಗಳುಂ-ಬಹು
ವ್ರೀಹಿಶಬ್ದಂಗಳುಂ; ಕೃತ್-ಕೃತ್ತುಗಳುಂ; ತದ್ಧಿ ತ-ತೆದ್ದಿ ತಂಗಳುಂ; ಸಂಖ್ಯೆ ಗಳುಂ-ಸಂಖ್ಯಾ ವಾಜಿಗ
ಳುಂ; ಸಲೆ=-ಚನ್ನಾಗಿ; ವಾಚ್ಛಲಿಂಗಂ-ವಿಶೇಷ್ಠಾ ಧೀನಲಿಂಗಮೆಂದು; ಈ ಕ್ರಮದಿಂ-ಈ ರೀತಿ
ಯಿಂದೆ; ಬಗೆ-ಭಾವಿನು.
ವೃತ್ತಿ.
ನೀನ್, ಆನ್, ತಾನ್ ಬಂಬಿವುಂ ಗುಣವಚನಮುಂ ಸರ್ವನಾಮಮುಂ ಬಹು
ಪ್ರೀಹಿಯುಂ ಕ್ಷತ್ತುಂ ತದ್ಧಿ ತಮುಂ ಸಂಖ್ಯೆಯುಂ ವಶೇಪಷ್ಯಾಧೀನಲಿಂಗಮೆಂದಜ
ಪುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನೀನ್ ಆನ್ ತಾನ್ ಖಂಬಿವರ್ಕೆ. ನೀಂ ಕಾಮಂ, ನೀಂ ರತಿ, ನೀಂ ಗಿಳಿ; ಆಂ
ಶಿವಂ, ಆಂ ಗೌರಿ, ಆಂ ನಂದಿ; ತಾನವಂ, ತಾನವಳ್, ತಾನದು.
ಗುಣವಚನಕ್ಕೆ...ಇನಿಯೂ, ಇನಿಯ, ಇನಿದು.
| Part
| olinabl
| 111111
| just th
it were
| number
| der
uns, and
ಗಳು
|
ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, GENDERS IN CANARESE. 11%
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ-ಪೆಯಂ, ಪೆಬಳ್, ಪೆಬತು.
ಬಹುವ್ರಿಯಿಗೆ--ಅವಂ ಖಮಲಮತಿ, ಅವಳ್ ವಿಮಲಮತಿ, ಅದು ವಿಮಲ
ವತಿ.
ತೆ ತಿಂಗೆ-ಪಾಡಿದಂ, ಪಾಡಿದಳ್, ಪಾಡಿದುದು.
ತದ್ದಿ ತಕ್ಕ.ಓದಾಳ "ವಂ, ಓದಾಳಿ ಇವಳ್, ಓದಾಳಿ ಇದು.
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಸಾಯಿರ ಗಂಡರ್, ಸಾಯಿರ ಪೆಂಡಿರ್, ಸಾಯಿರ ಮನೆಗಳ್.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
Particles (Inde- ದೊರೆವಡೆದವ್ಯಯಲಿಂಗಂ
1081168), though ಸರಿ ಸರ್ವವಿಭಕ್ಕಿಗಂ ತ್ರಿಲಿಂಗಕ್ಕಂ ತಾಂ |
unchangeable, ad-
just themselves, as ಸರಿ ವಚನತ್ರಿತಯಕ್ಕಂ
it were, to cases,
be ೩24 yo ಸಲಿಯೆನಿಸಿ ಖಕಾರಮಿಲ್ಲದರ್ಥಮನೀಗುಂ || 90 |
der.
ಪದಜೆ (ದಂ.
೮೨
ದೊರೆವಡೆದ ಅವ್ಯಯಲಿಂಗಂ ಸರಿ ಸರ್ವವಿಭಕ್ತಿಗಂ, ತ್ರಿಲಿಂಗಕ್ಸಂ ತಾಂ ಸರಿ, ವಚನತ್ರಿತಯ
ರ
ಕ್ಫಂ ಸರಿ ಎನಿಸಿ ವಿಕಾರಂ ಇಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಥಮಂ ಈಗುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ದೊರೆವಡೆದವ್ಯಯಲಿಂಗಂ ಸರ್ವವಿಭಕ್ಕಿಗಂ ಸರಿ, ತ್ರಿಲಿಂಗಕ್ಕಂ ತಾಂ ಸರಿ, ವಚನತ್ರಿತಯ
ಕಂ ಸರಿ ಎನಿಸಿ, ವಿಕಾರಂ ಇಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಥಮಂ ಈಗುಂ.
ಟೀತು.
ದೊರೆವಡೆದ-ಪ್ರಸಿದ್ಧವಡೆದ; ಅವ್ಯಯಲಿಂಗಂ-ಅವ್ಯಯಲಿಂಗಂಗಳ್; ಸರ್ವವಿಭಕ್ಕಿಗಂ-ಸ
ಪ್ರ ವಿಭಕ್ಕಿಗೆಯುಂ; ಸರಿ-ಸಮಾನಂ; ತ್ರಿಲಿಂಗಕ್ಕಂಮೂಯಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆಯುಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಸರಿ
ಸಮಾನಂ; ವಚನತ್ರಿತೆಯಕ್ಕಂ-ವಕವಚನ ದ್ರಿವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳ್ಳ ಯುಂ; ಸರಿಯೆನಿಸಿ-ಸ
ಮಾನವೆನಿಸಿ; ವಿಕಾರಮಿಲ್ಲದೆ-ರೂಪಾಂತರವನೆಯ್ದದೆ; ಅರ್ಥಮಂ-ಅರ್ಥವಂ; ಈಗುಂ-ಕೊ
ವೃತ್ತಿ.
ಅವ್ಯಯಲಿಂಗಂ ಸಪ್ಮವಿಭಕ್ಕಿಗಂ ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕಂ ವಚನತ್ರಯಕ್ಕಂ ಸರಿಯಾಗಿ
ರ್ದ ತೆಜದಿನರ್ಥಮಂ ಕುಡುಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ಕಿಗೆ-ನಿರ್ನೆರಂ (8. 801) ಬಂದನೆಬಳ್ಲಿ ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಬಂದ
ನೆಂಬ ಪ್ರಥಮೆಯನಜ್ವುದು.
112 ೩ಅ. ೩ cH. ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, GENDERS IN CANARESE.
ಸುರ-ತರು-ನಂದನಂಗಳಿರ ರತ್ತ-ಪಿನದ್ವ-ವಿಮಾನ-ಕುಟ್ಟಿಮಾಂ
ತರ-ಸುರಸಾಲಯಂಗಳಿರ ಚಾರು-ವಿಲೋಲ-ಕಟಾಕ್ಷ-ಪಾತ-ಸುಂ
ದರ-ಪರಿವಾರ-ದೇಖಿಯರಿರಾ ಕಡುಕ್ಕಿದು ಕ್ರತಾಂತನಿಂತು ನಿ
ನೆ ರಮೆಲ್ದೊಯ್ಯ ಬಾರಿಸದೆ ಕೆಮ್ಮನುಪೇಕ್ಷಿಸಿ (ಕಮ್ಮ) ನೋಡುತಿರ್ಪರೇ
| ಚಂಪಕಮಾಲಾವ್ಟಾತ್ರಂಲಿ |
ಧ್ವಿತೀಯಾವಿಜಕ್ತಿಗೆ(ಚಚ್ಚರಂ) ಚೆಚ್ಚರಂ (8. 305) ನುಡಿದನೆಂಬಳ್ಳಿ ಚೆಚ್ಚರ
ಮಂ ನುಡಿದನೆಂಬ ಧ್ವಿತೀಯೆಯನಖ'ವುದು.
ತತೀಯಾವಿಭಕ್ಕಿಗೆ-ಅವರ್ಕೆ ಅಂತಜುಂದೆಂಬಿವಜಬಲ್ಲಿ (ನ. 317) ಪರಿವಿಡಿಯಿಂ
ಅದಬ್ಂದೆ ಎಂಬ ತತೀಯೆಯನಬಜ”ವುದು. |
ಚತುರ್ಥಿಗೆ-ಅವರ್ಕೆಯ್ತೆ ಕವಲ್ಪವಲ್ಲು ಪಲವುಂ ಕೊಂಬಾದುವೊಳ್ಗೊ ೦ಬು
ಮಂ [ಗೊಂಬುಗಳ್]; ಅಂತಖ್ಂದವರನಾ ಪೊಬಟಲೊಳ್ ಕಾಣಲ್ಬಂತು ಚಿಂತಿಸಿ
ಮುಪಾಯಮಂ; ಪಚ್ಚನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬಗೆಯನೆಂಬಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥಿ.
ಪಖ್ಬಿಗೆ-ಮತ್ತಿನ (5. 3೦06) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪ್ರ. ಮತ್ತಿನ ಮತ್ತಿವು (M. 8. ಮತ್ತಿ)
ಬೇರ್ಗಳ ಬಿತ್ತುಗಳಾವೆಡೆಯೊಳೇನೊ ಸುಜನೋತೃಂಸಾ (806 5. 8.108).
ತ್ರಿಲಿಂಗಕ್ಕೆ-ಮಿಗೆ (8. 304) ಬಲ್ತುಂ, ಮಿಗೆ ಬಬ್ಬಳ್, ಮಿಗೆ ಬಬ್ಬುದು; ಮತ್ತೆ
(ನ. 812) ನೋಡಿದಂ, ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದಳ್ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದುದು.
ವಚನತ್ರಯಕ್ಕೆ..ಭೋಂಕನೋರ್ವಂ ಬಂದಂ, ಮೆಲ್ಲನೀರ್ಪರ್ ನುಡಿದರ್, ನೆಟ್ಟ
ನೆಲರುಂ ಪೋದರ್ (6. 307).
ಸೂತ್ರಂ.
ಪುರುಪರೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಸ್ರೀ
Only 8 genders ಯರೆ ತಾಂ ಸ್ನೀಲಿಗಮುಟ್ದುವೆಲಂ ನಪ್ಪಾ |
ಕ ಅ ೧ಗಿ Ww
are used in Cana-
7086. ಗಿರ ಸಲ್ಲುಂ ಕನ್ನಡದೊಳ"
ಪರಿವರ್ತಿಸವುಟ್ದ ಲಂಗಮೊಳವಾಗಿರ್ದುಂ ॥ 91 ||
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪ್ರರುಷರೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗಂ, ಸ್ತ್ರೀಯರೆ ತಾಂ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗೆಂ, ಉಲೌದುವು ಎಲ್ಲಂ ನಪ್ಪು ಆಗಿ ಇರೆ,
ಸಲ್ಲುಂ ಕನ್ನಡದೊಳ್; ಪರಿವರ್ತಿಸವು ಉಟೌದ ಲಿಂಗಂ, ಒಳವು ಆಗಿ ಇರ್ದುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಉರಿದ ಲಿಂಗಂ ಒಳವಾಗಿ ಇರ್ದುಂ, ಪರಿವರ್ತಿಸವು. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವ್ರಯೆಂ.
1) 4 Times: ಆಆಆ [ಲ--ಆ|-ಆಟ[ಅ--ಲ|ಅಆ|ಲ-ಲ[--ಲ [|
|. | ಜ್ವನ್ಷ
ವ
i Nout
prey
ಗ್ಗ ಸಟ;
ಸಿ
೫೬೪
1%) al
| 11
ಕನ್ನಡಲಿಂಗಂ, GENDERS IN ೧೬೫೬೫೫5೫,
ಟೀತ್.
ಪುರುಷರೆ-ಪುರುಷರಂ ವೇಳ್ವ ಶಬ್ದಂಗಳೆ; ಪುಲ್ಲಿಂಗಂ-ಪುಲ್ಲಿಂಗವೆನಿಪುವು; ಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರೌಸ್ರಿ ಸ್ಲೀಯ
ರಂ ವೇಳ್ವ ಶಬ್ದಂಗಳೆ; ಚಾ: ಸಿ ಸ್ಕೀಲಿಂಗಂಸ್ತ್ರಿ ಲಿಂಗವೆನಿಸ್ರವು; ಉ ತುವ ಪ್ರಕನಕೆ
ಸ್ತ್ರೀಯರಂ ಪೇಳದೆ ಉಳಿದ ತಬ್ಬಂಗಳ; ವಿಲಂಬಲವು; ನಪ್ಪಾಗಿರನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಾಗಿರೆ; ಸ
ಅ್ಲ-ಸಲ್ಬುವು ಕನ್ನಡದೊಳ್-ಕರ್ಣಾಟಿಕ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ; ಉಳಿದ ಲಿಂಗಂ-ಮಿಕ್ಕ ಲಿಂಗಂಗಳ್; ಒ
ಳವಾಗಿರ್ದುಂ-ಉಂಬಾಗಿರ್ದುಂ; ಪರಿವರ್ತಿಸವು-ಪ್ರವರ್ತಿಸವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರರುಪರಂ ಪೇಲ್ವ ಶಬ್ದಂಗಳ್ಳುಲ್ಲಿಂಗಂಗಳ್; ದ್ರೀಯರಂ ಪೇಲ್ಹ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ದ್ರೀ
' ಲಿಂಗಂಗಳ್; ಉಟ್ದುವೆಲ್ಲು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಂಗಳ್.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಪುಛಿಂಗಕ್ಕೆ. ಶಿವ, ಶಂಕರ, ರಾಮ, ಅರಸ ಇವು ಮೊದಲಾದುವು.
ಡ್ವೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಗೌರಿ, ಪಾರ್ವತಿ, ಲಕ್ಷಿ ಬ್ರ ಸರಸ್ಪತಿ, ಶಚಿ, ರೋರಿ? ಕಾಮಿನಿ,
ಭಾಮಿನಿ, ರಮಣ” ಇವು ಮೊದಲಾದುವು.
ಸಪುಂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ..ಮರ, ಗಿಡ, ಬಳ್ಳೆ, ಪುಲ್, ಪೊದಣ್್, ಪುಲಿ, ಕರಡಿ, ಗಟ,
ಬೆಟ್ಟ, ಜಡೆ, ಕೊಡೆ, ಕನ್ನಡಿ, ಕಳಸ.-ಶಿರ್ಯಗೀವಂಗಳಪ್ಪ ಚೇತನಾಚೇತನವಸು
ಜ ೦೨
ಗಳೆಲ್ಲಂ ನಪುಂಸಕಮೆ.
ಇಂತು ಲಿಂಗತ್ರಯಂ ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ, ಮಿಕ್ಕ ಲಿಂಗಂಗಳೆಲ್ಲ ಕ್ಷಚಿತ್ರ
ಯೋಗಂಗಳೆ.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
ಜನಶಬ್ದ ಮದು ನಪುಂಸಕ
ಜನ 84 ಮಹಾಜನ
are Neuters; ದು ಮೆನಿಕುಂ ದುಸ್ಸತ್ಸುಕಾರಮವು ಪೆಣಗಿರೆ ನೆ |
೭ ಜಟ ಟ್ರನೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗಂ ಮತ್ತಾ
18೩80111105. ಜನಂ ಮಹಾಚ್ಛಬ್ದ ಮಿರೆ ನಪುಂಸಕಮಕ್ಕುಂ | 92 1
ಫರಾ ವಂ.
ಜನಶಬ್ದಂ ಅದು ನಪುಂಸಕಂ ಎನಿಕುಂ; ದುಸ್ಸ ತ್ಸುಕಾರಂ ಅವು ಪೆಲಿಗೆ ಇರೆ, ನೆಟ್ಟನೆ ಪುಲ್ಲಿಂ
ಗಂ; ಮತ್ತೆ ಆ ಜನಂ, ಮಹಚ್ಚಬ್ಬಂ ಇರೆ, ಎ ಅಕ್ತುಂ |
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಜನಶಬ್ದಂಜನಮೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅದು-ಅದು; ನಪುಂಸಕಂ-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಂ; ಎನಿಕುಂ-ಎನಿ |
15
114 ೩ಅ. 2 0೫8. ವಿಭಕ್ಕಿರೂಪಮಾಲೆ, 2೫೦೫೫೩810೩: CASES.
ಸುವದು; ದುಸ್ ಸತ್ ಸುಕಾರಂ-ದು$8 ಎಂಬುದುಂ, ಸತ್ ಎಂಬುದು, ಸು ಎಂಬುದುಂ; ಅವು
ಅವು; ಹೆರ್ಗಿಹಿಂದೆ; ಅಕಕ; ನೆಬ್ಬನ-ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ; ಪುಲ್ಲಿಂಗಂ-ಪುಲ್ಲಿಂಗಂ ಎನಿಸುವದು;
ಮತ್ತೆ-ಅದಲದೆ;) ಆ ಜನಂ-೮ಆ ಜನಶಬಂ; ಮಹಚಬಂ-ಮಹೆತ್ ಎಂಬ ಶಬಂ; ಇರೆ-ಪಿಂದಿ
ಎಂ ಸ್ರತ ದ್? ಕು 0
ರೆ; ನವುಂಸಕಂ-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಂ; ಅಕ್ತುಂ-ಅಪುುದು.
ವೃ
ಜನಶಬ್ದಂ ನಿಜದಿಂ ನಪುಂಸಕಂ; ದುಸ್ ಬಂಬುದುಂ ಸತ್ ಏಂಬುದುಂ ಸು ಖಂ
ಬುದುಂ ಪೆಜಗಿರೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗಮಕ್ಕುಂ; ಮಹಚ್ಚ ಬ್ರಂ ಪೆಜಗಿರ್ದೊಡಂ, ಮಹಾಜನ
ಮೆಂದು, ನಪುಂಸಕಮಕ್ಕುಂ. |
ಶ್ರಿ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ.-ದುರ್ಜ ನಂ, ಸಜ್ಜ ನಂ, ಸುಜನಂ.
ನಪುಂಸಕಕ್ಕೆ-. ಜನಂ, ಮಹಾಜನಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಸಂದಿಸಿ ಮಮಿಂಕೆಯದದೊಳೆ
The 7 Cases (cf. ಯೆಂದಿರ್ಪವು ಸಪ್ತವಿಧವಿಭಕ್ಕಿಗಳವು ಮಾ|
Bs. 72; 81). Declen-
sion of the Singu- ರ್ಗಂದಪ ದರ್ಥವಶದಿಂ
lar of a Neuter en- ೦೨
1141] ಖಿರ್ದೆಸಿದ ವಿವಿಧವಿಧದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆಲ್ಲಂ | 93 (|
ಹ
ಸಂದಿಸಿ | ಮ್ | ಅಂ || ಇಂ||ಕ || ಅದ್ | ಅದ್ || ಒಳೆ | ಎಂದು, ಇರ್ಪುವು ಸಪ್ತವಿ
ಧವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್; ಅವು, ಮಾರ್ಗಂದಪ್ಪದೆ, ಅರ್ಥವಶದಿಂ ಪಿಂದೆ ಎಣಿಸಿದ ವಿವಿಧವಿಧದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ
ು
ವಲಂ.
೧೧
ಅನ್ನಯಂ.
ಹಿಂದೆ ಎಣಿಸಿದ ವಿವಿಧವಿಧದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಪ್ಮವಿಧವಿಭಕ್ತಿಗಳ್; ಅವು ಎಲ್ಲಂ, ಮಾರ್ಗಂದವಪ್ಪ
ದೆ, ಅರ್ಥವಶದಿಂ ಸಂದಿಸಿ, ಮಮಿಂ ಕೆ ಅದದೊಳೆ ಎಂದು, ಇರ್ಪ್ರವು.
ಟೀಕು. ತ
ಪಿಂಡೆ-ಹಿಂಡೆ; ಎಣಿಸಿದ ವಿವಿಧವಿಧದ=ಹೇಳಿದ ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರದ; ಲಿಂಗಕ್ಕೈಎಲಿಂಗಂಗಳ್ಳೆ;
ಸಪ್ಮವಿಧ-ಏಳು ತೆಬಿನಾದ; ವಿಭಕ್ತಿಗಳ್-ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ಎಲ್ಲಂ-ಎಲ್ಲವು; ಮಾರ್ಗಂ
ದಪ್ಸದೆೊಕವಿಮಾರ್ಗಂ ತಪ್ಪದೆ; ಅರ್ಥವಶದಿಂ-ಅರ್ಥವಶದಿಂದೆ; ಸಂದಿಸಿ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿ; ಮ
ಮಿಂಕೆಯದದೊಳ್ಳೆ-ಮ್, ಅಮ್, ಇಮ್, ಕೆ, ಅತ್, ಅತ್, ಒಳ್ ಎಂಬಿವೆ; ಎಂದುಹೀಗೆಂದು;
ಇರ್ಪುವುಇರ್ಪ್ರ ವು.
3. |
1
|
ಮೆಗು!
1.2
| which,
ಉತ್ರ
ಥು (i
(aking
| Thay Ang
| bers iy (a
| ರ್ಗ [il
| Wl, The 11
೬.11
son
fll; |
yore |
yo
4 |
pe
|
ವಚನಂಗಳ್, ೫೮೫೫೫೫5. IE
ವೃತ್ತಿ.
ಲತೆ ಪೇಬ್ಬ ನಾನಾ ತೆಜದ ಲಿಂಗಂಗಳ್ಳ ಪರಮಾಗಿ ನಾಮವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್, ಮ್
(ನ. 105), ಅಮ್ (8s. 104; 106), ಇಮ್ (8. 107), ತೆ (8s. 115; 114), ಅ
ತ್ (8s. 106; 116), ಆತ್ (8. 106; 117), ಒಳ್ (8. 119) ಎಂದು?, ಪ್ರಥ
ಮೆಗಂ ಧ್ಲಿತೀಯೆಗಂ ತತೀಯೆಗಂ ಚತುರ್ಥಿಗಂ ಪಂಚಮಿಗಂ ಪ್ಬುಗಂ ಸಪ್ತಮಿಗಂ
ಲಾಗಿ, ಕಾರಕವಶದಿಂ ಷತ್ತುಗುಂ.. ಆ ಕಾರಕಮೆಂಬುದು (1. 6. the relation
which, in a sentence, a noun bears to the verb, Ss. 137 seq.) ಕ್ರಿಯಾ
ನಿಮಿತ್ತಂ; ಆದು ಕರ್ತ್ರಮೆದುಂ (೩81), ಕರ್ಮಮೆಂದುಂ (object), ಕರಣಮೆಂ
ದುಂ ಸಂಪ್ರದಾನಮೆಂದುಂ (twin), ಅಪಾದಾನಮೆಂದುಂ
(taking away), ಅಧಿಕರಣಮೆಂದುಂ (relation to site), ಪಡ್ಡಿಧಮಾಗಿರ್ಪು
ದು ಪಖ್ಯಿಯೆಂದು, ಸಂಬಂಧಾರ್ಥಂ (connexion). (cf. Ss, 126— 133).
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮರಂ, ಮರನು (0%: ಮರವು), ಮರದಿಂ, ಮರಕ್ಕೆ ಮರದತ್ತಣ್, ಮರದ,
ಮರದೊಳ್, (ಮರನೆ, ೪೦.) ಇಂತರ್ಥವಶದಿಂ ವಿಭಕ್ತಿ 'ಮರೀಣಾಮಿಪುವು ವಿಭ |
ಕಿ ಕಾರಕಮನೆಯ್ತ್ದು ನಪುದಜ'ಂ ಪದಂ ನಾನಾರೂಪಮಪುು ಹು
ಮರನಿರ್ದದು. ಮರನಂ ಕಡಿ!
ಮರದಿಂ ಮಾಡಾನೆಯಂ! ಮರಕ್ಕಿಖ್ ನೀರಂ! |
ಮರದತ್ತಣಾ್ನೆಲೆಯುದಿರ್ದುದು.
ಮರದದು ಪಣ್. ಮರದೊಳ್ ಸಲೆ ತಳಿರ್! ಶಿರ್ಮರನೆ” | ಕಂದಂ|
ಸೂತ್ರಂ.
ಉಕದ್ದಿ ತ್ರ ಬಹುತ್ತ ಮ
There are 2 Num-
bers in Canarese: ನೇಕದ್ದಿ ಬಹುತ್ತವ ವಸ್ತು ಗಳೂಳಾಚರಿಪರ್
Singular and Plu-
ral. The thought of ನ್ನೀತಾರಂ ಕನ್ನಡದೊಳ
a Dual is allowed. ಗೇಕೆಬಹುತ್ತೆಂ ದ್ವಿವಚನಮುಚಿತದೆ ಬರ್ಕುಂ | 94 |
ಪದ ಫೈದಂ.
ಏಕದ್ದಿತ್ತಬಹುತ್ತ ಮೆಂ ಏಕದ್ವಿ ಬಹುತ್ವವಸ ಸ್ತು ಗಳೊಳ್ ಆಚರಿಪರ್; ಸ್ತ್ರೀಕಾರಂ ಕ ಕನ್ನಡದೊಳಗೆ |
ಏಕಬಹುಸ್ತ, ದ್ರವಚನ ೦ ಟಗ ೫...
1) For these augments and terminations the 880/88 marked in the brackets must be read.
2) ಶಿಥಿಲತ್ಸ್ಂ regarding ಉದಿದು೯ದು ೩nd the end of ತಳ.
15*
116 ೩೮. ೩೦೫. ಗಳವಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL.
ಅನ್ನಯಂ.
ಏಕದ್ವಿಬಹುತ್ತವಸ್ಮುಗಳೊಳ್ ಏಕದ್ವಿತ್ರಬಹುತ್ತಮಂ ಆಚರಿಪರ್; ಕನ್ನಡದೊಳಗೆ ಏಕಬಹು |
ಫ್ರಂ ಸ್ಪೀಕಾರಂ, ದ್ರಿವಚನಂ ಉಚಿತದೆ ಬರ್ಕುಂ.
೦೨
ಟೀಈು.
ಎಕದ್ವಿಬಹುತ್ತವಸ್ಸು ಗಳೊಳ್ಎಐಕವಸ್ತು ದ್ವಿವಸ್ತು ಬಹುವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ; ಎಕದ್ರಿತ್ತಬಹುತ್ತ |
ಮಂಣಏಕವಜನ ದ್ರಿವಚನ ತ ಆಡರಿಪರಗಪೇಶ್ವರ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರ
ಷೆಯಲ್ಲಿ ; ಏಿಕಬಹುತ್ರಂ-ಏಿಕವಚನ ಬಹುವಜನಂಗಳ್; Ke ೧; ದ್ರಿವಚನಂ |
ದ್ವಿವಚನಂ। ಮ ರ K
ವೃತ್ತಿ.
ಒಂದೆರಡು ಮೂಣಜಸಿದು, ಪದಾರ್ಥಮನೆಣ್ಸುವೆಡೆಯೊಳ್ ಏಕವಚನ a)
ವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳಂ ಸ್ನೀಕರಿಸುವರ್, ಏಕವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳ್ಳನ್ನಡದೊಳ
ಶಿವ್ಯಕ್ತಂಗಳ್; ಧ್ಲಿವಚನಮನ್ಚಿತ್ಯದಿನಖ್ವುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಕದ್ಲಿ ಬಹುತ್ತಂಗಳ್ಳಿ -ಮೇರುವಿದು; ಕಣ್ಗಳಿವು; ಕುರುಳ್ಗ ಅವು; ಕವಿಯಿವಂ;
ಕವಿಗಳಿವರ್.
ಬಿಚಿತ್ಯದ ದಿ ವಚನಕ್ಕೆ..ಭೀಮಾರ್ಜುನರ್, ರಾಮಲಕ್ಷ ಕೌರ್ ನಕುಲಸಹ
ದೇವರ್ ಖಂಬಂತಜ್”ಪುದು.
ಸೂತ್ರ).
ಕ ಸಮನಿಸುಗುಮಾ ವಿಭಕ್ಷಿಗ
Formation of the
Nominative Dual ಛಳ ಮೊದಲೊಳಾದಂ ಗಳಾಗಮಂ ದಿತ್ಚಬಹು |
and Plural with
ಸಳ್ಳಿ (cf. 8. 42) ತ್ರಮದಾಗೆ ಗಳಾಗಮಕವು
(66 ಸಂಚ) ಸಮನಿಸುಗುಂ ಸರ್ವನಾಮಗುಣವಚನದೊಳಂ | 95 ॥
themes, excepting
(Neuter) Pronouns and Adjectives in which ಅವು is substituted for ಸಳಿ. (For Masculines and
Feminines with AY see, for instance, Ss. 101; 108; 122°).
ಪಾಸ ಲಿ
ಸಮನಿಸುಗುಂ ಆ ಗಳ ಮೊದಲೊಳ ಆದಂ ಗಳಾಗಮಂ, ದ್ರಿತ್ಮಬಹುತ್ರಂ ಅದು ಆಗೆ;
ತ್ರ ತ್ರ
ಗುಂ ಸರ್ವನಾಮಗುಣವಜಚನದೊಳಂ.
ಆ ವಿಭ
ಗಳಾಗಮಕೆ ಅವು ಸಮನಿಸು
ಗಳವಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL. 117
ಅನ್ನಯಂ.
ದ್ರಿತ್ರಬಹುತ್ವಂ ಅದು ಆಗೆ, ಆ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಮೊದಲೊಳ್ ಆದಂ ಗಳಾಗಮಂ ಸಮನಿಸುಗುಂ;
| ಸರ್ವನಾಮಗುಣವಚನದೊಳಂ ಗಳಾಗಮಕೆ ಅವು ಸಮನಿಸುಗುಂ.
ಟೀಘು.
ದ್ರಿತ್ವಬಹುತ್ವಂ-ದ್ರಿ ವಚನ ಬಹುವಚನಂ; ಅರ್ದುಅದು; ಆಗೆ-ಆಗೆ; ಆ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ-ಆ ಸಪ್ತ
ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ; ಮೊದಲೊಳ್-ಆದಿಯಲ್ಲಿ; ಆದಂ-ಆದಮೆಂಬ ವಿಶೇಷದಿಂದೆ; ಗಳಾಗಮಂ-ಗಳ ಎಂ
ಬಾಗಮಂ; ಸಮನಿಸುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು; ಸರ್ವನಾಮಗುಣವಚನದೊಳಂ-ಸರ್ವನಾಮ ಗು
ಣವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ; ಗಳಾಗಮಕೆ-ಗಳೆಂಬಾಗಮಸ್ಸೆ; ಅವು-ಅವು (ಉವು) ಎಂಬಾಗಮಂ; ಸಮನಿ
ಗುಲ ಪಾಲ್ಲಿಸುವೆದುಃ
|
ಖು
ವೃತ್ತಿ.
ದ್ದ ವಚನಬಹುವಚನವಿವಕ್ಷೆ ಯಾದೊಡೆ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಮೊದಲೊಳ್ಳಳಾಗಮ
| ವಕ್ಕುಂ; ಸರ್ವನಾಮ ಗುಣವಚನಂಗಳೂಳ್ಗ ಳಾಗಮಕ್ಕಾದೇಶಮಾಗವುವಕ್ಕುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಧ್ವಿವಚನಕ್ಕೆ...ತೊಡೆಗಳ್, ಕಣ್ಣಳ್, ತೋಳ್ಗಳ್.
ತೊಡೆಗಳ್ ರಂಭಾಸ್ತಂಭ
ಕೈಡೆಗಳ್ ಕಣ್ಗಳ ಮನೋಜಖೀರನ ಗೊ ಛ್ | |
ನಿಡಿಯೋಳ್ಗಳ್ ಿಕ್ಕರಿಕರ |
ದೊಡನಾಡಿಗ(ದುಳೆನಿಸಿ ಮೆಜ್ವುದಾತನ ರೂಪಂ || ಕಂದಂ | |
ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ...ಕೊಳಂಗಳ್, ಅಬ್ದಂಗಳ್, ಮಧುಗಳ್. ಮ
ಸರ್ವನಾಮದ ಅವುವಿಂಗೆ- -ಅವು, ಇವು, ಉವು.
ಅವು ವಿರಿಯಪು ಭಾವಿಪೊಡಿಂ
ತಿವು ಕೆಜ್ಯವೆನಿಪುದಿದುವೆ ಭೇದಂ ನಿಮಗಾ |
ವುವು ಮನಕೇಯುಪುವಂತ್ವಯ್
ನವನಾಯ್ಕುಳಿಗೊಳ್ಳಿಮೆಂದು ನವರತ್ತಮುಮಂ || ಕಂದಂ ||
ಗುಣಪಚನಂಗಳ್ಳೆ-ಇನಿಯವು, ಮೆಲ್ಲಿದುವು, ಬೆಟ್ಟಿದುವು (8. 97).
| ಇನಿಯವು ವಿಷಯಸುಖಂ ಸಂಜೀವನಸೆವಿಪೋಲ್ (ನಂಜಿನ ಸನಿ
ನೋ ಎಂದು 'ಬಾಾಂತರಂ). |
ಫ
lines and |
ಹಲಿ
EE 4
118 ೩ಅ. ೩೦೫. ಗಳವಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THF PLURAL.
ಸೂತ್ರಂ ಸ
ಸಂಗಡಿಸಿ ಸರ್ವನಾಮದ
In joining the ಲ
ಅವು (8. 95) ಐ the ಲಂಗಾಂತ್ಯಾಕ್ಸ ರಕಮವುವಿನಾದ್ದಕ ರಕಂ |
themes of the Pro- 9 ಸ ಬ
nouns mentionedin ಹಿಂಗದೆ ಲೋಪಂ ಗುಣವಚ
ಕ 1 -
6. 8, ಉಂ 5: ಪುಂಗಳೊಳಂತ್ತಂ ದುಕಾರಮಾದೊಡೆ ಲೋಪಂ | 96 |
able of them and ಬ
the first of ಅವು suffer elision (ಲೋಪಂ). (The examples presuppose 8, 110). The Adjectives with
final ದು (8, 77) drop this syllable.
ಪದಜಚೇದಂ.
ಸಂಗಡಿಸಿ ಸರ್ವನಾಮದ ಲಿಂಗಾಂತ್ಕಾಕ್ಷರಕಂ ಅವುವಿನ ಆದ್ಯುಕ್ಷರಕಂ ಪಿಂಗದೆ ಲೋಪಂ;
ಗುಣವಚನಂಗಳೊಳ್ ಅಂತ್ಯಂ ದುಕಾರಂ ಆದೊಡೆ ಲೋಪಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸವಣನಾಮದ ಲಿಂಗಾಂತ್ಯಾಕ್ಸರಕಂ ಅವುವಿನ ಆದ್ಯುಕ್ಷರಕಂ ಸಂಗಡಿಸಿ ಪಿಂಗದೆ ಲೋಪಂ;
ಗುಣವಚನಂಗಳೊಳ್ ಅಂತ್ಯಂ ದುಕಾರಂ ಆದೊಡೆ ಲೋಪಂ.
ಟೀಕು.
ಸರ್ವನಾಮದ=ಸರ್ವನಾಮಶಬ್ದ್ಬದ; ಲಿಂಗಾಲಿಂಗದ; ಅಂತ್ಯು-ಕಡೆಯಣ; ಅಕರಕಂ-ಅಕ
ಬ ಥ್ರ
ರಕ್ಕೆಯುಂ; ಅವುವಿನ-ಅವು ಎಂಬಾಗಮದ; ಆದಿ-ಮೊದಲ; ಅಕ್ಷರಕಂ-ಅಕ್ಕರಕ್ಕೆಯುಂ; ಸಂಗ
ಡಿಸಿ-ಒಂದಾಗಿ; ಪಿಂಗರ್ದೆತೊಲಗದೆ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಮವ್ಪುದು; ಗುಣವಚನಂಗಳೊಳ್=
ಗುಣವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ; ಅಂತ್ಯ೯-ಕಡೆಯಕ್ಕರಂ; ದುಕಾರಂ-ದುತ್ವೆಂ; ಆದೊಡೆ-ಆದೊಡೆ; ಲೋಪ
ಅದರ್ಶನಮವ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸರ್ವನಾಮಶಬ್ದದ ಲಿಂಗದ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕಂ ಪರದ ಅವುವಿನ ಮೊದಲಕ್ಕರಕ್ಕಂ
ಸಂಗಡದಿಂ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ; ದುಕಾರಾಂತಮಾದ ಗುಣವಚನದ ಕಡೆಗೆ ಲೋಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ.-ಪೆಜವಜ, ಪೆಬಿವಜಸೊಳ್, ಎಲ್ಲವಜ (5. 110).
ಪೆಜವಣ ಧರ್ಮಂಗಳನೇ
ತೆಜದಿಂದಂ ತಂದು ಪೆಜವಹಕೊಳ್ ಶತ್ತಿಸಿ ಕ |
£ಳ್ಪಿ್ದ ಚತುರೋಕ್ಲಿಕ್ಷ ತಿಯೂಳ್
ನೆಜಕಿದಿರೆ ಪೇಟ್ಟುದು ಸಮಾಧಿಯೆನೆ ಪೆಸರ್ವಡೆಗುಂ || ಕಂದಂ|
| Fut
| ingth
| [0111
ಏ(
becom
| partial
| 96) tal
ies with
ದೊಳ್ ಕೊಟಿ ಗಳೊಳ್, ಇರರ್ದಿರ್ವಿರ್ ಎಂದು, ಅಕುಂ
ಗಳವಿರರ್ದಿರ್ವಿರಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL.
' ಗುಣವಚನಕ್ಕೆ..ಕರಿಯಪು, ಪಿರಿಯವು, ಅಸಿಯವು.
ಬಿರಯಿಗಳ ಸುಯ್ಗಳೊಡನೆಯೆ
ಖರಿಯಪು ದಿವಸಂಗಳಾದುವವರವರೆಲೆ ವಿ |
ಸ್ಟುರಿತಂಗಳೂಡನೆ ಕುದಿದು
ವಿರುಳ್ಳಳುಮಂ ಮುಂಚಿ ಬಂದ ಜಲದಾಗಮದೊಳ್ಕಂದಂ]
ಸೂತ್ರಂ.
Further in join- ಆಕುುಂ ಕೂಡೆ ತುಕಾರಾಂ
ing the Oto Ad- ತಕ್ಕ ತ ತತೀಯತ್ತ ಮಪುವಿನಾದಿಗೆ ಲೋಪಂ |
16081768 ending in
ತು (8. 17), this ತು ನಿತ ದ್ರೀಪುಲ್ಲಿಂಗದೊ
ಕ ಕಷ್ಟ )ಿಮಿರರ್ದಿರ್ಬಿರೆದು ಲೋತೋಕಿಗಳೊಳ್ || 97 |
partial elision (8,
96) takes place. ನ of the Nominative Plural of Feminines and Masculines with 25,
ಅರಿ, ಬರಿ, ಎರೆ, hs being substitutes of ಸಳ್ಳಿ (8. 95).
ಪದಚ್ಛೆ (ದಂ.
ಅಕ್ಕುಂ ಕೂಡೆ ತುಕಾರಾಂತಕೆ ್ಸ ತೃತೀಯತ್ತ ೦, ಅವುವಿನ ಆದಿಗೆ ಲೋಪಂ; ಮಿಕ್ಕ ಆ ಸ್ತ್ರೀ
ಪ್ರಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಅಕ್ಟುಂ, ಇರ್, ಸ ದಿರ್, ವಿರ್ ಎಂದು, ಲೋಕೋಕ್ಕಿಗಳೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ತುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ತೃತೀಯತ್ವಂ, ಅವುವಿನ ಆದಿಗೆ ಲೋಪಂ ಕೂಜೆ; ಮಿಕ್ಕಾ ಸ್ತ್ರೀಪುಲ್ಲಿಂಗ
ಬ್ರಿ
ಟೀಕ್.
ತುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ- ಗುಣವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ ತುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ತೃತೀಯತ್ವಂ- ಮೂಖಿನೆಯಕ್ಷ ರದ
ಭಾವಂ; ಚ ಮೂ ಆದಿಗೆ-ಮೊದಲಕ್ಷ ರಕ್ಷ ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಚ
ನೆ ಆಗುವದು; ಮಿಕಾ ಿ್(ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ) ಸರ ನಾಮಗುಣವಣೇ2ಗಳಿಬ ನಳದ ಆ; ಸ್ತ್ರೀಪು
ಲಿಂಗದೊಳ್ಎಸಿ ಸ್ತೀಪುಲ್ಲಿಂಗಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರರ್ದಿರ್ವಿರೆಂದು-ಇರ್, ಅರ್, ದಿರ್, ವಿರ್ ಎಂದು; ಲೋ
ಗವ ನಜನವಾಕ್ಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ಅಕ್ಳುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಗುಣವಚನದ ತುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ (ವರ್ಗದ) ತತೀಯತ್ತಮುಮವಪುವಿನಾದಿಗೆ
ಲೋಪಮುಮಕ್ಕುಂ; (ಬಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರ್ಪ ನಪುಂಸಕಲಿಗದ) ಸರ್ವನಾಮ ಗುಣವ
ಚನಂಗಳಲ್ಲದ ದ್ರೀಲಿಂಗಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಗಳ್ ಬಂಬುದರ್ಕಾದೇಶಮಾಗಿ ಇರ್ ಅ
ಪ್ ಓರ್ ಬರ್ ಎಂದಕ್ಕುಂ.
iy ೬ ಚ. 5 (೫ ಅರಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ತೆ ತೀಯತ್ತ ಕಂ ಅವುವಿನ ಲೋಪಕ್ಕಂ-_ಒಳ್ಳಿದುವು, ತೆಳ್ಳಿದುವು, ದಟ್ಟಿದುವು,
| ಬೆಟ್ಟಿದುವು.
ಇರ್ಗೆ--ಪೆಂಡಿರ್, ತೊಟರ್.
ಅರ್ಗೆ-_ದೇವರ್, ನಂಟರ್, ನಲ್ಲರ್.
ದಿರ್ಗ. ಇವಲ್ಲಿ ರ್, ಇವೂದಿರ್, ಅವುಂದಿರ್.
ವಿರ್ಗೆ-ತಂದೆವಿರ್, ತಾಯ್ದಿರ್, ಸೊಸೆವಿರ್.
ಸೂತ್ರಂ.
ಬಲಿ ಸಣ್ಣಿ ನ
The ಅರ (8. 97; ಬಂ ಪುಂದ್ಕೀಲಿಂಗಮುಮಮ
41.8. ೫) ೬ ೩೫೬- ೧ರೆ ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮಕ್ರದ್ದುಣವಚನ |
el to all themes
ಗ 20 ಓ॥ ಸ್ಸು ರದುರುತದ್ದಿ ತಮುೂ ಮುಂ
| Masculines in the ಎಸ್ ಮದಂತಲಿಂಗದೊಳ್ಳಧಿಲೋಪಂ || 98 ||
Plural, with the
necessary elision, (aftor which the affixes for the other cases are joined).
ಜಹಿ ದಂ.
ಬರೆ ಪುಂಸ್ರಿ €ಲಿಂಗಮುಂ, ಅಮರ್ದು ಇಕೆ. ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮಕೃದ್ಧುಣವಚನ ಸ್ಟು ರದುರು
ತದ್ದಿತಮುಂ, 1 ಅರು ಅಕ್ಕುಂ; ಅದಂತಲಿಂಗದೊಳ್ ವಿಧಿಲೋಪಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಪುಂಸ್ತಿ ೀಲಿಂಗಮುಂ ಬರೆ, ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮಕೃದುಣವಚನಸ್ಟು ಹ ರದುರುತದ್ಧಿ ತಮುಂ ಅ.
ಮರ್ದು ಇಕೆ, ಮುಂದೆ ಅರು ಅಕ್ಕುಂ; ಅದಂತಲಿಂಗದೊಳ್ ಬ
ಹಟೀಹು.
ಪ್ರಂಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಮುಂ-ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಸ್ರ್ರೀಲಿಂಗಂಗಳುಂ; ಬರ ಬ್ರಿ ಸಂಖ್ಯಾ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗ
ಳುಂ; ಸರ್ವನಾಮ-=ಸರ್ವನಾಮಂಗಳುಂ; ಕೃರ್ತ್ಕೃತ್ತು ಗಳುಂ; ಗುಣವಚನ-ಗುಣವಚನಂಗ
ಳುಂ; ಸ್ಸು ತ =ಪ್ರಕಾಶಿನಲ್ಪಲ್ಪ ಟಿ; ಉರು-ಉನ್ನತವಾದ; ತದ್ದಿತಮುಂ-ತದ್ದಿ ತೆಂಗಳುಂ; ಅಮರ್ದಿ
ನ ಪಸ್ತಿ ೇಲಿಂಗಂಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸೂ ಮುಂಜಿ- ಅಗ್ರ ದಲ್ಲಿ; ರ ಗಾಗ ದೇ
' ಶವಾಗಿ ಅರ್ ಎಂಬಾಗಮಂ; ಅಕ್ಕು, ಆಗುವದು; ರರ
ವಿಧಿರೋಪಂ-ಹಿಂದೆ ಪೇಳ್ಬ ನ ಲೋಪಂ ಅಕ್ಕು, ೦. --ಮುಂದರಕ್ಕುವ ಮತ್ತಾ ಂತಲಿಂಗದೊಳ್ಳೆ ಧಿ
ಲೋಪಂ ಎಂದು, ಪಾಠಾಂತರಂ. ಆ ಜಟ ಅತ್ಸುಎ ಆಗುವದು; 'ಅತ್ವಾಂತ ತರಂಗ
ಛ್-ಅಕಾರಾಂತಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ವಿಧಿಲೋಪಂ-ಪಿಂದೆ ಪೇಳ್ದ ವಿಧಿಗೆ ಲೋಪಂ ಅಕ್ಕುಂ.
lh Ig
113
Prony,
|
೪ oy
ನಿ ಬ
Mil el
ವರ್ಬರಂಬರರಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL. 121
ವೃತ್ತಿ.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಮುಂ ದ್ರೀಲಿಂಗಮುಂ ಪೆಬಗೆವರೆ, ಆರುವಕ್ಕುಂ; ಆ ಪುಂಸ್ಥೀಲಿಂಗದೊ
ಳಮರ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯುಂ ಸರ್ವನಾಮಮುಂ ಕ್ರತ್ತುಂ ಗುಣವಚನಮುಂ ತದ್ದಿ ತಮಿ
ರ್ದೊಡಂ ಪರದೊಳರುವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪುಲ್ಲಂಗಕ್ಕೆ-.ಆರಸರ್, ಸಾಮಂತರ್, ಕೋವಿದರ್, ನಂದನರ್.
ದ್ರೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ..ದೇವಿಯರ್, ಕಾಂತೆಯರ್.
ಸಂಖ್ಯಗೆ..ಈರ್ವ ರ್, ಪಯಿಂಛಾಸಿರ್ವರ್ (666 8. 8. 99).
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ...ಪೆಜರ್ (ನ. 152), ಅವರ್ ಇವರ್, ಉವರ್ (ನ. 150).
ಶಶಿ.ಂಗೆ.ಮಾಡಿದರ್, ಬೇಡಿದರ್, ಕೊಂದರ್, ನುಡಿವರ್.
ನುಡಿಗೆಲ್ಲಂ ಸಲ್ಲದ ಕಂ
ನಡದೊಳ್ ಜತ್ತಾಣಮುಂ ಬೆದಂಡೆಯುಮೆಂದೀ |
ಗಡಿನ ನೆಗಟಕ್ನಿಯ ಕಬ್ಬದೊ
ಳೂಡಂಬಡಂ ಮಾಡಿದರ್ ಪುರಾತನಕವಿಗಳ್ | ಕಂದಂ |
ಗುಣವಚನಕ್ಕೆ -ಒಳ್ಳದರ್, ಬಲ್ಲಿದರ.
ತದ್ದಿ ತಕ್ಕೆ..ರ್ಮ'ಗಾಜರ್, ಕಂಚುಗಾಣರ್, ಒಂಕೆಗಾಣರ್.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಮಪ್ಪ ದಂತಕ್ಕೆಲ್ಲಿ ಯುಂ ವಿಧಿಲೋಪಂ-ಸುರರ್, ನರರ್, ಚದುರರ್,
ಪಾರ್ವರ್ ಖಂಬಂತೆ (68. ನ. 59).
ಸೊತ್ರಂ.
In masculine and ಪವಣಸೊಳಮಾ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ
1888186 hs ವ್ಯವಹರಿಕುಂ ವತ್ತೆಮಲ್ಲಿ ಬಶ್ರುತಿಯುಂ ಸಂ |
ಟಾ ಭವಿಕುಮಡುತು ನಿಲೆ ಬಿಂ
36, ಬರ, ರ ದುಪಿಕಲ್ಪಂ ಬತ್ತಮೊರ್ಮೆ ಲೋಪಮನಾಳ್ಗುಂ | 99 |
with elision of ಬಿ, ಅ occur (instead of the simple ©) in the Nominative Plural.
ಅಧಚ್ಛೈಸಿದಂ.
ಪವಣೊಳಂ ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ ವ್ಯವಹರಿಕುಂ ಪತ್ರಂ; ಅಲ್ಲಿ ಬಶ್ರುತಿಯುಂ ಸಂಭವಿಕುಂ;
ಅದಂತಂ ನಿಲೆ, ಬಿಂದುವಿಕಲ್ಪಂ; ಬತ್ತಂ ಒರ್ಮೆ ಲೋಪಮಂ ಆಳ್ಗುಂ..
ಅನ್ನಯಂ.
ಪವಣೊಳಂ ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ ವತ್ವಂ ವೃವಹರಿಕುಂ. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
16
122 2 ಅ. ೩ 0೫. ವರ್ಬರಾಗಮಂ AUGMENTS OF THE PLURAL.
ಟೀಘು.
ಪವಣೊಳೆಂ-ಆ ಪುಂಸ್ತೀಲಿಂಗದೊಳೆಮರ್ದ ಪ್ರಮಾಣವಾಚಿಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯೊ
ಳಂಾಣಆ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ವೆಶ್ವಂ-ವಕಾರಂ; ವೃವಹರಿಕುಂ-ವ್ಯವಹರಿಪುದು, ಬರು
ದೆಂಬರ್ಥಂ; ಅಲ್ಲಿ-ಆ ಪ್ರಂಸ್ಕ್ರೀಲಿಂಗವಿಷಯವಾಗಿ ಬಂದ ವಕಾರದಲ್ಲಿ, ಬಶ್ರುತಿಯುಂ-ಬಕಾರ |
ದ ಶ್ರವಣಮುಂ; ಸಂಭವಿಕುಂ-ಹುಟ್ಬುವದ್ಗು; ಅದೆಂತೆಂ-ಅಕಾರಾಂತೆಂ; ನಿಲೆ-ನೆಲಸೆ; ಬಿಂದು |
ಸೊಂನೆ; ವಿಕಲ್ಪಂ-ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು; ಬತ್ತಂ-ಬಕಾರಂ; ಒರ್ಮೆಣಒಂದು ಬಾರಿ; ಲೋಪ
ಮಂ=ಅದರ್ಶನಮಂ; ಆಳ್ಗುಂ-ತಾಳ್ಕುದು.
ಸ ವೃತ್ತಿ.
ಟ್ರಾ ಪುಂಸ್ಮೀಲಿಗವಿಪಯಮಾದ ಪಪಣಸೊಳಂ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ ವ್ರ ಮಕ್ಕುಂ;
ಆವತ್ತ ಕ್ಯೊರ್ಮೆ ಬಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಅಕಾರಾಂತಮಾದೆಡೆಯೊಳ್ ಬಿಂದು ವಿಕಲ್ಪದಿಂ
ದಕ್ಕುಂ; ಬಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಲೋಪವಕ್ಕುಂ.
| ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪವಣಕೊಳ್ಳಕಾರಕ್ಕೆ...ಎಲ್ಲವರ್ (The Neuter form 8. 8. 96).
ಸಂಖ್ಯೆಗೆ-ಮೂವತ್ತುಮೂವರ್, ಈರ್ವರ್, ನೂರ್ವರ್ (c. 8. 98; 100).
| ಬಕಾರಕ್ಕೆ -ಅನಿಬರ್, ಇನಿಬರ್, ಖನಿಬರ್ (8. 8S. 100), ಒರ್ಬಂ, ಇ೨ರ್ಬ್ರ್.
| ನೆರದರಸುಗಳನಿಬರುಮು ಕಾದಿ ಗೆಲ್ಪ್ಲನೊರ್ಬನೆ ಪಾರ್ಥಂ.
ಅಕಾರಾಂತಬಿಂದುಗೆ ಖಿಕಲ್ಪಂ--ಪಲಂಬರ್, ಪಲಬರ್; ಕೆಲಂಬರ್, ಕೆಲಬರ್
(cf. 5.100).
ಬಕಾರಲೋಪಕ್ಕಿ-ಪಲರ್, ಕೆಲರ್.
ಸೂತ್ರಂ.
ಪವಣಂ ಸೂಚಿಪ ಸಂಖ್ಯೆಯ
When in the ಸ
classes of words ನವಿಶೇಪದಿನುಸಿರ್ವ ರೂಢಿಯನಿತಿನಿತೆಸಿತೆ |
mentioned in 8, 99
the ವರಿ (ಬರಿ) 8 ಲಪ ಕೆಲವು ಪಲವು ತಾಮಂ
೫೫0 ಬಂ ಸರರ್ಣಾಲೋಪಮನೆ ದತಮಾಡವಿರೆ ಪಡೆಗೂ || 100]
ತು, ಎನಿತು, ಎಲ್ಲವು 3) ಠಾ
which express an indefinite quantity (ನಿರ್ವಿಕೇಪಶಬ್ದಂ), or to ಹಲವು, ಕೆಲವು which express a number
(ಸಂಖ್ಯಾಂವಾಚೆ), their last syllable is elided.
ಘಫದಜ್ಞನಿದಂ-
ವಣಂ ಸೂಚಿಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಂ ಅವಿಶೇಷದಿಂ ಉಸಿರ್ವ ರೂಢಿಯ ಅನಿತು ಇನಿತು ಎನಿತು
ಎಲ್ಲವು ಕೆಲವು ಪಲವು ತಾಂ ಅಂತ್ಯವರ್ಣಲೋಪಮನೆ, ವತ್ತಂ ಒದವಿರೆ, ಪಡೆಗುಂ.
NM NLS ON ನಂ ಎ ಜ್
ರೃಳ್ಳಳ್ಳ ಛಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THE PLURAL.
ಅನ್ಫಯೆಂ.
ವತ್ವಂ ಒದವಿ ಇರೆ ಪವಣಂ ಸೂಚಿಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಂ ಅವಿಶೇಷದಿಂ ಉಸಿರ್ವ ರೂಢಿಯ ಅ
ನಿತು ಇನಿತು ಎನಿತು ಎಲ್ಲವು ಕೆಲವು ಪಲವು ತಾಂ ಅಂತ್ಯವರ್ಣಲೋಪಮನೆ ಪಡೆಗುಂ.
ಟೀಕು.
ವತ್ವ ೦-ವಕಾರಂ; ಒದವಿರೌಪ್ರಾಶ್ತಿಸಿರೆ; ಪವಣಂ-ಪ ಪ್ರಮಾಣಂ; ಸೂಚಿಪ ಸಂಖ್ಯೆಯರ೯-ಸೂ
ಜಿಸುವ ಕ್ಕ ವಂ; ಅವಿಶೇಷದಿಂ-ವಿಶೇಷವಲ್ಪದುದಲೌಂಡ ಉಸಿರ್ವ-ಪೇಳ್ವ; ರೂಢಿಯ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಯ; ತನು ಇನಿತುಎಇನಿತೆಂಬುದು; ಜಾ ಜಾಜ್ ಎಲ್ಲವು-ಎಲ್ಲವೆಂ |
ಬುದು; ಕೆಲವು-ಕೆಲವೆಂಬುದು; ಪಲವೂಪಲವೆಂಬುದು; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅಂತ್ಯುಕಡೆಯಣ; ಪ
ರ್ಣ-ಅಕ್ಷರದ; ಲೋಪಮನೆ-ಅದರ್ಶನವನೆ; ಪಡೆಗುಂ-ಪಡೆನುದು.
ವೃತ್ತಿ *
ಅನಿತು ಇನಿತು ಬನಿತು ಎಲ್ಲವು ಎಂದು, ಪವಣಂ ಪೇಲ್ತು ನಿರ್ವಿಶೇಪಶಬ್ದಂಗ
ಛ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಂ ಪೇಲ್ಹ ಪಲವು ಕೆಲವು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ವತ್ತ ತ್ವಮಿದಿರೊಳಿರ್ದೊಡ
ಮಂತ್ಯಲೋಪಮಂ ಪಡೆವುವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅನಿಬರ್, ಇನಿಬರ್, ಖನಿಬರ್ ಉಲವರ್, ಪಲವರ್, ಕೆಲಬರ್.
ಸೂತ್ರಂ.
ವಿಕಲಂ ಪೆಜವಜತಳೊಳರುವಿಂ
Sometimes the
ಕಾ (ಆಸ ಗೆ ಕಳಾಗಮಮುತೆ ಸರ್ವನಾಮದೊಳು ತಾಂ |
ಮಂ) ಕಳಿ and A
are affixed to the ಪ್ರಕಟಂ ಗಳಾಗಮಂ ತಿಳಿ
ಅರಿ(8. 98); instead ನ
of the ಸೆ 6.9) ಬಕಲ್ಪದಿಂದಪ್ಪುದಲೈೆ ಗಳ್ತಿರ್ಪಿರ್ಗಂ || 101 |
ಕಳ್ಳಿ is used; and in the place of the ದಿಠ and ಎರಿ ಇ 97), also in 18880011708 and ೫610101705, ಸಳ್ಳಿ
appears.
ಹದಜಯೇದಂ.
ಲಿ
ವಿಕಲಂ ಪೆಬಿವಖಿಸೊಳ್ ಅರುವಿಂಗೆ ಕಳಾಗಮಂ; ಅಂತೆ ಸರ್ವನಾಮದೊಳಂ ತಾಂ ಪ್ರಕ
ಟಿಂ ಗಳಾಗಮಂ; ತಿಳಿ! ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ ಅಪ್ಪುದು ಅಲ್ಲೆ ಗಳ್ ದಿರ್ವಿರ್ಗಂ?
ಅನ್ನಯ ೦.
ಪೆಬಿವಜಿಕೊಳ್ ಅರುವಿಂಗೆ ಕಳಾಗಮಂ ವಿಕಲಂ; ಅಂತೆ ಸರ್ವನಾಮದೊಳಂ ಪ್ರಕಟೆಂ ಗ
ಳಾಗಮಂ ತಾಂ; ದಿರ್ವಿರ್ಗಂ ಗಳ್ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ ಅಪ್ಪುದು, ಅಲ್ಲೆ? ತಿಳಿ! ನ
124 2೮. ೩೦೫. ಗೌರವಾಸಹ್ಯಬಹುತ್ತಂ, 3೭೦೫೦೫೫೫1೦ AND 21508081816 PLURAL.
೦೨
ಟೀಕು.
ಪೆಬಿವಜಿಸೊಳ್-ಕೆಲವಲಿಲ್ಲಿ; ಅರುವಿಂಗೆ-ಅರಾಗಮಸ್ಕೆ; ತಳಾಗಮಂ=ಕಳ್ ಎಂಬಾಗಮಂ;
ವಿಕಲಂ-ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಬರ್ಪದು; ಅಂತೆ=-ಹಾಂಗೆ; ಸರ್ವನಾಮದೊಳಂ-ಪುಂಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವಿಷಯವಾ
ದ ಸರ್ವನಾಮಂಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಪ್ರಕಟಿಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ; ಗಳಾಗಮಂಣಗಳ್ ಎಂಬಾಗಮಂ; ತಾಂ
ತಾಂ ವಿಕಲ್ಪವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು; ದಿರ್ನಿರ್ಗಂ-ದಿರಾಗಮ ವಿರಾಗಮಂಗಳ್ಳೆ; ಗಳ್=ಗಳಾಗಮಂ; ವಿ
ಕಲ್ಪದಿಂದೆ-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವೆದು; ಅಲ್ರೆ-ಅಲ್ಲವೆ; ತಿಳಿ-ಅಲ್.
ಮತ್ತೆ ಕೆಲವಜಕೊಳರುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಳಾಗಮಮಕ್ಕುಂ; ಪೆಜವಜಕೊಳರುವಿ
ಲದೆಯುಂ ಕಳಾಗಮಮಕ್ಕುಂ; ಸರ್ವನಾಮದೊಳರುವಿನ ಮೇಲೆ ಗಳಾಗಮಮ
ಕುಂ; ದಿರ್ಪಿರ್ಗೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಗಳಾಗಮಮಕ್ಕುಂ.
ವೃತ್ತಿ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅರುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಳಾಗಮಕ್ಕೆ-_ ಬುಧರ್ಕಳ್, ಗೋವರ್ಕಳ್, ಘೋಟಸಾಂಯಿ
ಲರ್ಕಳ್ (ಘೋಲಸಾಯ್ಕಿರ್ಕಳ್).
ಆರುವಿಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಕಳ್. ಮಕ್ಕಳ್, ನಾಬ್ಕಳ್, ಕೋಬ್ಕಳ್
ಅರುವಿನ ಮೇಲೆ ಸರ್ವನಾಮದೊಳ್ ಗಳಾಗಮಕ್ಕೆ.. ಅವರ್ಗಳ್, ೧ೃಷರ್ಗ
ಛ್, ಉವರ್ಗಳ್.
ದಿರ್ಗೆ ಉಂದಿರ್, ಅಂಣಂಗಳ್;, ಭಾವಂದಿರ್, ಭಾವಂಗಳ್; ಮಾವಂದಿರ್,
ಮಾವಂಗಳ್; ಎಯ್ದಂದಿರ್, ಎಯ್ಯಂಗಳ್; ಅಕ್ಕಂದಿರ್, ಅಕ್ಕಂಗಳ್. (Our best
manuscript has: SHEEN ಅಂಣಾದಿರ್; and 80 on; but see the
examples to the next ನ, and ನಿ. 103).
ಯಿರ್ಗೆ-_ಅತ್ತೆವಿರ್, ಅತ್ತೆಗಳ್, ತಾಯ್ದಿರ್ ತಾಯ್ದ ಳ್; ತಂದೆವಿರ್, ತಂದೆಗಳ್.
(The same manuscript here again: ಅತ್ಯೆವಿರ್ಗಳ್, ಅತ್ತೆಖಿರ್; ೩nd 80 on).
ಸೂತ್ರಂ.
ಸವನಿಪುದಯತ್ತ ಕ್ರ ತಗ್
The Plural | is
used instead of ರವಮುಖದೊಳ್ಳ _ರುಮುನೀಶ್ರ ಶ್ರರಾದಿವಿಶಿಪ್ಟೋ |
the Singular when
speaking of be- ದ ನ ವವಿನಯದೊಳೊಂದಿದನ
loved persons and ಹವು ತಿಯೊಳ್ತಾಂ ಬಹುತ ತ್ವಮೇತತ್ಪ ಹದೊಳಂ ॥ 102 (|
of one’s superiors
(Honorifie Plural), and when scorning.
ಗೌರವಾಸಹ್ಯಬಹುತ್ತಂ, HONORIFIC AND DISHONORIFIC PLURAL. 125
ದು
ಪದಜೆ ದಂ.
AN
ಸವನಿಪುದು ಅಯತ್ನಕೃತಗೌರವಮುಖದೊಳ್, ಗುರುಮುನೀಶ್ವರಾದಿವಿಶಿಷ್ಟೋದ್ಸ ವವಿನಯ
ದೊಳ್, ಒಂದಿದ ಅಸಹ ವೃತ್ತಿಯೊಳ್ ತಾಂ ಬಹುತ್ತಂ ಏಕತ್ನದೊಳಂ.
ಬಲಿ ವೆ ವ
ಅನ್ನಯಂ.
ಅಯತ್ನಸೃತಗೌರವಮುಖದೊಳ್, ಗುರುಮುನೀಶ್ವರಾದಿವಿಶಿಷ್ಟೋದ್ಭ ವವಿನಯದೊಳ್, ಒಂ
ದಿದಸಹ್ಯವೃತ್ತಿಯೊಳ್ ಏಕತ್ನದೊಳಂ ಬಹುತ್ವಂ ತಾಂ ಸವನಿಪುದು.
ಟೀಕು.
ಅಯತ್ನ್ಯ್ವಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ; ಕೃತ-ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಗೌರವಮುಖದೊಳ್-ಗುರುತ್ವದ ಮುಖದ
ಛಿ; ಗುರು-ಗುರುಗಳ್; ಮುನೀಶ್ವ್ತರ=-ಮುನೀಶ್ತರರ್; ಆದಿ-ಮೊದಲಾದ; ವಿಶಿಷ್ಟ-ವಿಶಿಷ್ಟರಲ್ಲಿ; ಉ
ದ್ಬರ್ವಹುಟ್ಟುವ; ವಿನಯದೊಳ್-ವಿನಯದಲ್ಲಿ; ಒಂದಿದಸಹ್ಯುವೃತ್ತಿಯೊಳ್್ ಕೂಡಿದ ಅಸಹ್ಯ
ವಾದ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ಏಕತ್ವದೊಳೆಂ-ವಿಕವಚನದಲ್ಲಿಯುಂ; ಬಹುತ್ವೆಂ-ಬಹುವಚನಂ; ತಾಂ-ತಾಂ;
ಸವನಿಪುದು-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಾತ್ರವಿಶೇಷಮಿಲ್ಲದೆಡೆಯೊಳ್ ಪ್ರಯತ್ನಮಬ್ಲದಿರ್ಷ ಗುರುತ್ಹದೊಳಂ ಗುರು
ಮುನೀಶ್ಚರಾದಿವಿಶೇಪತ್ಸದೊಳಂ ಅಸಹ್ಯವ್ಧ ಶ್ಲಿಯೊಳಂ ಏಕವಚನಕ್ಕೆ ಬಹುವಚನ
ಮಪ್ಪದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಯತ್ನಮಲ್ಲದ ಗುರುತ್ತ ಕೈ-ಬಂಮ ತಂದೆಗಳ್, ಎಂಮೆಯ್ಯಂಗಳ್, ಖಂಮ
ತಾಯ್ದ ಛ್
ಗುರುಮುನಿಜನಂಗಳ್ಗೆ ಎಗುರಿ ಗಳ್ ಪ್ರಭಾಸ್ಟಾ ಯಿಗಳ್, ತೊಂಟದ ಸ್ಥಾಮಿ
ಗಳ್;
ಶ್ರೀಮತ್ಸಮಂತಭದ್ರ
ಸ್ಥಾಮಿಗಳ ಜಗತ್ತ ಸಿದ್ದಕವಿಪರಮೇಶ್ಟಿ |
ಅಂ TE ©
ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪೂಜ್ಞವಾದ
ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪದಂಗಳೀಗೆ ಶಾಶ್ಚತಪದಮಮ್ || ಕಂದಂ ||
ಅಸಹ್ಯ ವೃತ್ತಿಗೆ
ಬಡವಾದಿರರಸ! ಕಾಲೋ
ಫ್ ಡದಪಿರೊಡನಾರುಮಿಲ್ಲ. ಕಡಲೆಗಳೇ ನಿಂ
ಮುಡಿಯೊಳಗೆ! ಪಡುವ ದೇಗುಲ
ದೆಡೆಯಾವುದು? ಕುಡದ ನಿಮಗಮಿಾಯೆಡಜಯ್ದೇ? || ಕಂದಂ ||
ನ ಕ ರಾತಾ ತತ ಅದ ರ ರಲ ಅಜ ಜಂ ರಂ ಎಇಇ ಇ.ಸಿ... 18.೫...
126 18.1 ೦೫. ೦ಗಳಂದಿರಾಗಮಂ, AUGMENTS OF THR PLURAL.
ಹೊತಿ)ಂ.
ಉದಯಿಸುಗುಂ ಗಳಿರ್ಗಳ
When to words ಎ
ending in ಅ of the ಮೊದಲೊಳದಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದು ಪುಂಸ್ತೀಲಿಂಗ |
masculine and fe-
minine gender ಸಳಿ ಕೃದು ನಲ್ಪ ನೊಳ್ಳಿ ಕಲಂ
ಬಗೆ ಪುದಿದಿರ ಗಳಿ ಅಂದು ನಿಯತಮದು ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್ | 103 ||
(S. 101) the Bindu
ಈ
is put between; when such words are Neuters, its insertion before ಗಳೆ 1 optional; but when
they are Sauskrt Neuters, it is obligatory.
ಗ
ಪದಚೆ ಬ?
ಉದಯಿಸುಗುಂ ಗಳ್ದಿರ್ಗಳ ಆ ಅದಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದು ಪುಂಸ್ತಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ; ಅದು
ನಪ್ಪಿನೊಳ್ ವಿಕಲ್ಪಂ; ಪುದಿದು ಇರೆ ಗಳ್, ಬಿಂದು ನಿಯತಂ ಜಟ್ ಸಂಸ ಸ ಶದೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪುಂಸ್ತಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅದಂತಕ್ಕೆ ಗಳ್ಬಿರ್ಗಳ ಮೊದಲೊಳ್ ಬಿಂದು ಮ ಅದು ನಪ್ಸಿ
ನೊಳ್ ವಿಕಲ್ಪಂ; ಕ ತೊಳ, ಗರ ಬ ಪುದಿದು ಇರೆ, ಬಿಂದು ಅದು ನಿಯತಂ.
| ಟೀಣು,
ಪುಂಸ್ತಿ (ಲಿಂಗಕ್ಕೆ =ಪ್ರುಲ್ಲಿಂಗ ಸಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಂಗಳಾದ; ಅದಂತಕ್ಕೆ- =ಅಕಾರಾಂತೆಂಗಳ್ಳೆ; ಗಳ್ಬಿರ್ಗಳ-
ಜರು ಗ್ 104. ಮೊದಳೊಳನಲದಿಯಲ್ಲಿ] ಬಹೂ Ri
ಟ್ಟುವುದು; ಅದು-ಆ ಬಿಂದು; ನಪ್ಪಿನೊಳ್-ಅಕಾರಾಂತನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ವಿಕಲ್ಪಂ=-ವಿಕಲ್ಪ
ವಾಗಿ ಜನಿಯಿಸುವುದು; ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್-ಸಂಸ್ಕೃೃತಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಗಳ್ಇಗಳಾಗಮಂ; ಪುದಿದಿರೆ-
ಪ್ರವೇಶವಾಗಿರೆ; ಬಿಂದು-ಸೊನ್ಸೆ; ಅದು-ಅದು; ನಿಯತಂ-ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಸಿ ಸ್ರೀಲಾಗದದಂತಕ್ಕೆ ಗಳ್ಳಿರ್ಗಳ್ಳರಮಾಗೆ (ಗಳುಂ ದಿರುಂ ಪರಮಾಗೆ
ಉಂತ ಪಾಠಾಂತರ) ನಡುವೆ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ ಅಕಾರಾಂತನಪುಂಸಕಲಿಂಗದೊಳ್ಗಳ್ಳ
ರೆ, ಆ ಬಿಂದು ಖಿಕಲ್ಪಂ; ಸಂಸ್ಕ ಗಡ ಚ ನಿತ್ಯಂ.
' ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ —ಅಂಲಂಗಳ್, ಅಂಣಂದಿರ್; ಭಾವಂಗಳ್ ಭಾವಂದಿರ್; ಮಾವು
ಗಳ್, ಮಾವಂಿರ್, ಎಯ್ಯಂಗಳ್, ಖಯ್ಯಂದಿರ್.
| ಹ್ರೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ--ಆಕ್ಕಂಗಳ್, ಅಕ್ಕಂದಿರ.
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ..ಮರಂಗಳ್, ಮರಗಳ್, ಪೊಲಂಗಳ್, ಪೊಲಗಳ್; ಪಯೂ
ಗಳ್, ಪಯಗಳ್; ಕೆಲಂಗಳ್, ಕೆಲಗಳ್.
ಬಿಂದುಭೇದಂ, 7೫೫ BINDU IN THE SINGULAR. [ಎಕ
ಸತ್ಯ ಗುಣಂಗಳ, ಮದಂಗಳ್; ದೇಶಂಗಳ್; ಕೋಶಂಗಳ್; ಪಾಶಂಗಳ್
ತ
ದೋಪಕ್ಕೆ._ದೇಶಗಳ್.
ಸೂತ್ರ),
°° ಪರದೊಳ ರಮಿರೆ ಬಿಂದುಗೆ
When the Bindu ನ
is followed by a ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ನತ್ನೆಮತ್ತಮಾ ಮತ್ತ ಕ್ಕು |
Vowel, it is chan
ged either into 5 ಚ್ರರಿಪರ್ವತ್ತ ಮನರೆಬ
SL ರ್ನಿರವದ್ಯಂ ನಿಜಮಕಾರದೆಡೆಗಂ ವತ್ತಂ | 104 |
again may take the
form of ಓ, Also a radical ದು frequently appears as ಐ. (cf. Ss, 67, 263).
ಸದ ಫ್ರ(ದಂ.
ಪರದೊಳ್ ಸ್ವರಂ ಇರೆ, ಬಿಂದುಗೆ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ನತೃ- ಮತ್ಹಂ; ಆ ಮತ್ತಕ್ಕೆ ಉಚ್ಚರಿಪರ್
ವತ್ವ ಮಂ ಅರೆಬರ್; ನಿ ನಿರವದ್ಧಂ ನಿಜಮಕಾರದ ಎಪಿ ಸ್ವಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪರದೊಳ್ ಸ ಸ್ರರಂ ಇರೆ, ಬಿಂದುಗೆ ನತ್ಸಮತ್ವಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ೦; ಆ ಮತ್ತಕ್ಕೆ ಅರೆಬರ್ ವತ್ವ
ಮಂ ಉಚ್ಚ ಆ ನಿರವದ್ಯಂ ಮ ಜೆ ವತ್ವೆಂ.
ಟೀಘು.
ಪರದೊಳ್-ಮುಂದೆ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ಪರಾಕ್ಷರಂ; ಇರೆ-ಇರೆ; ಬಿಂದುಗೆ-ಸೊಂನೆಗೆ; ನತ್ರಮತ್ವಂ-
ನಕಾರ ಮಕಾರಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸುವದು; ಆ ಮತ್ತಕ್ಕೆ- = ಬಿಂದುವನಿತಗೆ . ಮ
ಕಾರಕ್ಕೆ; ಅರೆಬರ್-ಸೆಲಂಬರ್; ವತ್ತಮ೯ವಕಾರಮಂ; ಉಪುರಿವ ರ್ಉಚ್ಚರಿಸುವರ್; ನಿರವ
ಯಂದ ಶ್ ೬6 ಬಂದುದಲ್ಲದ ನಿಜಮಕಾರದ; ಎಡೆಗಂ-ಸ್ಥಾ
ನೆ ಯುಂ; ವತ್ನ ಶ್ರಂ-ವಕಾರಮಪ್ಪು ದು.
ವ ಶ್ರಿ.
ಬಹು
ಸ್ಪರಂ ಪರಮಾಗೆ, ಬಿಂದುವಿಂಗೆ ನಕಾರ ಮಕಾರಂಗಳಕ್ಕುಂ; ಆ ಮಕಾರಕ್ಕೊ
ರ್ಮೆ 'ವಕಾರಮಕ್ಕುಂ. ಸಹಜ ಮತಠಾರಕ್ಕಂ ವಕಾರಮಕ್ಕುಂ.
|
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ನಕಾರಕ್ಕೆ-ಪೊಲನಜ್ಯದ, ನೆಲನಜ*ಯದ.
ಇವಳ ಶ್ರುಂಗಾರಸಾರಂ ಕುಸುಮಶರನೆ ಮೇಣ್ ಮಾಡಿದಮ್ ಪ್ರೋಲ್ಲಸತ್ರ
ಲವಪುಪ್ಪಮ್ ಮೇಲ್ ಬಸುತಮ್ ಬಯಸೆ ಪಡೆದನೆತ್ತಂ ಸುಧಾಸೌಧಮಂ ಸೂ|
128 1ಅ. 3 €೫. ಏಕತ್ವಬಿಂದುನಂಗಳ್, THE BINDU AND NA IN THE SINGULAR.
ಸುವ ಚಂದ್ರನ್ ತಾನೆ ಮೇಲ್ ಪುಟ್ಟಸಿದನಶಿಜಡಂ ಛಾಂದಸಮ್ ಪದ್ಮಜನ್ನಿ
ಕೃುವಮಲ್ಲಂಕರ್ತ್ರತಾವಂದದಿನಿತತಿಶಯನ್ ತಾಳ್ದುದೀ ಕನ್ನೆಯಂದಮ್ ||”
ಮಕಾರಕ್ಕೆ-ಕುಲಮಂ ಚಲಮಂ ಖಿದ್ಯಾಬಲಮಂ ಶೌರ್ಯಾವಲೇಪಮಂ ಪೊ
ಗಂ ನೆಲಂ (866 8. ನ. 106).
ಆಯಿರ್ದ ಮಾಬಕ್ಕಿಯೊಳ್ ಪರ
ಮಾಯುಪ್ಯಾಂತಂಬರನ್ ನಿರಾಕುಳಮಾಗಿ |
ರ್ಪಾಯಿರವಿನ ಜೈನಾಭಿ
ಪ್ರಾಯಮ್ ಪ್ರಾಯೋಪಗಮನದಿನ್ ತೊಟಕೆಯಿಸಿದಂ || ಕಂದಂ ||
ವಕಾರಕ್ಕೆ...ಕಂಣ'ಂ ಕಾಣಂ ಕಿವಿಯಿಂ ಕೇಳಂ ಕಾಣಸ್ಟೊಡವೆಂತು ತಲೆಯಿಲ್ಲದ
ನಾ; ಶೌಚವಣ್ಣು ಪರ್ಮಾತು ಕುಲಂ; ನಾಸಿಕವಡ್ಡ ಮ್ ಬನ್ಸನ್ಹಮನೀಕ್ಷಿಸಿ.
ನಿಜಮಕಾರದ ವಕಾರಕ್ಕೆ-ತಾಮರೆ, ತಾವರೆ; ಸಾಮುಂತಂ, ಸಾವಂತಂ; ತಿಮಿ
ರ್, ಶಿವಿರ್; ತೆವರ್, ತೆವರ್; ಸಾಮಿ, ಸಾವಿ.
ಸೂ:
ಸೂತ್ರಂ.
In the Nomina- ಬಿಂದುವದಂತಕ್ತುಲ್ದೆಡೆ
tive Singular nomi- ಗಂದುಂ ಪ್ರಥಮೈತವಚನದೊಳ್ಳೋಪಮದಂ |
nal themes termi-
nating in ಅ ೫00679 ತೆಂ ದೊರೆವಡೆದಿದಿರೊಳ್ಳರ
60೬00, boi #13 ದೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ 'ನಾಗಮಮಕ್ಕುಂ || 105 |
others donot, When
words with final ® are Masculine, they insert the augment ನ (8) before a vowel of the
(other) terminations of the Singular.
ಪದಜೇದಂ. .
ಇಸಾ
ಬಿಂದು ಅದಂತಕ್ಕೆ, ಉರಿದ ಎಡೆಗೆ ಎಂದುಂ--ಪ್ರಥಮೈಕವಚನದೊಳ್...ಲೋಪಂ; ಅದಂ
ತಂ ದೊರೆವಡೆದು, ಇದಿರೊಳ್ ಸ್ವರಂ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಮಂ ಅಕ್ಟುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪ್ರಥಮೈಕವಜನದೊಳ್ ಅದಂತಕ್ವೆ ಬಿಂದು, ಉಲ್ದೆಡೆಗೆ ಎಂದುಂ ಲೋಪಂ; ಅದಂತೆಂ
ದೊರೆವಡೆದು, ಇದಿರೊಳ್ ಸ್ಪರಂ ಒಂದಿರೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಮಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಪ್ರಥಮೈಕವಚನದೊರ್್ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ಕ್ತಿಯ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ; ಅದಂತಕ್ಕೆ- ಅಕಾರಾಂತ
ಬ ಪ 3 ಎ
1) This is ps 1, 0, 4 110368: ರರು ಎಟ [ ಎಎ | ಊಟ | ಅರುದದ | ರುದ [ದಾಟು [ದಡ |
ಏಕತ್ರ ನಂಮಂದಂಗಳ್, 7೫೫ NAM, MAM, DA OF THF SINGULAR. 129
ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಬಿಂದು-ಮಕಾರದ ಸೊನ್ನೆ ಅಪ್ಪುದು; ಉರದೆಡೆಗೆ-ಆಕಾರಾಂತವಲ್ಲದುಳಿದೆಡೆಗೆ; ಎಂ
ದುಂ-ಆವಾಗಲುಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ ಅಪ್ಪುದು; ಅದಂತಂ-ಅಕಾರಾಂತಂ; ಡೊರೆವಡೆದು=
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವಡೆದು; ಇದಿರೊಳ್ಐಮುಂದೆ; ಸ್ವರಂ-ವಿಭಕ್ತಿಸ್ಟರಂ; ಒಂದಿರೆ-ಕೂಡಿರೆ; ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ-
ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ನಾಗಮರನಕಾರಾಗಮಂ; ಅಕ್ವುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವೈತ್ತಿ.
ಪ್ರಥಮೈಕವಚನದೊಳಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ; ಅಕಾರಾಂತಮಲ್ಲದೆಡೆಯೊ
ಳೆಲಂ ಲೋಪವಕ್ಕುಂ; ಅಕಾರಾಂತಪುಲ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸ್ವರಾದಿವಿಭಕ್ಕಿ ಪರಮಾಗೆ, ನಕಾರಾ
ಗಮಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ.
ಬಂದುಗೆ-ಮೇದವಿದು ಕಾಲತ್ರಯ
ವೇದಿ ಬಹುಶ್ರುತನಥರ್ವಕುಶಲು ಶುಭವ |
ಶೋದಯನುತ್ತಮನಾಶೀ
ರ್ವಾದಪರಂ ಪರಹಿತಂ ಪ್ರರೋಹಿತನಕ್ಕುಂ [| ಕಂದಂ ||
ಬಿಂದುಲೋಪಕ್ಕೆ-ಪುಲ್, ಪೊದಯ್, ಗಿಡು, ಬಳ್ಳಿ, ಪುಲಿ, ಕರಡಿ, ಬರಲೆ ಇವು
ಮೊದಲಾದುವು.
ಅಕಾರಾಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ನಕಾರಾಗಮಕ್ಕೆ--ಅವನು, ಅವನಿ, ಅವನತ್ತ
೧೫%, ಅವನ, ಅವನೊಳ್. .
ಸ
ತಂ.
ಸೂತ,
ಖಿತತನಪುಂಸಕಲಿಂಗ
In the Accusa-
tive Singular Ca- ದ್ಹಿತೀಯಯೊಳ್ಳತ್ತಮತ್ತವಿಥಿ ಮತ್ತಮೆ ಸಂ |
narese themes with ಸು ಬ
final ಅ, when Neu- ಗತಿವಡೆಗುಂ ಗಂಗು ತದೊಳ
| ith ನ ಸ
ಉಕ ಜಾ ಯಂ ತ್ರಶ್ರೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ ದಾಗಮಮಕೂ | 106 |
ನಿ.ಅಂ (ನಂ) or ಆ- ಸ್ರ
ಮಿ ಅಂ (ಮ೦); but when Sanskzt Neuters, only S+®o (2೦), — In the Instrumental, Ablative,
Genitive and Locative Singular their augmentis ದ (ದಿ; cf. 5,98),
ಪದಣಜೇದಂ.
ಕ್ಕು
ವಿತತನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ್ರಿ ತೀಯೆಯೊಳ್ ನತ್ತ--ಮತ್ತ--ವಿಧಿ; ಮತ್ತಮೆ ಸಂಗತಿವಡೆಗುಂ ಸಂ
ವೆ ವೆ
ಸ್ಪ್ರೃತದೊಳ್; ತೃತೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ ದಾಗಮಮಂ ಅಕ್ಟುಂ.
1) Here, in one Manuscript, 8. 122 is placed.
130 2ಅ. ೩೦೫. ಏಕತ್ಸನಂಮಂದೆಂಗಳ್, THE NAM, MAM, DA OF THE SINGULAR.
ಅನ್ನಯಂ.
ವಿತತನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ್ದಿ ತೀಯೆಯೊಳ್ ನತ್ರ ಮತ್ತವಿಧಿ; ಸಂಸ ಸ ತೆದೊಳ್ ಮತ್ತಮೆ ಸಂಗತಿ
ವಡೆಗುಂ; ತೃತೀಯೆ ಸೂಟ ಜರಿ ಅಕ್ಟುಂ.
ಟು.
ಅದಂತಕ್ಕೆಂಬುದನುವರ್ತನೆ. -ವಿತತ-ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರವಾದ; ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ನಪುಂಸಕ
ಲಿಂಗದ; ದ್ರಿತೀಯಯೊಳ್-ದ್ವಿ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ನತ್ತಮತ್ವವಿಧಿ-ನಕಾರ ಮಕಾರಂಗಳ ವಿಧಿ
ಅಪ್ಪುದು; ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳ್-ಸಂಸ್ಕೃೃತಶಬ್ದದಲ್ಲಿ; ಮತ್ತಮೆ-ಮಕಾರವೆ; ಸಂಗತಿವಡೆಗುಂ-ಸಂಬಂ
ಧವಾಗುವದು; ತೃತೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ-ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ಕಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ವರಾದಿವಿಭಕ್ತೆ
ಗೆ; ದಾಗಮಂ-ದಕಾರಾಗಮಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವತ್ತಿ.
ಅಮಂ
ಕಂನಡದೊಳಕಾರಾಂತನಪುಸಕಲಿಗಕ್ಕೆ ಪರಮಾದ ಧ್ಲಿತೀಯೆಗೆ ನಕಾರ ಮ
ಕಾರಂಗಳಪ್ಪವು; ಸ ಸಂಸ್ಥೆ ತಯೊಳ್ಳತಾರಮೆ ಅಕ್ಕು, ತತೀಯೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಭಕ್ತಿ
ಪರಮಾಗೆ, ದತಾರಾಗಮಮಕ್ಕುಂ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನಕಾರಕ್ಕೆ--ಪೊಲನೂ, ನೆಲನಂ, ಬಿಲನಂ.
ಮತ್ಚಕ್ಕೆ.ಬೆಟ್ಟಿಮಂ, ಘಟ್ಟಮಂ, ಹಳ್ಳಮೂ, ಕೊಳ್ಳಮಂ, ಬಳ್ಳಮಂ.
ಸುಸ್ಯತಮತ್ಪತ್ಳ ಸ್ತ ಜ್ಯ ವಿದ್ಯಾ
ಬಲಮಂ ಶೌರ್ಯಾವಲೇಪಮು ಪೊಗಚಡ' ನೆಲ |
ನೈಲಕೆಲ್ಲ ನೆಗಬ್ಬ ನಿ
ಟ್ರುಲಕುಲನಗನಿಧನಪಟುಪವಿಪುತಿಮಭುಜಮ್ || ಕಂದಂ ||
(see 8. ೫. 104).
ನೂಂಕಿದನೆಬೊಂದರ್ಥದೊಳ್ ಚಂದ್ರನನಿತ್ತನೆಂದು, ನಕಾರಮುಪಚಾರ
ಮಾಯ್ಕು.
ದಕಾರಾಗಮಕ್ಕೆ-.ಮನದಿಂ, ಮನದತ್ಕಣ೫%, ಮನದ, ಮನದೊಳ್.
ಮನದಿ ಬೇಗಂ ಪುಟ್ಟಿದ
ನನೂನಫಲಕುಸುಮಪಲ್ಲವಭ್ರಾಜಿತಮು |
ಬನದೊಳಗೆ ಪವನನಂದನ
ನನಿದ್ಯಗುಣನೆಸವಶೋಕಥಾ ತ್ರೀರುಹದಿಂ || ಕಂದಂ ||
ಅಮಿಂದಮಿಂದೆಯೆಗಳ್, ೫೫೫ I, INDAM, INDE AND ೫.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
For the Instru- ಸಮನಿಸಿ ತೋ ಸುಗುಮಿಮಿಂ
mental (here Sing- ದಮಿಂದೆಯೆಂಬಿವು ತ್ರತೀಯೆಯೊಳ್ಳತ ತಮೆಕಾ
ular) the termina-
tions are: ಮಿ ರಮದೊಂದೆ ಮೇಲಾ ತೀ ಯೆಗೆ
ನ ಇಂದ ಸಮುಚಿತಮಾದೇಶಮಜ್ದು ಕೂಳ್ಳೇ ಕ್ರಮದಿಂ | 107 |
(partly after the
augment ದ; Ss. 98; 106). When a word ends in © and is Neuter, the termination may be used
(after the said augment).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಸಮನಿಸಿ ಶೋಯ್ೌಸುಗುಂ ಇಮ್ ಇಂದಮ್ ಇಂದೆ ಎಂಬ ಇವು ತೃತೀಯೆಯೊಳ್; ಮತ್ತಂ
ವಿಕಾರಂ ಅದು ಒಂದೆ ಮೇಣ್ ತೃತೀಯೆಗೆ ಸಮುಚಿತಂ ಆದೇಶಂ; ಅಲ್ದು ಸೊಳ್ಳೆ ಈ ಕ್ರಮದಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ತೃತೀಯೆಯೊಳ್ ಇಮ್ ಇಂದಮ್ ಇಂದೆ ಎಂಬಿವು ಸಮನಿಸಿ ತೋಉಸುಗುಂ; ಮತ್ತಂ
ಎಕಾರಂ ಅದು ಒಂದೆ ಮೇಣ್ ತೃತೀಯೆಗೆ ಸಮುಚಿತಂ ಆದೇಶಂ; ಈ ಕ್ರಮದಿಂ ಅದು
ಕೊಳ್ಳೆ.
ಟೀಕು.
ತೃತೀಯೆಯೊಳ್ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ಇಮ್-ಇಮ್ ಎಂದು; ಇಂದಮ್-ಇಂದಮ್
ಎಂದು; ಇಂದೆೊಇಂದೆ ಎಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಮೂಯಿ ರೂಪಂಗಳು; ಸಮನಿಸಿ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿ;
ತೋಟೌಸುಗುಂ-ಕಾಣಿಸುವುವು; ಮತ್ತಂ-ಬಳಿಕಂ; ಐಕಾರಂ-ವಿತ್ರಂ; ಅದೊಂದೆ-ಅದು ತಾ
ನೊಂದೆ; ಮೇಣ್ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತೃತೀಯೆಗೆ-ಶೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಗೆ; ” ಸಮುಚಿತಂ-ಉಚಿತವಾದ;
ಆದೇಶಂ-ಆದೇಶನವೆಂದು; ಈ ಶ್ರಮದಿಂ-ಈ ರೀತಿಯಿಂದೆ; ಅಉೌ್ದು ಕೊಳ್ಗೆತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳೆ.
ವಿಚಾರಂ.
ಅಕಾರಾಂತನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾವಿಭಿಕ್ಕಿಯ ಮೂಯಿ ರೂಪಿಂಗೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ
ಎಕಾರಾದೇಶವಾಗುವುದೆಂದಲುೌವುದು.
ತ್ತಿ.
ವೃತ್ತಿ
ಇಮ್ ಮ ಇಂದೆ ಎಂದು, ತತೀಯೆ ಮೂದೆಜಮಾಗಿರ್ಪದು; ಇವ
ರ್ಕಾದೇಶಮಾಗಿ ಬೇಜಕೊಂದೆಕಾರಮಪ್ಪುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಇಮಾದಿಗಳ್ಳ-ಗರುಡಿಯ ಬಳಸಿಂ ಬಿಜ್ಜೋದರಗಳದಿಂ; ಆನೆ ಹಾರವಿಕ್ಕಿದ
ತಳಿಯಿಂ? ತುರುಗದ ವಾಹಳಿಯಿಂ ಭಯದಿ ಮುಳಿಸಿಂದಂ; ಸ್ಥಯದಿಂದಂ, ರಾಗದಿಂ
1) The win ೦೨೦ must be explained by 8. 53.
Hd 2%. ೩20%. ಇನಾಗಮಂ, INSERTION OF IN.
ದಂ; ಭಯದಿಂದೆ, ರಾಗದಿಂದ; ತೊಡೆಸಂಕಲೇಯಿಕ್ಕಿದ ವೊಲ್ಕುಡಿಯಳ್ಳಗಳಿಂದೆ ಸುರಿ
ದುಖಿರ್ಕೆಲಕೆ ಕರುಳ್ (ದಡಿಯಳ್ಳ ಬಂತೆ ಪಾಠಾಂತರಂ).
ಆದೇಶದೆಕಾರಕ್ಕೆ...ಕ್ರಮದೆ, ನಯದೆ, ಭಯದೆ.
ಸೊತ್ರಂ.
ವಿದಿತಮುವರ್ಣಖಯವಂರ್ಣೌಾ
In the Instru-
mental (and Dative, ತ್ರದೊಳಂ ಹುಸ ಫಿತ್ತದೊಳಮಿನಾಗಮವಿಥಿ ತ |
Ablative, Genitive, ಸ್
Locative) Singular ಪ್ರದು ವತ್ತಸಂಧಿಯೆಡೆಯೊಳ
nouns ending in 9 9 1108
ಜ ಬು ಮುದಿತ್ತತ್ರಶೀಯಯೊಳಮಜ ಬಿಕಲ ತಶಿಯಿಂ | |
ಹಿ, ಕ್ರಾ some (Adverbs) ending in (Ss 90; 320; 321), and also nouns with final Consonants in-
sert the augment ೧೨ before the terminations. With nouns, however, that receive a euphonistic
ಗ (ವ, 5, 55), the augment ಇದಿ is optional.
ಪದಜಚ್ನ್ಛೀದಂ.
AN
ವಿದಿತಂ ಉವರ್ಣಯವರ್ಣೌಾತ್ವದೊಳೆಂ ಹ್ಹ ಹ ಪ್ರಸ್ಟೈತ್ವ ದೊಳಂ ಇನಾಗಮವಿಧಿ ತಪ್ಪದು, ವತ್ತಸ ಸಂ
ದಿಯ ಎಡೆಯೊಳಂ ಉದಿತತೃತೀಯೆಯೊಳಂ, ಅಟ್, ವಿಕಲ್ಪ ಸಿತಿಯಿಂ.
ಅನ್ಸುಯಂ.
ಉದಿತತೃತೀಯೆಯೊಳಂ ಉವರ್ಣಖವರ್ಣೌತ್ವ ಡೊಳಂ ಹ, ಪ್ರಸ್ಟೈತ್ವ ದೊಳಂ ವಿದಿತಂ ಇನಾಗ
ಮವಿಧಿ ತಪ್ಪದು; ವತ್ರಸೆ ಂಧಿಯ ಎಡೆಯೊಳಂ ವಿಕಲ್ಪ. ಸ್ಥಿತಿಯಿಂ. ಅ!
ಟೀಕು.
ಉದಿತಾಹುಟ್ಟಿಲ್ಬಟ್ಟ; ತೃತೀಯೆಯೊಳಂ-ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ಉವರ್ಣಾಉ ಊ ಎಂಬ
ಸವರ್ಣದಲ್ಲಿ; ಯವರ್ಣ-ಖು ಖೂ ಎಂಬ ಸವರ್ಣದಲ್ಲಿ; ಬತ್ತ ದೊಳಂ-ಔಕಾರ ಓಕಾರಂಗಳಲ್ಲಿ
ಯುಂ; ಪ್ರಸ್ತ ಪ್ರಸ್ತದ; ಎತ್ತ ದೊಳೆಂ-ಎಕಾರದಲ್ಲಿಯುಂ; ವಿದಿತಂ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದವಾದ; ಇನಾಗಮವಿ
ಟಾ ಇತ ತಪ್ಪ ಪ್ರದು-ತೊಲಗದು; ವತ್ವ ಸಂಧಿಯೆಜೆಯೊಳಂ-ವತ್ತಸ ೦ಧಿಯ ಸ್ಥಾ ನದಲ್ಲಿ
ಯುಂ; ವಿಕಲ್ಪಸ್ಪಿ ತಿಯಿಂ-ವಿಕಲ್ಪದ ಸ್ಪಿತಿಯಿಂದೆ; ಇಡ
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಪ್ಪು ರ್ವೂದೊಳಂ ಚುರ್ವೂದೊಳಂ ಔಕಾರಮೋಕಾರದೊಳಂ
ಹ್ರಸ್ಸಮಪ್ಪೆ ಪೆಳೌರದೊಳಂ ತತೀಯ ಮೊದಲಾದುವಜಗೊಳಿನಾಗಮಮಕ್ಕು ೦; ತ್ರತೀ
ಯೆಯೊೂಳಂ ವತ್ತಸಂಧಿಯೆಡೆಯೊಳಮಿನಾಗಮು ವಿಕಲ್ಪ ದಿಂದಕ್ಕುಂ.
|
tion (
Place
fey |
Words
Cong
optioy
ಅನಾಗಮೆಂ, INSERTION OF IN. 133
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ಉವಾದಿಗಳ್ಳೆ...ತಳರ್ವಾಸಿನಿಂದೆ, ಪೂವಿನ ಬಿಲ್ಲ ಕೊಪ್ಪನೊದೆದೇಅ*ಸಿ ತಾವ
ರೆನೂಲ ಜೇವಡೆಗೆಯ್ದು ; ಖತ್ರವಿನ, ಖೂವಿನ; ಗೌವಿನ ಗೋವಿನ; ಮತ್ತಿನ ಮತ್ತಿ
ಬೇರ್ಗಳ ಬಿತ್ತುಗಳಾ ವಿಧಿಯೊಳೇನೊ (?) ಸುಜನೋತ್ರೃಂಸಾ (560 8. 8. 90);
ನಿಂನಿನ್ನ ಮೊಂನಿನ (ನಃ. 320; 821).
ವೃಂಜನಬೊಳುಂಟು ಈ ನೂಟ್ನ.
ತೆ ತ್ರೀಯೆಯೊಳ್ ಬಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ-.ಮಾತಿಂ, ಮಾತಿನಿಂ; ಕಡುಪಿಂ, ಕಡುಪಿನಿಂ.
ಮ್ರ ಸಂಧಿಯೊಳ್ ವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ..ಮಡುವಿಂ, ಮಡುವಿನಿಂ; ಮಡುಗೆ, ಮಡುವಿಂ
| ಗೆ; ಮಡುವ, ಮಡುವಿನ; ಗುರುವಿಂ, ಗುರುವಿನಿಂ; ಗುರುಗೆ, ಗುರುವಿಂಗೆ; ಮನು
il ವಿ, ಮನುವಿನಿಂ; ಗುರುವ, ಗುರುವಿನ; ಗುರುಪೊಳ್, ಗುರುವಿನೊಳ್.
ತ ಮನುವಿನ ಮಾರ್ಗಂ ಸುರಗುರು
| ವಿನಜ್ವು ಪವಮಾನಸೂನುಪೊಂದಾಯತಿಪೊ |
ಪಿನೊಳೆಸೆವ ಕರ್ಣನೊಳ್ಳುಡಿ
ತನಗದು ನಿಜಮಾಗೆ ನೆಗಲ್ಬು ನಾ ವಿಭವಿಳೆಯೊಳ್ || ಕಂದಂ |
ಸೂತ್ರ),
ತ ಪಗಲಿರುಳೆಂಬಲಿ ವಿಕ
But the inser- (eR
tion of ಇದಿ takes ಲ್ರಗತಿಯಿನಾ ವ್ಯಂಜನಾಂತದೊಳೆ ಪೇಲ್ಜರ್ ಸೂ
place only in avery
few instances with ರಿಗಳಾಗಳೀಗಳಂಬೆಡೆ
ಇಂ ತ ಗ ಗಗಲುರುಲ್ದೆಡೆಗಿನಾಗಮಂ ದೋಷಕರಂ | 109 ॥
Consonants; it is
optional with SAS and ಇರುಳೆ, necessary with ಶೂಸಳೆ ೩a ೮ಗಳ್ಳಿ (5, 822).
ಪದಜೆ ದಂ.
ಕ ಲ
ಪಗಲ್ ಇರುಳ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಗತಿಯಿಂ ಆ ವ್ಯಂಜನಾಂತದೊಳೆ ಪೇಲಿ್ರಿರ್ ಸೂರಿಗಳ್;
ಆಗಳ್ ಈಗಳ್ ಎಂಬ ಎಡೆಗೆ ಅಗಲ್ಲರ್. ಉರಿದ ಎಡೆಗೆ ಇನಾಗಮಂ ದೋಷಕರಂ.
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಸೂರಿಗಳ್ ಆ ವ್ಯಂಜನಾಂತದೊಳೆ ಪಗಲ್ ಅರುಳ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಗತಿಯಿಂ ಪೇಲಿಶ್ರಿರ್;
ಆಗಳ್ ಈಗಳ್ ಎಂಬೆಡೆಗೆ ಅಗಲ್ಲರ್; ಉಲಾದಿಡೆಗೆ ಇನಾಗಮಂ ದೋಷಕರಂ.
ಟೀಣು.
ಸೂರಿಗಳ್-ವಿದ್ವಾಂಸರ್; ಆ ವ್ಯಂಜನಾಂತದೊಳೆ-ಆ ಸಿದ್ದವಾದ ವ್ಯಂಜನಾಂತಶಬ್ದಂಗ
ಜಾ
ರ)
184 ೩ ಅ. ೩ ೦೩. ಅರಿಿಣಾಗಮಂ, INSERTION OF AR AND AN.
3
ಳಲ್ಲಿಯೆ; ಪಗಲ್-ಪಗಲೆಂದು; ಇರುಳ್ಎಇರುಳೆಂದು; ಬಂಬಲ್ಲಿ-ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ವಿಕಲ್ಪಗತಿ
ಯಿಂ-ವಿಕಲ್ಪದ ಗತಿಯಿಂದೆ; ವೇಮ್ರಿರ್ಇನಾಗಮವಂ ಪೇಳ್ಗರ್; ಆಗಳ್=ಆಗಳೆಂದು; ಈಗಳ್=
ಈಗಳೆಂದು; ಎಂಬೆಡೆಗೆ-ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ಅಗಲ್ಪರ್-ಇನಾಗಮವಂ ತೊಲಗಿಸರ್; ಉರದೆಡೆ
ಗೆ-ಮಿಕ್ಕ ವ್ಯಂಜನಾಂತಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ಇನಾಗಮಂ-ಇಇನ್ ಎಂಬಾಗಮಂ; ದೋಷ ಕರಂಡದೋಷ
ಕರವಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಗಲಿರುಳೆಂಬ ವೃಂಜನಾಂತಶೆಬ್ರಂಗಳೊಳಿನಾಗಮಂ ಪಿಕಲ್ಪದಿನಪ್ಪುದು; ಆಗ
ಛೀಗಳೆಂಬ ವೃಂಜನಾಂತೆಯೊಳಿನಾಗಮಂ ನಿತ್ಯಂ. ಯಿಕ್ಸೆಡೆಯೊಳೆಲ್ಲಂ ದೋಪಂ.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಖಕಲ್ಪಕ್ಕ-ಪಗಲ, ಪಗಲಿನ, ಇರುಳ, ಇರುಳಿನ. ಪಗಲಾತಿರ್ದಚ್ಚವೆಳ್ಹಿಂಗಳ್
ಪಗಲಿನ ರವಿಕಿರಣಂಗಳ್. ಇರುಳ ಸರೋಜವಾದುದರಿರಾಯರ ಸಂಸಾರಂ; ಇರು
೪ನ ಚಕ್ರಾಹ್ಹಯದ ಪೋಲಿರ್ದವಂ ಸುಖಮ್ಸಡೆದಪನೆ.
ನಿತ್ಯಕ್ಕೆ.-ಆಗಳಿನ ಕಜ್ಜ ವನ್ನೆ ಗೆಯ್ದೆಂ ಗೆಯ್ದ ಪುದೆಂದು ಆವ ರೀತಿ ಪೇಟಸೆಂದೊ
ಡೆ ಬಯ್ದರೀಗಳಿನ ದೆಸೆಗೆವಿಟ್ರ ಮಹಾಕವೀಕ್ಚರರ್.
ದೋಪಕ್ಕೆ-ಬೆಮರಿನ, (ಮೂಗಿನ), ಮಣಾಲಿನ ಮುಗಲಿನ; ಇವಜಂತೆ ಮಿ
ಕೃುವಂ ನೋಡಿ ಕೂಳ್ಳುದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಜನಿಯಿಪುದುದಂತಕ್ರತ
In the Instrumen- ಲ್
tal, Genitive and ರ್ವನಾಮಗುಣವಚನಸಂಖ್ಯೆಗಳ್ಲೆ ಪವಣಣಟ್ |
Locative (Singular ಕ ದ
and Plural, Neuter ಖನಮಜಸ್ಕಾರಂ ದಿಗ್ಲಾ
der) Verbal no- ಮ:
40186) ೫68136- ತ್ತಿ ನಿಲೆ ತತೀಯಾದಿಗಣ ಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ ॥ 110 |
minal themes, Pro- ಜ್ ಲ) »
nouns (cf. 8. 96), Adjectives, Numbers and words denoting Quantity (ಪವನ, 8, 99), when
ending in ಉ (ಅದು, ಅವು et.), insert ಅರಿ) ರೆ, Words denoting Direction (ವಿಸ್ಸೂಚೆ) insert ಅಗಾ
in the Instrumental Singular.
ಪದಚ್ಚೀದಂ.
ಜನಿಯಿಪುದು ಉದಂತಕೃತ್-ಸರ್ವನಾಮ-ಗುಣವಚನ-ಸಂಖ್ಯೆಗಳೆ ಪವಣ್ಣೆ ಅೌ್ವಿನಂ
ಅಲಿಸ್ವ್ಯಾರಂ; ದಿಗ್ವಾಜಿ ನಿಲೆ, ತೃತೀಯಾದಿಗೆ ಅಣ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಉದಂತಕೃತ್ಸರ್ವನಾಮಗುಣವಜಚನಸಂಖ್ಯೆಗಳ್ಗೆ ಪವಣ್ಣೆ ಅವಿನಂ ತೃತೀಯಾದಿಗೆ ಅಯ್ತಾ
ರಂ ಜನಿಯಿಪುದು; ದಿಗ್ವಾಚಿ ನಿಲೆ, ಅಣ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ.
ಅಣದಂಗಳ್, MASCULINE THEMES WITH ANA AND DA.
ಟೀಕು.
ಉದಂತಕ್ಳೃತ್-ಉಕಾರಾಂತೆಕೃತ್ತುಗಳ್ಳೆ; ಸರ್ವನಾಮ-=ಸರ್ವನಾಮಂಗಳ್ಳೆ; ಗುಣವಚನ=ವ
ಗುಣವಚನಂಗಳ್ಳೆ; ಸಂಖ್ಯೆಗಳ್ಗೆ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಜಿಗಳ್ಗೆ; ಪವಣ್ಣೆ-ಪ್ರಮಾಣವಾಜಿಗಳೆ ; ಅಬೌವಿನಂ=
ತಿಳಿವುತ್ತಿರೆ; ತೃತೀಯಾದಿಗೆ-ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ; ಅಯೆಕ್ಟಾರಂ-ಅರಿ೨೨್ ವಿಂ
ಬಾಗಮಂ; ಜನಿಯಿಪುದು-ಹುಟ್ಟುವದು; ದಿಗ್ವಾಚಿ-ದಿಕ್ಸೃಂ ಪೇಳ್ರ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ನಿಲೆ-ಇರೆ; ಅಣ್-
ಅಣೆಂಬಾಗಮಂ; ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ-ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಉಕಾರಾಂತಮಪ್ರ ಕತಿಂಗಂ ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕಂ ಗುಣವಚನಕ್ಕಂ ಸಂಖ್ಯೆಗಂ ಪ
ವಣ್ಗಂ ತ್ರತೀಯ ಮೊದಲಾದುದಜಸಳೊಳಲಾಗಮಂ ಪುಟ್ಟುಗುಂ; ದಿಗ್ನಾಚಕದೊ
ಛಂತೆ ಅಣಜಾಗಮಮಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸ ತ್ತಿಂಗೆ-ಮಾಡಿದುದಬಿ', ಕೂಡಿದುದಬ್ಂ, ನೋಡಿದುದಹಸಿ.
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ-ಅದಬಜಲ್ಲಿ, ಪವ ಧರ್ಮಂಗಳಂ, ಪೆಜವಜಸೊಳ್ (ನ. 96).
ಗುಣಾವಚನಕ್ಕಿ-ಕಿಬ್ದಜಸೊಳ್. ಗುಣಾವಚನಮಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಅಲಾರಂ
ಒರ್ಮೆ ಉಂಟು--ಮೇಲುದಣ ಸೆರಂಗನೊಸರಿಸುವುತಿರೆ.
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಮೂಜಲಯ್ಂ, ನಾಲ್ಕಯ್ಂ, ಎಿಯ್ದ ಕುತ್ತ
ಪವ -ಅನಿತಬ್ಂ, ಇಿನಿತಯ್ಂ, ಖನಿತಲ್ಂ, ಉಲ್ಲವಲಿ”ಂ (ನ. 96).
ದಿಗ್ಹಾಚಿಯ ಅಣ್ಣ —ಮೂಡಣ್ಂ, ತೆಂಕಣ, ಪಡುವಣಿಂ, ಬಡಗಣ,
ಮೇಗಲ್, ಕೆಳಗಣ, ನಡುವಣ್ಂ, ಕಡೆಯಣ್ಂ, ಅತ್ವಣ್ಂ, ಇತ್ತಣ್ಂ, ಉತ್ತ
೧೫9, ಮುಂದಣ, ವಿಂದ, ಮುಂತಣಔಿ, ಪಿಂತಣ್ಂ, ಒಳಗಣ, ಪೊಜಗ
£9೦. ನಡುವೆಬುದು ಶರೀರಮಂ ಕುಖ”ತು ದಿಗ್ಹಾಚಕಮಲ್ಕು; ಮಧ್ಯಮಂ ಕುಯ್
ತು ದಿಗ್ಹಾಚಕಂ. ಎಡೆಯೆಂಬುದು ತೆಜಪಂ ಕುಉೌತು (ಕುರಿತು) ಪೇಲ್ಲಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಲಾಚ
ಕಂ; ಆವೆಡೆಯಣುನೆದಣ್ಬಾತ್ತುವುದು. (ಕುಜ್್ತು ೩lso in ಹ. A.)
ಸೂತ್ರ)ಂ.
೩೩೬, ಪುರುಪಪರಮಾದೊಡತ್ತಂ
ಗ ಒಳ ದೊರಕೊಳ್ಳುವುದ್ತೂಗುಳ್ಳ ದಿಗ್ಹಾಚಕದೊಳ್ |
which have insert- ಪರದಿಗ್ಹಾಚಕದೊಳ್ಳ
ಇ 09ಅ(5 6.140: ಚರಿಸುವುದಾ ತೆಜದೆ ದತ್ಟವಿಧಿ ಶಾಬ್ದಿಕರಿಂ ॥ 111 |
(instead of the ೧೩೦)
the augment © (Nom. ©o) is joined; in the others the augment is ದೆ (ದೆಂ, ಗ. 8. 152).
130 ೩ಅ. ೩೦೧. ಅಣದಂಗಳ್, MASCULINE THEMES WITH ANA AND DA.
5) ಡೆ
ಹ ತೈ ದಂ,
ಪ್ರರುಷಪರಂ ಆದೊಡೆ, ಅತ್ವಂ ರೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ಅದು, ಅಣ್ ತಗುಳ್ಳ ದಿಗ್ರಾಚಕದೊಳ್.
ಪರದಿಗ್ರಾಚಕದೊಳ್ ೬132 ಆ ತೆಬುದೆ ದತ್ತ ವಿಧಿ ಶಾಬ್ಟಿಕರಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅಣ್ಮಗುಳ್ಹ ದಿಗ್ವಾಚಕದೊಳ್ ಪ್ರರುಷಪರಂ ಆದೊಡೆ, ಅತ್ವಂ ಅದು ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ. ಪರ
ದಿಗ್ವಾಚಕದೊಳ್ ಆ ತೆಬಿದೆ ದತ್ತವಿಧಿ ಶಾಬ್ದಿಕರಿಂ ಸಂಚರಿಸುವುದು.
ಟೀಕು,
ಅಣ್ಮಗುಳ್ಳೆ ದಿಗ್ವಾಚಕದೊಳ್-ಅಣಾಗಮಂ ಪತ್ಮಿದ ದಿಗ್ವಾಚಕಂಗಳಲ್ಲಿ; ಪುರುಷಪರಂ-ಪು
ಲ್ಲಿಂಗಪರಂ; ೨೫5 ೫೪, ಅತ್ರ ಅಕಾರಂ; ಅದು-ಅದು; ಸೊರೆಕೊಳುಂ-ಸ್ರಾಪಿ ಸುವದು;
ಫರದಿಗ್ರಾಚಕರೊಳ-ಅಣ್ಣತ್ತೆದ ಮಿಕ್ಕ ದಿಗ್ವಾಚಕಂಗಳಲ್ಲಿ; ಆ ತೆಬುದೆ-ಆ ರೀತೆಯಿಂದೆ; ದತ್ತವಿ
ಧಿಇದಕಾರದ ವಿಧಿ; ಶಾಬ್ಹಿ ಕರಿಂ-ಶಬ್ದಜ್ಞರಿಂದೆ; ಸಂಚರಿಸುವುದುವರ್ತಿಸುವದು.
ಹಾಸ ಆ.
ವೃತ್ತಿ ಕ
ಅಣ್ಪತ್ತಿದ ದಿಗ್ಹಾಚಕಂ ಪುಲ್ಲಿಂಗಮಪ್ಪೆಡೆಯೊಳಕಾರಮಂ ಕ್ರಿತೊಳ್ಗಂ; ಅಣ್ಣಾ
ತ್ರದೆ ಮಿಕ್ಕ ದಿಗ್ಹಾ ಚಿಕದೊಳ್ಳಕಾರಾಗಮಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಕಾರಕ್ಕೆ -ಮೂಡಣಂ, ತೆಂಕಣ, ಬಡಗಣ, ಪಡುವಣಂ, ಮೇಗಳ, ಕೆಳ
ಗಣಂ, ನಡುವಣಂ, ಕಡೆಯಲಂ, ಎಡೆಯಣಂ, ಒಳರ್ಗ90, ಪೊಜಅುಗಣಂ, ಮುಂತ
೧90, ಪಿನ್ಮಣಿಂ ಅತ್ತಣನಿತ್ತಣಂ.
ದಕಾರಕ್ಕೆ —ೆಲದಂ, ಬಲದಂ, ಅಲ್ಲಿದಂ, ಇಲ್ಲಿದ, ಎಲ್ಲಿದಂ.
4ಿಲದನಲ್ಲದನಿಲ್ಲಿದನೀಗಳುಬಿನಂ ಮುತ್ತಿದನೊಂದೆತೆರೊಳಮರೇಂದ್ರಸುತೂ (ತು
ರುವ ವಂದನೆಲ್ಲವು).
Nn ಭಾಸಂ.
. ಖನೋ
ದದ ಮೊದಲೆಲ್ಲಿದು ಸೊಬಗಿನಾಗರಮೆಲ್ಲಿದನಿಚ್ಚೆರ್ಯಾಣ್ಯನೆ
ಲ್ಲಿದನೆರ್ದೆಗಾಣ್ಕಾನೆನ್ನರಸನೆಲ್ಲದನೋ ಲಲಿತಾಂಗಿವಲ್ಲಭಮ್ |
ಏನೇತರ್ಗಳ್, ೫೫ ಒರು ETAR.
ಸೂತ್ರೆಂ.
The Nominative ಏನೇತಖಜಕನಿ ಕುಮಾದಿಯೊ
0%೨೫ಊ ಎನ ಛಾ ನೆಗ್ರೂ ಚತುರ್ಥಿ ಗಕ್ಳುಮೇತರ್ಕೇಕೆಂ |
(8. 79)is either 2S
or ವಿತ್; its 2೩- ಬೇ ನುಡಿಯೇತರ್ಪ್ರ್ತ ತಿಯೆ
ಕ ತಾನಕ್ಕುಂ ತತ್ತ ತೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವಜಕೊಳ್ | 119 |
ಲ್
ಎಕೆ (cf. 8. 114); for
the other cases its theme is ಏತ),
ಪದಚೆ €ದಂ.
ಕ್ರಿ
ಏನ್ ಏತ್ ಎನಿಕುಂ ಆದಿಯೊಳ್; ಆ ನೆಗಲ್ದಿ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಅಕ್ಟುಂ ಐತರ್ಕೆ ಏಕೆ ಎಂಬ
ಈ ನುಡಿ; ಏತರ್ಪ್ರಕೃತಿಯೆ ತಾಂ ಅಕ್ಕುಂ ತತ ತ್ರೈ ತೀಯೆ ಬುರಜ್
ಅನಯ 0೦,
ಆದಿಯೊಳ್ ಏನ್ ಏತಲರ್ ಎನಿಕುಂ ಆ ನೆಗಲ್ಲು ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಏತರ್ಕೆ ಏಕೆ ಎಂಬೀ ನುಡಿ
ಅಕ್ಕುಂ; ತತ ತೃತೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವಲಿಕೊಳ್ ಏತಪ ರ್ಪ್ರಕೃತಿಯೆ ತಾಂ ಅಕ್ಸುಂ.
ಟೀಕು.
ಆದಿಯೊಳ್-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ; ಏನ್ಎಏನೆಂದು; ಏತ್ ಏತಲೆಂದು; ಎನಿಕುಂವ
ಎನಿಸುವದು; ಆ ನಗಲ ಚತುರ್ಥಿಗೆ-ಆ ಪ್ರ ಸಿದ್ದಿವಡೆದ ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿಗೆ; ಏತರ್ಕೆ-ಐತರ್ಕೆ
ಎಂದು; ಏಕೆಇಏಕೆ ಎಂದು; ಎಂಬೀ ಸ ವಾಕ್ಯಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಫು ದು; ತತ್ತೃತೀಯೆ-
ಆ ತೃತೀಯೆ; ಮೊದಲಾದುವಟಿಸೊಳ್-ಮೊದಲಾದ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ; ಏತಪ ರ್ಪ್ರೃಕೃತಿಯೆ-ಎತ€ೇಿ್
ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿಯೆ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ,
ಏನೆಬ ಸರ್ವನಾಮದ ಪ್ರಥಮೆಗೆ ಏನೆಂದುಂ ಖತಲ್ಂದುಮಕ್ಕುಂ; ಚತು
ರ್ಥಿಯೊಳೆತರ್ಕೆಂದುಮೇಕೆಂದುವಕ್ಕುಂ; ತತೀಯೆ ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ ಏತಖಕಿಂ
ದೆ ಪ್ರಕ್ವತಿಯಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಥಮೆಗೆ ಅಂದಿನ ನಿಜಭುಜವಿಕ್ರಾಂತಮ್ ಏನಾದುದು; ಏನಾಗಿಯುವಮೇ
ನೊ ಗಶಿಯಂ ಪಡೆದೇತಯಾತನೇ ಗತಿಯೆಂದಳ್.
ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಏತರ್ಕೆ, ಏಕೆ.
ತತೀಯಾದಿಗೆ-ಏತಟ್ಂ, ಏತಜತ್ತೇಳಿಂ, ಏತ, ಎತಜಕೊಳ್.
138 2೪. ೩೦೫. ಂಗೆಗೆಕೆಕ್ಕೆಗಳ್, AFFIXES FOR THE DATIVE.
ಸೂತ್ರಂ.
The Dative Sing- ಒದಪುಪುದದಂತಪುಲ್ಲಿಂ
ular of Maseulins ಗದೊಳೆ ಯೆಂದಾದಿಬಿಂದುವಿ ದಿತೆಂ ಮೊ |
ending in ©is +R ಗ ಲ
(BARS. 105); that ೧ಕೊದವುವುದು ನಪುಂಸಕಲಿಂ
ಹ್ 1 ಗದೊಳತುರ್ಥಿಗೆ ಗೆಯಕ್ಕುಮುಲ'ದೆಡೆಗೆಲ್ಲಂ | 113 ||
inOi5sಕಂಕ್ಕ 23 ಸಃ
the Dative of all other themes, be it Singular or Plural, Masculine or Feminine, is 7. (08 8. 42).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
| ಒದವುವುದು ಅದಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಗೆ ಎಂದು ಆದಿಬಿಂದುವಿಂ; ದ್ವಿತ್ವಂ ಮೇಣ್ ಒದವುವು
ದು ನಪ್ರಂಸಕಲಿಂಗದೊಳ್ ಚತುರ್ಥಿಗೆ; ಗೆ ಅಕ್ತುಂ ಉಟೌದ ಎಡೆಗೆ ಎಲ್ಲಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಅದಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಆದಿಬಿಂದುವಿಂ, ಗೆ ಎಂದು, ಒದವುವುದು; ನಪುಂಸಕ
| ಅಿಂಗದೊಳ್ ದ್ರಿತ್ವೆಂ ಮೇಣ್ ಒದವುವುದು; ಉಲ್ಜಿಡೆಗೆ ಎಲ್ಲಂ ಗೆ ಅಕ್ನುಂ.
ಟೀಕು.
ಚತುರ್ಥಿಗೆೊಳೆ ಎಂಬ ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿಗೆ (ನ. 93); ಅದಂತ-ಅಕಾರಾಂತವಾದ; ಪುಲ್ಲಿಂಗ
ದೊಳ್-ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಆದಿಬಿಂದುವಿಂ-ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂದುವಿನೊಡನೆ; ಗೆ ಎಂದು-ಗೆಯೆಂದು; ಒ
ದವುವುರ್ದು ಪ್ರಾಶ್ತಿಸುವುದು; ನಪ್ರಂಸಕಲಿಂಗದೊಳ್-ಅಕಾರಾಂತವಾದ ನಪುಂಸಶಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ;
ದ್ವಿತ್ವದ್ವಿರ್ಭಾವಂ; ಮೇರ್ಣ್ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಒದವುವುದು-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವುದು; ಉಟ್ದೆಡೆಗೆ-ಅಕಾ
ರಾಂತವಲ್ಲದುಳಿದೆಡೆಗೆ; ಎಲ್ಲಂ-ಸ್ಮ್ರೀಪುಂನಪುಂಸಕಲಿಂಗಂಗಳಲ್ಲಿಯೆಲ್ಲಂ; ಗೆೊಗೆಯೆಂದು; ಅಕ್ಕು
ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಕಾರಾಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ಳರಮಾದ ಚತುರ್ಥಿ ಬಿಂದುವೆರಸುಗೆಯೆಂದಕ್ಕುಂ; ಅ
ಕಾರಾಂತನಪುಂಸಕಲಿಗದೊಳ್ಳರಮಾದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಧ್ವಿತ್ಹಮಕ್ಕುಂ; ಅ
ಕಾರಾಂತಮಲ್ಲದುಲ್ದ ಸ್ವ ರವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳ್ಗ ಪರಮಾದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ, ಲಿಗವಚ
ನವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಗೆಯೆಂದಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪುಲ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ--ಅರಸಂಗೆ; ಆತಂಗೆ. ಅರಸುಂಗಮರಸಿಗಂ ಪುಟ್ಟ ರಾೌಜಸುತನೆನಿಸಿ.
ಆತಂಗಮಾಕೆಗಂ ವಿ
ಖ್ಯಾತಯಶಂ ಪುಟ್ಟಿದಂ ಕುಲಕಂ ಚಲಕ್ಕಂ |
ಭೂತಳದೊಳಾರ್ಗಮಧಿಕಂ
ನೀತಿಪರಂ ಪರಬಲಾಬ್ದಿಗೌರ್ವ ಪ್ರತಿಮಂ [| ಕಂದಂ ||
| Bu
| ton (|
Singul
1.1]
111.
| Pearay
| fay
@ AFFIXES FOR THE DATIVE. 139
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ್ದಿತ್ತವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ...ಬನಕ್ಕೆ, ಬನಕ; ಪೊಲಕ್ಕೆ, ಪೊಲಕೆ; ಕುಲಕಂ, ಚ'
ಲಕ ೦.
ಸ್ಹರವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳ್ಳಿ..ಕವಿಗೆ ಕೇಡಿಲ್ಲೆಂತುಂ; ತನುಗೆ ಭೂಪಣಂ ಪೊಣೆಯ
ಲ್ರೈ; ಆಕೆಗೆ ಕಡಿಲೆೈದು ಆತಂ ನುಡಿದು; ಪಣ್; ಕಣ್ಣ | ಕುರುಳ್ಳೆ; ಬೆರಲ್ಲ; ಅರಲ್ಲ
(ಅಲರ್ಗೆ); ಬೆಂಗೆ; ಛಕಳ್ಳ; ಮುಳ್ಳ ; ಖಲ್ಲೆ ; ಅವಲ್ಲೆ; ನೆಗಟು ; ಪೊಅವಾರ್ಗೆ.
ವಚನತ್ರಯಕ್ಕೆ...ಆವುದು ಸಂಕಟಂ ನಿನಗೆ ನಿಲ್ಲಜ ನಿಲ್ಲಜ, ಕಿವಿಗಳ್ಳ ಕರಾ |
ಪೂರಮಾಗಿಡುವೊ ಯ. 8. ಪ್ರರಮಂ ರ); ಅವಳ ಕರುಳ್ಗೆ ಮಾಲೆದುಂಬಿಗಳ
ಲ್ಯೆ.
ಸೂತ್ರಂ.
But the forma- ಅಮರ್ದಿರದು ತತೀಯತ್ತಂ
00% 08 ಿಂ ರಂ ಸಮಾಸವದ್ಭಾವಮಾದ ತಾಣದೊಳೆಲ್ಲಂ |
Singular with ಕೆ
occasionally occurs ನಮ ಸಂದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಕ
0 1೫೫918 0: ಪ್ರಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಲಕ್ಷ್ಮಮುಂಟು ತಾನೀ ತೆಜದಿಂ ॥ 114 |
pearance, 80 to ಸ್ ಎ4)
say, suggests the idea of a Compound (see 8. 8, 19),
ಫಂ ನಾದಂ.
ಅಮರ್ದು ಇರದು ತೃತೀಯತ್ವಂ ಸ ಸಮಾಸವದ್ದಾ ವಂ ಆದ ತಾಣದೊಳ್ ಎಲ್ಲಂ ಸಮ |
ಚತುರ್ಥಿಗೆ; ಕ ಕಾವ್ಯ ಮಾರ್ಗದೊಳ್ ಲಕ ಕ್ಲಂ ಟು ತಾಂ ಈ ಶೆಯಿದಿಂ.
ಅನ್ಭುಯಂ.
ಸಮಾಸ ವದ್ಬಾ ವಂ ಆದ ತಾಣದೊಳ್ ಎಲ್ಲಂ ಸಮ ಸಂದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ತೃತೀಯತ್ವಂ ಅಮ
ರ್ದು ಇರದು; ಜಾಂ ಈ ತಿ ಲಕ ಕ್ಲಂ ತಾಂ ಉಂಟು.
ಟೀಕು.
ಸಮಾಸವದ್ಭಾವಂ-ಸಮಾಸದಂತಪ್ಪ ಭಾವಂ; ಆದ ತಾಣದೊಳ್ಆದ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಎಲ್ಲಂ-
ಸರ್ವಂ; ಸಮ ಸಂದ ಚತುರ್ಥಿಗೆ: ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಂದ ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿಗೆ; ತೃತೀೀಯತ್ವಂ-
ಮೂಖಿನೆಯಕ್ಷರದ ಭಾವಂ; ಅಮರ್ದಿರದುಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರದು; ತಾವ್ಯಮಾರ್ಗದೊಳ-
ಕಾವ್ಯಂಗಳ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಈ ತೆಬಿದಿಂ-ಈ ರೀತಿಯಿಂದೆ; ಲಕ್ಷ್ಮ ಣಉದಾಹರಣೆ; ತಾಂಸತಾಂ;
ಉಂಟುೂಉಂಟಾಗಿರ್ಪದು.
| ವೃತ್ತಿ.
ಸಮಾಸಮಿಲ್ಲದೆಯುಂ ಸಮಾಸಲಕ್ಷಣಮಂ ಪೊಕ್ಕ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ತ್ರಶೀಯತ್ತ
ಯಿಲ.
|
140 ೩. ೩ ೦೫. ರ್ಗೆರ್ಗ್ಗೆಗಳ್, AFFIXES FOR THE DATIVE.
ತ್ಲ್
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಾಟ್ಕ್ಸ ಕೋಂ ನಾಟ (6. S. 136), ಏತರ್ಕೆ, ಅದರ್ಕೆ, ಅನಿತರ್ಕೆ; ಐ
೬ ೫0 (1. 32413
ಸೂತ್ರ 0
ರ ವಿರಿದುಂ ಚತುರ್ಥಿ ಸ ಸಂಸ್ಥ ತ
with the augment ಪರುಪಸಿ ಸ್ತ್ರೀಪಿಪಯವಿಸ ಕಬಹುಪಚನದೊಳೊಂ |
ಅರಿ of the Dative
Plural of Sanskyt ದಿರೆ ತಿಭಲವ್ಯತಿ, ತಾನು
hE ಚ್ಚರಿಪರ್ಗೆ ಯಥೇಪ್ಪಮೆಂದು ತಿಳಿಗೀ ಕ್ರಮದಿಂ || 115 |
0011708 and femi-
nines may be treated as a fleeting double consonant (8, 42), or the A may also be doubled (cf.
8s. 118; 229; 229).
ತಾಲ ನದ.
ಪಿರಿದುಂ ಚತುರ್ಥಿ ಸಂಸ ಸೃ ತಪುರುಷಸ್ತ್ರಿ ನಸಹುವಹಿತಟುಸಜನಔಎಳ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಶಿ
ಥಿಲವೃತ್ತಿ ತಾಂ ಉಚ್ಚರಿನರ್ಗೆ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಎಂದು, ತಿಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಿಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಪಿರಿದುಂ ಸಂಸ್ಕೃತಪುರುಷಸ್ತ್ರೀವಿಷಯವಿಹಿತಬಹುವಚನದೊಳ್ ಚತುರ್ಥಿ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಶಿ
ಥಿಲವೃತ್ತಿ ತಾಂ ಉಚ್ಚರಿನರ್ಗೆ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಎಂದು, ತಿಳಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮದಿಂ.
ಟೀಕು
ದಸಂಸ
ಫಿರಿದುಂಇವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಸಂಸ್ಕ ಫ್ಯೃತದು ಪುರುಷಸಿ ಸ್ಕೀ-ಪುಲ್ಲಿಂಗ ನ್ರ್ರೀಲಿಂಗಂಗಳ;
ವಿಷಯ-=ವಿಷಯದಲ್ಲಿ; ವಿಹಿತ ನಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಬಹುವಚನದೊಳ್-ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ; ಚತುರ್ಥಿ
ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿ; ಒಂದಿರ್ಕೂಡಿರೆ; ಶಿಥಿಲವೃತ್ತಿಐಶಿಥಿಲದ ವರ್ತನೆ; ತಾಂತಾಂ; ಉಚ್ಚರಿಪ .
ರ್ಗೆ-ಟಿದುವರ್ಗೆ; ಯಥೇಷ್ಟಮೆಂದುಇಚ್ಛೆ ಬಂದ ಹಾಂಗೆ ಎಂದು; ಈ ಕ್ರಮದಿಂ ಈ ರೀತಿಯಿಂ
ದೆ; ತಿಳಿಗ-ಅಲ್ಗೆ.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಸ್ಕೃತಪುಲ್ಲಿಂಗಪ್ರಿ ಲಿಂಗದ ಒಬಹುವಚನದೊಳಂ ಪಿರಿದುಮೆಂಬುದಖ್ಂ ಕನ್ನ
ಡದ ಪುಂಸ್ತೀಲಿಂಗದೊಳಂ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ದ್ವಿತ್ವವಿಕಲ್ಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ತಕ್ಕೆ--ಬುಧರ್ಗೆ, ಬುಧಗ್ಗೆ ೯; ಬಾಂಥವರ್ಗೆ, ಬಾಂಧವಗ್ಗೆ ೯, ಕಾಂತೆ
ಯರ್ಗೆ, ”ಕಾಂತೆಯರ್ಗ್ಗೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರ್ಗೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರ್ಗ್ಗೆ.
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ -ಬರೆವರ್ಗೆ, ಎರವರ್ಗ್ಗೆ; ಸೂಳೆಯರ್ಗೆ, ಸೂಳೆಯರ್ಗೆ.
ಅತ್ತಣಿನತ್ಶಣಿಂದನತ್ತಣಿಂದೆಗಳ್, AFFIXES FOR THE ABLATIVE.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
012 ಅರ್ತ್ವಳೆನೆದು ನಿಮಿರ್ಚುವ
the terminatin of ರತ್ಕೆಂದಾಗಿರ್ದ ಪಂಚಯಿಯನಲ್ಲಿ ಕೆಲರ್ |
which has been
೩೫9 ೫ ಅಠ 6. ಪಶ್ಚಿಸುವರ್ ಮೂದೆಜನಂ
ರ ನ ಪೆತ್ತ ತಶೀಯೆಯನೆಕಾರಮಂ ಪರಿಹರಿಪರ್ ॥ 116 |
med, however, by
the termination ©gMo (joined to ದೈ 8, 106, or ನೈ 8. 105 in the Singular). This form (which
bears the simple affix of the Instrumental, ೧೩೦) 8, 107) may also become ಅತ್ತಣಿಂದ೦ 07 ಅತ್ತಣಿಂ
ದೆ (thus making further use of the Instrumental affixes).
ಪಹದಜೆ €ದಂ.
SY
ಅತ್ತಣಿಂ ಎಂದು ನಿಮಿರ್ಚುವರ್, ಅತ್ತು ಎಂದು ಆಗಿ ಅರ್ದ ಪಂಚಮಿಯಂ; ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲರ್
ಪತ್ರಿಸುವರ್ ಮೂದೆಉನಂ ಪೆತ್ತ ತೃತೀಯೆಯಂ, ಎಕಾರಮಂ ಪರಿಹರಿಪರ್.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಅತ್ತು ಎಂದು ಆಗಿ ಇರ್ದ ಪಂಚಮಿಯಂ, ಅತ್ತಣಿಂ ಎಂದು, ನಿಮಿರ್ಚುವರ್; ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲರ್
ಮೂದೆಟಿನಂ ಪೆತ್ತ ತೃತೀಯೆಯಂ ಪತ್ತಿಸುವರ್, ಎಕಾರಮಂ ಪರಿಹರಿಪರ್.
ಪ್ರೀತ.
ಅತ್ತೆಂದು-ಅತ್ ಎಂದು; ಆಗಿರ್ದ ಪಂಚಮಿಯಂ-ಆಗಿರ್ದ ಪಂಚವಮೂವಿಭಕ್ಕಿಯಂ; ಅತ್ತ
ಣಿಂ-ಅತ್ತಣಿಂ ಎಂದು; ನಿಮಿರ್ಚುವರ್-ನಿರ್ಮಿಸುವರ್; ಅಲ್ಲಿಅತ್ ಎಂಬ ರೂಪಿನಲ್ಲಿ; ಕೆಲ
ರ್=ಕೆಲಂಬರ್; ಮೂದಡೆಬಿನಂ-ಇಮ್ ಇಂದಮ್ ಇಂದೆ ಎಂಬ ಮೂಯಿ ಪ್ರಕಾರವಂ; ಪೆತ್ತ್ಮ-
ಪಡೆದ; ತೃತೀಯೆಯರತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯ ರೂಪಂ; ಪತ್ನಿಸುವರ್-ಪೊರ್ದುಗೆಯಂ ಮಾಡು
ವರ್; ಎಕಾರಮಂ-ಇಉಚಿತವಾಗಿ ಬಂದ ಎಕಾರಮಂ; ಪರಿಹರಿಪರ್-ಬಿಡುವರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಅತ್ ಏಂಬ ಪುಚಮಿಯನತ್ವಣ”ನೆಂದು ಪೇಲಲಕ್ಕುಂ; ಆ ಪಂಚಮಿಯೊಳ್
"ಶಂ ಇಂದಂ ಇಂದೆ ಏಂಬ ತ್ರ ತೀಯೆಯ ಮೂಣು ರೂಪಮು ಕೆಲಂಬರ್ಪಶ್ತಿಸುವ
ಕ್ಮ ಮೂದೆಬಕ್ತಾದೇಶಮಾದೆಕಾರಮಂ ಬಿಡುವರ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪಂಚಮಿಯ ನಿಜರೂಪಕ್ಕೆ ಆಳ ನತ್ತಣ್ಂ, ಆತನತ್ಮಣ್ಂ.
ತೆ ಶೀಯಾರೂಪಕ್ಕೆ-ಕೆಬ್ಯತ್ವಣ್ಂ, ಕೆಲ್ ಯತ್ವಣ್ಂದಂ, ಕೆಲ್ ಯತ್ಲಣ್ಂ
ದೆ.-ಕೆಬನಯತ್ವ್ತಣ3 ಬನಲಾಗದು.
142 2. 2 0೫, ಅಲಆಗಳ್, AFFIXES FOR THE GENITIVE.
[M. ೫. ಪಂಚಮ್ಯರ್ಥದ ತತೀಯೆಗೆ-ಮತ್ತಹಸ್ತಿಗಳ ಮಸ್ತಕದಿಂ ಬಿದಿರಿಂ
ರ್ಫಉೇಂದ್ರೋತ್ತಮಾಂಗದಿಂ ಅಗುರ್ಬಿ ಪಂದಿಯ ಕೋಡ್ಗಳಂದೆ ಮುತ್ತೊಕ್ಕವು.
ಆಲಿವರಲ್ಲಳುಮಿಂದ್ರಗೋಪಮುಂ ಸೂಸಿದವಭ್ರದಿಂ; ತಿಳಿಗೊಳದಿಂದೆ ಪಾಜ್ದು
ವು ಹಂಸಕುಳಂ.]
ಸೂತ್ರ.
ಆದರಿಪರ್ಕೆಲಬರ್ದೀ
The sign of the
Genitive is © (af- ರ್ಫೂದೇಶಮನಗ್ರದಲ್ಲಿ ಪಖ್ಬಿಯಕಾರ |
fixed to ದ, 8, 106,
ಚ 08 81 ಕ್ಕಾ ದೀರ್ಫಮನಿರದರೆಬರ್
in the Singular); ಖೇದದ ಸಂಭ್ರಮದ ಮೈಯೊಳುತ್ಪಾದಿಸುವರ್ || 18% (|
sometimes the ©
is lengthened, a lengthening which has also been used in Particles, when grief, haste or command
were expressed. (cf. 5. 58).
ಪದಜೆ ದಂ.
೪
ಆದರಿಪರ್ ಕೆಲಬರ್ ದೀರ್ಫಾದೇಶಮಂ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಷಷ್ಟಿಯ ಅಕಾರಕ್ಕೆ; ಆ ದೀರ್ಥಮಂ,
ಇರದೆ, ಅರೆಬರ್ ಖೇದದ ಸಂಭ್ರಮದ ಮೈಯೊಳ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವರ್.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಕೆಲಬರ್ ಷಷ್ಟಿಯ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಫಾದೇಶಮಂ ಆದರಿಪರ್; ಆ ದೀರ್ಥಮಂ |
ಇರದೆ, ಅರೆಬರ್ ಖೇದದ ಸಂಭ್ರಮದ ಮೈಯೊಳ್ ಉತ್ಪ್ಸಾದಿಸುವರ್.
ಟೀಕು.
ಕೆಲಬರ್=ಕೆಲಬರ್; ಷಪ್ಟಿಯ-ಷಷ್ಟೀವಿಭಕ್ತಿಯ; ಅಕಾರಕ್ಕೆ ತ್ರಕ್ಸ ಆಗೃದಲ್ಲಿ-ತುದಿ
ಯಲ್ಲಿ; ದೀರ್ಫಾದೇಶಮಂ-ದೀರ್ಫದ ಆದೇಶಮಂ; ಆದರಿಪರ್-ಪೇಳ್ವರ್; ಆ ದೀರ್ಮಮಂ-ಣಆ
ದೀರ್ಫವಂ; ಇರದೆ-ನಿಲ್ಲದೆ; ಅರೆಬರ್ಕೆಲಂಬರ್; ಖೇದದ-=ದುಃಖದ; ಸಂಭ್ರಮದಾಸಂಭ್ರಮ
ದ; ಮೈಯೊಳ್-ಸ್ಟರೂಪದಲ್ಲಿ; ಉತ್ಪಾದಿಸುವರ್-ಪ್ರತಿಸಾದಿಸುವರ.
ವೃತ್ತಿ.
ಅ ಎಂಬ ಪಖ್ಪಯಕಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲಬರ್ ದೀರ್ಫಾದೇಶಮನೊಡಂಬಡುವರ್;, ಆ
ದೀರ್ಫ್ಥಮು ಕೆಲರ್ ಖೇದದೊಳಂ ಸಂಭ್ರಮದೊಳಂ ಪ್ರಯೋಗಿಪರ್.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಪ್ಫುಯ ದೀರ್ಪೂದೇಶಕ್ಕೆ-ಮ್ಹಡನಾ; ಗಂಗಾಂಬುಧಾರಾಜಟಿಲಟನಾ; ರಾ
ಮನಾ (566 8. 8. 120); ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನೆನಿಸಿದುದು ತೋಳಬಾಟ್್ (ತೋಳ
ಬಾಳ್) ತೈಲಪನಾ.
ದೀರ್ಥವಿಕಲ್ಪಂ, OPTION REGARDING LONG AND SHORT VOWELS. 143
ಖೇದಕ್ಕೆ-ಅಕ್ಕಟಾ ಮರುಳ್ದಂಬಿಗಳೆತೆ ಸಂಪಗೆಗಳೊಳ್ ಪಗೆಗೊಂಡುವೊ ನಿ
ರ್ನಿಮಿತ್ತದಿಂ.
ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ..ಬೇಡ ಗಡಾ ಬೇಡ ಗಡಾ ನಿನಗಾತನೊಳ್ ಚಲಂ.
ವಿಭಯೊಳುಮುಂಟು--ಸತ್ಯ್ಯಮಂ ನುಡಿ ಗಡಾ ನೀನಾತನೊಳ್.
ಸೂತ್ರ).
ಖಿಶೇಪದಿನಾ ದೀರ್ಫ
Such a length- ನ (ಪಬನ et
ening of a vowel ವ್ಲವಹತಿ ಶಬ್ದಾಂತರಾಳಬೊಳ್ಳಕ್ಷದಿನು |
is optionally used ಬಿ ಆ
in the midst of ದ್ರ ವಿಕುಂ ದ್ವಿಶೀಯೆಗಂ ಮುಂ
words, and when an ಆ. ೫೩ ಸ್ನರಪ ಪಸು I 118 I
Accusative (Singul-
ar) was followed by a Vowel, and also before ಪೋಲ್
ಪದಜೆ ದಂ.
€೨
()
ಯೆಗಂ ಮುಂದೆ ಅವತರಿಸಲೊಡಂ ಸ್ವರ ಪ್ರಪೂರ್ವಪದಂಗಳ್.
ಯಥಾನ್ಕೇಯಂ.
ಟೀ.
ಅವಿಶೇಷದಿಂ- ವಿಶೇಷವಲ್ಲದುದಯೌಂದೆ; ಆ ದೀರ್ಥಮ್ಯವಹೃತ್ತಿ-ಆ ದೀರ್ಥವ್ಯವಹಾರಂ;
ಶಬ-ಶಬದ; ಅಂತರಾಳದೊಳ್-ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ; ಪಕ ದಿಂ-ಕೆಲಂಬರ ಪಳದಿಂದೆ; ಉದ್ದವಿಕುಂ-ಹು
ಎ ಕ ಠಿ ಲ್ಕ [V9 ಬ
೧
ಟ್ಟುವದು; ದ್ರಿತೀಯೆಗಂ-ದ್ವಿ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಗೆಯುಂ; ಮುಂಜೆ-ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಸ್ವರ-ಸ್ವರಂಗ
ಳ್; ಪ್ರಪೂರ್ವ-ಆದಿಯಾದ; ಪದಂಗಳ್-ಪದಂಗಳ್; ಅವತರಿಸಲೊಡಂ-ಹುಟ್ಟಿ ರೊಡನೆ ಆದೀ
ರ್ಫವ್ಯವಹ್ಯತಿ ಹುಟ್ಟುವದು.
4
ವೃತ್ತಿ.
ಆ ದೀರ್ಫ ೦ ಶಬ್ದಾಂತರಾಳದೊಳು ಧ್ವಿತೀಯಾವಿಜಕ್ತಿಗೆ ಸ್ಹರಂ ಪರಮಾಗೆ
ಯುಂ ಪಿಕಲ್ಪದಿನಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಶಬ್ದಾ ಂತರಾಳಕ್ಕೆ.._ಇಂದೊಳಂ, . ಇಂದೋಳಂ; ಆರೊಗಿಸಿದಂ, ಆರೋಗಿಸಿ
ದಂ; ಎಲಾ್ಗೊೋಣಂ (ಎಲಣಗೋೊಣಂ), ಎಣಣ್ಗೋಲಂ (ಣಾ); ಗೆಯಂಗಂ
ಯಾಂಗಂ.
ಗೆ
)
ಅವಿಶೇಷದಿಂ ಆ ದೀರ್ಥಮ್ಯವಹ್ಯತಿ ಶಬ್ದಾಂತರಾಳದೊಳ್ ಪಕ್ಷದಿಂ ಉದ್ಭವಿಕುಂ; ದ್ದಿತೀ
144 ೩. ೩ ೦೫. ಅಲ್ಲಿಯೊಳಲೆಗಳ್, AFFIXES FOR THR LOCATIVE.
ಧ್ಲಿತೀಯೆಗೆ-ಕಲ್ಪನೇಜ”ದಂ, ಕಲ್ಲಾನೇಖ'ದಂ; ಬಿಲ್ಲನದಂ, ಬಿಲ್ಲಾನದಂ...-
ಉನಿತೈೆನಿತಂಬುಜಪತ್ರನೇತ್ರೆಯಾ
ಘನಸ್ಮನಂಗಳ್ ಬಳೆಗುಂ ಕಿರಾತೆಯಾ |
ಅನಿತ್ತನಿತ್ನಾ ವನದೋಳನೇಚರಂ
ತನತ್ತು ಬಿಲ್ಲಾನದನೆತ್ತುಕೀಸುವು | ವಂತಸ್ಥಪ್ಪಾತ್ತಂ |
ವೋಲ್ ಪರಮಾದಲ್ಲಿಯುಂ ದೀರ್ಫಮುಂಟು--ಈದ ಪುಲಿಯಾ ವೋಲಿರ್ದ
ಳೆಂದ್ಕ, ಗುಣವರ್ಮನ ಹರಿವಂಶಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸೂತ್ರ).
The terminations ಅಲ್ಲಿಯೊಳಂಬಿವು. ಮಿಕ್ಕೆಡೆ
for the Locative ಗೆಲ್ಲಂ ಬಿಗ್ಲಾಚಿಯಪ್ಪ ದಂತಕ್ಕಲ್ಲ |
are ಅಲ್ಲಿ and ಒಳ್ಳೆ
(joined to ದor ನ ತೈಲ್ಲಯುದುತೆಕ್ಕತ್ತಂ
in the Singular, Ss. ಖಾ
|
0 ಭದ ಬಲ್ಲರ ಮತದಿಂ ಪಿಕಲ್ಪವಿಧಿ ಸಹ್ತಮಿಯೊಳ್ | 119 |
denoting Direction and ending in © may remain in the Locative as they are, or receive ಅರೆ;
such themes with final ಉ may also remain unchanged, or receive ಐ.
ಪದಚೇದಂ.
ಆ
ಅಲ್ಲಿ ಒಳ್ ಎಂಬಿವು ಮಿಕ್ಕೆಡೆಗೆ ವಿಲ್ಲಂ; ದಿಗ್ವಾಚಿ ಅಪು ಅದಂತಕ್ಕೆ ಅಲ್, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಉ
ದಂತಸ್ಕೆ ಎಶ್ಟಂ ಬಲ್ಲರ ಮತದಿಂ ದಿಕಲ್ಪವಿಧಿ ಸಪ್ತಮಿಯೊಳ್.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಸಪ್ತಮಿಯೊಳ್ ದಿಗ್ವಾಚಿ ಅಫ್ಸದಂತಕ್ಕೆ ಅಲ್, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಉದಂತಕ್ಕೆ ಎತ್ತಂ ಬಲ್ಲರ ಮತ
ವಿಕಲ್ಪವಿಧಿ; ಮಿಕ್ಕೆಡೆಗೆ ವಿಲ್ಲಂ ಅಲ್ಲಿ ಒಳ್ ಎಂಬಿವು.
ಟೀಕು.
ಸಪ್ಮಮಿಯೊಳ್ಎಒಳ್ ಎಂದಾಗಿರ್ದ ಸಪ್ಮವೂವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ದಿಗ್ವಾಚಿಯಪ್ಪದಂತಕ್ವೆ-ದಿಗ್ವಾ
ಚಿಗಳಾದ ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಅಲ್-ಅಲ್ ಎಂದಾಗುವದು; ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕೆಂ; ಅಲ್ಲಿಆ ದಿಗ್ಭ್ರಾಚಿಕಂ
ಗಳಲ್ಲಿ; ಉದಂತಕ್ಕೆ-ಉಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಎತ್ತ ಪ್ರಸ್ತದ ವಎಕಾರವಾಗುವದು; ಬಲ್ಲರ ಮತದಿಂ-ಬ
ಅವರ ಮತದಿಂದೆ; ವಿಕಲ್ಪವಿಧಿವಿಕಲ್ಪವಿಧಿಯಾಗುವದು; ಮಿಕೈಡೆಗ-ದಿಗ್ರಾಚಿಕಂಗಳಲ್ಲದುಳಿದೆ
ಡೆಗೆ; ಎಲ್ಲಂ-ಎಲ್ಲವುಂ; ಅಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಎಂದು; ಒಳ್-ಒಳೆಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಎರಡು ರೂಪು
ಗಳ್ ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದೆಯಾಗುವವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಲ್ಲಿ ಖಂದುಂ ಒಳ್ ಖಂದುಂ ಸಪ್ಯಮಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯದಿನಕ್ಕುಂ; ದಿಗ್ಹಾಚಿ
ಮುಂದುಪಿಂದುಮೇಲ್ಲ WS, LOCATIVE THEMES. 145
ಯಪ್ಪಕಾರಾಂತದ ಮೇಲೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದಲ್ ಅಕ್ಳುಂ, ಉಕಾರಾಂತದಿಗ್ಹಾ ಚಿಕಂಗಳ್ಳ ತ್ರ
ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಒಳ್ ಅಲ್ಲಿ ಬಂಬವರ್ಕೆ- _ಕೊಳದೊಳ್್ ಬನದೊಳ್; ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಬನದಲ್ಲಿ;
ಸಭಯೊೂಳ್, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ; ಸಜೆಯೊಳ್ ನುಡಿದಂ ನವಮೇಘನಾದದಿ.
ಅಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಿ ಎಂದು, ಸ್ಪಳವಿಶೇಪದೊಳಮೂ ಶಬ್ದಮೊಳವು...ಸಿರಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡುದಲ್ಲಿ ಮದನ. ಮನೆಗಟ್ಟಿದನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಪೆಂಡಿರನಗ್ನಿ ಸುತ್ತಿದಂ.
ಪ್ರಥಮೆಗು ಸಪ ಪ್ರಮಿಗಮಲ್ ಜಾ? ಮಕ್ಕುಂ (566 3 121
ಅದಂತದ ವಿಕಲ್ಪ ದಲ್ಲೆ —ಪಡುವ, ಮೂಡ, ತೆಂಕ, ಬಡಗ, ಅತ್ತ ಇತ್ತ ಉತ್ತ
ಉತ್ಕ್ತ-ಮೂಡಲ್, ಪಡುವಲ್, ತೆಕಲ್, ಬಡೆಗಲ್, ಅತ್ಮಲ್, ಇತ್ಕಲ್, ಉತ್ತಲ್,
ಉಖತ್ಕಲ್.
" ಉತ್ಸಾಹಂ ಪಡುವ ಮೂಡ ತೆಂಕ ಬಡಗ ಪೊಡವಿಪತಿಗಳಿಲ್ಲೆಲೆಂತಲ್ಲು ನುಡಿ
ದು ಗೆಲ್ದು.' ಎತ್ತಿದ ಕಯ್ಯೊಳ್ ಮತ್ತಿದನತ್ನಿತ್ತುತ್ತೆತಂ ಸಾರ್ವರಿನ್ಮಹಿತರ್ಕಳ್.
ಮೂಡಲಿರ್ದ ಪರದೊಳ್ತಾ ರಾಮನೊ ವಲ್ಲಭಮ್.
ಅತ್ತಲ್ ದೇವೇಂದ್ರಂ ಮ
ತಿತ್ಕಲ್ ಭುಜಗೇಂದ್ರನುತ್ತಲಾಶಾಧಿಪರೊಳ್ | (ರ್)
ಮುತ್ತಿರೆ ಬೇರಿದ್ದನಿ ಪ
ರ್ಬಿತ್ಲತ್ತಲ್ಮಸಗಿ ಘೋಪಶಿಕ್ಷಾಃ ದಕ್ಷಂ | ಕಂದಂ ॥|
ಉತ್ತಕ್ವೆ ಖಕಲ್ರಂ-ಒಳಗು, ಒಳಗೆ; ಪೊಜಗ್ಳು, ಪೊಣಗೆ; ಪೆಬುಗು, ಪೆಣಗೆ;
ಮೇಗು, ತೆ ಕಳಗು ಕೆಳೆಗೆ,
ಕವಿ ಪೊಣಗಿರೆ ಕೀಳೊಳಗಿರೆ
ಯಬವಿರಳಮೋ ತುರಗಬಲಮೊ [-ಮುಖಮೊ] ನ್ಹಷಮಂದಿರಮೋ
|| ಕಂದಾರ್ಧಂ ||
ನಡುವೆಯೆಂಬಲ್ಲಿ ನಾಮವಜ್ದಪುದಾಗಿ ವತ್ಸಂ ಪೊಕ್ಕದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
When Locative ಸವನಿಪುದು ಮುಂದು ಪಿಂದೆಂ
Themes (ಸೂ ನವಾ
ಚಿಸಳೆಗ, ಮಗನು, ಬಿವಜಂತ್ಯಕ್ಕಲ” ಖಿಕಲ್ರದಿಂದೆ ತುಕಾರುಂ |
ಓಂದು may become ವೃವಹರಿಪುದೆತ್ದವಥಿ ಬ
ಮುಂತೈ, ಪಿಂತೆ; ಮೇ
5 ಶೀ ಮೇಕೆ. ಲ್ಲವರಿಂ ಮೇಲೆಂದು ಪ್ಚು ಬೀಲಕ್ಕರಕಂ | 120 |
| ನ TE ES
19
146 ೩೮, ೨ CH. ವಿಭಕ್ತ ತತ್ವಂ, ONE FORM FOR THE NOM., ೩೦೮, AND LOC.
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
ಸವನಿಪುದು ಮುಂದು ಪಿಂದು ಎಂಬ ಇವಿ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ, ಅಟ್, ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ ತುಕಾರಂ;
ಮ್ಯವಹರಿಪುದು ಎತ್ಟವಿಧಿ ಬಲ್ಲವರಿಂ, ಮೇಲ್ ಎಂದು, ವೇರಿ ಬೀಲಿಕ್ವರಕಂ.
ಅನ್ಚಯಂ.
ಮುಂದು ಪಿಂದು ಎಂಬಿವಬಿ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ ತುಕಾರಂ ಸವನಿಪುದು, ಅಬ್! ಮೇ
ಲ್ ವಂದು, ವೇರಿ ಬೀವಿಕ್ವರಕಂ ವತ್ವವಿಧಿ ಬಲ್ಲವರಿಂ ವ್ಯವಹರಿಪುದು.
ಟ್ರೀ.
ಮುಂದು-ಮುಂದು ಎಂದು; ಪಿಂದು-ಪಿಂದು ಎಂದು; ಎಂಬಿವಖಿ=ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಅಂ
ತ್ಯಕೈಸತುದಿಯ ದುಕಾರಕ್ಕೆ; ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತುಕಾರಂ-ತುತ್ವೆಂ ಸವನಿಪುದು-ಪ್ರಾ
ಪ್ಲಿಸುವದು; ಅಖ್- ತಿಳಿ; ಮೇಲೆಂದು ಪೇರಿ ಬೀವಿಕ್ಕರಕಂ-ಮೇಲ್ ಎಂದು ಪೇಳ್ವ ವ್ಯಂಜನಾ
ಕ್ಷರಕ್ಕೆಯುಂ; ಎತ್ವವಿಧಿಎಕಾರದ ವಿಧಿ; ಬಲ್ಲವರಿಂ-ಬಲ್ಲ ವಿದ್ದಾ ಂಸರಿಂದೆ; ವೃವಹರಿಪುದು=ವ್ಯ
ನ
ವಹರಿನುವದು.
ವ್ಹತ್ರಿ
ತಿ.
ಮುಂದು ಖಿಂದೆಂಬಿವಬಿಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ತುಕಾರಾದೇಶಮಾಗಿ, ಪಿಂದಣ ತೆ
ತ್ರ ಮಕ್ಕುಂ. ಮೇಲ್ ಬಂಬ ವೃಂಜನಾಂತಕ್ಕಮೆತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ.
ತುಕಾರಕ್ಕೆ...ಮುಂದು, ಮುಂತು; ಹಿಂದು, ಪಿಂರ್ತುಮುಂದೆ, ಮುಂತೆ; ಖಿಂದೆ
ಖಿಂತೆ. |
ಮೇಲೆಂಬುದರ್ಕೆ. ಆನೆಯ ಮೇಲೆಯುಮ್ ಆಳ ಮೇಲೆಯುಂ ಕುದುರೆಯ ಮೇ
ಲೆಯುಂ ಪರಿದುದೊಂದೆ ಗಜಂ ಭುವನೈಕರಾಮನಾ (8. 117).
The ಅ೮ of the ಮೊದಲೆರಡು ವಿಭಕ್ಕ್ತಿಯೊಳಂ
190809. 6. 11) ಪೊದಬ್ಗುಮಲ್ಯಾಲವಾಚಿಯಂದಿಂದುಂದೆ |
appears also in the
Nominativeand Ac- ಬುದುಮೇಕರೂಪಮಾಗಿ
6೩584116 ಖಂ. ಫ್ರಣದು ಮೊದಲೆರಡು ವಿಭಕ್ತಿಗಂ ಸಪ್ಪಮಿಗಂ ॥ 121 |
Likewisethe Them-
68 of time ಅಂದ್ಳು ಇಂದು, ಉಂದು, ಎಂಡು (8. 319) are the same in those three cases.
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಭಕ್ತಿಯೊಳಂ ಪೊದಲ್ಲಿಂ ಅಲ್; ಕಾಲವಾಚಿಯ ಅಂದು ಇಂದು ಉಂ
ದು ಎಂಬುದುಂ ಏಕರೂಪಂ ಆಗಿರ್ಪುದು ಮೊದಲ ಎರಡುಂ ವಿಭಕ್ಕಿಗಂ ಸಪ್ತಮಿಗಂ.
ಸ್ತ್ರೀನಪುಂಸಕಂಗಳ್, DECLENSION OF FEMS. AND NEUTS. LIKE MASCS. 147
ಅನಯ.
ಅಲ್ ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಭಕ್ತಿಯೊಳಂ ಪೂದಲ್ಲಿಂ; ಕಾಲವಾಚಿಯ ಅಂದು ಇಂದು ಉಂ
ದು ಎಂಬುದುಂ ಮೊದಲ ಎರಡುಂ ವಿಭಕ್ಕಿಗಂ ಸಪ್ತಮಿಗಂ ಏಕರೂಪಂ ಆಗಿರ್ಪುದು!
ಹೀತು,
ಅಲ್-ಸಪ್ತಮಿಗೆ ಬಂದ ಅಲ್ ಎಂಬುದು; ಮೊದಲ-ಆದಿಯ; ಎರಡು ವಿಭಕ್ಕಿಯೊಳಂಇ
ಪ್ರಥಮೆ ದ್ರಿತೀಯೆ ಎಂಬೆರಡು ವಿಭಕ್ಕಿಯೊಳಂ; ಪೊದಲಪ್ಲಿಂ-ಪೊರ್ದುಗೆಯವಪುುದು; ಕಾಲವಾಚಿ
ಯ=ಕಾಲವಾಚಿಶಬ್ದ್ಬದ; ಅಂದು-ಅಂದೆಂದು; ಇಂದುಅಂದೆಂದು; ಉಂದು-ಉಂದೆಂದು; ಎಂ
ಬುದುಂ-ವಂಬ ರೂಪುಂ; ಮೊದಲೆರಡುಂ ವಿಭಕ್ಕಿಗಂ-ಆದಿಯ ಎರಡೂ ವಿಭಕ್ತಿಗೆಯುಂ; ಸಪ್ತ
ಮಿಗಂ-ಸಪ್ಪಮಾವಿಭಕ್ಕೆಗೆಯುಂ; ಏಕರೂಪಂ-ಒಂದೆ ರೂಪಂ; ಆಗಿರ್ಪದು-ಆಗಿರ್ಪುಡು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಹ್ರಮಿಗೆ ಬಂದ ಅಲ್ ಎಂಬುದು ಪ್ರಥಮೆಗಂ ಧ್ವಿತೀಯೆಗಂ ಪತ್ತುಗುಂ;
ಕಾಲವಾಚಕಂಗಳಫ್ಪ ಅಂದು ಇಂದು ಉಂದು ಉಂದು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳಲುವಿನಂತೆ
ಪ್ರಥಮೆಗಂ ದ್ದ ತೀಯೆಗಂ ಸಪ್ಮಮಯಿಗಂ ಸರಿ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಥಮೆ ದಧ್ವಿತೀಯೆ ಸಪ್ತಮಿಗಳಲುವಿಂಗೆ.ಮೂಡಲ್, ಮೂಡಲ್, ಮೂಡ
ಣ್, ಮೂಡಣ , ಹಮೂಡಣತ್ಮಣಿ, ಮೂಡಣ, ಮೂಡಲ್.
ಅಂದು ಮೊದಲಾದುವರ್ಕೆ- ಅಂದು, ಅಂದು, ಅಂದಿಂ, ಅಂದಿಂಗೆ, ಅಂದಿನತ್ತ
ಉಂ, ಅಂದಿನ ಅಂದು. ಉಂದುವರ್ಕೆ ಈ ಪರಿ.
ಸೂತ್ರಂ.
_ ಪ್ರದಿಗುಮದಂತಕೆ ಪು್ರಲಿಂ
There are Femi- 0 ಎ
ಚ ೫೫ ಗದ ವೋಲ್ ಕಿಣ್ದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೆಲಂ ಸ್ತೀಲಿಂ |
themes (these when ಸಾತಕ ಸ
used as Masculine ಗದೊಳಂ ಪುಂನಪ್ಪಿನೊಳಂ
0 ೫೫೫೫ ih ಪ್ರದಿಗುಂ ತಿಳಿ ಬಹುಳಮಾದುದಾಹರಣಕಿಗಳಿಂ ॥ 122೩ |
final © which are
declined, also in the Singular, like Masculines ending in ©, (cf. Ss, 98; 101; 103).
ಪದಜೇದಂ.
ಕು
ಪುದಿಗುಂ ಅದಂತಕೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗದ ವೋಲ್ ಕಿ೫ೌದು ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಂ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ; ಫ್ರಂ
ನಪ್ಪಿನೊಳಂ ಪುದಿಗುಂ; ತಿಳಿ ಬಹುಳಂ ಆದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂ!
148 2೮. 2೦೫. ಸ್ತ್ರೀನಪ್ರಂಸಕಂಗಳ್, DECLENSION OF FEMS. AND NEUTS. LIKE 311506.
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ ಕಿೌದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದಂತಕೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗದ ವೋಲ್ ಎಲ್ಲಂ ಪುದಿಗುಂ; ಪುಂನ
ಫ್ಲಿನೊಳಂ ಪುದಿಗುಂ; ಬಹುಳಂ ಆದುದಾಹರಣೆಗಳಿಂ ತಿಳಿ!
ಟೀಈು.
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ-ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯುಂ; ಕೆಯೌದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ-ಕಿಲ್ದು ತಾಣಂಗಳಲ್ಲಿ; ಅದಂತ
ಕೆೊಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಪುಲ್ಲಿಕಗದ ವೋಲ್-ಅಕಾರಾಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಹಾಂಗೆ; ಎಲ್ಲಂ-ಸಪ್ತವಿಭಕ್ತಿಗ
ಛಾಗಮಂಗಳೆಲ್ಲಂ; ಪುದಿಗುಂ-ಪ್ರವೇಶವಾಗುವದು; ಪುಂನಪ್ಪಿನೊಳಂ-ಗಂಡಾದ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ
ದಲ್ಲಿಯುಂ ಕೆಬೌದು ತಾಣಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ, ಅಕಾರಾಂತಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಹಾಂಗೆ, ಸಪ್ತವಿಭಕ್ತಿ
ಗಳೆಲ್ಲಂ; ಪುದಿಗುಂ-ಪೊರ್ದುಯಾಗುವದು; ಬಹುಳಂ-ಬಹುಳಂ; ಆದುದಾಹರಣೆಗಳಿಂ-ಆದುದಾ
ಹರಣೆಗಳಿಂದೆ; ತಿಳಿ-ಅ೮.
ವೃತ್ತಿ.
ಹ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ ಕಿಆ'ದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಹಾಂಗೆ, ಸಪ್ತ
ಹಿಭಕ್ತಿಗಳೆಲ್ಲಂ ಪತ್ತುಗು; ಗಂಡಾದ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯುಂ ಕಿಬ್ದು ಶಬ್ದಂಗಳ
ಲ್ಲಿ ಆಕಾರಾಂತಪುಲಿಂಗದಂತಿರೆ, ಸಪ್ತ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳೆಲಂ ಪುದಿಗು. ಇವು ಬಹುಳ
೧೧
ಮಾದುದಾಹರಣಕಗಳಿಂ ತಿಳಿವುದು.
ಪ್ರಯ ಗಂ,
ಅದಂತಸ್ರೀಲಿಂಗಕ್ಕೆ--ಅಕ್ಕಂ, ಅಕ್ಕನು, ಅಕ್ಕನಿಂ, ಆಕ್ಫಂಗೆ, ಅಕ್ಕನತ್ತಣಳಂ, ಅಕ್ಕ
ನ, ಅಕ್ಕನೊಳ್. ಅಪ್ಪಂ, ಆಮ್ಮಂ ಉಂಬಿವರ್ಕಮಂತಣ?ವುದು.
ಗಂಡಾದ ಅಕಾರಾಂತನಪುಂಸಕಕ್ಕೆ ಹರಿಂ, ಹರಿಣನು, ಹರಿಣನಿಂ, ಹರಿಣಂ
ಗೆ ಹರಿಣನತ್ತಣ್ಂ ಹರಿಣನ, ಹರಿಣನೊಳ್. ಕೋಣಂ, ಹೊಗು, ಹಸುಬೂ, ಸ
ರ್ಷಂ, ಗರುಡು, ಕೂರ್ಮಂ, ಕಮಠು, ವ್ರಪಧು, ಬಸವ ಬಂಬಿವಾದಿಯಾದುವ
ರ್ಕಯಿಂತಣಬ್ವುದು.
ಕೆಣ”ದೆಡೆಗಳೆಲ್ಲಿ ಉಂಬುದಣ% ಭಂಗ, ತುರಂಗ ಹಯ, ಗಜ ಮೊದಲಾದ
ಶಬ್ದಂಗಳ್ಗೆ ನಪುಂಸಕರೂಪಮೆ ಪತ್ತುಗುಂ-ಭ್ರಂಗದಿಂ, ತುರುಗಕ್ಕೆ, ಹಯದತ್ತೇಣ,
ಗಜದ.
ವರಾಹಶಬ್ದ ದೊಳ್ಳಿ ಕಲ್ಪಂ-ವರಾಹದಿ, ವರಾಹನಿಂ; ವರಾಹಂಗೆ, ವರಾಹಕ್ಕೆ
ಉಂಬಂತೆ.
ಹೆಣಾ ದೊಡಂ ಗಂಡಾದೊಡಂ ಹಂಗಂ ಹಸುಬಂ ಸರ್ಪನೆಜಿವಾದಿಯಾದು
ಉಮಂಗಳ್, THE 00೫7೮೫೦11೦೫5 UM, AM. 149
ವರ್ಕೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗದಂತೆ ರೂಪು ಪತ್ತುಗುಂ-ಹೆಂಗನಂ, ಹಸುಬನಿಂ, ಸರ್ಷಂಗೆ ಗರುಡ
ನತ್ಯಣ್ಂ ಖಂಬಂತಣ?ಪುದು.
ಇದ. ಗಾಗ್ 1
ಅನುತ್ತ ಸೂತ್ರ)ಂ. )
pe ಅಮುಮೆಂದುಸಿರ್ವ ಸಮುಚ್ಚ ಯ
ಬಂ (ಉಮುವಿ ದುಮುವಿಓ ನಿರುತ ಧ್ವಿತೀಯೆಯೊಳ್ ಪೊಕ್ಕಿರ್ಕುಂ |
ಧಿ) which is affixed __
ಬ ಇನ್ನಿ,
(also) to the termi- ಸಿಮನಿಸವೆಂದುಂ ಪಬ್ಬಯೊ
nations, is Mo, or ತ (199
ತಕಿಟ ಳಮುಮವುು ಮಿಕ್ಕಿನ ವಿಚಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲಿರ್ಕುಂ || |
ative it is inserted, exceptionally, between the augment and the termination, For the Genitive it
is not used. (cf. Ss, 145; 313).
ಪದಚ್ಛ್ರೇದಂ.
ಅಂ ಉಂ ಎಂದು ಉಸಿರ್ವ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಉಮುವಿಧಿ ನಿರುತಂ ದ್ವಿತೀಯೆಯ ಒಳೆ ಪೊಕ್ಕು
ಐಇರ್ಕುಂ; ಸಮನಿಸವು ಎಂದುಂ ಷಪ್ಟಿಯೊಳ್ ಅಂ ಉಂ ಅವು; ಮಿಕ್ಕಿನ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರ್ಕುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅಂ ಉಂ ಎಂದು ಉಸಿರ್ವ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಉಮುವಿಧಿ ನಿರುತಂ ದಿತೀಯೆಯ ಒಳ ಪೊಕ್ಕು
ರುಂ; ಷಷ್ಟಿಯೊಳ್ ಎಂದುಂ ಅಂ ಉಂ ಅವು ಸಮನಿಸವು; ಮಿಕ್ಕಿನ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು,
ಅಂ=ಅಂ ಎಂದು; ಉಂಣಉಂ ಎಂದು, ಉಸಿರ್ವ-ಪೇಳ್ವ; ಸಮುಚ್ಚಯದ-ಸಮುಚ್ಚಯಾ
ರ್ಥದ; ಉಮುವಿಧಿಉಂಕಾರವಿಧಿ; ನಿರುತಂ-ನಿಶ್ರಯವಾಗಿ; ದ್ವಿತೀಯೆಯ-ದ್ವಿ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿ
ಯ; ಒಳ ಪೊಕ್ತು-ಒಳಗಂ ಪೊಕ್ಲು; ಅಇರ್ಕುಂಇರ್ಪುದ್ದು; ಷಫ್ಟಿಯೊಳ್ಸಷ್ಟೀವಿಭಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ;
ವಿಂದುಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಅಂ-ಅಂ ಎಂಬ; ಉಂಇಉಂ ಎಂಬ; ಅವು-ಅವು; ಸಮನಿಸವು-ಪ್ರಾಪ್ತಿ
ಸವು; ಮಿಕ್ಕಿನಾಉಳಿದ; ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ-ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂಗಳ; ಮೇಲೆ-ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ; ಇರ್ಕುಂ-ಅರ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಮ್ ಉಮ್ ಎಂದು ಪೇಲ್ತು ಸಮುಚ್ಚ ಯದ ಊಂ ಎಂಬುದು ಧ್ವಿತೀಯೆಯ
ನಡುವೆ ಪೊಕ್ಕಿರ್ಕುಂ; ಪಪ್ಟ್ರಿಯೊಳ್ ಸಮುಚ್ಚಯೂ ಪತ್ತದು; ಅಮ್ ಉಂಗಳಿತ್ರ ವಿ
ಭಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆಯನುರೂಪಮಾಗಿ ಪತ್ತುಗುಂ.
1) 1. e a 880/೩ not uttered by the author himself; in our best manuscript and M.
B. however, this remark is not found. We have counted it as 122b. Another ಅನುಕ್ತಂ is
2510.
150 2 ಈ 2 08. ಸಂಬುದ್ದಿ, FORMATION OF THE VOCATIVE.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಧ್ಲಿಶೀಯೆಯೊಳಗಣ ಅಮುವಿಂಗೆ-ಅವರುಮಮ್ ಅಂತಕನೊರ್ಮೆಯೆಸಗಿ
ಖಿನೋಡಲ್; ಒಂದೆಡೆಯೊಳೆ ಕಟ್ಟುವುದುಪುಲಿಯುಮಂ ಕಪಿಲೆಯುಮಂ. (ಕವಿ)
ಮಿಕ್ಕ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲಣ ಸಮುಚ್ಚ ಯಕ್ಸೆ ನರನು, ನರನಂದನನುಂ, ಗುರು
ವುಂ; ಕಾಲಿಂದೆಯುಂ ಕಯ್ಯಿಂದೆಯುಂ ಘಟ್ಟಸಿದಂ.
ಚತುರ್ಥಿಯೊಳೆರಡು ಪತ್ತುಗುಂ--ದ್ರೋಣಂಗಂ ನಿನಗಂ ಬಿಲ್ಲಾ ಕೆಯ
ಹು ಸಕ್ಸಸಮೈೆ; ವಂಚಿಸುದವಂಗೆಯುಂ ನಿನಗೆಯುಂ ಸಹಜಂ ಬಿಡಿಸಲ್ಫೆ ಬರ್ಕುಮೆ
ಜಾದಿಯತ್ನಣಸಿದೆಯುಂ ಕೇದಗೆಯತ್ತ್ನೃಣಿದೆಯು ಕಂಪು ಬಂದುದು.
ಸಪ್ತ್ಮಮಿಗೆ ಅಮ್ ಪತ್ತುವುದು-ಚಲದೋೊಳಂ ಆಚಾರದೊಳಂ ಕಲಿತನದೊಳಂ.
ಅಲ್ಲಿಯೆ ಬುದಜ ಮೇಲೆ ಊ ಪತ್ತುಗುಂ--ಅಲ್ಲಿಯುಂ ಇಲ್ಲಿಯುಂ ಎಲ್ಲಿಯುಂ
ನರಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ಎಲಿಯುಮಾಮೂತ ಣದೋೊಳ್
Regarding the ರ. ತ್,
Vocative (Gಮೆಂತು ಬಲ್ಲರ್ಪಥಮೈಕವಚನಮಂ ಲೋಪಿಸುವರ್ |
೧9೦, ಸ ೦ಬುದ್ಧಿ) Singu-
Jar the termination ನಿಲ್ಲದೆ ವಿಕಲ್ರಮುಖದಿಂ
98. ಉಂ ೫೦೫89019 ಸ್ರೊಲೀಸುವರ್ ಹ್ರಸ್ಥದೀರ್ಪುಕಾಕುಗಳೆರಡು ॥ 128 ॥
(wherever it occurs,
see §. 105) is merely dropped, or, afterwards, lengthening may be used too.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಎಲ್ಲಿಯುಂ ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ಬಲ್ಲರ್ ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ ಲೋಪಿಸುವರ್; ನಿಲ್ಲದೆ, ವಿ
ಕಲ್ಪಮುಖದಿಂ ನೊಲ್ಲಿಸುವರ್ ಪ್ರಸ್ತ್ವದೀರ್ಥ್ಫಕಾಕುಗಳ್ (-ಗಳ) ಎರಡಂ.
ಅನ್ಚಾಯಂ,
ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ಎಲ್ಲಿಯುಂ ಬಲ್ಲರ್ ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ ಲೋಪಿಸುವರ್; ನಿಲ್ಲದೆ,
ವಿಕಲ್ಪಮುಖದಿಂ ಪ್ರಸ್ತದೀರ್ಥಕಾಕುಗಳ್ ಎರಡಂ ಸೊಲ್ಲಿಸುವರ್.
ಟೀಕು.
ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್-ಸಂಬುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ; ವಲ್ಲಿಯುಂ-ಆವೆಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಬಲ್ಬರ್-ಬಲ್ಲ ವಿ
ದ್ವಾಂಸರ್, ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯ ಏಕವಚನಮಂ; ಲೋಪಿಸುವರ-ಲೋ
ಪಮಂ ಮಾಡುವರ; ನಿಲ್ಲದೆ-ತಡೆಯದೆ; ವಿಕಲ್ಪ ಮುಖದಿಂ-ವಿಕಲ್ಬಮುಖದಿಂಬೆ; ಹ್ರಸ್ಪದೀರ್ಫ
ಕಾಕುಗಳ್-ಪ್ರಸ್ತದೀರ್ಥಕಾಕುಗಳ್; ಎರಡಂ-ಎರಡಂ; ಸೊಲ್ಲಿಸುವರ್-ಪೇಳ್ಪರ್.
ಸಂಬುದ್ದಿ » FORMATION OF THE VOCATIVE. 151
ವೃತ್ತಿ.
ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ಸ್ಲರಾಂತ ವೃಂಜನಾಂತಂಗಳ ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಕ್ಕೆಲ್ಲಿ ಯುಂ
ಲೋಪಂ; ಆ ಸಂಬುದ್ಧಿ ಯೂಳ್ ಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಫ್ಥಮೆಂಬೆರಡು ಕಾಕುಗಳು ವಿಕಲ್ಪದಿಂ
ಪೇಲ್ಗರ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆಮಂತ್ರಣಕ್ಕೆ-ದೇವ, ಬಿನ್ನಪಂ ಖಸೆಯದಿರ್! ಕುಸುಮಾಯುಧ, ಕೇಳ್!
ಮಾಧವ!
ಹ್ರಸ್ತಕಾಕುವಿಂಗೆ--ಎಲೆ, ಗಣಪ! ಎಂಬ ಮಾತು ಬಂದಪುದೀಗಳ್. ಒಲೆ, ಒಲೆ
ರಂಬೆ! ಊರ್ವಶಿ! ತಿಲೋತ್ತಮೆ! ಮೇನಕಿ! ಮಂಜುಘೋಮಿ!
ದೀರ್ಫಕಾಕುವಿಂಗೆ.ಸುಖಸಂಪದಮೂ ಮಾಬ್ಬುದೆನಗೆ, ಪರಮಜನೇಂದ್ರಾ!
ತಡವಂತೇಂ ಕಾರಣಂ, ಕುರುಪತೀ, ಖಮಗೀಗಳ್? ಎಲೆ, ಕೋಗಿಲೆಯೇ! ಎಲೈ, ತಂಬೆ
ಲರೇ! (see next 8.)
ಸೂತ್ರ).
Further ಐ, ಈ ಅವಿಶೇಪದಿದದಂತ
my ಗಂ 1009 ಐ. ಕೈವರ್ಣಮೊದವುವುದೆವರ್ಣಮೊದವಿದದುತ |
denote the 77008-
tive; such being ಕೃವತರಿಕುಂ ಬಿಂದುವಬಿಂ
105 ಗ ಗುವಾಗಿ ಬಹುವಚನದರ್ವನಡರ್ವುದೆವರ್ಣಂ ॥ 124 |
Singular of themes
with final ಅ Bindu (8. 104) occurs between, and in the Vocative Plural the ©5 (8, 98).
ಪದಜಯೇದಂ.
೨
ಅವಿಶೇಷದಿಂದೆ ಅದಂತಕ್ಕೆ ಎವರ್ಣಂ ಒದವುವುದು; ಎವರ್ಣಂ ಒದವಿದ ಅದಂತಕ್ಕೆ ಅವ
ತರಿಕುಂ ಬಿಂದು; ಅಬಿಂದುವಾಗಿ ಬಹುವಚನದ ಅರ್ವಂ ಅಡರ್ವುದು ಎವರ್ಣಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಅವಿಶೇಷದಿಂದೆ ಅದಂತಕ್ಕೆ ವರ್ಣಂ ಒದವುವುದು; ಎವರ್ಣಂ ಒದವಿದದಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದು
ಅವತರಿಕುಂ; ಅಬಿಂದುವಾಗಿ ಎವರ್ಣಂ ಬಹುವಚನದ ಅರ್ವಂ ಅಡರ್ವುದು.
ಹೇತು.
ಇಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ವಂಬುದನುವರ್ತನೆ-ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್-ಸಂಬುದ್ಧಿ ಯಲ್ಲಿ; ಅವಿ
ಶೇಷದಿಂ-ವಿಶೇಷವಲ್ಲದುದಯೌಂದೆ; ಅದಂತಕ್ಕೆ-ಅಕಾರಾಂತಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ವವರ್ಣಂ=ವಐ ಏವಎಂಬಸ
ವರ್ಣಂ; ಒದವುವುದು-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವುದು; ಎವರ್ಣಂ-ಇಎ ಏ ಎಂಬ ಸವರ್ಣಂ; ಒದವಿದ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ
ಸಿದ; ಅದಂತಕ್ಕೆ-ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಬಿಂದು-ಸೊಕ್ಸೆ; ಅವತರಿಕುಂ-ಹುಟ್ಟುವದು; ಅಬಿಂದುವಾರ್ಗಿ
HP SN ACH ಸಂಬುದ್ದಿ, FORMATION OF THB VOCATIVE.
ಬಿಂದುವಿಲ್ಲದುದಾಗಿ; ವವರ್ಣಂವಎವ ಏ ಎಂಬ ಸವರ್ಣಂ; ಬಹುವಚನದರ-ಬಹುವಚನದ; ಅ
ರ್ವಂ-ಇಅರಾಗಮವಂ; ಅಡರ್ವುದು-ಪತ್ಗುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಲಿಂಗತ್ರಯಮೆನ್ನದೆ, ವಚನತ್ರಯಮೆನುದೆ, ಸ್ಹರಾಂತ ವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳನ್ನದೆ,
ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂ ಸಂಬೋಧನೆಯ ಕಡೆಯೂಳ್ಲಿಕಲ್ಪದಿಂ ಐ ಎ ಉಂಬಿವಕ್ಕುಂ; ಅಕಾ
ರಾಂತದ ಮೇಲೆ ಖು ಐ ಖಂಬಿವು ಪರಮಾಗೆ, ನಡುವೆ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ; ಬಿಂದುವಿಲ್ಲದೆ,
ಬಹುವಚನದರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಐ ಐ ಉಂಬಿವಕ್ಕುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ಸ್ವರಾಂತ ವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳ್ಳೆ--ಅಳಿಕುಳನೀಳಕುಂತಳಯೆ! ಕೊಟಿಲನಾದೆಯೆ!
ಹಂಸಯಾನೆಯೆ! ಮನುಷೇ! ಎಳ ಮಾವೇ! ತಳಿರುಯ್ಯಲೇ।
ಬಿಂದುವಿಂಗೆ- -ಚಂದ್ರನೆ! ಕೊಳನೆ! ನಂದನಮೇ! ಲತಾಭವನಮೇ!
ಅರುಪಿನ ಮೇಲ£ೆರ್ವಕ್ಕೆ- ಭಟ್ಟರೆ! ದೇವರೆ!
ಏಕವಚನದೊಳೆತ್ಚಂ ವಿಕಲ್ಪಂ- ಬಲೆ, ಅಭಿಮನ್ಯು! ಬಲೆ, ಅಭಿಮನ್ಯುವೆ! ಅಭಿ
ಮನ್ಯೂ ಖಂದುಮುಂಟು. ಬಲೆ, ತುಂಬಿ! ಬಲೆ, ತುಂಬಿಯೆ!
ಸೊತ್ರಂ.
ವಿರಿದುಂ ದಿತಬಹುತಂ
Further toexpress 1 9೨೦೨ ಅಂ
tho 3004019 Dual ಬರೆ ಗಳ್ಳಳ್ಳುಂಟಿರಾಗಮಂ ಬಹುವಚನ |
or Plural «DO is ಇ ಗಿ
joined to the AY ಸ್ಫುರಿತಕ್ರಿಯೆಗೇಕತ ನಿಜ
ಕ ಪರಿಣತೆ ಮಣ್ಣ ತುಗೇಕವಚನದೊಳೆತ್ತಂ ॥ 125 |
98). In addressing a person the verb may ನ put in the Plural, and to the 2nd person Singu-
lar of the Imperative (8. 280) © may be joined.
ಪೆದಜೆ ದಿ,
ಪಿರಿದುಂ ದ್ವಿತ್ತಬಹುತ್ವಂ ಬರೆ, ಗಳ್ಳಳ್ಗೆ 11 ಇರಾಗಮಂ; ಬಹುವಚನಸ್ಸು ರಿತಕ್ರಿಯೆಗೆ |
ಏಕತೆ; ನಿಜ ಸರಿಣತೆ, ಮೇಣ್ ಧಾತುಗೆ ರ ಅತ್ವಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪಿರಿದುಂ ದ್ವಿತ್ತಬಹುತ್ವಂ ಬರೆ, ಗಳ್ಳೆಳ್ಗೆ ಇರಾಗಮಂ ಉಂಟು; ಬಹುವಚನಸ್ಸುರಿತಕ್ರಿಯೆಗೆ
ಏಕತೆ; ಧಾತುಗೆ ಏಕವಚನದೊಳ್ ನಿಜಪರಿಣತೆ, ಮೇಣ್ ಅತ್ವಂ.
ಟೀಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಅನುವರ್ತನೆ--ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ಪಿರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ದ್ರಿತ್ರಬಹುತ್ತ ಉದ್ರಿ ವಚನ
ಸಂಬುದ್ದಿ » FORMATION OF THE VOCATIVE. 153
()
ಬಹುವಚನಂಗಳ್; ಬರೆ-ಬರೆ; ಗಳ್ಳಳ್ಲ-ಗಳಾಗಮ ಕಳಾಗಮಂಗಳೆ; ಇರಾಗಮಂ-ಣಇರ ಎಂಬಾ
ಗಮಂ; ಉಂಟು-ಉಂಟಾಗಿರ್ಪುದು; ಬಹುವಚರ್ನಬಹುವಜನದಲ್ಲಿ; ಸ್ಫುರಿತಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ;
ಕ್ರಿಯೆಗೆಕ್ರಿಯೆಗೆ; ಏಕತೆೊವಿಕವಚನಂ ಉಂಟಾಗಿರ್ಪದು; ಧಾತುಗೆ-ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ಏಕವಚನ
ದೊಳ-ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ನಿಜ ಪರಿಣತೆೊಇರ್ದ ಹಾಂಗೆ ಪರಿಣಮಿಸುವುದು Le
ಮೇರ್ಣವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಅತ್ವಂಅಕಾರಂ ಉಂಟಾಗಿರ್ಪು ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಆಮಂತ್ರಣದೊಳ್ ಧ್ವಿವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳಾದ ಗಳ್ಗ ೦ ಕಳ್ಳಿಂ ಇರಾಗಮ
ಮುಂಟು; ಪಿರಿದುಮೆಂಬುದಖ್ಂದರುವಿನ ಮೇಲೆಯುಮುಂಟು. ಪಿರಿದುಮೆಂಬ
ಪ್ರಚುರಗ್ರಹಣದಿಂ ಗಳ್ ಏಂಬುದಳ ಮೇಲೆ ಆ ಇರಾಗಮಂ ಕಲ”'ದೆಡೆಯೊಳ್ಳಾಾ
ಉದು. ಬಹುವಚನಕ್ರಿಯೆಯೊಳೆ ಏಕವಚನಮುಂಟು. ನಿಜ ಧಾತುವೇಕವಚನ
ದೊಳಿರ್ದಾತೆ ಸಲ್ಲುಂ. ವಿಕಲ್ಪದಿನಾ ಧಾತುವತ್ತೆಮಂ ಪಡೆಗುಂ.
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಗಳ್ಗೆ ಇರಾಗಮಂ-ಸುರ-ತರು-ನಂದನಂಗಳಿರ! ದೆಸೆಗಳಿರ! ಮುಗಿಲ್ಲಳಿರ! (8.
ನ. 90). ನ್ರೀಪ್ರರುಪವಾಚಕದೊಳಮದುವೆ.
ಕಳ್ಳ --ದೇಹವಿಯರ್ಕಳಿರ! ಬುಧರ್ಕಳಿರ!
ಅರ್ಗ--ನಂಟರಿರ! ನಲ್ಲರಿರ! ದೇವಿಯರಿರ!
ಕಿಬಿ'ದೆಡೆಯೊಳಿಲ್ಲ-ಜಳದಿದ್ದಿ ಪಾಂತರಾಳಂಗಳನಿರದೆ ನೀಂ ಪೋಗಿಸಿಮು
ಗ್ರಾರಿಗಳ್!
ಬಹುವಚನಕಿ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳೇಕವಚನಕ್ಕೆ. —ಖಿಹಂಗಮಿದೆಂದೆ[-ಮಿದಿಂಡೆ. &.;-
ಮದಿಂದೆ ಹ. 0.] ಕಬ್ಬ ಮೆಂ ನೀಮೆಳಿಪಿರ್ ದೇವಾಸುರಮು ಕೇಳಿರೆ, ದೇವ! ಅಟ್
ಯಿರೆ ನಿಮುಮಾವನಿಮೂಡನೋದಿದೆಮೆಬುದನಂಣ?
ನಿಜಥಾತುಗೆ-(8. 280) -ಪಾಡೆಲೆ, ತುಂಬಿ! ಬಗ್ಗಿಸೆಲೆ, ಕೋಗಿಲೆ! ತೀಡೆಲೆ,
ಗಂಥವಾಹ!
ಧಾತುವಿನತ್ಹ ಕೈ-ಬಾರ ಮರಾಳಿಕಾಗಮನೆ! ನೋಡ, ಚಕೋರವಿಲೋಲನೇತ್ರೆ! ನಿಂ
ದಾರಯ! ಪೀವರಸ್ಮನನಿತುಬಭರಾಲಸೆ, ಕೇಳ! ಕಾಮಕಾ
ಳೋರಗಕೇಶಪಾಶೆ, ಏನಗುತ್ತರಮಂ ಕುಡ! ಚಾರುಷೇಣುಮೀ
೯ಳಾರವೆ, ನೀನಾರ ಮಗಳೆಲ್ಲಿಗೆ ಪೋದಪಿಯಾವುದಾಶ್ರಯಂ?
|| ಉತ್ಪುಲಮಾಶಿಕಾವ್ರುತ್ತಂ || ೨
TT NN SN ಬ ಬಚಚ ಆಫ್ಟ
1) ಕಬ್ಬನಿಮೆಳ-. A 2) 808% ಟೆ08008:. ಎಲ | ಲ| ಅಲಲ |೨ಲಅ|ಟಲ | ಎಲ |ಆ |
SRA NNN ಹಸದ NERS EU ಯ ಎ ಬಟ
ಹಾ) ಘಾ ಕಾಕಾ ಘಾನಾ
20
154 ೩ ಅ. ೩ CH. ಪ್ರಥಮೈೆ 0885 OF THE NOMINATIVE.
ಕ್
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ವ್ ಚ
5 ॥ ಸಂ. ೆಜರೂಪದಿನಾ ಪ್ರಥಮಾ
native are express- ವಿಭಕ್ಕ ಲಿಗಾರ್ಥವಚನಸುಬೋಧನದೊಳ್ |
ed the specification
of ಕತತ (೨೦೫೦), ಪ್ರಭವಿರ್ಪದಾ ಧ್ವಿತೀಯಾ
their property (ಅ ಕ್ತಿ ಕರ್ಮದೊಳನಾಕುಳು ವರ್ತಿಸುಗುಂ | 126 |
Fo), number (ವ
ಚನ೦) ೩nd ೩ಂಂಂsting (ಸಂಟೋಧನೆ, 01. note on page 155). In a sentence it forms the agent or
Subject (ಕತ್ಛ ೯), whereas the Accusative forms the object (ಕರ್ಮಂ).
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಅಭಿರೂಪದಿಂ ಆ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿ ಲಿಂಗಾರ್ಥವಚನಸಂಬೋಧನದೊಳ್ ಪ್ರಭವಿರ್ಪುದು;
ಆ ದ್ವಿತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮದೊಳ್ ಅನಾಕುಳಂ ವರ್ತಿಸುಗುಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅಭಿರೂಪದಿಂ-ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದ ರೂಪದಿಂದೆ; ಆ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿ-ಆ ಪ್ರಥಮೆಯೆಂಬ ವಿ
ಭಕ್ತಿ; ಲಿಂಗಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಅರ್ಥ-ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ; ವಚನ-ವಚನದಲ್ಲಿ; ಸಂಬೋಧನದೊಳ್-ಸಂಬು
ಠಿ)
ದ್ದಿಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರಭವಿರ್ಪದರ್ಮುಹುಟ್ಟಿರ್ಪುದು; ಆ ದ್ವಿತೀಯಾವಿಭಕ್ಕಿ-ಆ ದ್ವಿತೀಯೆಯೆಂಬ ವಿಭಕ್ಕಿ;
ಕರ್ಮದೊಳ್-ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ; ಅನಾಕುಳಂ-ವ್ಯಾಕುಳವಿಲ್ಲದುದಾಗಿ; ವರ್ತಿಸುಗುಂ-ವರ್ತಿಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಲಿಗದೊಳಮ್ ಅರ್ಥದೊಳೆಂ ವಚನಮಾತ್ರದೊಳಂ ಸಂಬೋಧನೆಯೊಳಂ
ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯಕ್ಕುಂ. ಲಿಂಗಮೆಂಬುದು ವಸ್ತುವಿನ ಕುಖುಪಂ ಪೇಬ್ದುದು; ಅ
ರ್ಥಮೆಂಬುದು ಭಾವವಿಶೇಪಮಂ ಪೇಬ್ದುದು; ವಚನಮಾತ್ರಮೆಂಬುದು ಗಣನೆ
ಯು ಪೇಟ್ಗುದು; ಸಂಬೋಧನೆಯೆಬುದು ಅಭಿಮುಖಿತರಣಮು ಪೇಬ್ಜುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಲಿಂಗಕ್ಕೆ -“ಿಂದ್ರೆಂ, ಚಂದ್ರಂ, ಮನುಪ್ಯಂ; ಗೋಮಯಿನಿ, ಕಾಮಿನಿ; ಆನೆ, ಕುದು
ರೆ ಮರಂ, ಗಿಡು.
ಅರ್ಥಕ್ಕೆ--ನಿಡಿಯಂ, ಗುಜ್ಜ. ೦, ಕೆಂಚಂ, ಕರಿಕಂ, ಅಸಿಯಾ, ನಿಯಂ.
ವಚನಕ್ಕೆ -ಒಂದು, ಏರಡು, ಮೂಹಖು; ಓರ್ವಂ, ಈರ್ವರ್, ಮೂವರ.
ತತೀಯಾರ್ಥದ ತ್ರ ೯ಖಿನೊಳಂ ಪ್ರಥಮೆಯಕ್ಸುಂ-ಅವಂ ಮಾಡಿದು, ಅವ
ನಿಂ ಮಾಡೆ ಪಟ್ಟುದು (ಮಾಡಲ್ ಪಟ್ಟುದು, 2 B.; cf. 8. 251 b).
ದ್ವಿತೀಯೆ, USES OF THE ACCUSATIVE.
ಸಂಬೋದಧನೆಗೆ”-ಒಲೆ, ದೇವ, ರ್ತಿ ಸು!
ನೀನುಳೂಡುಂಟು ರಾಜ್ಯಂ;
ನೀನುಳೊಡೆ ಪಟ್ಟಮುಂಟು, ಪೇಟ್ಗೆಯುಂ್ಯು;
ನೀನುಳೊಡುಂಟು ಬೆಳ್ಳೂಡೆ;
ನೀನಿಲದಿಪೆಲಮೊಳವೆ, ಭಾನುತನುಜಾ?.--
ನಲ್ಲಳ, ನಿಂನ ಕಾಲ್ಲಡಿದಪೊ, ತಿಳಿ! ಮೌನವಿದೇಕೆ?.-
ಸಂಭಕುಂಭಾದಿಜಡವಸ್ಟುಗಳೊಳಂ ದೇವತಾಪ್ರತಿಮೆಯೊಳಂ ಲೋಣಾಂತರ
ದೊಳಮ್ ಆತಿ ೀಯಚಿತ್ತದೊಳಮ್ ಅಭಿಮುಖೀಕರಣಮುಪಚಾರಂ--ಏಲೆ, ಕನ್ನ
ಡಿಕಳಸಮೆ, ಕಥೆಯ ಕೇಳ್! ತಳಿರೆ! ತಾವರೆಯೆ! ಮದಾಳಕುಳಮೆ! ಕನೆ ಯಲ!
ಮತ್ತಕೋಕಿಲಮೆ, ಸೀತೆಯು ಕಂಡಿರೆ. --ಸ್ಫಿರಿಸು, ಹ್ಲದಯನಮೆ, ಸುರಿಸು! ಚ
ರ್ವೇಶ, ನಿನ್ನ ನಿಜಮಂ ತೋಲು!-ಆವ ಜಗಮು ಸ ಸಾಧಿಸಲ್ಫೋದೆ? ಪೇಟಕಲೆ ವಿ
ದ್ಯಾಧರಚಕ್ರವರ್ತಿ-
ಆವುದು ಮಾಡಲ್ಬೇಡಿದುದದುವೆ ಕರ್ಮಂ; ಅದಲಗೊಳ್ಳಿ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿ ವ
ರ್ತಿಸುಗುಂ. ಕರ್ಯಕರ್ಮಕ್ಕುದಾಹರಣ.ಪಡೆದಂ ಪದ್ಮಜನಿ ಜಗತ್ರಯಮಂ.
ಸೊತ್ರೆ)ಂ,
ಘವಿದಿತತತಮಣ ಕ
The Objects in ೪
the Accusative are ರ್ತೆವಿನೀಪ್ಲಿ ಸಿತತಮಪದಾರ್ಥಮದು ನಿಲಲ್ಪುಂ ಬೇ |
of 4 different sorts:
| a thing to be pro- ದವನಾಇಳ್ಪ ರ್ಕಂ ನಿರ್ವ
duced as something
new (ನಿರ್ವ ರ್ತುಂ), ರ್ತ್ಯವಿಕಾರ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಮೆತ್ತ ಓಂ ಮೈಪಯಿಕಂ | | 12% ||
one that undergoes change (ವಿಕಾರ್ಯಂ), one that is to be reached (ಪ್ರಾಪ್ಯಂ), and one {hat is
to be observed by the senses (ವ್ಯೈಷ೦ಖಕಂ).
ಹ ಫದ.
ಪ್ರ ಪ್ರವಿದಿತತತ್ವ ರ್ಮೆಂ ಕರ್ತೃವಿನ ಈಪ್ಪಿ ಹ ಅದು ನಾಲ್ಕುಂ ಭೇದವಂ ಆಳ್ದು
ತು ೬ ೮ ್ಶ ( : ಪ್ರಾಪ್ಯಂ, ಎತ್ತಲುಂ ವೈಷಯಿಕಂ.
ಅನ್ಭುಯಂ.
ಪ್ರವಿದಿತತತ್ವರ್ಮಂ ಕರ್ತೃವಿನ ಈವ್ಬತತಮಪದಾರ್ಥಂ; ಅದು ನಿರ್ವರ್ತ್ಯ-ವಿಕಾರ್ಯಂ,
ಪ್ರಾಪ್ಯಂ, ಎತ್ತಲುಂ ವೈಷಯಿಕಂ ನಾಲ್ಕುಂ ಭೇದವಂ ಆಳ್ದು ಇರ್ಕುಂ.
NN ಜರು ಅಜಜ ಜ್ನ
1) Panini IL, 8, 47 has || ಸಂಜೋಧನೇ ಚ (ಪ್ರಥಮಾ) || $holiast || ಸಂಬೋಧನನು ಅಭಿಮುಖೀಕರ
ಣಂ | ತತ್ರ ಪ್ರಥಮಾ ಸ್ಕಾ] ಹೇ ದೇವ | ಹೇಠೇವಾ | ಹೇ ಶೇನಾಃ|| Tho Vocative is nothing but a
form of the Nominative in accosting (ಅಭಿಮುಖೀಕರಣಂ).
20
156 ೩ಅ. ೩೦೫. ದ್ವಿತೀಯೆತೃತೀಯೆಗಳ್, USES OF THE ACC. AND INSTRUMENTAL.
ಟೀಕು.
ನವಿಶೇಷವಾಗಿ; ವಿದಿರ್ತಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ; ತತ್ವರ್ಮಂ-ಆ ಕರ್ಮಂ; ಕರ್ತೃ್ಯವಿನ-ಮಾಡು
ವಾತನ; ಈಫ್ರಿತತಮಪದಾರ್ಥಂ-(ಅತಿ) ಇಚ್ಛೈನಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಾರ್ಥಂ; ಅದು-ಆ ಕರ್ಮಂ; ನಿರ್ವ
ರ್ತ್ಯಣನಿರ್ವತ್ಮ ರ್ತ ಎಂದು; ವಿಕಾರ್ಯಂ-ವಿಕಾರ್ಯಮೆಂದು; ಪಾ ಶ್ರಾಪ್ಯಾಂಪ್ರಾ ಪ್ಯುಮೆಂದು; ಎತ್ತ
ಲುಂ-ಎಲ್ಲಿಯುಂ; ವೈಷಯಿಕಂ-ವೈಷಯಿಕಮೆಂದು; ನಾಲ್ಕುಂ ಭೇದವಂ-ನಾಲ್ವೂ ಭೇದವಂ;
ಆಳ್ದು- ತಾಳ್ಪು; ಇರ್ಕುಂಾಇರ್ಪುದು.
L GL
ವೃತ್ತಿ.
ಆ ಕರ್ಮಂ ಮಾಡುವನ ಇಪ್ಪಮಪ್ಪ ವಸ್ತು; ಅದು ನಿರ್ವರ್ತ್ಯಮೊದು, ಬವಿಕಾ
ರ್ಯಮೊಂದುಂ, ಪ್ರಾಪ್ಯಮೆಂದುಂ, ಮೈಪಯಿಕಮೆಂದುಂ, ನಾಲ್ಕು ತೆಅನಪ್ಪು ದು. ನಿ
ರ್ವರ್ತೃಮೊದು ನಿರ್ವಾಹಮನೆಯ್ದೆ ವುದು; ವಿಕಾರ್ಯಮೆಂದು ರೂಪಾಂತರಮನೆ
ಯ್ದವುದು; ಪ್ರಾಪ್ಯಮೆಂದು ಖಯ್ದಲ್ ಪಡೆವುದು; ವೈಪಯಿಕಮೆಂದು ನಯನಾ
ದಿಗೆ ವಿಷಯಮಪ್ಪುದು.
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ಕರ್ಮಕ್ಕೆ. ತುಡಗೆಯಂ ತೊಬ್ಬಂ; ಪೂವು ಮಡಿದು.
ನಿರ್ವ ರ್ತ್ಯ ಕೈ. _ಮನೆಯಂ ಮಾಡಿದು; ಕಾವ್ಫಮಂ ಪೇಲ್ತುಂ.
ಖಿಕಾರ್ಯಕೆ -ಪಂಖವಂ ಕಡಿದಂ; ಕಾಯಂ ಪೋಲ್ಬಂ.
ಪ್ರಾಪ್ಟಕ್ಕೆ _ಊದನೆಯ್ಲಿ ದಂ; ಮರನು ಸಾರ್ದಂ.
ಮೈಪಯಿಕಕ್ಕೆ... ನೇಸಖಾ ನೋಡಿದಂ; ಗೀತಮಂ ಕೇಳಂ; ನಲ್ಲಳನಪ್ಪಿದಂ; ರಸ
ಮಂ ಪೀರ್ದಂ; ಪೂವು ಮೂಸಿದಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
Further the Ob- ತೊಡರ್ದಿಷ್ಟಾ ನಿಪ್ಪದೊಳಡೆ
1908 in the ೬೦೫- ಯುಡುಗದೆ 'ಕಾಲಾಧ್ರ ದೊಳ್ಡಿ ಶೀಯೆಯೆ ಮತ್ತಂ |
ative are things
wished for (ಇಷ್ಟಂ) ನುಡಿಗುಂ ತ್ರತೀಯ ಪೇಟ ಜು
an not 908001 tox ಲ್ಪಡೆಗುಂ ಸಲೆ ಕರ್ಯಕರಣಹೇತುಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್ | 128 |
(ಅನಿಪ್ಟಂ), time (ಕಾ
೮೦), and space (ಅಧ್ಟಂ). A double Accusative (ದ್ಲಿಕರ್ಮಂ) occurs when taking or desiring some-
thing from somebody. — The Instrumental denotes either the agent, or the instrument (ಕರ£90),
or the cause (ಹೇತು), or also association (ಸಂಯೋಗ).
ಪದಜೆ ದಂ.
0
ತೊಡರ್ದು ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟದೊಳ್, ಎಡೆ ಉಡುಗದೆ, ಕಾಲಾಧ್ವದೊಳ್ ದ್ರಿತೀಯೆಯೆ ಮತ್ತೆಂ
ನುಡಿಗುಂ; ತೃತೀಯೆ ಪೇಲಿಲ್ಪಡೆಗುಂ ಸಲೆ ಕರ್ತೃಕರಣಹೇತುಸ್ಟಿತಿಯೊಳ್.
ಅಕಾ ಕಾಕಾ ನಾರಾ ಕಾರಾ ಅ
ಅಸಿ RAGE
ನ
ದ್ವಿತೀಯೆತೃತೀಯೆಗಳ್, USES OF THE ACC. AND INSTRUMENTAL.
ಅನಯ 9,
ಮತ್ತಂ ದ್ವಿತೀಯೆಯೆ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟದೊಳ್ ತೊಡರ್ದು, ಎಡೆ ಉಡುಗದೆ, ಕಾಲಾಧ್ವದೊಳ್
ನುಡಿಗುಂ; ತ್ಯತೀಯೆ ಸಲೆ ಕರ್ತೃಕರಣಹೇತುಸ್ತಿತಿಯೊಳ್ ಪೇಲಿಲ್ಪಡೆಗುಂ.
ಟೀಹು.
ಮತ್ತಂ-ಮತ್ತೆಯುಂ; ದ್ವಿತೀಯೆಯೆ-ದ್ವಿ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯೆ; ಇಷ್ಟ-ಇಷ್ಟದಲ್ಲಿ; ಅನಿಷ್ಟ-ಅ
ನಿಷ್ಟದಲ್ಲಿ; ತೊಡರ್ದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿ; ಎಡೆಯುಡುಗದೆ-ಡೆವಿಡದೆ; ಕಾಲಾಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಅ
ಧ್ವದೊಳ್-ಪಥದಲ್ಲಿ; ನುಡಿಗುಂ-ನುಡಿವುದ್ದು; ತೃತೀಯೆ=ತೃ ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿ; ಸಲೆ=-ಚನ್ನಾಗಿ; ಕ
ರ್ತ್ಯ-ಕರ್ತ್ಯವಿನಲ್ಲಿ; ಕರಣ-ಕರಣದಲ್ಲಿ; ಹೇತುಸ್ತಿ ತಿಯೊಳ್-ಹೇತುವಿನ ಸ್ಪಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಲಲ್ಪಡೆ
ಗುಂ-ಪೇಳಲ್ಪಡೆವುದು. |
ವೃತ್ತಿ.
ಇಪ್ಪದೊಳಂ ಅನಿಪ್ಸದೊಳಂ ಕಾಲದೊಳಂ ಆದ್ದ ದೊಳಂ ಏಡವಬ್ಯದೆ ದಿ
ತೀಯೆಯಕ್ಕುಂ; ಕರ್ತವಿನೊಳಂ ಕರಣದೊಳಂ ಹೇತುವಿನೊಳಂ ತ ತೀಯೆಯಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಫ್ಪಕ್ಕ-ನೇವಳಮಂ ತೆಗೆದು.
ಅನಿಪ್ಟಕ್ಕೆ..ಪಾವುಂ ದಾಂಟಿದಂ.
ಕಾಲಕ್ಕೆ. -ಅಜುದಿಂಗಳಂ ತಳ್ಹಿದಂ; ಉಪವಾಸದಿಂ ರಾತ್ರಿಯನಿರ್ದಂ; ಜಾವ
ಮಂ ತೊಲುಲ್ಲಂ.
ಆಧ್ದಕ್ಕೆ-_ಆರೆ ಗಾವುದಮಂ ಪರೆದಂ [ಪರಿದಂ]; ಮೂಗಾವುದಮಂ ನಡೆದು.
ಸ ಕರ್ಮಕಮುಂಟು- ಗುರುವು ಜ್ಞಾನಮಂ ಬೆಸಗೊಂ
ಡಂ; ದಾನಿಯಂ ದಾನಮು ಬೇಡಿದಂ; ಪಶುವ ಪಾಲಂ ಕಣದ.
ತತೀಯೆಯ ಕತ್ತ ೯ವಿಂಗೆ.-ಪದಕಮಕ್ಕಸಾಲೆಯಿಂ ಮಾಡಲ್ ಪಟ್ಟುದು [ಮಾ
ಡ-. B; ಮಾಡೆ... ೩A]; ಕಾವ್ಯಮೆನ್ಸಿಂ ಪೇಟಲ್ ಪಟ್ಟುದು. (566 8.
ನ, 126).
ಕರಣಕ್ಕ--ಕೊಡಲಿಯಿಂ ಕಡಿದ; ಗದೆಯಿಂ ಮೋದಿದಂ; ಕಣ ನೋಡಿದ.
ಹೇತುವಿಂಗೆ-ಓಲಗದಿಂ ಪಡೆದು; ತಗಹಿಂ ಸಿಲ್ಧಿದಂ; ದೈೈವದಿಂ ಬಲಿಂ [ಬಾಳ ೦
M.B.; ಬಳ್ಳಂ 3. A]
ಸಂಯೋಗದೊಳಮುಂಟು--ಸಂಗಡದಿಂ ಬಂದಂ.
158 ೩ ಅ. ೩ Cn. ಚತುರ್ಥಿ, USES OF THE DATIVE.
ಸೂತ್ರ) ತ
The Dative takes ನುತಸಂಪ್ರದಾನರೂಢಂ
೫೫89 ೫ 1005 ಚತುರ್ಥಿಯದು ರುಚಿಯೊಳೇರ್ಪೆಯೊಳ್ಳಚ್ಚರದೊಳ್ |
ಕಂ (ಸ೦ಪ್ರ ದಾನಂ); in
having a taste for ಹಿತದೊಳ್ಳಂಭೀತಿಯೊಳುಂ
(ರುಚೆ), in boing ನತಿಯೊಳ್ಸ ಸ್ತಾ ್ಛಬಿಯೊಳ್ಸ ಭಾವಸ್ಟಿತಿಯೊಳ್ || 129 |
angry with (59 ಸಿ
ರ್ನ) ೫ ಉಳ ಪ್ರವಿದಿತಹೇತುಪಿನೊಳಂ
somebody (ಮೆ ಜ್ರ ಣು
'ರ೦), in being bene- ದವನತೆಯೊಳಾ ೧ ನಾದರನಸು ರಣದೊಳು |
ficial to (&ತ೦), in ದಖಿ 4 ಲಲ
fearing something ನಿಖಿಗದನೀಲ್ಸಿತದೊಳ್ಳದ್ರ
(ಭೀತಿ), in excelling ಶವ 3 ಛ EE)
ಗ ಉಪ ಫ.ಿಯೂಳ್ಳ ತಿನಿಧಾನದೊಳಮಿಪ್ಪದೊಳಂ || 130 ||
ಶ್ರ), in giving a blessing to (ASA), in aseribing natural property 10 (ಸನ್ನಿ ಭಾವೆಂ); in accounting for
or being the reason for (ಹೇತು), in making obeisance to (ನಮುಸ್ಕೌರಂ), in boing detrimental to
(ಅನಾದರಂ), in showing hostility to (ಅನಿಪ್ಟಂ), in comparing with (ಸಂದ್ಭುಕ್ನೂ೦), in substituting for
(ಪ್ರ ತಿನಿಧಿ), and in showing love to (ಇಇಸ್ವೃಂ).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನುತಸಂಪ್ರದಾನರೂಢಂ ಚತುರ್ಥಿ; ಅದು ರುಚಿಯೊಳ್, ಈರ್ಷೆಯೊಳ್, ಮಚ್ಚರದೊಳ್,
ಹಿತದೊಳ್, ಸಂಭೀತಿಯೊಳ್, ಉಂನತಿಯೊಳ್, ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾದಿಯೊಳ್, ಸ್ನಭಾವಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್,--ಪ್ರ
ವಿದಿತಹೇತುವಿನೊಳ್, ಸಂದ ಅವನತೆಯೊಳ್, ಪ್ರಾಣ್ಯನಾದರಸ್ಮರಣದೊಳ್, ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅನೀ
ಫ್ಸಿತದೊಳ್, ಸದ್ಯಶವೃತ್ತಿಯೊಳ್, ಪ್ರತಿನಿಧಾನದೊಳಂ ಇಷ್ಟದೊಳಂ.
ಯಥಾನ್ಕೇಯಂ.
ಟೀಕು.
ನುತ-ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಬ; ಸಂಪ್ರದಾನ-ಸಂಪ್ರದಾನಕಾರಕದಲ್ಲಿ; ರೂಢಂ-ರೂಢಿಯುಳ್ಳುದ್ದು;
ಚತುರ್ಥಿಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ತಿಯೆನಿಸುವದು; ಅದು-ಆ ಚತುರ್ಥಿ; ರುಚಿಯೊಳ್=ರುಚಿಯಲ್ಲಿ; ಈ
ರ್ಷೆಯೊರಳ್ಳ್ ಕೋಪದಲ್ಲಿ; ಮಚ್ಚರದೊಳ್-ಮಚ್ಚರದಲ್ಲಿ; ಹಿತದೊಳ್-ಹಿತದಲ್ಲಿ; ಸಂಭೀತಿಯೊ
ಳ್-ಲೇಸಾದ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿ; ಉನ್ನತಿಯೊಳ್-ಪೆರ್ಚುಗೆಯಲ್ಲಿ; ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾದಿಯೊಳ್-ಸ್ಟಸ್ತಿಯೆಂಬು
ದು ಮೊದಲಾದುವಲಿಲ್ಲಿ; ಸ್ವಭಾವಸ್ಥಿತಿಯೊಳ್-ಸ್ತಭಾವದ ಸ್ಪಿತಿಯಲ್ಲಿ;- -ಪ್ರ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ವಿದಿ
ತಾಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ; ಹೇತುವಿನೊಳ್-ಕಾರಣದಲ್ಲಿ; ಸಂದವನತೆಯೊಳ್-ಸಲುವಳಿಯಾದ ನಮಸ್ಕ್ಯಾ
ರದಲ್ಲಿ; ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ; ಅನಾದರ-ಉದಾಸೀನದ; ಸ್ಮರಣದೊಳ್ಇನೆನಹಿನಲ್ಲಿ; ಉದ್ಭವಿಸಿ
ಡ-ಹುಬ್ಬಿದ್ಯ ಅನೀಫ್ಸಿತಡೊಳ್ಎಅನಿಜ್ದೆ ಯಲ್ಲಿ; ಸದೃಶವೃತ್ತಿಯೊಳ್-ಸಮಾನವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರತಿ
ನಿಧಾನದೊಳಂ-ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಇಷ್ಟದೊಳಂ-ಇಷ್ಟದಲ್ಲಿಯುಂ ಬರ್ಪು ದು.
ನ
ವೃತ್ತಿ.
ಬ
ಸಂಪ್ರದಾನವೆಂದಾವುದಾನೊಂದು ವಸ್ತುವೆನಿಸಿ ಕೊಂಬ ಪಾತ್ರಂ; ಅಲ್ಲಿ ಚತು
ಚತುರ್ಥಿ, USES OF THE DATIVE. 159
ಭಾ ಅದು ರುಚಿ ಈರ್ಪೆ ಮಚ್ಚರ ಹಿತ ಭೀತಿ ಉಂನತಿ ಸ್ಪಸ್ಪ್ಯಾದಿ ಸಭಾ
ವ ಕಾರಣ ನಮಸ್ಕಾರ ಪ್ರಾಣ್ಯ ನಾದರಸ್ಥ: ರಣ ಅನಿಫ್ಟ ಸಾಧ್ಯಶ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಇ
ಮೆಬಿನಿತವಟಸೊಳ್ ಸಮು
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂಗೆ ಗೋವಂ ಕೊಬ್ಬಂ.
ರುಚಿಗೆ--ಕೂಸಿಗೆ ಆಡ್ಡಿ ಗೆಯ.
ಈರ್ಪಗೆ -ಕವಿಗೆ ಕವಿ ಮುನಿಮಂ.
ಮಚ್ಚ ರಕೆ -ಸವತಿಗೆ ಸಪತ ಪುರುಡಪಳ್ ಬಿರುದರ್ಗೆ ಬಿರುದರ್ ಸೆಣಸುವರ್.
ಹಿತಕ್ಕೆ ಪಶುವಿಗೆ ತಂ ಹಿತಂ; ರೋಗಿಗೌಪಧು ಹಿತಂ.
ಭೀತಿಗೆ ಪಾಪ ತ್ಯಂಜುಗುಂ ತೆಕ್ಸಂ.
ಉಊಂನತಿಗೆ-ಲೊತ್ಯ (ತನದಿಕ್ಸ್ ಮೇರುವಿಂಗೆ ಈತನಗ್ಗಳಂ.
ನಸ್ತಾ ದಿಗೆ -ಸಮನಿಸುಗ ಜಗಕ್ಕೆಲ್ಲಿಯುಮಭೀಪ್ಟಂ, ಕ್ಷೇಮವ ಶ್ರಿ, ಕುಶಲಂ,
ಭದ್ರ, ಭಾವುಕಂ, ಭವಿತವ್ಯಂ, ಶ್ರೇಯಂ, ಶಿವಂ, ಶುಭಂ, ಸ್ಪಸ್ತಿ, ಮಂಗಳಂ, ಕಲ್ಯಾಣಂ!
ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ. ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಶೌರ್ಯಂ; ಕಪಿಗೆ ಚಪಲತೆ.
ಹೇತುವಿಂಗೆ..ಸಿರಿಗುದ್ಯೋಗ; ಮಲಗೆ ಮುಗಿಲ್. [ಮಳ-. A]
ನಮಸ್ತಾ ರಕ್ಕೆ -ದೇವರ್ಗೆ ಪೊಡಮಟ್ಟಂ; ಗುರುಖಿಂಗೆಜಗಿದಂ.
ಪ್ರಾಣ್ಯ ನಾದರಸ್ಥರ ರಣಕ್ಕೆ --ಮಾಗಿಸರಂ ಪುಲ್ಗೆ ಕಪ್ಪಮಾಗಿ ನೆನೆವ.
ಆಸಿಪ್ಟ್ರಾ-ಆತುಗೆ ವಿಪಯನಿಕಿ ದಂ; ಆತಂಗೆ ಕತ್ತಿಯ ಮಸೆದಂ.
ಸಾದ ದ್ರಶ್ಯ —ಆತಂಗೀತೆಂ ತಕ್ಕ ಐರಾವತಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರತೀಕಮೋರಗೆ.
ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ_ಜೇನ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ತೆ ಸತ ರಿ ಸಮುದ ಆ ಕಬ್ಬಕ್ಕಿ ( ಕಬ್ಬಮಾಯ್ತು.
ಇಪ್ಟಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಂಗೆ ಸ ಕೆಳೆಯಂಗೆ ಸಂತೋಪಮು ಮಾಡಿದು.
| ಸೊತ್ರೆಂ.
The Ablative ಆದಂ ಪಂಚಮಿಯಪ್ಪುದ
oceurs in separat- ಪಾದಾನಸ್ಸ ಲದೊಳದ ದಲೊದವುಗುಮಾತು |
ing from (ಅವಾದಾ
ನಂ), in the pro- ಕಾದಾನೇಪ್ಟಾನಿಪ್ಟಾ
ಕೆ ಜೆ 04 ಪಾದಿತಹೇತುವಿನೊಳುದಯದೊಳ್ಗ್ರವದೊಳ್ ॥ 181 |
events from (ಭ
Wo), in being adopted by (ಸ್ಸೀಕಾರಂ), in the proceeding of desired objects from (ಇಪ್ವಂ), in the
proceeding of undesired objects from (ಅನಿಪ್ವಂ), in being the reason for (ಹೇತು,) in arising from
(ಉದಯ); and in excelling somebody (ಗೌರವಂ).
160 2ಅ. ೩೦೫. ಪಂಚಮಿ, USES OF THE ABLATIVE.
ವರರ.
ಆದಂ ಪಂಚಮಿ ಅಪ್ಪುದು ಅಪಾದಾನಸ್ಥಲದೊಳ್; ಅದೆ ದಲ್ ಒದವುಗುಂ ಆತಂಕಾದಾ
ನೇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಾಪಾದಿತಹೇತುವಿನೊಳ್, ಉದಯದೊಳ್, ಗೌರವದೊಳ್.
ಅನ್ಸೈಯಂ.
ಅಪಾದಾನಸ್ಥಲದೊಳ್ ಆದಂ ಪಂಚಮಿ ಅಪ್ಪುದು; ಅದೆ ದಲ್ ಆತಂಕಾದಾನೇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಾ
ಪಾದಿತಹೇತುವಿನೊಳ್, ಉದಯದೊಳ್, ಗೌರವದೊಳ್ ಒದವುಗುಂ.
ಟೀಕು.
ಅಪಾದಾನಸ್ಥಲದೊಳ್-ಅಪಾದಾನಕಾರಸಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ; ಆದಂ-ಆದಮೆಂಬ ಪೀನಗ್ರಹಣದಿಂ
ದೆ; ಪಂಚಮಿಪಂಚಮಿವಿಭಕ್ಕಿ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವದ್ಗು; ಅದೆ=ಆ ಪಂಚಮಿಯ; ದರ್ಲ್ನಿಶ್ಚಯ
ವಾಗಿ; ಆತಂಕ-ಭಯದಲ್ಲಿ; ಆದಾನ-ಸ್ತ್ರೀಕಾರದಲ್ಲಿ; ಇಷ್ಟ-ಇಷ್ಟದಲ್ಲಿ; ಅನಿಷ್ಟ-ಇಷ್ಟವಲ್ಲದುದ
ಲಲ್ಲಿ; ಆಪಾದಿತ-ಪ್ರ ತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಲ್ಪ; ಹೇತುವಿನೊಳ್-ಕಾರಣದಲ್ಲಿ; ಉದಯದೊಳ್ಎಜನನದಲ್ಲಿ;
ಗೌರವದೊಳ್-ಗುರುತ್ವ ದಲ್ಲಿ; ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅಪಾದಾನಮೆಂದಾವುದಾನೊಂದಜ್ಂ ತೊಲಗುವುದು; ಅಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಿಯ
ಕು. ಆ ಪಂಚಮಿ ಭಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಇಪ್ಪ ಅನಿಪ್ಟ ಹೇತು ಉದಯ ಗುರುತ್ತಮೆಬಿ
ನಿತಜಸೊಳೆಂ ವರ್ಶಿಸುಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಪಾದಾನಕ್ಕೆ-ಮರದತ್ತೇಣಿ”ಂ ಪಂಣರುಳ್ತುದು; ಕೆ್ಯತ್ತಣ'ಂ ಬಂದಂ.
ಆತನಿಂ ಖರಿಯನೆಂಬಂತಪ್ಪು ಎಜಸೊಳಪಾದಾನಮಂ ಮಖ ಮಾಡಿ, ವಿಕಲ್ರಿಸುವ
ಧ್ ಫ್ಲನಿಂ ಖಿರಿಯಂ ಬಲಭದ್ರಂ; ದುರ್ಯೋಧನನಿಂ ಕಿಜ್ಯಳ್ ದುಶ್ಶಳಯೆಂ
ಬಂತೆ.
ಭಯಕ್ಕೆ -ಅರಸನತ್ತಣಿಂ ದಾಟ [ದಾಳಿ] ಬಂದುದು.
ನ್ಹೀತಾರಕ್ಕೆ-ಸ್ಲಾ ಯಿಯತ್ನ್ತಣ್ಂ ನಿರ್ವಾಹಮಾದುದು.
ಪ್ಪಕ್ಕ-ರಂಭೆಯತ್ತ್ವಣ್ಂ ಸುಖಂ ಪ್ರಾಪಿಸಿದುದು.
ಅನಿಫಪ್ಪಕ್ಸೆ-ಪಗೆಯತ್ತಣಿಂ ಬಂಧನಂ ಬಂದುದು.
ಹೇತುವಿಗೆ-ಉದ್ಯೋಗದತ್ತಣಿಂ ಸಿರಿ ಬಂದುದು.
ಉದಯಕ್ಕೆ -ಸದ್ದಂಶದತ್ತಣ”ಂ ಪುಟ್ಟಿದಂ.
ಪರ್ಮೆಗೆ- ಕ ಪ್ರನತ್ತಣ'ಂ ಬಲಭದ್ರಂ ಪಿರಿಯಂ.
ಷಷ್ಟಿ, USES OF THE GENITIVE.
ಸೊತ್ರಂ
ಪತಿಕುಲಜಾತ್ಮವಯವದವಿ
The Genitive ಸ
is used to denote ಶ್ರುತಲಕ್ಷ ೧ಾಸಂನಿಧಾನಸಂಸ್ಪ ರ್ಶಸಮಾ |
connection (rela- ವ
tion) of ownership ಗತಸಂಬಂಧದೊಳಂ ತ
ಗ W ದ್ಲತಸಂಬಂಧದೊಳಮುಂಟು ಪಿಗೆ ಯೋಗಂ | 132 |
of race (#೫3 —), of membership (Sವೆಯೆವೆ—); of marking off (ಲಕ್ಷ್ಮಣ...) of being near (ಸ೦
ನಿಧಾನ), 018 1008118 (ಸ೦ಸ್ಪೃಶF೯) of connection (AoWoಧ—), of being the remainder (ಶೇ
ಪು), and of being made 08 (ವಸ್ತುವಿಕಾರ --),
ಹದರ ನದ.
ಪತಿಕುಲಜಾತ್ಯವಯವವಿಶ್ರುತಲಕ್ಷಣಸನ್ನಿಧಾನಸಂಸ್ಸರ್ಶಸಮಾಗತಸಂಬಂಧದೊಳಂ ತದ್ಗತ
ಸಂಬಂಧದೊಳಂ ಉಂಟು ಷಷ್ಟಿಗೆ ಯೋಗ
ಅನ್ಕೇಯಂ.
ಷಪ್ಟಿಗೆ ಯೋಗಂ ಉಂಟು. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಹು.
ಪತಿ-ಸ್ಟಾ ಿಮಿಯಲಛ್ಲಿ; ಕುಲ-ಕುಲದಲ್ಲಿ; ಜಾತಿ-ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ; ಅವಯರ್ವಅವಯವರದಲ್ಲಿ; ವಿ
ತಾಪ್ರಸಿ ಡ್ಲವಾದ; ಲಕ್ಷಣ- ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ; ಸನ್ನಿಧಾನ-ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ; ಸಂ-ಲೇಸಾದ; ಸ್ಪರ್ಶಸ್ಟ
ರ್ಶನದಲ್ಲಿ; ಸಿ; ಮ ಮ,
ಬಂಧದಲ್ಲಿ; ಗತ-ಎಯ್ದಲ್ಪಟ್ಟಿ; ಸಂಬಂಧದೊಳಂ-ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿಯುಂ; ಷಪ್ಟಿಗೆ-ಷಷ್ಟೀವಿಭ
; ಯೋಗಂ-ಕೂಟಂ; ಟಾಸ್
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಬಂಧದೋೊಳ್ ಪ್ಫ್ರಯಕ್ಕುಂ. ಆದು ಸ್ಥಾಮಿಸಂಬಂಧ ಕುಲಸಂಬಂಧ ಜಾತಿ
ಸಂಬಂಧ ಅವಯವಸಂಬಂಧ ಲಕ್ಷಣಸಂಬಂಧ ಸ )ಧಾನಸಂಬಂಧ ಸಂಸ್ರರ್ಶಸಂಬಂಧ
ಸಂಬಂಧದ ಸಂಬಂಧವೆಂಬಿನಿತಜಕೊಳಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರ) ಯೋಗಂ.
ಸಾ ಫ್ಲಿಬಿಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ -ಊರೊಡೆಯಂ; ನಾಡೆಬತೆಯಂ.
ಕುಲಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಮ್ಮ ಸೂಮ್ಮ್ಯ ಎಮ್ಮ ಮೋಲ ಎಮ್ಮ ಅಯಂ; ಎಮ್ಮ
ತಮ್ಮ.
ತಕ ಜನು ಘಟೆ; ಕುದುರೆಯ ಥಟ್ಟು; ಗಿಳಿಯ ಪಿಂಡು.
ಅವಯವಕ್ಕೆ..ಮರದ ಕೊಂಬು; ಪೂವಿನೆಸಳ್; ಕೊಡೆಯ ಕಾವು.
109 ೩೮. ೩೦೫. ಸಪ್ತಮಿ, USES OF THE LOCATIVE.
ಕುಯುಖಿಂಗೆ-ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯ ಮಾನಿಸಂ; ತತ್ತಳದ ರಾವುತಂ; ಸಿಂಧುದೇಶದ ಕು
ದುರೆ, (M. ಸಿ.-ನಸುಂ; ಕ-).
ಸ ದಾನಕ್ಕೆ ಕೆಜ್ಯ ಕೋಡಿ; ಊರ ಮುಂದು; ಅದಲು ಕೆಲಂ.
ಸಂಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ...ಕಳಸದ ತಳಿರ್; ನೀರ ಹಾವಸೆ; ತೋಳ ಬಂದಿ.
ಸಂಬಂಧದ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ -ನೊಸಲ ಕಣ್ಣಿ ದೇವಂ; ತೋಳ ಬಾಳ ಕಾಂತಿ; ಹರಿ
ಯ ಪೊಕ್ಕು ತಾವರೆ.
ಮತ್ತೂ ಶೇಷದೊಳಂ ವಸ್ಕುವಿಕಾರದೊಳಮುಂಟು--
ಶೇಪಕ್ಕೆ..ಬಳ್ಳದ:?; ಅದಲು ಮಜಾ,
ವಸ್ತುವಿಕಾರಕ್ಕೆ-ಪೊನ್ನ ಕೋಲ್.
ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ್ ಪಖ್ಫಿಗತಮಾದುಖಾಗಿ ಸಂಬಂಧಮೆಂಬರ್.
ಸೂತ್ರಂ.
The Locative ಧೀರರಿನಾವುದು ತಣ
708/6 05/6, ೫೫4 ಧಾರಮದಧಿಕರಣಮಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಿ ತಿಳಿ ನಿ |
takes place in
i ರ್ಧಾರಣಿಷಯಪ್ಯಾಪಕ
ರಾ ಜತೆ ಸಾರವ್ಯವಹಾರಕಾಲಸತ್ಯರ್ಥಗತಂ | 133 ||
Ro), in showing
the object (of sense) wherewith (ವಿಪೆಯ೦), the inherent property or substance in (ವ್ಯಾಪಕ),
and the ways of beings in (ವ್ಯುವಹಾರಂ), in denoting the time wherein (S290), and in showing where
something else is (or takes place, ಸಶಿಸಪ್ಪಮಿ; 866 88, 246; 247; 249).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಧೀರರಿಂ ಆವುದು ತಾಂ ಆಧಾರಂ, ಅದು ಅಧಿಕರಣಂ; ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಿ, ತಿಳಿ; ನಿರ್ಧಾರಣವಿ
ಷಯವ್ಯಾಪಕಸಾರವ್ಯವಹಾರಕಾಲಸತ್ಯರ್ಥಗತಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಧೀರರಿಂ ಆಧಾರಂ ತಾಂ ಆವುದು, ಅದು ಅಧಿಕರಣಂ; ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಿ, ತಿಳಿ; ನಿರ್ಧಾರಣವಿ
ಷಯವ್ಯಾಪಕಸಾರಮ್ಯವಹಾರಕಾಲಸತ್ಯರ್ಥಗತಂ.
ಟೀಕು.
ಧೀರರಿಂ-ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದೆ; ಆಧಾರಂ-ಆಧಾರಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಆವುದು-ಆವುದು; ಅದು
ಅದು; ಅಧಿಕರಣಂ-ಅಧಿಕರಣಕಾರಕವೆನಿಸುವದು; ಅರ್ಥಿಆ ಅಧಿಕರಣಕಾರಕದಲ್ಲಿ; ಸಪ್ತರ್ಮಿ
ಸಪ್ತಮಿಾವಿಭಕ್ತಿ ಬರ್ಪುದು; ತಿಳಿ-ಅಯ್; ನಿರ್ಧಾರಣ-ನಿರ್ಧಾರಣದಲ್ಲಿ; ವಿಷಯ-=ವಿಷಯದಲ್ಲಿ;
ವ್ಯಾಪಕ-ವ್ಯಾಪಕದಲ್ಲಿ; ಸಾರ- ಶ್ರೇಷ್ಟವಾದ; ವೃವಹಾರ=ವೃ ವಹಾರದಲ್ಲಿ; ಕಾರ್ಲಾಕಾಲದಲ್ಲಿ;
ಸತ್ಯುರ್ಥ-ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಗತೆಂ-ಎಯ್ದಲ್ಪಡುವದು.
ವಿಭಕ್ಕಿಪಲ್ಪಟಿಂ, INTEROHANGES OF 045೫5.
ವೃತ್ತಿ. |
ಆವುದಾಧಾರಮದು ಅಧಿಕರಣ”; ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ಪಮಿಯಕ್ಕುಂ. ಅದು ನಿರ್ಧಾರ
ಲಉದೊಳಂ ಬಿಷಯದೊಳಂ ವ್ಯಾಪಕದೊಳಂ ವೃವಹಾರಬೊಳಂ ಕಾಲಹೊಳಂ ಸತ್ಯ
ರ್ಥದೊಳಂ ವರ್ತಿಸುಗುಂ. ;
ಪ್ರ;ಯೋಗಂ.
ಅಧಿಕರಣಕ್ಕೆ -ಪಾಸಿನೊಳ್ಳಿದ್ರೆ ಗೆಯ್ದಂ; ಪಣಜುಗೋಲೊಳ್ಳು! ಳ್ರರ್ದಂ.
ಆ ಜಡ ಗುಣಮೆಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯೆಂಬ ಜಾತೆ ಜಾತಿಯತ್ರ
ನ್ಂ ವಸ್ತುವಂ ಬೆರ್ಕೆಯ್ಬುದು.
ಗುಣಕ್ಕೆ.-ದೇವರೊಳ್ಳಿರ್ದೋಪಿಯಾಪ್ಯಂ; ರತ್ಕಂಗಳೊಳ್ಳಾಣ'ಕ್ಯಮುತ್ತಮೂ.
ಕ್ರಿಯೆಗೆ-ಪಜ*ಕಾಖರೊಳೀತಂ ಕಾಲ್ಚ ದಂ; ಕಾದುವರೊಳೀತಂ ಮೆಯ್ಸಲಿ.
ಖಪಯಕ್ಕ-ಕಿಬಿಯೂಳರ್ಚಿದಂ; ಮೊಗದೊಳ್ಳಲ್ಲಂ.
ಪ್ಯಾಪಕಕ್ಕೆ-ಪೂಖಿನೊಳ್ಳಂಪು; ಕರ್ಪಿನೊಳ್ ರಸಂ; ಎಳ್ಳೊಳ್ ಎಣ್ಣೆ
ವ್ಶವಹಾರಕ್ಕೆ..ತಪದೊಳ್ಳೆಗಬ್ಬಂ; ಮೀರದೊಳೆಸೆದುಂ.
ಕಾಲಕ್ಕ--ವಸಂತದೊಳ್ ಮಾವು ಬಂದುದು; ಶರದೊಳ್ಳಿ ಗ್ವಿಜಯಮುಚಿತಂ.
ಸು ರ್ಥ ಶೈ-ಬರೆ ಕಂಡೆಂ”ಬರ್ಪ್ರೈ ಚೆಯೂಳ್ಳಂಡಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
11 happens that ಇಂತೀ ಪೇಲ್ಬು ವಿಭಕ್ತಿ ಗ
ಅಜ ಟೂ. ೪ ೫ ಛೆಂತುಂ ಪಲ್ಲಟಿಸುಗುಂ ಯಥೇಫ್ಪಂ ಪ್ರಥಮಾ |
were, interchang-
ed; for instance the ರ್ಥಂ ತೋಣಕೆಯುಂ ದ್ವಿತೀಯಾ
4/99 ಗತ ರೀ ಗ ತೋಲೆಯುವುಲ್ಲಿ ಪಪ್ಪಿ ದೊರೆಕೊಂಡಿರ್ಕುಂ ॥ 134 |
used where the
sense seems to require the Nominative or the Accusative.
ಪಡೇವಂ-
ಇಂತು ಈ ಪೇಲ್ದು ವಿಭಕ್ತಿಗಳ್ ಎಂತುಂ ಪಲ್ಲಟಿಸುಗುಂ, ಯಥೇಷ್ಟಂ; ಪ್ರಥಮಾರ್ಥಂ ತೋ
೮ಕೆಯುಂ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಥಂ ತೋಟಿಯುಂ ಅಲ್ಲಿ ಷಷ್ಟಿ ದೊರೆಕೊಂಡು ಇರ್ಕುಂ.
* Panini, 4, 45 || ಆಧಾರೋಧಿಕರ£ಣ೦ || . The reservoir (of an action is called) ಕರಣಂ
i. e. relation (to site).
೨೬
164 2ಅ. ೩೦೫. ವಿಭಕ್ಕಿಪಲ್ಲಟಿಂ, INTERCHANGES OF CASES.
ಅನ್ಛಯಂ.
ಇಂತು ಈ ಪೇಲ್ಬಿ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಎಂತುಂ ಪಲ್ಲಟಿಸುಗುಂ; ಪ್ರಥಮಾರ್ಥಂ ತೋ
| ೮ಕೆಯುಂ ದ್ರಿತೀಯಾರ್ಥಂ ತೋಟಿಸಯುಂ ಅಲ್ಲಿ ಷಷ್ಟಿ ದೊರೆಕೊಂಡು ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಇಂತ್ತುಹೀಂಗೆ; ಈ ಪೇರಿ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್- ಈ ಪೇಳ್ದ ಸಪ್ಮ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್; ಯಥೇಷ್ಟಂ-ಇಚ್ಚೆ
ಬಂದ ಹಾಂಗೆ; ಎಂತುಂಹ್ಯಾಂಗೆಯಾದೊಡಂ; ಪಲ್ಲಟಿಸುಗುಂ-ಪಲ್ಲಟಿವಾಗುವುವು; ಪ್ರಥಮಾ
ರ್ಥಂ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯರ್ಥಂ; ತೋಬಿಕೆಯುಂ-ಕಾಣಿಸೆಯುಂ; ತೀಯಾರ್ಥಂ-ದ್ವಿತೀಯಾ
ವಿಭಕ್ತಿಯರ್ಥಂ; ತೋಟಿಕಿಯುಂ-ಕಾಣಿಸೆಯುಂ; ಅಲ್ಲಿ-ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಷಷ್ಟಿ-ಷಷ್ಟೀವಿಭಕ್ತಿ;
ದೊರೆಕೊಂಡಿರ್ಕುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿರ್ಪುದು. ಮ
ವೃತ್ತಿ.
ಈ ಪೇಲ್ರ ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್ ಯಥಾಸಂಭವದಿನೆತಾದೊಡಂ ಪಲ್ಪಟಿಪುವು; ಅಲ್ಲಿ
ಪ್ರಥಮಾರ್ಥದೊಳಂ ದ್ಲಿತಪೀಯಾರ್ಥದೊೊಳಂ ಪಖ್ಬಿಯಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಥಮಾರ್ಥದ ಪಿಗೆ ನಿಶ್ವಂಕೆಂಯಿಂ ನ್ಹಪನ ಪೇಟ], ಚಿತ್ತಭವಗ್ರಹದ ಸೊಂಕೆ,
ಸುಜನೋತ್ಯಂಸಾ-ವ್ರಪಂ ಪೇಟ್, ಗ್ರಹಂ ಸೊಂಕೆಯೆಂದಿವರ್ಕರ್ಥಂ.
ಧ್ವಿತೀಯಾರ್ಥದ ಪ್ರ್ಯೂಗೆ-- ಎಲವೊ, ನೀನೆನ್ನ ಕೊಂದೆ, ಕಾಲ್ಲಿಡಿದಪಯೊ?
[M. A. and B. ಪೇಳ್ಪೊಡವ ಟ್ಟೆ] ತೆಕ ನಾಡ ಮಜ್ಯಲ್ಪೆಂದುಂ (M. A.B.
ಇಂನುಂ] ಮನಂ ಬರ್ಕುಮೆ?-ಎಂನಂ ಕೊಂದೆ; ನಾಡಂ ಮಜ್ಯಲ್ವೆಂದಿವರ್ಕರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ).
Thus, instead of ಸ್ವಾರ್ಥಂ ಪ್ರಥಮಾರ್ಥತೃತೀ
1324030, the ಯಾರ್ಥಚತುರ್ಥ್ಯರ್ಥದೊಳ್ಗೆ ತೀಯೆ ತೆ ತೀಯೋ |
Instrumental, the
ಹ ಸ
Dative and the Ab- ಕ್ರಾರ್ಥದೊಳಾ ಸಪ್ತಮಿಯ ಣು
18119, [09.40084- ಮೃಧ ಪಂಚಮಿಯೊಳಂ ತತಶೀಯೆ ಸಮರ್ಥಂ ॥ 185 |
12610866; instead
of the Instrumental the Locative; and instead of the Ablative the Instrumental.
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಲಾಟ ಸ ಐ ಟ್ಟ Cm RT CN
ವಿಭಕ್ಕಿಪಲ್ಲಟೆಂ, INTERCHANGES OF CASES.
೧೧
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಪ್ರಥಮಾರ್ಥತೃತೀಯಾರ್ಥಚತುರ್ಥ್ಯರ್ಥದೊಳ್ ದ್ವಿತೀಯೆ ಸ್ಪಾರ್ಥಂ; ತೃತೀಯೋಕ್ಕಾರ್ಥ
ದೊಳ್ ಆ ಸಪ್ರಮಿಯೆ ಸಮರ್ಥಂ; ಪಂಚಮಿಯೊಳಂ ತೃತೀಯೆ ಸಮರ್ಥಂ.
ಟೀಕು.
ರ್ಥ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯರ್ಥದಲ್ಲಿ; ತೃತೀಯಾರ್ಥ-ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ಕ್ತಿಯರ್ಥದಲ್ಲಿ;
ಚತುರ್ಥ್ಯರ್ಥದೊಳಚತುರ್ಥೀನಿಭಕ್ತಿಯರ್ಥದಲ್ಲಿ: ದ್ವಿತೀಯೆ-ದ್ದಿತೀಯಾವಿಭಕ್ಕಿ; ಸ್ಪಾರ್ಥಂ-
ತನ್ನರ್ಥವುಳ್ಳುದಾಗಿರ್ಪುದು; ತೃತೀರ್ಯಾತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಿಂದೆ; ಉಕ್ಕಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ; ಅರ್ಥ
ದೊಳ್-ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಆ ಸಪ್ತಮಿಯೆ-ಆ ಸಪ್ತಮಿಾವಿಭಕ್ತಿಯೆ; ಸಮರ್ಥಂ-ಸಮರ್ಥವಾಗಿರ್ಪು
ದು; ಪಂಚಮಿಯೊಳಂ-ಪಂಚಮಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯುಂ; ತೃತೀಯೆ-ತೃತೀಯಾವಿಭಕ್ಕಿ; ತಿ
ರ್ಥಂ್ಥ-ಸಮರ್ಥವಾಗಿರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ ;
ಲ)
ಪ್ರಥಮಾರ್ಥದೊಳಂ ತತೀಯಾರ್ಥದೊಳಂ ಚತುರ್ಥ್ಯರ್ಥದೊಳಂ ಸಮು
ಚಯದಿ ಪಂಚಮ್ನರ್ಥದೊಳಂ ಧಿತೀಯೆಯಕ್ಕುಂ; ತತೀಯಾರ್ಥದೊಳ್ ಸಪ್ತಮಿ
ಚಿ ಸೆ ಅಂ ರೌ
ಯಕ್ಕುಂ; ಪಂಚಮ್ಯರ್ಥದೊಳ್ ತೆ ತೀಯೆಯಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಥಮಾರ್ಥದ ಧ್ವತೀಯಗೆ. -ನುಣ್ಬುಳ್ಳನೆಂಬಳ್ಲಿ ನುಣ್ಣನುಳ್ಳಂ ಎಂದಾಯಿತು.
ತ್ರತೀಯಾರ್ಥದ ಧ್ವಿಶೀಯೆಗೆ -ದೇವರಂ ಪೂವಿಂದರ್ಚಿಸಿದನೆಬಳ್ಲಿ [-ಪೂಜಿ
ಸಿದನೆಬಲ್ಲಿ] ಪೂವನರ್ಚಿಸಿದಂ ಏಂದಾಯ್ತು.
ಚತುರ್ಥ್ಯರ್ಥದ ದ್ವಿತೀಯೆಗೆ. ಪೊನ್ನಂ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನೆಂಬಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನಂ ಒಡ್ಡಿ
ಯಂ ಕೊಟ್ಟನೆದಾಯ್ಕು.
ಪಂಚಮ್ಯರ್ಥದ ಧ್ಹಿತೀಯೆಗೆ-ಮಾಣವಕನತ್ತಣ'ಂ ಕಾರ್ಯಮಂ ಬೆಸಗೊಂ
ಡನೆಂಬಲ್ಲಿ ಮಾಣವಕನಂ ಕಾರ್ಯಮಂ ಜಿಸಗೊಂಡನೆದಾಯ್ಕು. (0£ 8. 128).
ತೆತೀಯಾರ್ಥದ ಸಪ್ತಮಿಗೆ. -ಕೊಡಲಿಯಿಂ ಕಡಿದನೆಂಬಳ್ಲಿ ಕೊಡಲಿಯೊಳ್ಳಡಿ
ದನೆದಾಯ್ಕು; ಗದೆಯಿಂ ಪೊಯ್ದನೆಂಬಳ್ಲಿ ಗದೆಯೊಳ್ ಪೊಯ್ದನೆಂದಾಯ್ತು, ಕಿವಿ
ಯಿಂ ಕೇಳ್ದನೆಂಬಳ್ಲಿ ಕಿಪಿಯೊಳ್ ಕೇಳನೆಂದಾಯ್ಕು (68. ನ. 133).
ಪಂಚಮ್ಯರ್ಥ ದ ತ್ರತೀಯೆಗೆ. ಕೆಅಹಯತ್ನಣ'ಂ ಬಂದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಕೆಲಿಂ ಬಂದ
ನೆದಾಯ್ತು; ಕರಿಶಿರದತ್ತಣ್ಂ ಮುತ್ತೊಕ್ಕುಮೆಂಬಲ್ಳಿ ಕರಿಶಿರದಿಂ ಮುತ್ತೊಕ್ತುಮೆಂ
ದಾಯ್ಕು.
166 2ಅ. ೩೦೫. ವಿಭಕ್ಕಿಪಲ್ಲಟಿಂ, INTERCHANGES OF CASES,
ಮತ್ತಹಸ್ಮಿಗಳ ಮಷ್ಮಕದಿಂ ಬಿದಿರಿಂ ಫಂ
ದ್ರೋತ್ರಮಾಂಗದಿನಗುರ್ಪಿಪ ಪಂದಿಯ ಕೋಲ್ಕುಳಿಂ |
ಪತ್ತದಿಟ್ಟಗವಿಕುಂಜದೊಳೊಕ್ಕೆಳಮುತ್ತನಾ
ಯ್ದ್ಹುತ್ಕುಮಿರ್ಪ ಶಬರವಿಪ್ರಿಯಕಾಮಿನಿಯಕ್ಕಳಿಮ್ | ಮುಣಿವಿಭೂವಣನ್ರತ್ತಂ| 3)
ಆಲಿವರಲ್ಲ ಛಳುಮಿಂದ್ರಗೋಪಮುಂ ಸೂಸಿದುವಭ್ರದಿಂ ತಿಳಿಗೊಳದಿಂದೆ ಪಾ
ಆದುವು ಹಂಸಕುಳಂ. (606 8. 8. 116).
ಸೊತ್ರಂ.
ಕ ತಿಯುಕ್ಕೂ ಪ್ಯ್ಯುಯೊಳಂ
Further, instead ೮
0:6 6911016804 ಧ್ರ ಶೀಯೆಯೊಳಮಾ ಚತುರ್ಥಿ ಸಪ್ತಮಿಯೊಳ ಸಂ |
the Accusative, the
Dative is put; ins- ಗತಮಾ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟೋ
teadof the Locative ಚತುರ್ಥಿಗಳ್ ಪ್ರಥಮೆಯುಂ ದ್ವಿಶೀಯೆಯೊಳಕ್ಕುಂ | 136 ||
the Nominative,
Genitive and Dative appear; and instead of the Accusative the Nominative.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಕು
ಕೃತಿಯುಕ್ಕಂ ಷಷ್ಟಿಯೊಳಂ ದ್ರಿತೀಯೆಯೊಳಂ ಆ ಚತುರ್ಥಿ; ಸಪ್ತಮಿಯೊಳೆ ಸಂಗತಂ ಆ
ಥಮಾಷಷ್ಟೀಚತುರ್ಥಿಗಳ್; ಪ್ರಥಮೆಯುಂ ದ್ವಿತೀಯೆಯೊಳ್ ಅಕ್ಚುಂ.
ಜಿ
ವ್ವ ಅ
ಅನ್ನಯಂ.
ಷಪ್ಟಿಯೊಳಂ ದ್ರಿತೀಯೆಯೊಳೆಂ ಆ ಚತುರ್ಥಿ ಕೃತಿಯುಕ್ತಂ; ಸಪ್ತಮಿಯೊಳೆ ಆ ಪ್ರಥಮಾಷ
ಪ್ಟೀಚತುರ್ಥಿಗಳ್ ಸಂಗತಂ; ದ್ದಿತೀಯೆಯೊಳ್ ಪ್ರಥಮೆಯುಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಷಷ್ಟಿಯೊಳಂ-ಷಷ್ಟೀವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯುಂ; ದ್ವಿತೀಯೆಯೊಳಂ-ದ್ವಿತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯುಂ;
ಆ ಚತುರ್ಥಿ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿ; ಕೃತಿಯುಕ್ತಂ-ಕಾವ್ವ ಯುಕ್ತಂ ಅಪ್ಪುದು; ಸ
ಪ್ರಮಿಯೊಳೆ-ಸಪ್ತಮಾವಿಭಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿಯೆ; ಆ ಪ್ರಥಮಾಷಷ್ಟೀಚತುರ್ಥಿಗಳ್-ಆ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿ
ಷಷ್ಟೀವಿಭಕ್ಕಿ ಚತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್; ಸಂಗತಂ-ಸಂಗತಂಗಳ್ ಅಪ್ಪುವು; ದ್ರಿತೀಯೆಯೊಳ್-ದ್ವಿ
ತೀಯಾವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರಥಮೆಯುಂ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ಕಿಯುಣ ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಪ್ಪಿಯೊಳಂ ಧ್ವಿಶೀಯೆಯೊಳಂ ಚತುರ್ಥಿಯಕ್ಕುಂ; ಸಪ್ತಮಿಯೊ
ಪಪ್ಪಿ ಚತುರ್ಥಿಯಕ್ಕುಂ; ಧ್ವಿತೀಯೆಯೊಳ್ಳ ಥಮೆಯಕುಂ.
ಠ್ ಅ ಯೃ ಸ
1) Called also ಕಳಾಭಾಸಣವ್ಳ ತ್ರೃಂ; 38 is 4 (1708: ೨| ಲಿ | ಟಟ | vul—uul—u— ||
ಥಮೆ
ಛ
ಲ
ಲ
ವಚನಪಲ್ಲಓಂ, INTERCHANGES OF NUMBER
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪ್ರಯ ಚತುರ್ಥಿಗೆ -ನಾಡೊಡೆಯಂ, ನಾಂಣ್ಕೊಡೆಯಂ (6. 8. 114); ಕೊ
ಡೆಯೊಡೆಯಂ, ಕೊಡೆಗೊಡೆಯಂ; ಎರ್ದೆಯಾಣ್ಯಂ, ಎರ್ದೆಗಾಣ್ವಂ.
ಧ್ವಿತೀಯೆಯ ಚತುರ್ಥಿಗೆ. ಶಿಷ್ಯನಂ ಕಲ್ರಿಸಿದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಶಿಪ್ಯಂಗೆ ಕಲ್ರಿಸಿದಂ; ಆಕೆ
ಯಂ ತಿಳಿಪಿದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ತಿಳಪಿದಂ. ' |
ಸಪ್ತಮಿಯ ಪ್ರಥಮೆಗೆ-“ಒಂದು ದವಸಯೊಳ್ಳಂದನೆಂಬಲ್ಲ ಒಂದು ದಿವಸಂ
ಒಂದಂ. |
ಸಪ್ತಮಿಯ ಪಖ್ಯಗೆ-ಚಾಗಿಗಳೊಳ್ ಬಲ್ಲಹಂ, ಚಾಗಿಗಳ ಬಲಂ; ಈವರೊ
ಳೇವ, ಈವರ ದೇವಂ; ರಸಿಕರೊಳ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ರಸಿಕರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ.
ಸಪ್ತಮಿಯ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ತಾವರೆಯೊಳ್ ಪುಟ್ಟಿದನೆಂಬಲ್ಲಿ ತಾವರೆಗೆ ಪುಟ್ಟಿ
ದಂ; ಬಿಂಬದೊಳ್ ತೇಜಂ, ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ತೇಜಂ; ಅಲರೊಳ್ ಬೆಳ್ಳೆ ಬಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಗೆ ಬೆಳ್ಳು.
ದ್ಹಿತೀಯೆಯ ಪ್ರಥಮೆಗೆ-“ಒಂದು ವರ್ಷಮನಿರ್ದಂ, ಒಂದು ವರ್ಪಮಿರ್ದಂ.
ಇಂತು ನುಡಿವ ಬಿನ್ನಣಓಂ ಕಾರಕಮಂ ನಿಯತಾರ್ಥಮೆಂದಬ್ವುದು.
ಸ
ಸೂತ್ರಂ,
Nouns of race ಅಕ್ಕುಂ ಜಾತಿಯೊಳೇಕ
(ಹಾಕಿ, 01% ತ್ವಕ್ಕೆ ಬಹುತ್ನಂ ಬಹುತ್ತದೆಡೆಗೇಕತ್ತಂ |
nouns) and others ಇ
ದ್ pC
are often put in ಪೂಕ್ಸು ವಿಶೇಷಣಮಕ್ಕುಂ
the Singul ith
ರ ಮೊಕ್ಕಳಮಾ ಜಾಶಿಯಲದಲಿಯುಮೆಂಬರ್ ॥ 187 |
their Verb in the > ಬಣ
Plural, and the Subject (being Neuter) in the Plural is frequently, followed by its Adjective (ವಿಶೇ
So) in the Singular.
ಪದಚೇದಂ.
Kd
ಅಕ್ತುಂ ಜಾತಿಯೊಳ್ ಏಕತೃಕ್ಕೆ ಬಹುತ್ರಂ; ಬಹುತ್ವದ ಎಡೆಗೆ ಏಕತ್ವಂ ಪೂಕ್ತು, ವಿಶೇಷಣಂ
ಅಕ್ಕುಂ, ಮೊಕ್ಸಳಂ ಆ ಜಾತಿ ಅಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಎಂಬರ್.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಜಾತಿಯೊಳ್ ಎಕತ್ವಕ್ವ ಬಹುತ್ತಂ ಅಕ್ತುಂ; ಮೊಕ್ಳಳಂ ಆ ಜಾತಿ ಅಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಬಹುತ್ವದ
ಎಡೆಗೆ ಏಕತ್ವೆಂ ಪೊಕ್ತು, ವಿಶೇಷಣಂ ಅಕ್ಯುಂ ಎಂಬರ್.
ಟೀಣು.
ಜಾತಿಯೊಳ್-ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ; ಏಕತ್ವ ಕೈ-ಎಕವಚನಕ್ಕೆ; ಬಹುತ್ವೆಂ-ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಬಹುವಚ
WE dU ೧೫, : ವಚನನ್ಸಿಶ್ಚಯಂ, ೫೮1೫8೩ ೫೭೫೦.
ನಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಮೊಕ್ಕಳಂವೆಗ್ಗಳವಾಗಿ; ಆ ಜಾತಿಯಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ-ಆ ಜಾತಿಯಲ್ಲದ
ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯುಂ; ಬಹುತ್ವದ ಬಹುವಚನದ; ಎಡೆಗೆಸ್ಡಾನಕ್ಕೆ; ಏಕತ್ರೆಂ-ಏಕವಚನಂ; ಪೊಕ್ತು-
ಪ್ರವೇಶವಾಗಿ; ವಿಶೇಷಣಂ-ವಿಶೇಷಣಂ; ಅಕ್ತುಂ-ಅಪುದು; ಎಂಬರ್ರ್ಪೇಳ್ರರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಜಾತಿಯೊಳೆಕವಚನಮಿರ್ದಂ ಬಹುವಚನಮಂ ಪೇಲ್ದುದು; ಅದುಕಾರಣಂ
ಕ್ರಿಯಾಪದ ಬಹುವಚನಮಾಗಲಾರ್ಪುದು. ಜಾಶಿಯಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಬಹುವಚನ
ಕ್ವೇಕವಚನಂ ವಿಶೇಪಣಮಾಗಿ ಪೊಕ್ಳು, ಬಹುವಚನಮುಂ ಪೇಬ್ದುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಜಾತಿಗೆ -ಆನೆ ನೂಂಕಿದುವು, ಆನೆಗಳ್ಯೂಂಕಿದುವು; ಕುದುರೆ ಏಖ್ದುಪು, ಕು
ದರೆಗಳೇಉದುವು; ಕಾಲಾಳ್ಸವಿದುವು, ಕಾಲಾಳ್ಗ ಛ್ ತವಿದುಪು.
ಜಾಶಿಯಲ್ಲದಲ್ಲಿಗೆ-ಮಹೇಂದ್ರಮಹದಬ್ಯೈಶ್ಲ ರ್ಯಂಗಳಿವೆಲ್ಲಮುಧ್ರುವಂ, ಇವೆಲ್ಲ
ಮಧ್ಯ ವಂಗಳ್; ಮನಂ ಸಂಚಲಮಾದುವು, ಮನಂಗಳ್ ಸಂಚಲಂಗಳಾದುವು.
ತ್ರಿಭುವನಮು ಪೇಟಸ್ತೊಡಂ ಕನ್ನಡದೊಳ್ ತ್ರಿಭುವನಂಗಳನಲಕ್ಕುಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
But whenever ಏಕತೆಯೆ ತನಗೆ ಬಹುತೆಯ
an action-defining ನಾಕರಿಸದ ತಿ 3 ವಿಶೇಷ ೧9 ಮುಖದಿಂ |
nಂun (ಕಾರಕ೦ಂ, ನ.
93), belonging to ಬಲ ಕಾರಕಮೇಕತ್ತಮ
11608600190, ನತತ್ರಮನಾ ಕ್ರಿಯಾಪದು ಪಡೆಯಲೊಡಂ || 188 |
and an accompa-
nying Adjective stand in the Singular, and also whenever such a noun and its Predicate (ಕ್ರಿ
ಯಾಪದ೦) stand in the Singular, the Substantive (ವಿಶೇಪ್ಯ೦) always conveys the meaning of the
Singular. — For the two Pronouns ಅದು and ಇದು (8. 78) the forms ಆಆ'' and us” are often
substituted, and these can be put also before Collectives which stand in the Plural or express
the sense of the Plural (cf, S. 169).
ಪದಜೆ (ದಂ.
೪
ಏಕತೆಯೆ, ತನಗೆ ಬಹುತೆಯಂ ಆಕರಿಸದು, ಜಾತಿ ತಾಂ--ವಿಶೇಷಣಮುಖದಿಂದೆ ಆ ಕಾರ
ಕಂ ಏಕತ್ರಮಂ, ಏಕತ್ಸಮಂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಪದಂ ಪಡೆಯೆಲೊಡಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ವಿಶೇಷಣಮುಖದಿಂದೆ ಆ ಕಾರಕಂ ಏಕತ್ವಮಂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಪದಂ ಏಕತ್ವಮಂ ಪಡೆಯಲೊ
ಡಂ ಜಾತಿ ತಾಂ ಏಕತೆಯೆ; ತನಗೆ ಬಹುತೆಯಂ ಆಕರಿಸದು.
ವಚನಂ, FURTHER REMARKS ON NUMBER.
ಟೀಕು.
ವಿಶೇಷಣಮುಖದಿಂಡೆ-ವಿಶೇಷಣದ ಮುಖದಿಂದೆ; ಆ ಕಾರಕಂ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಕಾರಕ
ಪದಂ; ಏಕತ್ತಮಂ-ಏಕವಚನಮಂ ಪಡೆಯಲೊಡನೆ; ಆ ಶ್ರಯಾಪದಂ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕ್ರಿಯಾ
ಪದಂ; ಏಕತ್ತಮಂ-ಏಕವಚನಮಂ; ಪಡೆಯಲೊಡಂ-ಪಡೆಯಲೊಡನೆ; ಜಾತಿ-ವಿಶೇಷ್ಟ ವಾದ
ಜಾತಿ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಏಕತೆಯೆ=-ಏಕವಚನವೆ ಅಪ್ಪುದು; ತನಗೆ-ವಿಶೇಷ್ಕವಾದ ಜಾತಿ ತನಗೆ; ಬ
ಹುತೆಯಂ-ಬಹುವಚನಮಂ; ಆಕರಿಸದು-ಅಂಗೀಕರಿಸದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವಶೇಪಣಮಾಗಿ ಕಾರಕಮೇಕವಚನದೊಳರ್ದೊಡಂ ಕ್ರಿಯಾಪದನೇಕವಚನ
ದೊಳಿರ್ದೊಡು ವಿಶೇಷ್ಠಮಪ್ಪ ಜಾತಿಗೇಕತ್ತಮಲ್ಲದೆ ಬಹುತ್ತಮಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಾರಕಕ್ಕೆ-ಇಂತುಟಾನೆ; ಇಂತುಟು ಕುದರೆ.
ಕ್ರಿಯೆಗೆ -ನಡೆದುದು ಹಸೆ ಕೇಗಿದುದು ಸೋಗೆ; ಉಲಿದುದು ಕೋಗಿಲೆ; ಪಾ
ಡಿದುದು ತುಂಜಿ.
ಅದು ಇದು ಎಂಬೇಕವಚನಕ್ಕೆ ಆ ಈ ಖಂಬಾದೇಶಮಾಗಿ, ಜಾತಿಯ ಏಕವ
ಚನಕ್ಕೆ ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಬಹುವಚನಮುಂಟು--ಆಯೆರಳೆ ಪೋದುವು; ಈ ಪುಲ್ಲೆ ಬಂ
ಮು.
ಸೂತ್ರಂ.
When, however ನೀನಖ' ಸಂಖ್ಯೇಯದ ಸಂ
nouns of a Nume- ಖ್ಯಾನದ ದೊರೆವೆತ್ತ ಭಾವದೆತತೆ ಬಹುತಾ |
rical charactor (ಸಂ ಸ
ಜ್ಞೇಯಂ), Nume- ದೀನಂ ವಿಶೇಷಣ: ಬಹು
ಸಿ ತಾನತಮೆ ವಿಶೇಷ್ಯಮೇಕವಚನಮೆಯಕ್ಕುಂ | 139 |
ing the Natural condition of objects (ಭಾವ೦) are in the Singular, they always have the sense
of the Plural. Such Substantives in the Singular may be accompanied by Adjectives in the Plural.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನೀಂ ಅಲ! ಸಂಖ್ಯೇಯದ ಸಂಖ್ಯಾನದ ದೊರೆವೆತ್ತ ಭಾವದ ಏಕತೆ ಬಹುತಾಧೀನಂ; ವಿ
ಶೇಷಣಂ ಬಹುತಾನತಮೆ, ವಿಶೇಷ್ಯಂ ಏಕವಜಚನಮೆ ಅಕ್ವುಂ.
ಅನಯ ೦,
ಸಂಖ್ಯೇಯದ ಸಂಖ್ಯಾನದ ದೊರೆವೆತ್ತ ಭಾವದ ಏಕತೆ ಬಹುತಾಧೀನಂ, ನೀಂ ಅಬೀ! ವಿ
ಶೇಷಣಂ ಬಹುತಾನತಮೆ, ವಿಶೇಷ್ಯಂ ಏಕವಚನಮೆ ಅಕ್ಕುಂ.
170 2ಅ. ೩೦೫. ವಿಶೇಷಣಾನಯಿಸಾಕಾರಂ, PARSING OF ADJECTIVES.
ವ್ರ ಶ್ರ
ಟೀಕು.
ಸಂಖ್ಯೇಯದ_ಸಂಖ್ಯಾವಸ್ತುಗಳ; ಸಂಖ್ಯಾನದ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳ; ದೊರೆವೆತ್ತ ಭಾವದ
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವಡೆದ ಭಾವದ; ಐಕತೆ-ಏಕವಚನಂ; ಬಹುತಾಧೀನಂಬಹುವಚನದಾಧೀನಂ ಅಪ್ಪದು;
ನೀಂ-ನೀಂ; ಅಯ ತಿಳಿ; ವಿಶೇಷಣಂ-ವಿಶೇಷಣಪದಂ; ಬಹುತಾನತರ್ಮೆಬಹುವಚನದಾಧೀನ
ವೆ; ವಿಶೇಷ್ಯಂ-ವಿಶೇಷ್ಯಪದಂ; ಏಕವಚನಮೆ-ಏಕವಜನವೆ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸುಖ್ಯಾವಸ್ಸುಸಿನೊಳಂ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ ಭಾವದೊಳಂ ನೆಲಸಿದೆತವಚನಂ ಬ
ಹುವಚನಮೂ ಪೇಬ್ದುದು; ವಿಶೇಪಣಂ ಬಹುವಚನಮಾಗಲೊಡಂ ಖಿಶೇಷ್ಟಮೇಕವ
ಚನಮಾಗಲಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
(ಯಕ್ಕ-ಪತ್ತು ಡೆಸ್ಕ ಪತ್ತು ದೆಸೆಗಳ್; ಮೂಲೋಕಂ, ಮೂಲೋಕಂಗ
ಸಂಖೆ
ಭೆ
ಛ್ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಂ, ನಾಲ್ಕು ಯುಗಂಗಳ್; (೬008 ತ್ರಿಭವನಂಗಳ್ 866 8.
a |
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಒಂದು ನಾಲ್ಕು, ಒಂದು ನಾಲ್ಬುಗಳ್, ಬರಡೈದು, ಬರಡೈದುಗಳ್;
ಸ್ರ
ಪತ್ತು ನೂಲು, ಪತ್ತು ನೂಯುಗಳ್.
ಭಾವಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣ ಳ ಹೂರ್ಪು, ಕಣ್ಣ ಛಳ ಕೂರ್ಪೆಗಳ್; ಪೂಗಳ ಬೆಳ್ಳು ಪೂಗಳ ಬೆ
ಛ್ಪುಗಳ್; ಕುರುಳ್ಗ ಛ ಕರ್ಪು, ಕುರುಳ್ಳಳ ಕಪರ್ಪಗಳ್.
ವಿಶೇಷ್ಯದೇಕವಚನಕ್ಕೆ..ನೇರಿದುವು ಬೆರಲ್; ತೋಉ*ದುವು [Also in M. A.]
ಜಘನಂ; ಬಟ್ಟದುವು ಮೊಲೆ. (0£ ನ. 71).
ಹಾನಿ
ಸೂತ್ರ.
Adjectives which ಖದಿತವಿಶೇಪಣಪದಮವು
have the fom 0 ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿಗಳನಾಂತು ವಾಕ್ಲದ ಮೊದಲೊಳ್ |
the Nominative, 1
whereas their res- ಪದವೆತ್ತುವಗುಕಾರಕ
೫60039 ನಂ- ಪ್ರಥದ ವಿಭಕ್ತಿಯನೆ ತಳೆವುವವಯಮುಖದೊಳ್ ॥ 140 |
tives appear in ಅಂ
other cases, receive, in parsing (ಅನ್ಸ್ೂಕಾರಂ), the case of their Substantives,
ಇವಿ ಮ
ಪದಚೀೇದಂ.
ದಚ್ಛ್ರೀ
ವಿದಿತವಿಶೇಷಣಪದಂ ಅವು ಮೊದಲ ವಿಭಕ್ತಿಗಳಂ ಆಂತು, ವಾಕ್ಯದ ಮೊದಲೊಳ್ ಪದ
ವೆತ್ತು, ಉವು ಅಗ್ರಕಾರಕಪದದ ವಿಭಕ್ತಿಯನೆ ತಳೆವುವು ಅನ್ಹಯಮುಖದೊಳ್.
ಕ್ರಿಯಾಪದಲಿಂಗಂ, GENDER OF 7೫೫ PREDICATE.
ಅನ್ಫಯೆ ೦,
ಉವು ಅನ್ವಯಮುಖದೊಳ್ ಅಗ್ರಕಾರಕಪದದ ವಿಭಕ್ತಿಯನೆ ತಳೆವುವು. ಉಳಿದದು ಯ
ಥಾನ್ವ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ವಿದಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾದ; ವಿಶೇಷಣಪದಂ-ವಿಶೇಷಣಪದಂಗಳ್; ಮೊದಲ ವಿಭಕಿ ಕೈಗಳಂ-ಪ್ರಥ
ಮಾವಿಭಕ್ಕೆಗಳೆಂ; ಆಂತುತಾಳ್ವು; ವಾಕ್ಯದ-ವಾಕ್ಯಂಗಳ; ಮೊದಲೊಳ್-೮ದಿಯಲ್ಲಿ; ಪದವೆ
ತ್ಕುನಪದವಾಗಿ; ಉವು-ಆ ಪ್ರಥಮಾಂತವಾದ ಪದೆಂಗಳ್; ಅನ್ವಯಮುಖಬದೊಳ್-ಅರ್ಥದ ಮು
ಖದಲ್ಲಿ; ಅಗ್ರ-ತುದಿಯ; ಕಾರಕಪದದ-=ಕಾರಕವಾದ ಪದದ ವಿಭಕ್ತಿಯನೊವಿಭಿಕ್ಕಿಯರ್ಥವನೆ;
ತಳೆವುವು-ಧರಿಸುವುನು.
ವೃತ್ತಿ.
ವಿಶೇಪಣಪದುಗಳ್ಳ ಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯಂ ಪಡೆದು, ವಾಕ್ಯದ ಮೊದಲೊಳಿರ್ದು,
ಅನ್ಜಯಿಸುವಲ್ಲಿ ತುದಿಯ ಕಾರಕಪದದ ವಿಭಕ್ತಿಯನೆ ತಳಿವುವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮೀರನುದಾರಂಶುಚಿಗಂ
ಭೀರಂನಯಶಾಲಿಕ್ಟಿದುಪೊತ್ತರಡೇವು |
ಗಾರೆಜಿಗರ್ಧಪತುಂಗಂಗೆ (ಎಂಬ ಕಂದಭಾಗಶೊಳ್ಳ)
ವೀರಂಗೆ ಉದಾರಂಗೆ ಶುಚಿಗೆ ಗಂಭೀರಂಗೆ ನಯಶಾಲಿಗೆ ಕೈದುವೊತ್ತರದೇವಂ
ಗೆ ನಪತುಂಗಂಗೆ ಆರೆಜಗರೆಂಬುದನ್ಹಯಂ 4. 8. 8. 75).
ಸಂಗರಸತ್ತ, ೦ಕುರುರಾಜಂಕರ್ಣಂಗೆ (ಉಂಬಲ್ಲಿ) ಸಂಗರಸತ್ವ ೦ಗಂ ಕುರುರಾಜಂಗಂ
ಕರ್ಣ ೦ಗಮೆಂಬುದನ್ದ್ನ ಯಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
ಕೂಡಿ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳೆಂದುಂ
When Subjects
ofdifterentgenders ಕೂಡದು ಲಿಂಗತ್ರ ಯಕ್ಕೆ ತರತಮಭಾವಂ |
have one Predicate
(which must be in ನೀಡುಂ ವಾಕ್ಯದ. ಜ್
tho Plural, 8. 142), ಕೂಡಿರ್ದದದಾವುದದುವೆ ಮುಖ ಮೆನಿಕ್ಕುಂ | 141 |
it cannot be said ಬ್ರ
that one gender is domineering over the other; in sucha case the Predicate simply conforms
itself to the gender of the Subject last in place. (cf. 8. 228),
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಕೂಡಿ ನುಡಿವ ಎಡೆಯೊಳ್ ಎಂದುಂ ಕೂಡದು ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ ತರತಮಭಾವಂ; ನೀಡುಂ
ವಾಕ್ಯುದ ಕಡೆಯೊಳ್ ಕೂಡಿ ಇರ್ದುದು ಅದು ಆವುದು, ಅದುವೆ ಮುಖ್ಯಂ ಖನಿಕ್ಟುಂ.
LLL
172 26. ೩೦೫. ಕ್ರಿಯಾಪದವಚನಂ, NUMBER OF THE PREDICATE.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಕೂಡಿ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್ ಎಂದುಂ ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ ತರತಮಭಾವಂ ಕೂಡದು; ನೀಡುಂ ವಾ
ಕ್ಯದ ಕಡೆಯೊಳ್ ಕೂಡಿರ್ದುದು ಅದು ಆವುದು, ಅದುವೆ ಮುಖ್ಯಂ ಖನಿಕ್ಟುಂ.
ಟೀತು.
ಕೂರ್ಡಿಒಂದಾಗಿ; ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್-ಪೇಳ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಎಂದುಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಲಿಂಗತ್ರ
ಯಕ್ಕೈ-ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಂನಪುಂಸಕಂಗಳೆಂಬ ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ; ತರತಮಭಾವಂ-ತಾರತಮ್ಯಭಾವಂ; ಕೂಡ
ದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗದು; ನೀಡುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ವಾಕ್ಯದ್ದವಾಕ್ಯಂಗಳ; ಕಡೆಯೊಳ್-ಅಂತ್ಯ
ದಲ್ಲಿ; ಕೂಡಿರ್ದುರ್ದುಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರ್ದುದು; ಅದು-ಅದು; ಆವುದು-ಆವುದು; ಅದುವೆ-ಆ
ಲಿಂಗವೆ; ಮುಖ್ಯಂ-ವಿಶೇಷಂ; ಎನಿಕ್ಟುಂ-ವನಿಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ನ್ ದ್ರೆ |
ಕೂಡಿ ನುಡಿವ ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮೊಳ್ಳುಖ್ಯತೆಯಮುಖ್ಯತೆಯುಮಿಲ್ಲ; ಪಾಕ
ಭ್ರ
ದ ಕಡೆಯೊಳಾವ ಅಲಂಗಮಿರ್ದೊಡದುವೆ ಮುಖ್ಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸೇನೆಯುಮರಸಿಯುಮರಸನುಂ ಬಂದರ್; ಆನೆಯುಮರಸನುಮರಸಿಯುಂ ಬಂ
ದರ್; ಅರಸನುಮರಸಿಯುಂ ಬಂದರ್; ಅರಸನುಂ ಅರಸಿಯುಂ ಚತುರಂಗಬಲಮುಂ
ಬಂದುವು (--ಬಂದುದು ಉಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ).
ಸೂತ್ರಂ.
ವೃವಹರಿಸುವಿನು ಪ್ರಥಮೈೆ
The Verb at ಬ್ರ
the end of a sn- ಕವಚನಮು ಪಲವನೋದಿ ಮಾಕ್ಸದ ನಿರ್ವಾ |
tence (ವಾಕ್ಯಾನಿರ್ವಾ ಭ್ರ
ಹಂ) preceded by ಹವನಳವಡಿಪೆಡೆಯೊಳ್ಳುಗಿ
ದ ಸುವರ್ಕ್ರೀಯಾನೇಕವಚನಮಂ ಮಾರ್ಗವಿದರ್ | 142 |
the form of the Plural by way of supplying (or inference, ಅಧ್ಯಾಹಾರಂ).
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ವ್ಯವಹರಿಸುವಿನಂ ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ ಪಲವಂ ಓದಿ ವಾಕ್ಯದ ನಿರ್ವಾಹವಂ ಅಳವಡಿಪ
ಎಡೆಯೊಳ್ ಪುಗಿಸುವರ್ ಕ್ರಿಯಾನೇಕವಚನಮಂ ಮಾರ್ಗವಿದರ್.
ಅನ್ಭುಯಂ.
ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ ಪಲವಂ ಏದಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವಿನಂ ವಾಕ್ಯುದ ನಿರ್ವಾಹವಂ ಅಳವಡಿ
ಪೆಡೆಯೊಳ್ ಕ್ರಿಯಾನೇಕವಚನಮಂ ಮಾರ್ಗವಿದರ್ ಪುಗಿಸುವರ್.
ಅವಮವಳಾದಿಗಳ್, 088 OF SOME PRONOUNS.
ಟೀಕು.
ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಮಂ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯ ಏಕವಚನಮಂ; ಪಲವಂ-ಹಲವಂ; ಓದಿ=ಹೇ
ಛಿ; ಮ್ಯವಹರಿಸುವಿನಂ-ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿರೆ; ವಾಕ್ಯದ-ವಾಕ್ಯಂಗಳ; ನಿರ್ವಾಹವಂಣನಿರ್ಣಯಮಂ;
ಅಳವಡಿಪೆಡೆಯೊಳ್-ಅಳವಡಿಸುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಕ್ರಿರ್ಯಾಕ್ರಿಯಾಪದದ; ಅನೇಕವಚನಮಂ-=ಬ
ಹುವಚನಮಂ; ಮಾರ್ಗವಿದರ-ವೈಯಾಕರಣಮಾರ್ಗವಿದರ್ ಪುಗಿಸುವರ್-ಪ್ರವೇಶವಂ ಮಾ
ಡುವರ್.
ಮತ್ತಿ.
ವಂ
ಪ್ರಥಮ್ಮೆಕವಚನಮ ಮೊದಲೊಳ್ಳಲವಂ ಪೇಲ್ತು, ವಾಕ್ಫನಿರ್ವಾಹದೊಳ್
ಕ್ರೆಯಾಬಹುವಚನಮಂ ಪೊಗಿಸುವರ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅವತಂಸೋತ್ರಲ-ತಾಡನಂ, ಕನಕ-ಕಾಂಚಿೀ-ಬಂಧನಂ, ನೂಪುರಾ
ರವ-ರುಂಕಾರಿತ-ಚಾರು-ವಾಮ-ಚರಣಣಾಘಾತಂ, ಚಲದ್ಭೂ ತರಿ |
ಔ್ರು-ವಿಭಾಗೋತ್ಕಟ- ತರ್ಜನಂ, ತರಳತಾ-ತಾಮ್ರಾಧರಂ ಚತ್ರಿಗೆ
ತ್ಲುವಲಂಪು ಪ್ರಣಯ-ಪ್ರಕೋಪ-ಸಮಯ-ಪ ್ರಾರುಭದೊಳ್ಳಾಂತೆಯಾ (|
ಮತ್ತೇಭನಿಕ್ರೀತವ್ರಾತ್ತಂ || ೨
ಚಕ್ರಿಗಿತ್ತುವು ಅಲಂಪಂ ಉಂಬಳಿ ಇವೆಲ್ಲಮೆಂಬುದಧ್ಯಾಹಾರಮಾಗಿ (-ಅಧ್ಯಾ
ಹಾರ್ಯಮಾಗಿ) ಬಹುವಚನಂ ಸಲ್ಲುದು.
ಸೂತ್ರಂ.
0 ಅವನವಳದೆಂಬಿವಿರ್ದಂ
ನ. 150; 154), ಅಡು ತೆವೊಲಿರ್ದಪ್ರವಾವನಾವಳಾವುದು ತಾನೆ |
(8. 188) may, in the
logical connexion ಬಿವವು ಪಾರದೆ ನಿಲಲಜು
of words (ಅನ್ನೇ ಯವನ್ಹಯು ತಾಗುವಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಕ್ಯೋವಿದರಿಂ | 148 ||
ಯಂ), stand by
themselves (at the end of a relative-demostrative compound or where such a compound might
be construed, cf. 8, 78); but ಆವಂ, ಆವಳೆ, ಆವುದು (08. 8, 151), where they occur in such a con-
nexion, require a following ಅವ೦, ಅವಳೆ, ಅದು. his 1888 rule holds good also, in its way,
7988141೧ ಶಾನು.
ಪದಚೆ ಪಂ]
ಅವಂ ಅವಳ್ ಅದು ಎಂಬ ಇವು ಇರ್ದ 1 ಇರ್ದಪ್ರವು; ಆವಂ ಆವಳ್ ಆವುದು
ತಾಂ ಎಂಬ ಇವು ಅವಂ ಪಾರದೆ, ನಿಲಲ್ ಅಲ್ಯವು, ಅನ್ವಯಂ ತಾಗುವಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಟೋವಿದರಿಂ.
1) This is 4 times: ಬರು ದದ | ಎಂ ರರು | ರುದ | ಟುಟ | ಎಷ ಎಇ | ಟ್ರ | Ul
174 2ಅ. ೩೦೫. ಏಕವಚನಂ, SINGULAR INSTEAD OF THE PLURAL.
ಅನ್ವಯೆಂ.
ವಾಕ್ರೋವಿದರಿಂ ಅನ್ವಯಂ ತಾಗುವಲ್ಲಿ. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ವಾಕ್ಚೋವಿದರಿಂ-ವಾಕ್ಟ್ರೌಢರಿಂದೆ; ಅನ್ಹಯಂ ತಾಗುವಲ್ಲಿ-ಸಂಘಟನೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ; ಅವಂಣ
ಅವನೆಂದು; ಅವಳ್-ಅವಳೆಂದು; ಅದು-ಅದೆಂದು; ಎಂಬಿವುಎಂಬೀ ಪದಂಗಳ್; ಇರ್ದಂತೆವೊ
ಲ್-ಐರ್ದ ಹಾಂಗೆ; ಇರ್ದಪುವುಎಇರುತಿರ್ಪುವು; ಆವಂ-ಆವನೆಂದುಂ; ಆವಳ್-ಆವಳಿಂದುಂ;
ಆವುರ್ದುಲವುದೆಂದುಂ; ತಾಂ-ತಾನೆಂದುಂ; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಪದಂಗಳ್; ಅವಂ-ಆ ಪದಂಗಳಂ;
ಪಾರದೆ-ಬಯಸದೆ; ನಿಲಲಬ್ಯವು-ಇರಲಬೀಯವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅವಂ ಅವಳ್ ಅದು ಖಂಬಿವನ್ಹಯಸ್ಸತಂತ್ರಂಗಳ್; ಆವಂ ಆವಳ್ ಆವುದು ತಾ
ನೆಂಬಿಪು ಅವಂ ಅವಳ್ ಅದು ಎಂಬಿವು ಪಾರದೆ ಅನ್ಹಯಿಸಿ ಕೊಳಲಜ್ ಯಮಾಗಿ,
ಪರತಂತ್ರಂಗಳ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸ್ಪತಂತ್ರಾನ್ಹ ಯಕ್ಕೆ-ಪೊನ್ನುಳ್ಳವನೆ ಕುಲೀನನೆದೊಡೆ, ಆಮ ಪೊನ್ನುಳ್ಳವನೆಕು
ಲೀನನೆನವೇಡ; ಸೊಬಗುಳ್ಳವಳೆ ಪೆಣ್ಣೆಂದೊಡೆ, ಅವಳ್ ಸೊಬಗುಳ್ಳವಳೆ ಪೇಳ್ಣ್
ನವೇಡ; ಅದೆ ರೂಢಮೆಂದೊಡೆ, ಆವುದು ರೂಢಿಯನುಳ್ಳದದುವೆ ಲೇಸೆನವೇಡ.
ಪರತಂತ್ರಾನ್ಹಯಕ್ಕೆ..ಆವನಧಿಕಪುಣ್ಯನವನೆ ಸವ್ಯಂ; ಆವಳ್ ಪತಿವ್ರತೆಯವ
ಅ ಮಾನ್ಯೆ; ಆವುದು ಚಲ್ಲಾದುದದು ದರ್ಶನೀಯಂ;--ತಾನವು ಚದುರಂ; ತಾನವ
ಳ್ ಚದುರೆ; ತಾನದು ಪಿರಿದು. ಇದು ಮಾಕಾ ನ್ಹಯಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಯುಗಳಾರ್ಥದ ಬಹುವಚನ
In words denot-
138 aPair (ಯುಗ ಕ್ಫೊಗೆತಂದಾವಿಪ್ಪಲಿಂಗದೆಡೆಗೇಕತ್ತಂ |
ಳಾರ್ಥಂ) and in ರ್ 1) ಗ ಸಂ
words of All-enter- ನೆಗೇಪ್ಗಿಂ ಕ್ರಯಾವಿಶೇಪಣ
inex (ಲೆವಿಪ, RA
8 (ಲನಿಷ್ಟಅಿಂಸಂ) ಮೃಗಲದೆ ನಿಂದೆಡೆಗಮಜ್ವರಿಂದೇಕತಂ ॥ 144
theSingularis used ಅಂ
instead of the Plural. Adverbs (ಕ್ರಿಯಾವಿಕೇಪಣಿಂ, although they may have a Plural sense for
the variety of manner possibly included in them) stand in the Singular.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಯುಗಳಾರ್ಥದ ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ ಒಗೆತಂದ ಆವಿಷ್ಟಲಿಂಗದ ಎಡೆಗೆ ಏಕತ್ವಂ ನೆಗಲ್ಗಿಂ; ಕ್ರಿ
ಯಾವಿಶೇಷಣಂ ಅಗಲದೆ ನಿಂದೆಡೆಗಂ ಅಲ್ವರಿಂದೆ ಏಕತ್ಟಂ.
1) This also is an instance of pg o; vide the end of S. 36.
ಏಕವಜಚನಂ, SINGULAR INSTEAD OF THE PLURAL.
ಯಥಾನ್ಕಯಂ.
ಟೀಕು.
ಯುಗಳಾರ್ಥದ-ಎರಡು ವಸ್ಕುವಿನರ್ಥದ; ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ- ರಬಹುವಚನಕ್ಕೆ; ಒಗೆತಂದ=ಹು
ಟ್ಟಿ ಬಂದ; ಆವಿ ವಿಷ್ಟ ಲಿಂಗದ= ಆವಿಷ್ಟ ವೆಂಬ ಲಿಂಗದ (08 ೩ noun in which, as it all genders
and numbers are ಚ ನಕ್ಕೆ; ಏಕತೆ ಶ್ರಂಐಕವಚನಂ; ನಗರ ನ ೧ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವ
ದು; ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಂ-ಕ್ರಿ ಜಟ ಗ ನಿಂದೆಡೆಗಂ-ನೆಲೆಗೊಂಡ ಸ್ಥಾ
ನಕೆ ಯುಂ; ಅಯೌವರಿಂದೆ-ಬಲ್ಲವರಿಂದೆ; ಏಕತ್ನ ೈಂ-ಬಕವಚನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವಂ
ಯುಗಳಾರ್ಥದೊಳ್ಳರ್ತಿಸುವ ಬಹುವಚನಕ ಮಾಬಿಪುಲಿಂಗಕ್ಕ ೦ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇ
ಪಣಕ್ಕಂ ಬಲ್ಲರಿಂದೇಶವಚನಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಪದಯುಗಳಂಗಳೆ —ಪದಯುಗುಂ.
ಆವಿಫ್ಟಲಿಂಗಕ್ಕೆ -ವೇದಗಳ್ಳಿ ಮಾಣಂ; ಪ್ರತಿಭೆಯುಮಭ ವ್ಯಾಸ ಸಮುಂವಿದ್ಧತ್ವೇವೆ
ಯುಂ ಕಾವಪರಿಚಯಮುಂ ತ್ತೆಗೆ ಕಾರಣಂ.
ಶ್ರಯಾಖಶೇಪಣಕ್ಕೆ ಏನೆಂಬ ಪೆಂಪೊ! ಎಂತಹವರ್ಗಳೆಂಬ (666 8. 160) ಪೇ
ರ್ಮೆಯೊ! (ಎಂಬಲ್ಲಿ) ಏನ್ ಎಂಬೀ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಏನ್ ಎಂಬ ಕಾರಕಂ ವಿಶೇಪಷಣಮಾ
ಗಿ ಬಹುವಚನಮಾಯ್ಕು. [ಬಂಥಾವರ್ಗಳೆಂಬ ಕ್ರಿಯಾವಿಶ್ಗೇಷಣಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂ
ಬಂಧಂ].
ಉನೊಬ ಪೆಂಪೊ ಮನುವುಂ
ತಾನುಂ ಸಚ್ಚರಿತರಮರಕುಜಮುಂ ತಾನು |
ದಾನಿಗಳಂಭೋನಿಧಿಯುಂ
ತಾನುಂ ಗಂಭೀರನೆನಿಪನುದಯಾದಿತ್ಯಂ || ಕಂದಂ |
ತಿಬ್ಬಂ ಮಾಡಿದಂ-ತಿಬ್ಬವೆಹಗಹುದಹೆಗೆ ಮಾಡಿದಂ; ದೋಪದರಹಿತಂ ಪೆ ಪೇಲ್ಬುಂ-
ದೋಪರಹಿತವೆಹಗಹುದಹ್ಗೆ ಪೇಲ್ಬುಯಿ, ಇದೀಗ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಪಣಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
In each sentence ಸಾರಮದಧ್ಯಾರೋಪಂ
there must be a ತಾರಕತಂ ಕ್ರಿಯೆಗಮಗಲೆ ನೇಯದ ದೋಪಂ |
1) ಎಹಗೊಹ್ಯಾಗೆ; ಅಹಗೆಎಹಾಗೆ; (ಇಹೆಗೆಎಹೀಗೆ).
176 ೩ಅ. ೩೦೫. ನೇಯಂ, PROPER CONSTRUCTION.
proper Construc- ಧೀರರ್ಕಳಿಂ ಮಿಶಂಕೆಯೆ
tin (ನೇಯಂ; 8.8.
ಚ ತೂ ಬಃ: ಪೇಟುದಾ ಸಮುಚಯದುಮುಗಂ | 14ರ |
tion-defining noun ಳಿ ರಿತ
(ಕಾರಕಂ), the meaning of the action (or verb, ಕ್ರ ಯೈ whether to be inferred or whether expressed),
the number of which express suspicion or uncertainty (ವಿಶಂಕೆ, S. 314), and the different Wo
which are conjunctions (ಸಮುಚ್ಞಯಾರ್ಥಂ, ಥ್ರ, 128%) must be rightly assigned (ಅಧ್ಯಾರೋಪಂ; cf,
ಕ್ಷ
§. 142). Further the distinction of Subjects which have one Predicate (ವಾಶ್ಚದೀಪಕಂ) is re-
quired, and the action-defining noun’s cases must be supplied (or assigned).
EE)
ಪದಡಜ್ಛೀದಂ.
ಟೀ '`
ಸಾರಂ ಅದು ಅಧ್ಯಾರೋಪಂ ಕಾರಕಕಂ ಕ್ರಿಯೆಗಂ, ಅಗಲೆ ನೇಯದ ದೋಷಂ; ಧೀರ
ರ್ಕಳಿಂ ವಿಶಂಕೆಯ ಎಕಾರಕ್ಕಂ ವೇಮ್ಮಿದು ಆ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಉಮುಗಂ.
ಅನ್ಚಯಂ.
ಕಾರಕಕಂ ಕ್ರಿಯೆಗಂ ಅಧ್ಯಾರೋಪಂ ಅದು ಸಾರಂ, ಅಗಲೆ ನೇಯದ ದೋಷಂ; ಧೀರರ್ಕ
೪0 ವಿಶಂಕೆಯ ಎಕಾರಕ್ಕಂ ಆ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಉಮುಗಂ ಪೇಮ್ವಿದು.
ಟೀಕು.
ಕಾರಕಕೆಂ-ಕಾರಕಕ್ಕೆಯುಂ; ಕ್ರಿಯೆಗಂ-ಕ್ರಿಯೆಗೆಯುಂ; ಅಧ್ಯಾರೋಪ೯-ಅಧ್ಯಾಹಾರಂ;
ಅದು-ಅದು; ಸಾರಂ-ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರ್ಪುದು; ಅಗಲೆ-ಹೊಂದುಗೆಯಾಗದಿರೆ; ನೇಯದ ದೋಷಂ
ನೇಯದ ದೋಷಂ ಒರ್ಪುದು; ಧೀರರ್ಕಳಿಂ-ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದೆ; ವಿಶಂಕೆರ್ಯವಿಶಂಕಾರ್ಥದ; ಎಕಾ
ರಕ್ಕಂ-ವತ್ವಕ್ವೈಯುಂ; ಆ ಸಮುಚ್ಛಯದ=ಆ ಸಮುಚ್ಚಯಾರ್ಥದ; ಉಮುಗಂ-ಾಉಂಕಾರಕ್ಕೆ
ಯುಂ; ಪೇಲಲ್ಟಿದು-ಅಧ್ಯಾ ಹಾರಮಂ ಪೇಳ್ತುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಾರಕಕ್ಕಂ ಕ್ರಿಯೆಗಂ ನೇಯದ ದೋಪಮಿಲ್ಲದುತಧ್ಯಾರೋಪಮಂ ಮಾಬ್ಬು
ದು; ಖಿಶಂಕೆಯ ಬತ್ತಕ್ಕೆಯುಂ ಸಮುಚ್ಚಯದುಮುಖಿಗಂ ಅಧ್ಯಾರೋಪಮುಂಟು.
ತಾಂ ಮಾಡಿದಧ್ಯಾರೋಪಮಸಮರ್ಥಮಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರ್ಕೆ ಪತ್ಯುವೊಡೆ ಅದು
ನೇಯದ ದೋಷಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನೇಯಕ್ಕೆ (11. 0)...
ಆರಕ್ತಮಾಗಿ ನೇಟ್ಲ
ದೊರೆಯನ್ಮನುಕರಿಪುದಾದುದಾಗಸಮೆನೆ ಸಂ |
ಧ್ಯಾರುಚಿಯಿನಕ್ಕುಮೆಂದವ
ಧಾರಿಸಿ ನೆಜ್ಯಖಜ”ದು ಕೊಳ್ಳು ದಿದನೇಯಾರ್ಥಂ || ಕಂದಂ ||
ಆನ್ನೀನ್ಮಾ 0Nಳ್, DECLENSION OF THE PERSONAL PRONOUNS. | 7 pi
ಸಂಧ್ಯಾರುಚಿಯಿಸೆಂದು ಬಗೆಪುದನೇಯು, ಕೆಂಧೂಳಿಯಿಂದಾಗಸಂ ಕೆಂಪಾ
| ದುದಾಗಿ.
ಕಾರಕಕ್ಕೆ. —ಉಕೆ? ನಿರ್ಮಾಹಣಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲು ಮೊ, ಪೂಣಸ್ಲೊಡಂ 3 ತಿಬಂಧಮಂ?
ಉಂಬಲ್ಲಿ ಕ ಕೃತಿಯಧಮುಬುದಧ್ಯಾಹಾರ್ಯಾ, ಕರ್ಣನುಂ ದಾಸಿ ಮೇಣ? ತನ
ಬಲ್ಲಿ ದಾನಿಯೆಂಬುದಧ್ಯಾರೋಪಂ.
ಕ್ರಿಯೆ?ಗೆ--ಪ್ರರುಪೋತ್ಕಮಂ ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರಃ ಮೆಯೆನೆ, ಅಲ್ಲಮೆಂಬುದಧ್ಯಾ
ಕ್ಕ ದೃತರಾಷ್ಟ್ರ ೦ ನುಡಿದಾತ್ಹ ೯ನೆ ಹರಿಭರಂ ಗೈದಾತ ೯ನೆಯೆಂದೊಡೆ ಆರ
ನೆಂಬುದಧ್ಯಾಹಾರ್ಯಂ' [ಆಹನೆ.- 1. Acard B] (odd ದಾರ್ತನೆ).
ಖಿಶಂಕೆಯ ಉತ್ತಕ್ಸೆ -ಉಜಕಮಂಜಮೆ? ಬೆರ್ಚಮೆ? ಬೆಸಕೆಜಗೆಮೆ? ದೇವ! ಊಂ
ಬಲ್ಲ ಉಜ'ಮೆಯೊಯ್ದೆ ಮಧ್ಯಾಹಾರ್ಯಂ.
ಸಮುಚ್ಚ ಯದುಮುವಿಂಗೆ-ಆಯುಂ ಸಿರಿ ತಾಯು ತಂದೆ ಕಣ್ಣು ೦ ಗತಿಯೆನಿಸಿದ
ಪಂ ಸಿಂಹಸೇನಕ್ರಿತೀಶನೆಬಳ್ಲಿ ಕಡೆಯ ಸಮುಚ್ಚಯದುಮ್ ಅಥ್ಯಾಹಾರ್ಯಂ.
ವಾಕ್ಫದೀಪಕಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಸಂಬಧಂ--ಆತನುಮವನುಂ ಬಂದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಆತನುಂ
ಬಂದಂ, ಅವನುಂ ಬಂದನೆಂದು ಮಾಟವ್ಬುದು.
ಕಾರಕಮುಖದಿಂ ವಿಭಕ್ತಿಪರಿಣಇಮಿಸುವುದಾಗಿ, ವಿಭಕ್ಕಿಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ...
ಕಡುಗಲಿ! ಸಂಸುವ ಭಟರಾರ್?
ಒಡೆಯುಗತಿಹಿತವರಾರ್? ಧುರಕ್ಟೊದಗುವರಾರ್? |
ತೊಡರ್ಹೊಡೆ ಬೂಂಗಂ ಬರ್ತುಂ.
ಸಡಗರಮಿದು! ಜಯಮೆ ಮೆಜ್ವುದಜ” ಬೊಪ್ಪಲನು (ಬಪ್ಪಲನಂ)!||ಕಂದಂ|
ಕಡುಗಲಿಯೆಂಬಲ್ಲಿ ಆತನೆಂಬ ಪ್ರಥಮೆಯಂ, ಸೆಣಸುವ ಭಟರಾರ್ ಉಂಬಲ್ಲಿ
ಆತನನೆಬ ಧ್ಲಿತೀಯೆಯು, ಒಡೆಯಂಗತಿಹಿತವರಾರ್ ಅಂಬಲಿ ಆತನಿಂ ಎಂಬ ಶೀ
ಯೆಯಾ ಧುರಕ್ಕೊಃ ದಗುವರಾರ್ ಬಂಬಳ್ಳಿ ಆತಂಗೆಂಬ ಚತುರ್ಥಿಯಂ, ತೊಡರ್ದೊ
ಡೆ ಭಂಗಂ ಬರ್ಕುಮುಬಳ್ಳಿ ಆತನತ್ತಣ್ಂದೆಂಬ ಪಂಚಮಿಯೂ, ಸಡಗರಮಿದೆಂಬಲ್ಲ
ಆತನ ಎಂಬ ಪ್ರಯ, ಜಯಮೆ ಮೆಖಿ್ವುದೆಂಬಲ್ಲಿ ಆತನೊಳೆಂಬ ಸಪ್ತಮಿಯ;
ಈ ತೆಜದಿನಧ್ಯಾರೋಪಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುದು.
ಬೂತ
ಸೂತ್ರ.
The 12001618107 ಖೀನಂ ಪ್ರಥಮೆಗೆ ನೀನಾ
of the Pronouns
ಆಂ, ನೀಂ ತಾಂ ನಾಾನೆಂದಖ್ ನಿನಗೆಯೆನಗೆ ತನಗೆದು ಚತು |
$ yp ಗ 1
178 ೩೮. ೩೦೫. ಆನ್ರೀನ್ನಾಂಗಳ್, DECLENSION OF THE PERSONAL PRONOUNS.
(ಆನ, ನೀನ, ತಾನ; ರ್ಥೀನಿರ್ದೇಶಕ್ಕಿತರ
ಆದು, ನೀಮಿ, ಶಾಮಿ; ದಾ ಸ EE ಪಾಳ 6! ೧ |
೩ ೬ 1[ ಸ್ಫಾನಕ್ಕಸ್ವರದಿನಿರ್ಪ ನಿನ್ ಏನ್ ತಂಗಳ್ || 146 ||
in the Singular, (Their Plural appears in Ss, 147, 148).
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
ಪೀನಂ, ಪ್ರಥಮೆಗೆ ನೀಂ ಆಂ ತಾಂ ಎಂದು, ಅಯ್! ನಿನಗೆ ಎನಗೆ ತನಗೆ ಎಂದು, ಚತುರ್ಥೀ
ನಿರ್ದೇಶಕ್ಕೆ; ಇತರಸ್ಥಾನಕ್ಳೆ ಅಸ್ಪರದಿಂ ಅರ್ಹ ನಿನ್ ಎನ್ ಶಂಗಳ್.
ಅನ್ನಯಂ,
ಇತರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಸ್ತರದಿಂ ಕ ನಿನ್ನೆಂತಂಗಳ್ ಖೀನಂ ಪ್ರಥಮೆಗೆ, ನೀಂ ಆಂ ತಾಂ ಎಂದು,
ಆಯ್! ಚತುರ್ಥೀನಿರ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಎನಗೆ ತನಗೆ ಎಂದು.
ಟೀಕಾ.
ಇತರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ-ಪ್ರಥಮೆ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲದುಳಿದ ವಿಭಕ್ಕಿಸ್ದಾ ಕೈ; ಅಸ್ವರದಿಂ-ವ್ಯಂಜನರೂ
€ಛ
ಪದಿಂದೆ; ಇರ್ಪ ನಿನ್ಗೆಂತಂಗಳ೯-ಇರ್ಪ ನಿನ್ ಎನ್ ತನ್ ಎಂಬಿವು; ಪೀನಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಪ್ರಥ
ಕ!
ಮೆಗೆ-ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಗೆ; ನೀಂ-ನೀನೆಂದು; ಆಂ-ಆನೆಂದು; ತಾಂ-ತಾನೆಂದು; ಅಟೆ*- ತಿಳಿ; ಚ
ತುರ್ಥೀನಿರ್ದೇಶಸ್ಕೆ-ಡತುರ್ಥೀವಿಭಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ; ನಿನಗೆ-ನಿನಗೆ ಎಂದು; ಎನಗೆಎನಗೆ
ಎಂದು; ತನರ್ಗೆಶನಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ವೃತ್ತಿ.
ಬಿರಿದು ಪ್ರಥಮೆಗೆ ನೀನ್ ಆನ್ ತಾನ್ ಅಂದಜ್ವುದು; ಚತುರ್ಥಿಗೆ ನಿನಗೆ
ಎನಗೆ ತನಗೆ ಎಂದಖ'ವುದು. ಮಿಕ್ಕೆಡೆಯೊಳ್ ಸ್ಹರರಹಿತಮಾಗಿ, ನಿನ್ ಎನ್ ತನ್
ಎಂದು, ಪ್ರಕ್ಷತಿಯಪ್ಪುವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಿಭಕ್ತಿಯೋಗಕ್ಕೆ-.ನಿನ್ಶಂ, ನಿನ್ಫಿಂ, ನಿನ್ಕರ್ತ9'0, ನಿನ್ನ ನಿನ್ನೊಳ. ಪ್ರಥಮೆ
ಚತುರ್ಥಿಗಳ್ ಸೂತ್ರದೊಳ್ಳೇಬ್ಬುವು.
ಸೂತ್ರಂ.
೫07 ನಿನ್ನದು (ನಿ ನಿನತೆನತು ತನತನಿಫ್ಟಿವು
ನ್ವ.-ಅದು), ಎನ್ನರು, ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ನಿನ್ನದೆನ್ನದುಂ ತನ್ನದೆನಿ |
ತನ್ನದು may be
TE ನಿನತು, ಫ್ರಿನಿತಖಳೊಳಂ ಮೇಲ್ ದ್ಲಿತ್ರದಿ
ಎನತು, ತನತು, 08 ನನೇಕದೊಳ್ಳತ್ತದೆಡೆಗೆ ಮತ್ತಂ ಬರೆಯುಂ | 147 |
ನಿನತ್ತು, ಎನತ್ತು. ತ
ನತ್ತು. The Pronouns’ Plural is ನಿಮತು, ಎಮೆತು, ತಮತು, ೯ ನಿಮತ್ತು, ಎಮೆತ್ತು, ತಮತ್ತು. (cf, 8, 77).
ps OES
ಆನ್ನೀನ್ರಾಂಗಳ್, DECLENSION OF THE PERSONAL PRONOUNS.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನಿನತು ಎನತು ತನತು ಎನಿಪ್ರ ಇವು ಜಶಿಯಿಸುಗೂ ನಿನ್ನದು ಐನ್ನದುಂ ತನ್ನದು ಎನಿಪ್ಸ ಇನಿ
ತಜಕೊಳಂ ಮೇಣ್ ದ್ರಿತ್ರದಿಂ, ಅನೇಕದೊಳ್ ನತ್ರದ ಎಡೆಗೆ ಮತ್ತಂ ಬರೆಯುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ನಿನ್ನದು ಎನ್ನದುಂ ತನ್ನದು ಎನಿಪ್ಸಿನಿತಲಕೊಳಂ ನಿನತು ಎನತು ತನತು ಎನಿಪ್ಪಿವು ಮೇಣ್
ದ್ವಿತ್ರದಿಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ, ಅನೇಕದೊಳ್ ನತ್ರದ ಎಡೆಗೆ ಮತ್ತಂ ಬರೆಯುಂ.
ಟೀಕು.
ನಿನ್ನದು-ನಿನ್ನದೆಂದು; ಎನ್ನದುಂ-ಎನ್ನದೆಂದುಂ; ತನ್ನ ಸದು ತೆನ್ನದೆಂದು; ಎನಿಪ್ಸ-ಎನಿಸುವ; ಇ
ನಿತಯಕೊಳಂ-ಇಷ್ಟಲಿಲ್ಲಿಯುಂ; ನಿನಶುಾನಿನತೆಂದು; ಎನತು-ಎನತಶೆಂದು; ತನತು-ತನತೆಂದು; ಎ
ನಿಪ್ಪ-ಎನಿಸುವ; ಇವು ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಮೇರ್ಣ್ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ದ್ರಿತ್ರದಿಂ-ಒತಿ ತ್ಲಿನೊಡನೆ; ಜನಿಯಿ
ಸುಗುಂ-ಹುಟು ವುವು; ಅನೇಕದೊಳ್-ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ನತ್ವದ- ಇನ್ನ ದೆನ್ನದು ತನ್ನದೆಂಬ ನಕಾರ
ಧು a ನಕ್ಕೆ; ಮತ್ತ ತ್ರಂ-ನಿಮ್ಮ ದೆಮ್ಮದು ತಮ್ಮದೆಂದು ಕಾರ; ಬರೆಯುಂ-ಬಂದೊಡಂ,
ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ, ಚುಕ್ತ. ಕತ್ತೆ ತಮತ್ತು ಎಂದು, ದ್ರಿತ್ವದಿಂ ಹುಟ್ಟು ವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ನಿನ್ನದು ಏನ್ಮದು ತನ್ನದು ಖಂಬಿವರ್ಕೆ ನಿನತು ಏನತು ತನತು ಖಂದಾಡೇಶಮ
ಕಂ; ರಮ್ಮೇಂ್ಂಬ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದವರ್ಕೆ ಬ್ಲಿತ್ತಮುಂಟು-ನಿನತ್ತು ಏನತ್ತು ತನತ್ತು ಖಂ
ದು. ನಿನತು ಖನತು ತನತು ಏಂಬ ನಕಾರಕ್ಕೆ ಬಹುವಚನದೊಳ್ ಮತ್ತಮುಂಟು--
ನಿಮತು ಮತು ತಮತು. ವಿಕಲ್ಪದಿಂದವಜ ಧ್ವಿರ್ಭಾವಮುಂಟು--ನಿಮತ್ತು ಖ
ಮತ್ತು ತಮತ್ತು ಉಂದು.
ಪ್ರಯೋಗ.
ನಿನತಾದಿಗೆ-_ನಿನತು ಬಲವೆನತು ಶೌರ್ಯಂ
ತನತು ಮಹಾಧ್ಯ್ಭರ್ಯಮವನಿಪತಿಗೆ || ಕಂದಭಾಸಂ |]
ವಜ ದ್ಧಿ ರ್ಭಾವಕ್ಕೆಮುನಿಸಿದು ನಿನತ್ತು ಸ್ಫರಣೆಯೆನತ್ತು ಕೆಳದಿಗೆ ತನತ್ತು
ಸಂದಿಸುವೆ ಸಕಮ್.
ಹೊತ್ರಂ.
Insertion of ಉತು ದಿರೊಳ್ಳ ರಾದಿಸಂಖ್ಯಗ
ಗಲಗ ನಿನ ಎ ಛೊದ್ಗವಿರೆ "ನಿಮ್ಮಮ್ಮ ತಮ್ಮೆನಿಪ್ಟಿವು ಪಿಂತ |
ಈ 0೨
ಮ್ಶ್ಮೃ ತಮ್ಮ and Nu-
merals with an ತೊ ಜಿಕ ನಡುವಣ ತಹ
initial Vowel, 0506 ಗಿ 1
೫೫ ಒಂದು (ಒಂ ಪ್ರುದಿವಐ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಪುಗಿಸದಿರೊಂದಂ | 148 |
180 ೩ಅ. ೩೦೫. ಎತ್ತೆಣ್ಮಾರ್ತುಗಳ್, TWO INTERROGATIVE FORMS.
ಪದಚೇದಂ.
೪
ಇದಿರೊಳ್ ಸ್ವರಾದಿಸಂಖ್ಯೆಗಳ್ ಒದವಿ ಇರೆ, ನಿಮ್ಮ ಎಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಎನಿಫ್ಟ ಇವು ಿಂತಣ್ಣೆ ಒ
ದವಿ ಇರೆ, ನಡುವಣ್ಣೆ ಉತು ಅಪ್ಪುದು. ಇವ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಪುಗಿಸಡಿ ಇರ್ ಒಂದಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅವರಿ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಒಂದಂ ಪುಗಿಸದಿರ್. ಉಳಿದದು ಯಥಾನ್ಪಯಂ.
ಟು.
ಇದಿರೊಳ್-ಪರದಲ್ಲಿ; ಸ್ವರಾದಿಸಂಖ್ಯೆ ಗಳ್-ಸ್ವರಾಕ್ಷೆ ರಂಗಳಾದಿಯಾದ ಸಂಖ್ಯಾ ವಾಚಿಗಳ್;
ಒದವಿರೆ-ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸಿರೆ; ನಿರ್ಮ-ನಿಮ್ಮ ಎಂದು; ಎಮ್ಮ-ಎಮ್ಮ ಎಂದು; ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಎಂದು; ಎನಿ
ಪು-ಐನಿಸುವ; ಇರ್ವುಈ ಪದಂಗಳ್; ಪಿಂತಣ್ಣೆ- ಗತ ಒದವಿರೆ-ಪ್ರಾಶ್ರಿ ಸರ; ನಡುವಣ್ಣೆ-
ಮಧ್ಯ ಕೈ; ಉತು-ಉತು ಎಂದು; ಅಪ್ಪು ದು-ಅಕ್ಕುಂ; ಇವರ ಈ ಹಗ 0 ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ
ಬಹುತ್ವದಲ್ಲಿ; ಒಂದಂ-ಒಂದೆಂಬುದಂ; ಚಾಚಾ ಪ್ರವೇಶವಂ ಮಾಡದಿರ್.
ವೃತ್ತಿ.
ಸ್ಹರಾಬಿಸಂಖ್ಯ ಗಳ್ ಪರಮಾಗೆ, ಮೊದಲೊಳ್ ನಿಮ್ಮ ಖಮ ತಮ್ಮ ಸ್ರ ಖಂಬಿವು
ಬರೆ, ಮಧ್ಯದೊಳುತುವಕ್ಕುಂ. ಒಂದೆಂಬುದೇಕವಚನಮಾಗದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ,
ನಿಮ್ಮುತಿರ್ವರುಂ ಎಮ್ಮುತೈವರುಂ ತಮ್ಮ )ತಯಿವರುಂ; ಎಲ್ಬರುಂ (ಐಲ ೨ರುಂ)
ಎಣ್ಬ ರುಂ ಂಬಿವರ್ಕಮತೆ. ಒಂಬತೆ ತ್ ಲಕ ಕ್ಷ್ಷಣಮುಂಟಾದೊಡಮುಚ್ಚಾ
1 1೬4. ಸ್ಟ ಮಾಣು ಡು
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಬ ವತ್ತ೧ದೊಬೀ ಶಬ್ರಮ
(83. 110; 111) aa ನೆತ್ತಜೆಂದಿಂತು ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲ್ಕಕ್ಕುಂ
ಆರದು (8. 151) may ರ
be substituted ತ್ಮ ಮತ್ತಾರದೆಂಬುದಂ ಖಿಬು
"ಬಿ ಕೆ ಆರು: ಗ್ರೋತಮರಾರ್ತೆಂದು ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲ್ವಕ್ಕುಂ ॥ 149 |
ಷದ ದಂ,
ವತ್ವಣದು ಎಂಬ ಈ ಶಬ್ದಮಂ, ಎತ್ತಣ್ಣು ಎಂದು, ಇಂತು ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲೈ ಅಕ್ಕುಂ; ಮತ್ತೆ
ಆರದು ಎಂಬುದಂ ವಿಬುಧೋತ್ಸಮರ್, ಆರ್ತು ಎಂದು, ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರುಂ.
ಅವಮಾದ್ಯೀತಮಾದಿಗಳ್, MASCULINE DEMONSTRATIVES.
ಯಥಾನ್ನೆಯಂ.
ಟೀಈು.
ವತ್ತಣದು-ಎತ್ಮಣದು; ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಮಂ-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಮಂ; ಎತ್ತಣ್ಕು-ಎತ್ತಣ್ಕೆಂದು; ಇಂ
ತುಹೀಂಗೆ; ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲ್ಪೆ-ಕೂಡಿ ನುಡಿವುದರ್ಕೆ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪು.ದು; ಮತ್ತೆಎಬಳಿಕಂ; ಆ
ರದೆಂಬುದಂ-ಆರದೆಂಬ ಶಬ್ದಮಂ; ವಿಬುಧೋತ್ತಮರ್- ವಿದ್ವಜ್ಛ್ರೇಷ್ಠರ್; ಆರ್ತೆಂದು-ಆರ್ತು
ಎಂದು; ಕೂಡಿ ನುಡಿಯಲ್ವೆ-ಕೂಡಿ ನುಡಿವುದರ್ಕೆ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವ್ಲತ್ತಿ.
ಬ್ರವಂ
ಎತ್ತಣದೆಂಬೀ ಶಬ್ದ ಕ್ತ ಖತ್ತಕ್ಕಂದುಂ ಆರದೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಆರ್ತೆಂದುಮಾದೇ
ಶಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೆಸೆಯೆತ್ತೇಣ್ಮಾಗಸಮೆತ್ತಣಕ ತ್ಹಣಿರ್ಬ್ವಿಯೆನಿಸಿ, ಪರ್ಜಿದುದು ತಮಂ. ಆ
ರ್ತೀ ತುರಂಗಮಿಂಶಿದನಾರ್ ತಂದರ್ ದಿವ್ಯವಸ್ತುಮಮ್.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಅದುವಿದುವುದುವಂಬಿವಣಂ
Derivation of the
Masculines ಮಂ ತೃದ ಕಾರಕ್ಟೊದಪುಗ ೨೦ ವಕಾರಂ ಪುಲ್ಲಿಂ |
(8. 143), ಸವೆಂ ಉ
ವೆಂ ೩4 ಆತಂ. ಥ್ರೂ ಗಯೊಳಲ್ಲಿ ತಕಾರ ಮೇ
ತಂ(ಗ. 8. 188) ಊ ಎ3 ಬ ಟಿ ಲ
ರ ೂದವಿರೆ ಚೆಚ್ಚ ರದೆ ಬರ್ಪದಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ | 150 |
1678 ಅದು, ಇದ್ಳು ಉದು (08. 8, 78). Their Plural with ಅ5 (6, 98) and ೦74 (8. 108).
ಪದಜೇದಂ.
Ky
ಅದು ಇದು ಉದು ಎಂಬ ಇವಿ ಅಂತ್ಯದುಕಾರಕ್ಕೆ ಒದವುಗುಂ ವಕಾರಂ ಪುಲ್ಲಿಂಗದೊ
ಭ್; ಅಲ್ಲಿ ತಕಾರಂ ಮೇಣ್ ಒದವಿ ಇರೆ, ಚೆಚ್ಚರದೆ ಬರ್ಪುದು ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಥಂ.
ಅನ್ಚಯಂ.
ಪ್ರಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಅದು ಇದು ಉದು ಎಂಬಿವಲಿ ಅಂತ್ಯುದುಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರಂ ಒದವುಗುಂ;
ಅಲ್ಲಿ ಮೇಣ್ ಶಕಾರಂ ಒದವಿ ಇರೆ, ಚೆಚ್ಚರದೆ ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ ಬರ್ಪ್ರ ದು,
ಟೀಘು.
ಪ್ರಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್-ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಅದು-ಅದೆಂದು; ಅದು-ಇದೆಂದು; ಉದುಉದೆಂದು;
ಎಂಬಿವಣಿ-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಅಂತ್ಯದುಕಾರಕ್ಕೆ-ಕಡೆಯ ದುಕಾರಕ್ಕೆ; ವಕಾರಂ-ವತ್ತಂ; ಒದವು
ಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸುವುದು; ಅಲ್ಲಿ-ಈ ಶಬ್ದಂಗಳುಲ್ಲಿಂಗವಾಗುವಲ್ಲಿ; ಮೇಣ =ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತಕಾ
182 ೩ಅ. 2೦೫. ಆವಮಾರೆಲ್ಲಂಗಳ್, MASCULINE INTERROGATIVES, ETC.
ರಂ ತತ್ವಂ ಬಂದು; ಒದವಿರೆ-ಪ್ರಾಪ್ರಿಸಿರೆ; ಚೆಚ್ಚರದೆ (ನ. 805)-ಶೀಘ್ರದಿಂದೆ; ಆದಿಗೆ-ಮೊದ
ಲಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಂ; ಬರ್ಪದರ್ದುಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಅದು ಇದು ಉದು ಯಂಬಿವಜ ಕಡೆಯ ದುಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರಾದೇಶವಕ್ಕುಂ;
ಆ ದುಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ದೀರ್ಫಂ ಬೆರಸುತಕಾರಾದೇಶಮಕ್ಳುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಕಾರಾದೇಶಕ್ಕೆ-ಅವು, "ದಿವಂ, ಉವಂ.
ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ-ಅವರ್, ಇವರ್ ಉವರ್.
ತಕಾರಾದೇಶಕ್ಕೆ...ಆತು, ಈತಂ, ಊತಂ.
ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ..ಆತಂಗಳ್, ಈತಂಗಳ್, ಊತಂಗಳ್.
ಸೂತ್ರ).
ಕ ಆವುಡೆನಿಪೀ ಶಬ
Derivation of the Ww ು
3೩0೫5೫ ನಂ ಕಾವಂ ಬಹುವಚನದೆಡೆಯೊಳಾರೆಲ್ಲದೆನಿ |
(8. 149) and 18 __
Plural ೮5 (8.149) ಪ್ರಿ ವಚನಮದೇಕತ್ತಮ
from ಆವುದು (ನ. 78). 9
1. ಎಜಿ 1) ನಾವರಿಸಿದೊಡಲಮೆಂದೆ ಆಯ್ಕಾದೇಶಂ | 151 ||
comes ಎಲ್ಲ೦ (ಎಲ್ಲ; cf. 8, 175) for all the three genders in the Singular,
ಘಜಭ್ಭ ಇದಂ.
ಆವುದು ಎನಿಪ್ಪ ಈ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಆವಂ, ಬಹುವಚನದ ಎಡೆಯೊಳ್ ಆರ್. ಎಲ್ಲದು ಎನಿಪ್ಸ
ಆ ವಚನಂ ಅದು ಏಕತ್ತಮಂ ಆವರಿಸಿದೊಡೆ, ವಿಲ್ಲಂ ಎಂದೆ, ಆಯ್ತು ಆದೇಶಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಆದೇಶಂ ಆಯ್ಕೆಂಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅನುವರ್ತನೆ--ಪ್ರಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್-ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಆವುದು-ಆವುದೆಂದು; ಎಿನಿಪ್ರ-ಎನಿಸುವ; ಈ
ಶಬ್ದಕ್ಟೈಈ ಸರ್ವನಾಮಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಆವಂ-ಆವಂ ಎಂದಾಗುವದು; ಬಹುವಚನದ-ಬಹುತ್ತದ; ವಿ
ಡೆಯೊಳ್-ಸ್ಟಾ ನದಲ್ಲಿ; ಆರ್-ಆರೆಂದಾಗುವದು; ಎಲ್ಲದು-ಎಲ್ಲದೆಂದು; ಎನಿಪು-ಎನಿಸುವು ಆವ
ಚನಂ-ಆ ಬಹುವಜನಂ; ಅದು-ಅದ್ಭು; ಏಕತೃಂ-ಏಕವಚನಮಂ; ಆವರಿಸಿದೊಡೆ-ಅವಗಹಿಸಿ
ದೊಡೆ; ಎಲ್ಲಮೆಂದೆ-.ಎಲ್ಲಂ ಎಂದೆ; ಆದೇಶಂ-ಆದೇಶಂ; ಆಯ್ದು-ಆಯ್ತು.
ಪೆಲಿನಾದಿಗಳ್, ೫೬80071210 INDETERMINATES, ETC.
ವತಿ |
ತ್ತಿ.
ಆಪುದೆಂಬ ಶಬ್ದ ತ ಪುಲ್ಲಿಗದೇಕವಚನದೊಳಾವನೆದುಂ ಬಹುವಚನದೊಳಾ
ರಂದುಮಾದೇಶಂ; ಎಲ್ಲದೆಂಬ ಶಬ್ದ ತ ಲಿಂಗತ್ರಯದಲ್ಲಿಯುಂ ಎಲ್ಲಮೆಂದಾದೇಶಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆವಪ್ರದೆಬುದರ್ಕ. -ಆವಂ ಮುರನಂ ಕೊಂದಂ? ಆವು ಬಕ ಕಂಸ ಕೇಶಿಗಳನದ
ಟಲೆದಂ? ಆರ್ಮ್ಮೆಯ್ದೋರ್ಪರಾರ್ಮಲೆವರಾರ್ಪೊಣರ್ವರ"?
ಎಲ್ಲದೆಂಬುದರ್ಕೆ..ಟಲ್ಲಂಗಮೆಲ್ಲ ಧನಮುಮನೆಲ್ಲೆಡೆಯೊಳಮೆಲ್ಲ ತೆಆದೊ
ಳಂ ಕುಡುಗೆಮ; ಎಲ್ಲರುಮಾ ಕರ್ಣನಂತಿರೇನ್ ಚಾಗಿಗಳ್.
ಸೊತ್ರೆಂ.
ಹ ಪೆಜಾತೆಬಿವಬಂತಾಕರ
Derivation of the 4
7880011708 ಪಂ, ವಜುಕಗುಂ ಗುಣಾವಚನದಂತ ದುತ ಕತಂ
ಪೂರಿ ೧೦೫ ಪೆಯತು 3 ಭೆ ದಂ
(8. 78), of the Mas- ನೆಬ ಗುಂ ತುಕಾರಮಿರೆ ಬಂ
ಉಂ ಇನಿ ಬಟಜಗುಗುಮಾ ತಾಣದೊಳಕಾರಾದೇಶಂ | 152 |
ete. from ಇನಿದು, ದ
ete. (8, 77), and of the Masculines ಒಳ್ಳೆ ದ೦ (cf. 8. 111), ete, from ಹಳ್ಳಿ ತು, eto. (88, 71; 97).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪೆಬಿತು ಎಂಬ ಇವಳು ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಂ ಅಜಿಕಿಗುಂ ಗುಣವಚಡನದ ಅಂತ್ಕೃದುತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ವೆಂ ನೆ
ಬಿಕಿಗುಂ; ತುಕಾರಂ ಇಕೆ, ಬಂದು ಎಲಿಗುಗುಂ ಆ ತಾಣದೊಳ್ ದಕಾರಾದೇಶಂ.
ಅನ್ನಯಂ,
ತುಕಾರಂ ಇರೆ ಆ ತಾಣದೊಳ್ ದಕಾರಾದೇಶಂ ಬಂದು ಎಲುಗುಗುಂ ಎಂಬುದನ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
ಅನುವರ್ತನೆ-ಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್ ಪೆಖಿತೆಂಬಿವರಾಖಪೆಖಿತು ಪೇಳಿದು ವಿಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಅಂ
ತ್ಯಾಕ್ಷರಂ-ಕಡೆಯಣಕ್ಷರಂ; ಅಲಿಕೆಗುಲೋಪವಾಗುವದು; ಗುಣವಚನರ್ದಗುಣವಚನಂಗಳ;
ಅಂತ್ಯದುತ್ವಸ್ಕೆ-ಅಂತ್ಯುದ ದುಕಾರಕ್ಕೆ; ಅತ್ತಂ-ಅಕಾರಂ; ನೆಜಿಕಗುಂ-ಬರ್ಪುದು; ತುಕಾರಂ=ತು
ತ್ರಂ; ಇರರ; ಆ ತಾಣದೊಳ್ಎಆ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ದಕಾರಾದೇಶಂ-ದಕಾರಾದೇಶಂ; ಬಂದು
ಬಂದು; ಎಬಿಗುಗುಂ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪೆಬತು ಪೆಜದು ಏಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ; ಗುಣವಚನದ ಕ
184 ೩ಅ. ೩೦೫8. ಬಳೆಯನಾದಿಗೆಳ್, ಖASCULINE ADJECTIVES.
ಡೆಯ ದುಕಾರಕ್ಕಕಾರಾದೇಶಂ; ಆ ಗುಣವಚನಂ ತುಕಾರಾಂತಮಾಗಿರೆ, ದಕಾರಾ
ದೇಶಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂತಾಕ್ಷ ರಲೋಪಕ್ಕೆ--ನರನೆಂಬಾತಂ ಪೆಜನಲ್ಲೀತನಾಗಲ್ವೇಯ್ಯುಂ.
ಬಹುವಚನಕ್ಕಿ-ಪೆಜರುಮೆಂದರ್ (ಇ. 6. 98).
ಆಕಾರಾದೇಶಕ್ಕೆ “ನಿಯಂ, ಬೆಲ್ಲದಿಂದಿನಿಯನಿವನೆ; ಬಿರಿಯಂ, ಅಃ ಪಿರಿದೀವ
ನಿತ್ತದಂ ನೆನೆವನೆ? ಚಿ: ಅದಂ ನೆನೆಯಂ; ಕಿಲ್ಯಂ, ಅಸಿಯಂ, ಬಸಿಯಂ, ಕಡಿಯಂ,
ನಿಡಿಯಂ.
ದಕಾರಾದೇಶಕ್ಕಿ-ಒಳ್ಳಿದಂ, ತೆಳ್ಳಿದಂ, ಮೆಳ್ಲಿದೂ, ಬೆಟ್ಟಿದಂ, ತೋ೦ಿದಂ [Also
in M. A.; ತೋಲ'ದಂ in M. B.], ನೇರಿದಂ [M. 0. ನೇದಂ], ಕೂರಿದಂ.
ಸೂತ್ರ).
ತ್ ಎಳದು ಪಳದೆಂಬ ಶಬಂ
Derivation of ೦
the 3888011705 ಎಳೆ ಗಳೆ ಮಧ್ಯತ್ನಂಟೆಕಾರಮುತಂ ಬಖ್ದೆಂ |
ಯಂ ಪಳೆಯಂ೦ ೩d ಸ್ರ ಪ್ತ
of the Feminines ದೊಳರುವ ಅೌಕಾರದೊಳ್ಳೀಂ
ಎಳೆಯಳೆ, ಪಳೆಯಳೆ ಶ್ರ ಪೊಸತಖ ಕಡೆಗೆ ಬಿಂದುವೆರಸುಬಕಾರಂ | 158 |
from ಎಳದು ಪಳದು
ef. 8. 58),-08 ಬರಿಖಿವ೦ ೯0m ಬಲಿದು, ೫೩೩ 0? ಪೊಸ೦ಬ೦ ₹ಂm ಪೊಸತು.
)
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಎಳದು ಪಳದು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟು ಎಕಾರಂ; ಉತ್ಪಂ ಬಟೌದು ಎಂದು
ಒಳರುವ ಉ*ಕಾರದೊಳ್; ನೀಂ ತಿಳಿ, ಪೊಸತಲ ಕಡೆಗೆ ಬಿಂದುವೆರ ಗ!
ಈ
ಎಳೆದು ಪಳದು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಕಾರಂ ಉಂಟು; ಬಲೌದು ಎಂದು ಒಳರುವ
ಉೌಕಾರದೊಳ್ ಉತ್ಪೆಂ; ಪೊಸತಣ ಕಡೆಗೆ ಬಿಂದುವೆರಸುಬಕಾರಂ ನೀಂ ತಿಳಿ!
ಟೀಕು.
ಅನುವರ್ತನೆ--ಪುಲ್ಲಿಂಗದೊಳ್-ಗುಣವಚನನುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಎಳಡುತವಿಳದಿಂದು; ಹಳದ
ಪಳದೆಂದು; ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ-ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಮಧ್ಯ ಕೈ-ನಡುವಣಕ್ಷರಕ್ವೆ; ಎಕಾರಂ-ಎತ್ತಂ;
RR ಬಲ್ದೆಂದು ಬರದು ಎಂದು; ಒಳರುವಾಧ್ರ ನಿಗೆಯ್ಯ; ಅಕಾರ
ದೊಳ್-ಉೌ್ಕಾರದಲ್ಲಿ; ಉತ್ಪೆಂ-ಉಕಾರಂ ಉಂಟಾಗುವದು; ಜಸತ ಜೂ ಶಬ್ದದ; ಕ
ಡೆಗೆಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಏೀಯುವಿರ ಸುಬಕಾರಂ-ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂದುಗೂಡಿದ ಬಕಾರಂ ಉಗ
ವದು; ಟಾ ಜಾ
ಅವಳಾದಿಗಳ್, FEMININE DEMONSTRATIVES.
ವೈತ್ತಿ.
ಎಳದು ಪಳದು ಖಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್ಗೆ ಪುಲ್ಲಿಗದಕಾರಂ ಬರೆ, ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ತಮ
ಪತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಬಟ್ದೆಂಬ ಶಬ್ದ ದ ಕಾರಕ್ಕೆ ಉಕಾರಾದೇಶಂ; ಪೊಸತೆಬುದಹ ತು
ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಿಂದುವೆರಸುಬಕಾರಾದೇಶಮಸ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ಬಳದು ಪಳದೆಂಬುವರ್ಕ. ಎಳೆಯು, ಪಳೆಯ; ದ್ರ್ರೀಲಿಂಗದಳ್ ಪರಮಾಗೆಯು
| ಮಂತೆ-ಬಳೆಯಳ್, ಪಳೆಯಳ್.
ಬಲದೆಂಬುದರ್ಕೆ ಬಲುವಂ.
ಪೊಸತರ್ಕೆ- -ಪೊಸಂಬಂ.
ಸೂತ)ಂ,
Derivation of the ಆದುವಿದುವುದುವೆಬಿವಜಂ
ನಂಗ ಅವಳಿ, ತ್ರದೊಳ್ಳಳಾದೇಶವಿಧಿ ಕೆಕಾರು ಮೇಣ್ಣಂ |
4, ಉವಳೆ 0, ೪
ಟಗ! ತ್ತಿ ಆತೆ ದೊಹವಿರೆ ಬರ್ತುಂ ದ್ರೀಲಿಂ
ಶಕೆ, ತೌ rom
ಅ ಇಲ ಖು ಗದೊಳು ಪುಲ್ಲಿಂಗದಂತಿರಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ ॥ 154 |
(cf. 8. 150).
ಪದಜೇದಂ.
೨
ಅದು ಇದು ಉದು ಎಂಬ ಇವ ಅಂತ್ಯದೊಳ್ ವಳ್ ಆದೇಶವಿಧಿ; ಕೆಕಾರಂ ಮೇಣ್
ಬಂದು ಒದವಿ ಇರೆ, ಬರ್ಕುಂ ್ರ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ--ಪುಲ್ಲಿಂಗದಂತೆ ಇರೆ--ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಫ್ಥಂ.
ಅನ್ಸೆಯಂ.
ಸ್ರ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ ಅದು ಇದು ಉದು ಎಂಬಿವು ಅಂತ್ಯದೊಳ್ ವಳಾದೇಶವಿಧಿ; ಮೇಣ್
ೆಕಾರಂ ಬಂದು ಒದವಿರೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗದಂತಿರೆ ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಧಂ ಬರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದೊಳಂ-ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯುಂ; ಅದು-ಅದೆಂದು; ಇದು-ಇದೆಂದು; ಉದು-ಉದೆಂ
ದು; ಎಂಬಿವಲು-ಎಂಬೀ ಶೆಬ್ದಂಗಳ; ಅಂತ್ಯದೊರ್ಳ್ಕಡೆಯಕ್ಷರದಲ್ಲಿ; ವಳಾದೇಶನವಿಧಿ-ವಳ್ ಎಂ
ಬಾದೇಶದ ವಿಧಿ ಬರ್ಪದು; ಮೇರ್ಣ್ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಕೆಕಾರಂ-ಕೆಕಾರಂ; ಬಂದು-ಆದೇಶವಾಗಿ
ಬಂದು; ಒದವಿರೆ-ಪ್ರಾಪಸ್ತಿಸಿಕ; ಪುಲ್ಲಿಂಗದಂತಿರೆಪುಲ್ಲಿಂಗದ ಹಾಂಗೆ ಸ್ರ್ರಿಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯುಂ; ಆದಿರ್ಗೆ
ಮೊದಲಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಂ; ಬರ್ಕುಂ-ಬರ್ಪುದು.
186 2ಅ. ೩೦೫. ಲಿಂಗಪರಿಣಾಮಂ, ೦1೫೩೫6೫ OF ೧೫೭೫0೫೫.
ವೃತ್ತಿ.
ಅದು ಇದು ಉದು ಬಂಬಿವಣ ದುಕಾರಕ್ಕೆ ದ್ರೀಲಿಂಗದೊಳ್ ವಳಾದೇಶಂ; ಆ
ದುಕಾರಕ್ಕೆ ಮೇಣ್ಸಿಕಾರಮುಮಾದಿಗೆ ಪುಲ್ಲಿಗದಂಶಿರ ದೀರ್ಫ್ಥಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಳ್ಗೆ ಅವಳ್ ಇವಳ್, ಉಪಳ್.
ಕೆಕಾರಕ್ಕೆ--ಆಕೆ, ಈಕೆ ಉಸೆ.
ತ್ರಂ.
ಕೆಲ ಕೆಲವು ಸಕ್ತದದ ಮೂ
Many words ಕ್
which are either ಉ ಅ೦ಂಗಮುೂ ರೂಢಿವೆತ್ತ ಕಣ್ಣ್ಣಾಬಕದೊಳ್ |
71580011108 or Fe
minines bid ನಿಲೆ ನಪ್ರಜ” ಸಜ್ಜನವಧು
are 18001078 in Ca- ಕುಲವಧುವೆಂಬಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಂ ನಪ್ರದುಪುಂ || 155 ||
narese; for instance
also ಸದನಂ (68, 92) becomes such a neuter when denoting a woman of good family.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಕೆಲ ಕೆಲವು ಸಕ್ಕದದ ಮೂಯಿ ಯಯುಃ ರೂಢಿವೆತ್ತ ಕರ್ಣಾಟಕದೊಳ್ ನಿಲೆ ನಪ್ಪು,
ಅಟ್! ಸಜ್ಜನವಧು ಕುಲವಧು ಎಂಬ ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಂ ನಪ್ಪು ಅದುವುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕನ್ನಡಂ ಅದುವುಂ ನಪ್ಪು ಎಂಬುದನ್ವ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
ಕೆಲ ಕೆಲವುಹಲವು ಕೆಲವು; ಸಕ್ಕದದ ಸಂಸ್ಕೃತದ; ಮೂಯಿ ಲಿಂಗಮುಂ-ಸ್ತ್ರೀಪುಂನಪುಂ
ಸಕಂಗಳೆಂಬ ಮೂಯಿ ಲಿಂಗಮುಂ; ರೂಢಿವೆತ್ತ ಕರ್ಣಾಟಕದೊಳ್-ರೂಢಿಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ;
ನಿಲೆನೆಲಸೆ; ನಪ್ಪು-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಮಾಗುವುವು; ಅಯ್ ತಿಳಿ; ಸಜ್ಜನವರ್ಧುಸಜ್ಜನವಧುವೆಂದು;
ಕುಲವರ್ಧುಕುಲವಧುವೆಂದು; ಎಂಬಲ್ಲಿ-ಎಂಬೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ಕನ್ನಡಂ ಕನ್ನಡವಾಗಿ; ಅದುವುಂ-ಆ ಶ
ಬ್ರವುಂ; ನಫ್ಪು-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಾಗುವುದು, ತಿಳಿ!
ವೃತ್ತಿ.
ಕಲ ಕೆಲವು ಸಕ್ಕದದ ಮೂಹು ಲಿಂಗಮುಂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕಮ
ಕುಂ; ಸಜ್ಜನಶಬ್ದಂ ಕುಲಸ್ತೀಯಂ ಪೇಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಾ ನಪುಂಸಕಮೆಯಕ್ಕುಂ.
ಲಿಂಗಪರಿಣಾಮಂ, ೦೫೩೫6೫ OF GENDER. tay
ಪ್ರಯೋಗಂ. |
ಸಂಸ್ಕ ತಲಿಂಗತ್ರ ಯಂಗಳೋೊಳ್ ಪುಲ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ —ವಕ್ಷಂ ತಳಿರ್ತುದು;
ಸ್ರಿಮಾಗ್ಕ್ —ಖ್ರೀತಿಯಾದುದ್ದು, ಧರೆ ಬೆಳೆದುದು, ನದಿ ಬಂದುದು, ಮತಿ ಪೆ
ರ್ಚಿದುದು,;
ನಪುಂಸಕಕ್ಕೆ-ಕುಲಂ ಮೇಲೆನಿಸಿದುದು.
ಸಜ್ಜ ನಶ ಕೈ-ಆ ಸತಿ ಸಜ್ಜ ನಮಾಟಸ್ತಿಯಿನೆಂದುಂಟು.
ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂ ಅಪತ್ಯ ಕಳತ್ರ (ಅಂಬ) ಶಬ್ದಂಗ್ಟಿ ೀವಾಚಕಮಾಗಿಯುಂ ಜನ
ಶಬ್ದ ಲೋಕಶಬಂಗಳ್ಳು ತ ಸತ್ತ ನಪುಸಕಂ--ಇದು ಕಳತ್ರಂ; ಇ
ದಪ ಪತ್ಯಂ. ಇದು ಜನಂ; ಇದು ಲೋಕಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
In Metaphori- ನೆಲಸಿರ್ದ ಖಶೇಪಣದಿ
cal (or Tropical) ಪುಲಿಂಗಮೆನಿಪುದು ವಿಶೇಷ್ಯಮದ್ಫ್ಪ ಪುದಿನ |
1anguage(ರೂಪಕ್ಂ)
the gender of a ಗ್ಗಲಿಕುಂ ಖಿಶೇಪಣದ ಲಿಂ
ಕರಟ (ನೇ ಗತಂ ದೋಪರಹಿತಮಿದು ರೂಪಕದೊಳ್ | 156 |
ಪ್ಯಂ೦) may be al-
tered according to its being shown by the Attribute (ವಿಶೇಪ9೦), and vice versa.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನೆಲಸಿ ಇರ್ದ ವಿಶೇಷಣದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗಂ ಎನಿಪುದು ವಿಶೇಷ್ಯಂ; ಅದಲು ಇಷ್ಟದಿಂ ಅಗೆ ಲಿಕುಂ
ವಿಶೇಷಣದ ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಂ. ದೋಷರಹಿತಂ ಇದು ರೂಪಕದೊಳ್.
ಅನ್ವಯ.
ನೆಲಸಿ ಇರ್ದ ವಿಶೇಷಣದ ಇಷ್ಟ ಲಿಂಗಂ ಎನಿಪುದು ವಿಶೇಷ್ಠಂ; ಅದಿ ಇಷ್ಟದಿಂ ವಿಶೇಷ
ಣದ ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಂ ಅಗ್ಗ ಲಿಕುಂ. ಮ ರೂಪಕದೊಳ್' ದೋಷರಹಿತಂ.
ಟೀಕು.
ನೆಲಸಿರ್ದ-ನೆಲೆಗೊಂಡು ಇರ್ದ; ವಿಶೇಷಣದ-ವಿಶೇಷಣಶಬ್ದದ; ಇಷ್ಟಲಿಂಗಂ-ಇಷ್ಟವಾ
ದ ಲಿಂಗಂ; ಎನಿಪುದು-ಎನಿಸುವದ್ದು; ವಿಶೇಷ್ಯ-ವಿಶೇಷ್ಯಲಿಂಗಂ; ಅದಲಿ-ಆ ವಿಶೇಷ್ಯದ; ಇ
ಸ್ಟದಿಂ-ಇಷ್ಟದಿಂದೆ; ವಿಶೇಷಣರ್ದವಿಶೇಷಣಶಬ್ದದ; ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಂ-ಲಿಂಗದ ಲಕ್ಷಣಂ; ಅಗ್ಗಲಿ
ಕುಂ-ಪೆರ್ಚುಗೆವಡೆವುದು; ಇದು-ಈ ಪ್ರಯೋಗಂ; ರೂಪಕದೊಳ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ; ದೋಷರ
ಹಿತಂ7ನಿರ್ದೋಷವಪ್ಪದು.
ವ್ನತ್ತಿ
ತ:
ವಿಶೇಷಣದ ಲಂಗದಿಪ್ಪದಿಂ ವಿಶೇಷ್ಯಮುಮನಾಲಿಂಗಮಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಕೊ
24*
188 ೩ಅ. ೩೦೫. ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, CHANGE OF LETTERS.
ಳದ; ಬಿಶೇಷ್ಯಲಿಂಗದಿಪ್ಪದಿಂ ವಿಶೇಷಮುಮನಾಲಿಂಗಮಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಕೊಳ್ಳು
ದು. ರೂಪಕದೊಳಿದು ನಿರ್ದೋಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಿಶೇಷಣಬಲಕ್ಕೆ..
ಉದಯಾಸ್ಕೋನ್ನತ-ಶೈಲ-ಸೇತು-ಹಿಮವತೃುತಶ್ರೀಲ-ಪರ್ಯಂತ-ಸಂ
ಪದೆಯಂ ಮಾರ್ಥಿತ-ರಕ್ತ-ರಂಗ-ನಿನದತ್-ಕಾಂಚೀ-ಕಲಾಪಾಂಚಿತಾ|
ಸ್ಪದೆಯೂ ಸಾಧಿಸಿ ಕಬ್ಬಿಗಂಗೆ ನೆಲನಂ ನಿರ್ವ್ಯಾಜದಿಂದಂ ನಿಮಿ
ರ್ಚಿದಗೆಲ್ಲಂ ಭುವನೈತರಾಮಮಹಿಪಂಗಕ್ಕುಂ; ಪೆಅರ್ಗಕ್ಕುಮೇ?
| ಮಶ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತವ್ರತ್ತಂ” |
(ಬಂಬಲ್ಲಿ) ನೆಲನೆಂಬ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಮಂ ಬಿಟ್ಟು, ಧರಾವನಿತೆಯೆಂದು, ಯೋ
ಚಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುದು.
ಯಿಶೇಷ್ಯಬಲಕ್ಕೆ--ಆತಂ ಜಗದರ್ಪಣಂ ಆ ಪ್ರಣ ಗದರ್ಪಣಂ; ಅದು ಜಗದ
ಳ್ಳ 0 ಶಾ ಯು 6.
ರ್ಪ£ಣ90.
ಸೂತ್ರಂ.
In the ೫1088 ಪದಮಧ್ಯಪತ್ತೆಯತ್ತ
08 0881650 208 ಕ್ರೊಹವುಗುಮ್ತೆ ತ್ರೆ ಹಯಿಧಿಯದಂತಕ್ಕೊತಂ |
(and verbs) a ವ ಸ ರ ಸ್ರ ಅಂ
( ಅವು) may become ಪುದಿದಿರ್ಕುಂ ಹುಸ್ತತೆಂಯಿಂ
an ಕ್ರ and a ಯ
(೦9)an ಐ; final ವಿದಿತವಿಕಲ್ಪಂ ತಗುಳ್ಳಮಾ ಮೂಜಅಜಸೊಳಂ | 157 (|
ಅ (ಅಂ) may become ಬ (ಓಂ).
ಪದಜೆೇದಂ.
ಲ
ಪದಮಧ್ಯ ವತ್ವಯತ್ತಕ್ಕೆ ಒದವುಗುಂ ಬಿತ್ತೈತ್ತವಿಧಿ ಅದಂತಕ್ಕೆ ಒತ್ತಂ ಪುದಿದು ಇರ್ಕುಂ
ಹ್ರಸ್ನತೆಯಿಂ; ವಿದಿತವಿಕಲ್ಪಂ ತಗುಳ್ಳುಂ ಈ ಮೂಯಿಲಿಕೊಳಂ.
ವ ಇ A
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದಮಧ್ಯವತ್ವಯತ್ತಕ್ಕೆ ಔತ್ಯೈತ್ತವಿಧಿ ಒದವುಗುಂ; ಅದಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತತೆಯಿಂ ಒತ್ತಂ ದಿ
ದು ಇರ್ಕುಂ; ಈ ಮೂಲಿಯಕೊಳಂ ವಿದಿತವಿಕಲ್ಪಂ ತಗುಳ್ಗುಂ.
ಟೀಕು.
ಪದ=ಪದಂಗಳ; ಮಧ್ಯೆ-ನಡುವಣ; ವತ್ತಯತ್ರಕ್ಕೆ॥ವಕಾರ ಯಕಾರಂಗಳ್ಳೆ; ಬತ್ರೈತ್ರವಿಧಿ-
ಔಕಾರದ ಐಕಾರದ ವಿಧಿ; ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವುದು; ಅದಂತಕ್ಕೆ-ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಹ್ರಸ್ತತೆ
1) 4 Times: ಆಲ--|--ಟಿಟ|-೮೮-| ಅಟ |ಎಂಷ ಎಂ ಘಎ|ಐ ||
ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, 0೫೬೫6% OF LETTERS. 189
ಯಿಂ-ಪ್ರಸ್ವತ್ರದಿಂದೆ; ಒತ್ವೆಂಜಿ ಒಕಾರಂ; ಪುದಿದಿರ್ಕುಂ-ಪ್ರ ವೇಶವಾಗಿರ್ಪುದು; ಈ ಮೂಖಿಜಿಳೊ
೧೨
ಳಂ ಈ ಮೂಖಿಬಿಲ್ಲಿಯುಂ; ವಿದಿರಾಪ್ರ ಸಿದ್ಧವಾದ; ವಿಕಲ್ಪಂ-ವಿಕಲ್ಪಂ; ತಗುಳ್ಳುಂ-ಎಯ್ತು
ವುದು.
ಹ. ತಾ
ಮತಿ
ಲವ"
ಪದಮಧ್ಯವಕಾರ ಯಕಾರಂಗಳ್ಳ ಕೌಕಾರಮುಂ ಐಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಪದಾಂ
ತ್ಳದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ಹೋತ್ಪ ಮಕ್ಸುಂ; ಇೃವಖಕೊಳ್ಳಿಕಲ್ಪಮುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಬಿಕಾರಕ್ಕೆ —ಕಪುಂಗು, ಕೌಂಗು; ಕವುಂಕುಯ್, ಕೌಂಕುಲ್್; ಅವುಂಕಿದಂ, ಔಂಕಿ
ದಂ; ತ ಚಂಡು; ಕವುಂಡೆ, ಕೌಂಡೆ; ತವುಂಕಲ್, ತೌಂಕಲ್.
ಐಕಾರಕ್ಕೆ-ತೆರಯಿಸಿದಂ, ತೆರೈಸಿದಂ; ತೊರಯಿಸಿದಂ, ತೊರೈಸಿದಂ; ತೆಲ್ಲಯಿಸಿ
ದಂ, ತೆಲ್ಲ್ಯೈಸಿದಂ; ಹೊಲ್ಲಯಿಸಿದು, ಹೊಲ್ಲೆ ಫದ; ಕಂಖಿಮಾರಂ, ಕೈವಾರ.
ಬಒತ್ತಕೆ-ಆವಂ, ಆವೊಂ; ನುಡಿದಂ, ನುಡಿದೊಂ; ಪಾಡಿದು, ಪಾಡಿದೊಂ.
ಸೊತ್ರಂ.
ಅಸಮಾಸದೊಳು ಹೊರೆವೆ
In the course
of a sentence ೫18೩ ಶತ, ಸಮಾಸದೊಳಂ ಣಕಾರದಿಂ ಪರದೊಳ್ಳಂ |
compounds ನ pre-
ceded by © may ದಿಸಿದ ನಕಾರಂ £೨ತ್ರಂ
be changed into 89, ಪ್ರಸಿ ಸಿದ್ಧಮುಚ್ಚರಿಸುವರ್ಗೆ ದುಪ್ಕರಮದುವುಂ | 158 |
ಪದಜೆ ದಂ.
[3 oN ೦
ಅಸಮಾಸದೊಳಂ ದೊರೆವೆತ್ತ ಸಮಾಸದೊಳಂ ಣಕಾರದಿಂ ಪರದೊಳ್ ಸಂದಿಸಿದ ನಕಾರಂ
ಣತ್ವಂ ಪ್ರಸಿ ದ್ದೆಂ; ಉಚ್ಚರಿಸುವರ್ಗೆ ದುಷ್ಕರಂ ಅದುವುಂ.
ಅನ್ಫಯೆಂ.
ಅದುವುಂ ಉಚ್ಚ ರಿಸುವರ್ಗೆ ದುಷ್ಕರಂ.
ಟೀಕು.
: ಅಸಮಾಸದೊಳಂ-ಸಮಾಸವಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ; ದೊರೆವೆತ್ತ-ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ವಡೆದ; ಸಮಾಸದೊಳಂ-
ಲು”
ದಿ
೦
ಸಮಾಸದಲ್ಲಿಯುಂ; ಣಕಾರದಿಂ ಇಣತ್ತದಿಂದೆ; ಪರದೊಳ್ಎಪರದಲ್ಲಿ; ಸಂದಿಸಿದ ನಕಾರಂ-ಸಂದಿಸಿ
ದ ನತ್ರಂ; ಇತ್ರಂ-ಣಕಾರವಪ್ಪುದು; ಕ 'ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ; ಅದುವುಂ-ಆ
ಸುವರ್ಗೆ-ಓಡುವರ್ಗೆ: ರುಷ್ಯರದುಷ್ಯ ಸ
190 ೩ಅ. ೩೦೫. ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, 0೫೩೫6% OF LETTERS.
ವೃತ್ತಿ.
ಭಿನ್ನಪದದೊಳಂ ಸಮಾಸಪದದಹದೊಳಂ ಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಮಾದ ನಕಾರೂ ಣಕಾ
ರಮನೆಯ್ದು ಗುಂ; ಪ್ರಯೋಗಮುಂಟಾದೊಡಮಿನಾಯುಚ್ಚಾ ರಣಂ ಸುಭಗಮಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಭಿನ್ನ! ಪದಕ್ಕೆ (0£ 8. 49) ನೊಂದಪುದು, ಕಣಸ್ಲೊಂದಪುದು; ಪುಣ್
ಚ ಪ್ರಣ ನಳಿವೋದಪುದು; ಜಾಯ್ ನೆರೆದಪುದು, ಜಾಣ್ಣು ರೆದ
ಪುದು.
ಸಮಾಸಕ್ಕೆ. ತ್ತ, ನೆಳಲ್, ತ್ ಳಲ್; ಕಣನೀರ್, ಕಣ್ಣೀರ್; ಕಣ್.
ನೋಟ, ಕಣಣಸ್ಫೋಟಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಸಂದ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕಾ
The single ಪ ರ
of De ಸಹಗ ರಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ಖಕಲ್ಪದಿಂ ಸಂಯೋಗಂ |
words (ದೇ) 18 often ಕ
ಸ . ಚ ಸಂದಿಸಿದೊಡೆ ದುಪ್ಬುರಮದು
ಸ ಸುಂದರಮಾ ದೇಶಿಂಯಂದಮೆಂಬರ್ಪಿಬುದರ್ ॥ 159 |
ಕದ ಸಯ
ಸಂದ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕಾರಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಗುಂ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ; ಸಂಯೋಗಂ ಸಂದಿಸಿದೊಡೆ ದು
ಷ್ವರಂ ಅದು, ಸುಂದರಂ ಆ ದೇಶಿಯಿಂದಂ ಎಂಬರ್ ವಿಬುಧರ್.
ಅನ್ಫಯೆಂ.
ಸಂದ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕಾರಂ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ; ಸಂಯೋಗಂ ಸಂದಿಸಿದೊಡೆ ಅದು
ದುಷ್ಕರಂ, ಆ ದೇಶಿಯಿಂದಂ ಸುಂದರಂ ವಿಬುಧರ್ ಎಂಬರ್.
| ಟೀಕು.
ಸಂದ ಪಕಾರಕ್ಕೈ-ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ; ಹಕಾರಂ-ಹತ್ತಂ; ವಿಕಲ್ಪದಿಂ-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ;
ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ೦-ಪಾಪ್ಲಿಸುವುದ್ದು; ಸಂಯೋಗಂ-ದ್ವಿತ್ವಾಕ್ಸರಂ; ಸಂದಿಸಿದೊಡೆೊಬಂದೊಡೆ; ಅದು=
ಲ್ಪ
ಅದು; ದುಷ್ಟರಂ-ಮಾಡ ಬಾರದು; ಆ ದೇಶಿಯಿಂದಂ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದ ವಾದ ದೇಶಿಯ ಭಾಷೆಯಿಂದಂ;
ಸುಂದರಂ-ಸೌಂದರ್ಯನೆಂದ್ಭು; ವಿಬುಧರ್-ನಿದ್ವಾ ಸರ; ಎಂಬರ್-ನೇಳ್ಟರ್.
ಹ
ಕಣ್ಣ್ಣಾಟಕಶಬ್ದ ದ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಖಿಕಲ್ಪದಿಂ ಹಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ದ್ವಿತ್ರೆ ದೊಳ್ಳಿರಿದುಂ
ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕಾರಮಿಲ್ಲ.
ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, CHANGE OF LETTERS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಹಕಾರಕ್ಕೆ...ಪಲಗೆ, ಹಲಗೆ; ಷಂದರ್, ಹಂದರ್; ಪಾಸು, ಹಾಸು. ಇದು ದೇ
ಶಿಯೊಳ್ಳಲ್ಲು ;
ದ್ಲಿತ್ತಕಿಲದುದರ್ಕೆ--ತಪ್ಪು; ಹೆಪ್ಪು ; ಟೆಪ್ಪು; ಉಪ್ಪರ; ಟಿಪ್ಪಣಂ; ಮುಪ್ಪರಿ; ಬಿ
ಫ್ರಂಡಂ; ಕಪ್ಪುರಮೆಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರಂ.
But also a double ಅಂತಹನಿಂತಹನುಂತಹ
ಪೆ changed into ನೆಂತಹನೆಂದಿಂತು ಪದ್ಲಿರುಕ್ತಿಗೆ ಹತ್ಚಂ |
(a single) Sin ಅಂ
ಈ ಸ್ಸ ಸ ಇಂತ ಪ್ರ [of ಭ್ರಾಂತೆಂ ಗಡಾರ್ಥದೊಳ್ಳೇ
ಆ ಇಂತಟ ೨ ಉಂತವಜ್ಡೆಗಂನನಿಂನನುಂನಮುಮೆಂನು | 160 |
when thought to stand before the Particle AS (8. 816), which, besides, take the forms: ಅಂನಂ್ಯ,
ಇಇಂನಂ, ಉಂನಂ, ಎ೦ನ೦ (08, 8. 246; about ಅಂತೆ 8. 214; 316; 318).
ಪದಜ್ಞನದಲ
ಅಂತಹಂ ಅಂತಹಂ ಉಂತಹಂ ಎಂತಹಂ ಎಂದು, ಇಂತು ಪದ್ವಿರುಕ್ತಿಗೆ ಹತ್ತಂ, ಭ್ರಾಂತೆಂ,
ಗಡಾರ್ಥದೊಳ್; ಮೇಣ್ ಅಂತು ಅವಲು ಎಡೆಗೆ ಅಂನಂ ಇಂನಂ ಉಂನಮುಂ ಎಂನಂ.
ಅನ್ಛಯಂ.
ಪದ್ವಿರುಕ್ತಿಗೆ ಅಂತಹಂ ಇಂತಹಂ ಉಂತಹಂ ಎಂತಹಂ ಎಂದು, ಇಂತು ಹೆತ್ವಂ. ಉಳಿದ
ದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಪದ್ಧಿರುಕ್ತಿಗೆ-ಅಂತಪ್ಪನಿಂತಪ್ಪನುಂತಪ್ಪನೆಂತಪ್ಪನೆಂಬ ಪಕಾರದ ದ್ವಿರ್ಭಾವಕ್ಕೆ; ಅಂತಹಂಣ
ಅಂತಹನೆಂದು; ಇಂತಹಂ-ಇಇಂತಹನೆಂದು; ಉಂತಹಂ-ಉಂತಹನೆಂದು; ಎಂತಹಂ-ಎಂತಹನೆಂ
ದು; ಇಂತುಹಿಂಂಗೆ; ಹತ್ತಂಹಕಾರಮಪ್ಪುದು; ಭ್ರಾಂತೆ-ಭ್ರ ಮೆಯೆಂ; ಗಡಾರ್ಥದೊಳ್=ಗಡ
ಶಬ್ದದರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಮೇಣ್-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಅಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಅವಬಿ-ಅಂತಹೆಂ ಗಡ, ಇಂತಹಂ ಗಡ,
ಉಂತಹಂ ಗಡ, ಎಂತಹಂ ಗಡ ಎಂಬಾ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಎಡೆಗೆ-ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ಅಂನಂ-ಅಂನಂ ಎಂದು;
ಅಂನಂಣಅಂನಂ ಎಂದು; ಉಂನೆಮುಂ-ಉಂನಂ ಎಂದುಂ; ಐಎಂನಂ-ಎಂನಂ ಎಂದು, ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಕಾರಕಾಲಾರ್ಥದ ಗಡಶಬ್ದ ಮಪ್ಪಲ್ಳಿ ಅಂತಪ್ಪಂ ಇಂತಪ್ಪಂ ಉಂತಪ್ಪಂ ಬಂತ
ಫ್ರಂ ಎಂಬಿವರ್ಕೆ ಹಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಮೇಣ ೆಂಬುದಹಸಿದವರ್ಕೆ ಅಂನಂ ಇಂನಂ ಉಂ
ನಂ ಉಂನಂ ಎಂದುಮಕ್ಕುಂ.
192 2ಅ. ೩೦೫. ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, CHANG OF LETTERS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂತಪ್ಪೂ ಮೊದಲಾದುವಜ ಹಕಾರಕ್ಕೆ--ಅಂತಹಂ, ಇಂತಹ, ಉಂತಹಂ,
ಉಂತಹಂ. |
ಅಂನಮಾದಿವಿಕಲ್ಪ ಕೈ-ಸಿಡಿಲಂನಂ ಸಿಂಗದಂನಂ ಪ್ರರಹರನುರಿಗಣ್ಣಂನನೀ ನಾ
ರಸಿಂಹಂ. ಮನಸಿಜನೆಂನನಿಂನನರುಣಪ್ರಿಯನಂದನನೆನನಿನನಾದಿನಕರನೆಂನನಿಂನಂ,
ಸೊತ್ರ)ಂ.
೫ ನು ನ ಮನಕಾರದ ಪರದೊಳ್ಡ್ಯಂ
(8.8. 146) ಜ೦೫೫- ಜನಮಿರ್ಹೊಡಮಿಲ್ಲದೊಡಮನುಸ್ಟಾರಂ ಸಂ |
ಲಿ ಬಸಿಯಿಪುದು ವರ್ಗಮಿದಿರಿರೆ
೫8೫/0 ಸಿಂಗರ ತನಗೆ ವಿಕಲ್ಪದೆ ತದೀಯಪಂಚಮಮಕ್ಕುಂ | 161 ||
ed into the Nasal
of the class to which a following consonant belongs.
ಪಠಚ್ಛೀರಂ.
ಮನಕಾರದ ಪರದೊಳ್ ವೈಂಜನೆಂ ಇರ್ದೊಡಂ ಇಲ್ಲದೊಡಂ ಅನುಸ್ಟಾರಂ ಸಂಜನಿಯಿಪ್ರ
ದು; ವರ್ಗಂ ಇದಿರ್ ಇರೆ ತನಗೆ ವಿಕಲ್ಪದೆ ತದೀಯಪಂಚಮಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಅನ್ಸೇಯೆಂ.
ತನಗೆ ವರ್ಗಂ ಇದಿರಿರೆ, ತದೀಯಪಂಚಮಂ ಅಕ್ಟುಂ ವಂಬುದನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಮನಕಾರದ-ಮಕಾರ ನಕಾರಂಗಳ; ಪರದೊಳ್-ಮುಂದೆ; ವೈಂಜನೆಂ-ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೆಂ; ಅಂ
ರ್ದೊಡಂ-ಇರ್ದೊಡೆಯುಂ; ಇಲ್ಲದೊಡಂ-ಇಲ್ಲದಿರ್ದೊಡಂ; ಅನುಸ್ತಾರಂ-ಸೊಂಕೆ; ಸಂಜನಿಯಿ
ಪುದು-ಹುಟ್ಟುವದು; ತನಗೆ-ಆ ಸೊಂನೆಯಾದ ತನಗೆ; ವೆರ್ಗಂ-ವರ್ಗಾಕ್ಷರಂ; ಇದಿರಿಕೆಇದಿರಲ್ಲಿ |
ರ; ವಿಕಲ್ಪಡೆ-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ತೆದೀಯಪಂಚಮಂ-ಆ ವರ್ಗದೈದನೆಯಕ್ಷರಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅವ್ಪುದು.
ಮತಿ
ಬ್ರಶ್
ಮನಕಾರಂಗಳ್ಳೆ ಪರಮಾಗಿ ವ್ಯಂಜನಮಿರ್ದೊಡಮಿಲ್ಲದೊಡಂ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ.
ಆ ಬಂದುವಿಂಗಿದಿರಾಗಿ ವರ್ಗಮಿರೆ ಖಿಕಲ್ಪಬಿನಾ ವರ್ಗದ ಪಂಚಮಮಸಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮಕಾರಕ್ಕೆ-.ನೀಮ್ ಯೋಗ್ಟರ್, ನೀಂ ಯೋಗ್ಯರ್; ಆಮ್ ಸಖಿಗಳ್ ಆಂ
ಸಖಿಗಳ್; ತಾಮ್ ಸೇವ್ಳರ್, ತಾಂ ಸೇಷ್ಫರ್.
ಅಕ್ಷರಪರಿಣಾಮಂ, CHANGE OF LETTERS. ಕ 193
ನಕಾರಕ್ಕೆ-ಆನ್ ವಾದಿ, ಆಂ ಮಾದಿ; ನೀನ್ ಶುಚಿ, ನೀಂ ಶುಚಿ; ತಾನ್ ಸುಜನಂ,
ತಾಂ ಸುಜನಂ.
ವೃಂಜನಶೂನ್ಯಕ್ಕ-ನೀಮ್ ಆಮ್ ತಾಮ್ [ನೀಂ ಆಂ, ತಾಂ).
ವರ್ಗಪಂಚಮಕ್ಕೆ -ಅವಜ್ಜಡುಗಲಿ, ಅಮಂ ಕಡುಗಲಿ; ಅವಣ್ಣ ಲವಾದಿ, ಅವು
ಚಲವಾದಿ; ಕರಣ್ಣಕ್ಕಂ, ಕರಂ ಟಕ್ಕಂ; ಕೆನಳಿರ್, ಕೆಂದಳರ್; ಕೆಮ್ಮಣ್, ಕೆಂಮಣ್;
6. ಟ್ರ
ಹೊಮರ್ಮಂಂಂ, ಹೊಂಬಣಂ.
ಬಣ ಣಾ
ಗದ್ಯಂ.
ಇದು ಸಮಸ್ಕಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದಸಂದೇಹಶಲ್ಯುಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದ ಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ನಾ
ಮನಿಯಾಮಲಕ್ಷಣಮೆಂಬ ದ್ವಿತೀಯಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
ಂನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ನಂ.
ಪ್ರ ರ್ದ ಡಿ
194 8ಅ. 808. ವಿಭಕ್ಕಿಲೋಪಂ, ೫೩1810೫ OF 4೫೫1೫8.
೩ನೆಯ ಅಧ್ಭಾಯಂ. 111. CHAPTER.
ಸಮಾಸಪರ್ಪರಣ೦.
ON COMPOUNDS.
— —0PU4 OO
ಸೊತ್ರಂ.
ಕ ಕಲು ತಾಯ ಬಲ್ಯನುಟ್ಯದ
Regarding Com-
ponds (ಸಮಾಸಂ) ತೆಜದಿಂದಂ ನಾಮಪದಮದರ್ಥಾನುಗಮಾ |
it is first to be stat-
ed that Nouns with ಗೆಬಿಗೆ ಸಮಾಸಂ ನೆಗಲ್ಲು. ಛಃ
ಜರಾ ಬಮ ಮಧ್ಯಗತನಿಭಕಿ ಗಳವಟುಸೊಳ್ | 162 |
ing the first word,
drop their Affixes. (ನ, 52 800. on Euphonism must be remembered throughout this whole Chapter).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಕಂ ತಾಯ ಬಲಿಯಂ ಉಟ್ಯದ ತೆಖಬಿದಿಂದಂ ನಾಮಪದಂ ಅದು ಅರ್ಥಾನುಗಂ ಆಗಿ
ಎಬಿಗೆ, ಸಮಾಸಂ ನೆಗಲ್ಲಿ ಂ; ನೆ ಪೋಕುಂ ಮಧ್ಯಗತವಿಭಕ್ತೆಗಳ್ ಅವಜಿಶೊಳ್.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಅವಟಿಕೊಳ್ ಮಧ್ಯ್ಯಗತವಿಭಕ್ತಿಗಳ್ ನೆಬ್ ಫೋಕುಂ ಎಂಬುದನ್ತಯಂ.
ಟೀತ್.
ಕ6ಿ-ಕ6ಯಿ; ತಾಯ ಬಲಿಯಂ-ತಾಯ ಬೆಂಬಳಿಯಂ; ಉಲೌಯದ ತೆಬಿದಿಂದಂ-ಬಿಡದ
ರೀತಿಯಿಂದೆ; ನಾಮಪದಂ-ನಾಮಪದಂ; ಅದು-ಅದು; ಅರ್ಥಾನುಗಂ-ಅರ್ಥದ ಬೆಂಬಳಿವಿಡಿದೆ
ಯ್ಹುವುದು; ಆರ್ಗಿಆಗಿ; ಎಬಿಗೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗೆ; ಸಮಾಸಂ-ಸಮಾಸಪದಂ; ನೆಗಬ್ಬು ಉಪ್ರಸಿ
ದ್ಲಿವಡಿವುದು; ಅವಟಿಸೊಳ್-ಆ ಸಮಾಸಂಗಳಲ್ಲಿ; ಮಧ್ಯ್ಯಗತವಿಭಕ್ತಿಗಳ್-ನಡುವಿರ್ದ ಮ
ಗಳ್; ನೆಬ್ಕ- ಚನ್ನಾಗಿ; ಪೋಕುಂ-ಲೋಪವಾಗಿ ಹೋಗುವವು.
ವತ್ತಿ.
ಅಂ
ತಾಯ ಬಟ್ಯ ಕಯುವಿನಂತೆ ನಾಮಪದಂಗಳರ್ಥಾನುಗತಂಗಳಾಗೆ ಸಮಾ
ಸಂ ಘಟಸುಗುಂ; ಅಂತೆರಾಳದೊಳಿರ್ದ ವಿಭಕ್ತಿಯೆಲ್ಲಂ ಪೋಕುಂ.
1) ಶಿಧಲತ್ಸ್ ೦; see 5. 144.
ಆಗಮವಿಭಕ್ಕಿಲೋಪಾದೇಶಂ, ೫೩1510೫ OF AUGMENT AND AFFIX; SUBSTITUTE, 195
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ತೊಯ ಮಾವು-ತೊಣಕೆಮಾವು; ತೊಡೆಯ ಸೆಕ್ಕೆ-ತೊಡೆಸಕ್ಕೆ; ಖಡೆಯ
ನುಡಿ-ಬಡೆನುಡಿ; ನೀರಂ ಕುಡಿದಂ-ನೀರ್ಗುಡಿದಂ; ಮರನು ಪಾಯ್ತಂ-ಮರಪಾ
| ಯಣ ಪುಯಲ್ಲಿ ಪೋದಂ-ಪುಯಲ್ಪ್ಫೋದಂ; ಮೆಲ್ಲಿತ್ತು ಅಡಿ-ಮೆಲ್ಲಡಿ (5. 8. 180).
ಸೊತ್ರಂ.
ಇರ್ದದನಂಿಯದೆ ನಯದಿಂ
Definition of Aug-
mnt (೮ಗಮಂ) ಪೊರ್ದುವುಪಾಗಮವವೆಯಿ ಪೋಪುವು ಲೋಪಂ |
and Substitute (© ಈ
ಡೇಕಂ. ೫ 0%. ಖೂರ್ದಿ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬಲಟ”ವಿಡಿ
pounds ಓಂ Au- ದಿರ್ದದನಖಬದಿರ್ಪದರಿಯ ಪೋಲಾಡೇಶಂ ॥ 168 |
. ment together with
the Affixes (ವಿಭಕ್ತಿ) suffers 6119100, a Substitute is supplied.
ಬದರ
ಇರ್ದುದಂ ಅಟ್ಯದೆ ನಯದಿಂ ಪೊರ್ದುವುವು ಆಗಮಂ; ಅವು ಎಯ್ದೆ ಫೋಪುವು ಲೋಪಂ
ಬೊರ್ದಿ, ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬಲ್ವಿಡಿದು. ಇರ್ದುದಂ ಅರಿದು ಇರ್ಪುದು ಅರಿಯ ವೋಲ್ ಆದೇಶಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಇರ್ದುದಂ ಅಲಿ್ಯದೆ ನಯದಿಂ ಪೊರ್ದುವುವು ಆಗಮಂ; ಅವು ಎಯ್ದೆ, ವಿಭಕ್ತಿಯ ಒಬಲೌವಿ
ಡಿದು, ಲೋಪಂಜೊರ್ದಿ ಪೋಪುವು. ಇರ್ದುದಂ ಅರಿದು ಅರ್ಪುದು ಅರಿಯ ವೋಲ್ ಆದೇಶಂ.
ಟೀಕು.
ಇರ್ದುದಂ-ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿರ್ದುದಂ; ಅಲಿಯದೆೊಲೋಪವಂ ಮಾಡದೆ; ನಯದಿಂ-ಹಿತದಿಂ
ದೆ; ಪೊರ್ದುವುವು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗುವುವು; ಆಗಮಂ-ಆಗಮವೆನಿಸುವವು; ಅವುಆ ಆಗಮಂ
ಗಳ್; ಎಯ್ದೆ-ಚನ್ನಾಗಿ; ವಿಭಕ್ತಿಯ ಬಟ್ವಿಡಿದು-ನಿಭಕ್ತೆಗಳ ಬೆಂಬಳಿವಿಡಿದು; ಲೋಪಂಬೊ
ರ್ದಿ-ಲೋಪವಂ ಪೊರ್ದಿ; ಪೋಸಪುವು-ಾಹೋಗುವುವು; ಇರ್ದುದಂ-ಮೊದಲಿರ್ದುದಂ; ಅಟ್
ದುಷಲೋಪಿಸಿ; ಇರ್ಪುದು-ಇರ್ಪುದು; ಅರಿಯ ನೋಲ್-ಹಗೆಯ ಹಾಂಗೆ; ಆದೇಶಂ-ಆದೇಶವೆ
ನಿಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಇರ್ದುದುಂ ಕೆಡಿಸದೆ ಪತ್ರುವುವಾಗಮಂ; ಅವು ವಿಭಕ್ಕಿಯೊಡನೆ ಲೋಪಮ
ಪುವು. ಪಗೆಯಾತಿರ್ಪದು ಕೆಡಿಸಿ ಬರ್ಪದಾದೇಶಂ.
196 8. 8 0೫. ಸಂಸ್ಥ )ತೆಸಮಾಸೆಂಗಳ್, SANSCRIT COMPOUNDS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆಗಮಕ್ಕೆ-ಮಾತಿನ (ಮಾತು.ಇನ್.ಅ) ಬಲ್ಲಹಂ; ನೂಖಖ ಪತ್ತು; ತೆಂ
ಕಣ ವಂಕಂ.
ಆಗಮವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಲೋಪಕ್ಕೆ..ಮಾತುವಲ್ಲಹಂ; ನೂಯುಪತ್ತು; ತೆಂಕವಂಕಂ.
ಆದೇಶಕ್ಕೆ..ಕಿಬಕ್ಕೊಂಬು (ನ. 166; ಒರ್ಮೊದದಲ್ (8. 187); ಇರ್ಮೆಯ"
(6. 187) ಕುತ್ತಡಿ (8. 181).
ಸೊತ್ರಂ,
೫೪. 1.೬ ಪರಪದದೊಳರ್ಥವರ್ತನ
irs ansky
Compounds: Deter- ಯಿರೆ ತತ್ತುರುಪಂ ಸಮಂತದೇಶಾಶ್ರಯಮಾ |
minative (or Inflec-
tional, ಶತ್ಪುರುಪಂ)) ಗಿರೆ ಕರ್ಮಧಾರಯ ನೆಲ
Appositional (ಕರ್ಮೆ ಸಿದೆ ಮೊದಲೊಳ್ಸಂಖ್ಥೆ ಯದೆ ವಲೂ ದ್ದಿಗುವಕ್ಕುಂ | 164 I
ಧಾರಯಂ), Numeral ಬಿ
(ಬಿಸು).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪರಪದದೊಳ್ ಅರ್ಥವರ್ತನಂ ಇರೆ, ತತ್ಪುರುಷಂ; ಸಮಂತು ಅದು ಏಕಾಶ್ರಯಂ ಆಗಿ
ಇರೆ, ಕರ್ಮಧಾರಯ; ನೆಲಸಿ ಇರೆ ಮೊದಲೊಳ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅದೆ ವಲಂ ದ್ರಿಗು ಅಕ್ಸುಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಮೊದಲೊಳ್ ಸಂಖ್ಯೆ ನೆಲಸಿ ಇರೆ, ಅದೆ ವಲಂ ದ್ವಿಗು ಅಕ್ತುಂ ಎಂಬುದನ್ತಯಂ.
ಟೀಕು.
ಪರಪದದೊಳ್-ಮುಂದಣ ಪದದಲ್ಲಿ; ಅರ್ಥವರ್ತನಂ-ಅರ್ಥದ ವರ್ತನೆ; ಇರೆ-ಇರೆ; ತತ್ಪು
ರುಷಂ-ತತ್ಪುರುಷಸಮಾಸಂ ಅಪ್ಪುದು; ಸಮಂತು=ಹಾಂಗೆ; ಅದು-ಆ ಸಮಾಸಂ; ಏಕಾಶ್ರಯಂಣ
ಅನ್ಯೋನ್ಯಾಶ್ರಯಂ; ಆಗಿ-ಆಗಿ; ಇರ-ಇರೆ; ಕರ್ಮಧಾರಯಂ-ಕರ್ಮಧಾರಯಸಮಾಸಂ ಅ
ಪ್ಪುದು; ಮೊದಲೊಳ್-ಮೊದಲ ಪದದಲ್ಲಿ; ಸಂಖ್ಯೆ-ಸಂಖ್ಯೆವಾಚಿಗಳ್; ನೆಲಸಿರೆ-ನೆಲೆಗೊಂಡಿರೆ;
ಅರ್ದೆಅದು ತಾನೆ; ವಲಂ-ನಿಶ್ರಯವಾಗಿ; ದ್ವಿಗು-ದ್ವಿಗುಸಮಾಸೆಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಭುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಮುಂದಣ ಪದದೊಳರ್ಥಂ ಪ್ರವರ್ಶಿಸೆ, ತತ್ಪುರುಪಸಮಾಸಂ; ಆ ತತ್ಪುರುಷ
1) The English for the Sanskyt Compounds is from Th. Benfey’s Sanskrt Grammar.
ಸಂಸ್ಕೃತಸಮಾಸಂಗಳ್, $ANSCRIT COMPOUNDS. 197
3
ಮೆಚಾಶ್ರಯಮಾಗೆ, ಕರ್ಮಥಾರಯಮವಕ್ಕುಂ; ಅದು ಸಂಖ
ದಿ ಗುವಕ್ಕುಂ'.
ಸ್ಯ ರ್ವಕಮಾಗೆ,
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ತತ್ಪುರುಪಕ್ಕೆ...ಮಳ್ಲಿಗೆನನೆ; ಮಾಣಕಗೊಪು; ಅಲರ್ವಕ್ಕೆ; ಕನ್ನಡವಕ್ತಿ; ಕಡೆಸೆ
ಲಿಂಗು; ಉಡೆನೂಲ್.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕೆ 1. ೩.11 9)-ತೆಳದಂಪು; ಒಳ್ಳನ್ನಡಂ; ಮೆಲ್ಕುಡಿ; ಬಲು
ಗುಳ್; ಕಿಯುಗೂಸು (4. 8. 181), ಕಿಯುಗೂಸಾಗಿ ಮಾಯಮಮ್ಮಖ”ದನೆ.
ಧ್ಹಿಗುವಿಂಗೆ-ಎರಯ್ಥಾತು (ನ. 188), ಇರ್ಬಾಳ್ (8. 187).
ಆ
ಸೊತ್ರ)ಂ
ಪದನೆರಡುಂ ಮೇಣಲವುಂ
The other 8 (Sans- Ww)
ky) Compounds: ಪದಾರ್ಥಮಂ ಬಯಸುತಿರೆ ಬಹುಖಪ್ರೀಹಿ ಪದಾ |
Relative (or Posse- ಕ
58170, ಬಹುವ್ರೀಹಿ; ರ್ಥದ ಗರ್ವ ಧ್ವಂದ್ಹಮೆನಿ
Ss. 89; 185), Copu- — ನ ಬಾವನ ಲ್ಕ (
2 00೬0 ಪ್ರುದವ್ಯಯೊಭಾವಮಾದಿಪದಮುಖ್ಯತೆಯಿಂ | 165 ||
ive, ದ್ವ೦ದ್ಛ್೦), Adverbial (ಅಮ್ಯು೦ತೂಭಾವಂ).
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲಂ
ಪದಂ ಎರಡುಂ ಮೇಣ್ ಪಲವುಂ ಪದಾರ್ಥಮಂ ಬಯಸುತೆ ಇರೆ, ಬಹುವ್ರೀಹಿ; ಪದಾರ್ಥ
ದ ಗಡಣಂ ದ್ರಂದ್ರಂ ಎನಿಪ್ಪುದು; ಅವ್ಯಯೊಭಾವಂ ಆದಿಪದಮುಖ್ಯತೆಯಿಂ.
ಅನ್ಸೇಯೆಂ.
ಆದಿಪದಮುಖ್ಯತೆಯಿಂ ಅಮ್ಯೆಯೊಭಾವಂ ಎಂಬುದನ್ವ್ರಯಂ.
ಟೀಣು.
ಪದನೆರಡುಂ-ಎರಡು ಪದಂಗಳುಂ; ಮೇಣ್-ಅದಲ್ಲದೆ; ಪಲವುಂ-ಪಲವಾದ ಪದಂಗಳುಂ;
ಪದಾರ್ಥಮಂ-ಮತ್ಕೊಂದನ್ಯ ಪದಾರ್ಥವಂ; ಬಯಸುತೆ-ಬಯಸುತೆ; ಇರೆ-ಇರೆ; ಬಹುವ್ರೀಹಿ
ಬಹುವ್ರೀಹಿಸಮಾಸಂ ಎನಿಸುವದು; ಪದಾರ್ಥದ-=ಪದಾರ್ಥಂಗಳ; ಗಡಣಂ-ಸಮೂಹಂ; ದ್ರಂ
ದ್ವಂ-ದ್ರಂದ್ರಸಮಾಸಂ; ಎನಿಫ್ಟ್ರುದು-ಎನಿಸುವದು; ಆದಿಪದ-ಮೊದಲ ಪದದ; ಮುಖ್ಯ ತೆಯಿಂ-
ಮುಖ್ಯತ್ತದಿಂದೆ; ಅವ್ಯಯೊಭಾವಂ-ಅವ್ಯಯೊಭಾವಸಮಾಸಂ ಏನಿಸುವದು.
1) ಕರ್ಮಧಾರಯಂ and &§ Av are, therefore, subdivisions of ತತ್ಪುರುಪಂ. In these 3 ತತ್ಳುರುಪಂ
the second word of the compound, while being determined by the first one, remains by one’s
self; whereas in a ಬಹುವ್ರೀಹಿ (8. 165) it unites with the first word so as to loose its independ-
ency, wherefore such a compound is used as an Adjective.
108 3 ಆ. 800, ಸಂಸ್ಥ )ತೆಸಮಾಸೆಂಗಳ್, $ANSORIT COMPOUNDS.
ವೃತ್ತಿ.
ಉಖರಡುಂ ಪದಂ ಪಲವು ಪದಂ ಮೇಣನ್ಯಪದಾರ್ಥಮಂ ಬಯಸುತ್ತಿ ರೆ,ಬಹು
ವ್ರೀಹಿಯಕ್ಕುಂ; ಪದಾರ್ಥಂಗಳ ಸಮುದಾಯೂ ದ್ವಂದ್ಹ ವಕ್ಳುಂ; ಪೂರ್ವಪದು ಪ್ರ
ಧಾನಮಾದೊಡೆ ಅವ್ಯಯೂೊಭಾವವಕ್ಕು ೦.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಬಹುವ್ರೀಹಿಗೆ-_-ಕಡುಚಾಗಿ; ಚಲವಾದಿ, ಮೆಲ್ಲಿನ್ವಣ”; ಜಾ. ನಿಡುಮೂ
ಗಿ; ಹೆಳಗಾಲಿ (ಹೆಳೆಗಾಲಂ 6. 5. 8. 76),
ಧ್ಹಂದ್ಹ ತ್ರೈ ಮರಗಿಡುಬಳ್ಳಿಪುಲ್ಬೊ ದಜುಪಕಿ ಯಿಗಂಗಳ್; ಆಟವಾಟಕೂಟಂ
ಗಳ್.
ಅವ ಯೂಭಾವಕ್ಕೆ (cf. 6. 166)_ಅಂಗಯ್;, ಮೆಂಗಾಲ್; ಮೇಂಗಯ;
ಸ
ಖಿಂಶಿಲ್; ಕೀಕ್ಪೊಡೆ; ಕಿಸೆ ಕಿಲ್ಬರೆ; ಬೆಂಬಿಸಲ್; ಬೆಗಾಲ್, ಬಯ್ಗಿ ರುಳ್.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
In Adverbial com- ಅಡಿ ಮೇಗುಗಳಂತ್ಯಾಕ್ಷರ
0೩845(5.16) ಅಂ ದೆಡೆಗಕ್ಟುಂ ಬಿಂದು ಮುಂದು ಖಂದುಗಳಂತ್ಯ |
ಹೋಸ ಜೂ ಕ್ಯ್ಯೊ ಹ! ಲೋಪಂ ನೋ
ಕ ಬ ಬಕ್ಬ್ರೊಡವ್ಯಂಯೂಭಾವದೊಳ್ಳೆಳಗು ಕಿಲನಿಕ್ಕುಂ | 166 |
66; 179), ವಿಂತುಐಪೆಲುಸು (8. 17).
ಪದಜ್ನ್ಮೇದಂ.
ಲು
ಅಡಿ ಮೇಗುಗಳ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಸರದ ಎಡೆಗೆ ಅಕ್ಕುಂ ಬಿಂದು; ಮುಂದು ಪಿಂದುಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ
ಒಡರಿಸುಗುಂ ಲೋಪಂ; ನೋಲಿಸ್ಪೊಡೆ ಅವ್ಯಯೂಭಾವದೊಳ್ ಇಳಗು ಕೇಟ್ ಎನಿಕ್ಟುಂ.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಅವ್ಯಯೂೊಭಾವದೊಳ್ ನೋರಿಖ್ಸೊಡೆ ಅಡಿ ಮೇಗುಗಳ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರದ ಎಡೆಗೆ ಬಿಂದು ಅ
ಕ್ಯುಂ; ಮುಂದು ಪಿಂದುಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ ಒಡರಿಸುಗುಂ; ಕೆಳಗು *ಕೌರಿತಿತ್ ವನಿಕ್ಟುಂ.
ಟೀಕು.
ಬ ಚಾರೀ ರಾ ಸು ನೋಯಿಕ್ಪೊಡೆ-ಕೋಡುವೊಡೆ; ಅಡಿ
ಮೇಗುಗಳ-ಅಡಿ ಮೇಗು ಎಂಬ ಶಬ್ದ ು೦ಗಳ; ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷ ರರ್ದಕಡೆಯಣಕ್ಷ ರದ; ವಡೆಗೆ-ಸ್ಪಾ ನಕ್ಕೆ;
ಬಿಂದು-ಸೊಂನೆ; ಅಕು ಿಂ-ಅನ್ಬು ದು; ಮುಂದು ಪಿಂದುಗಳ-ಮುಂದು ಬಡ ಎಂಬ ಶೆಬ್ದ ಸು
ಅಂತ್ಯಸ್ಕೈ- ಕಡೆಯಣಕ್ಷ ರಕ್ಕೆ ಲೋಸಪಂ-ಲೋಪಂ; ಒಡರಿಸುಗುಂ-ಬರ್ಪುದು; ಕಿಳಿಗು-ಳೆಳಗು
ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ತಿಲ 03 ಎನಿಕ್ತು. ಉವನಿಸುವದು.
Cans
| Compo
ಸನಾ
| |
| They |
an 6
IOun {
One ॥]
Words
1. 1
ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸಂ, VERBAL COMPOUNDS.
ಮತಿ
ತ್ತಿ.
ಅವ್ಯಯೋಭಾವದೊಳದಡಿ ಮೇಗೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ;
ಮುಂದು ಪಿಂಡೆಂಬಿವಬ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ; ಕೆಳಗೆಂಬುದರ್ಕೆ ಕಿಟ್
ಎಂದಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ; ಪಜಗೆಂಬುದುಮಾ ತೆಜದಿಂ ಉಂತಂದಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂಗಯ್ ಅಂಗಾಲ್; ಮೇಂಗಯ್, ಮೆಂಗಾಲ್; ಮುಂಗಯ್, ಮುಂಗಾ
ಲ್. ಮುಂಜೂರ್, ಮುಂಬಗಲ್, ಮುಂಮಾಗಿ; ಹಿಂಗಾಲ್, ಖಿಬೆದೆ, ಪಿಂಬೊಯ್ಯ್ಯು
ಕೆಲಸಲ, ಕೆಲಸ್ಟೊಡೆ, ಕಿಬ್ಬರೆ; ಲಂತಿಲ್, ಪಿಂತೊಲೆ.
ೂತ್ರಂ.
ವಿದಿತಂ ಕಿಯಾಸಮಾಸೂ
Canarese Verbal ಇ
0%॥0%4 (ಕ್ರಿಯಾ ಮೊದಲೋೊಳ್ ಕಾರಕಮುಮಗ್ರದೊಳ್ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂ |
ಸಮಾಸಂ) are a 7th
class of compounds. ನಿದಮಾಗೆ ಬಿಂದು ಸಕ್ಕದ
They ೦೦೦೬೫ when ದದೂತಡೊಳ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೇಣುತ್ತದೊಳಂ | 167 I
an action-defining
noun and the verb undergo Individuality of sense (ಅರ್ಥವಮ್ಯಕ್ತಿ) ie. when both together give
one specific sense, In forming them (cf. 88. 65) 67) the Bindu must be added to Sanskzt
words ending in ©; with such Canarese words this is optional, also when they end in ಉ (cf,
88, 170; 172). In Verbal compounds heterogeneal Compositions (ಅರಿಸಮಾಸಂ, ನ. 174) are allowed,
ಪರಭನದೂ:
ವಿದಿತಂ ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸಂ, ಮೊದಲೊಳ್ ಕಾರಕಮುಂ ಅಗ್ರದೊಳ್ ಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಸಂನಿದಂ
ಆಗೆ. ಬಿಂದು ಸಕ್ಕದದ ಅದಂತದೊಳ್, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೇಣ್ ಉತ್ತದೊಳಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಮೊದಲೊಳ್ ಕಾರಕಮುಂ ಅಗ್ರದೊಳ್ ಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಸಂನಿದಂ ಆಗೆ, ವಿದಿತಂ ಕ್ರಿಯಾಸ
ಮಾಸಂ. ಸಕ್ನದದ ಅದಂತದೊಳ್ ಬಿಂದು; ಕನ್ನಡಕೆ ಮೇಣ್ ಉತ್ತದೊಳಂ.
ರ ಇ; ವ
ಟೀಘು.
ಮೊದಲೊಳ್-ಆದಿಯಲ್ಲಿ; ಕಾರಕಮುಂ-ಕಾರಕಪದಮುಂ; ಅಗ್ರದೊಳ್- ಪರದಲ್ಲಿ; ಕ್ರಿ
ಯೆಯುಂ-ಕ್ರೀಿಯಾಪದಮುಂ; ಸನ್ನಿದಂ-ಸೆಂಬಂಧೆಂ; ಆಗೆ-೮ಗೆ; ವಿದಿತಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ; ಕ್ರಿಯಾ
ಸಮಾಸಂಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸವಪ್ಪುದು; ಸಕ್ಕದದ ಸಂಸ್ಕೃತದ; ಅದಂತದೊಳ್-ಅಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿ;
ಬಿಂದು-ಸೊನ್ನೆ ಬರ್ಪುದು; ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ-ಕರ್ನಾಟಕಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಮೇರ್ಣ್ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಉತ್ಪದೊ
ಳಂ-ಉಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿಯುಂ ಬಿಂದು-ಸೊನ್ಸೆ ಬರ್ಪುದು, ಅಂ ಎಂಬ ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂದೆ ಅಕಾ
ರಾಂತದಲ್ಲಿಯುಂ ಬಿಂದು ಬರ್ಪ್ರದು.
200 8ಅ. 808, ಗಮಕಸಮಾಸಂ, IMPULSE-0OMPOUNDS.
ವೃತ್ತಿ. |
ಮೊದಲೊಳ್ ಕಾರಕಮುಂ ಪರದೊಳ್ ಕ್ರಿಯೆಯುಂ ಅರ್ಥವ್ಳತಕ್ತಿಯಂ ಕೂಡೆ,
ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸಂ; ಅಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದು ನಿತ್ಯಂ; ಕನ್ನಡದದುತಕ್ಕಮು
ದಂತಕ್ಕಂ ಬಿಂದುವಿಕಲ್ಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸಕ್ಕೆ...ಬಳೆದೊಬ್ಬಂ; ಕೆಳೆಗೊಟ್ಟಂ; ತೆಹಕಿದೆತ್ತಂ; ಮಖ'ಪೊಕ್ಕಂ.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ನಿತ್ಯಬಿಂದುಗೆ...ಗುಣಂಗೊಂಡಂ; ಖ್ರಿಯಂನುಡಿದಂ; ಧನಂಬಡೆದಂ;
ರಂಗಂಬೆಕ್ಕಂ.
ಕನ್ನಡತ್ಹದೊಳ್ವಿಕಲ್ಪಬಿಂದುವಿಂಗೆ..ಮೊಗಂನೋಡಿದಂ, ಮೊಗನೋಡಿದಂ;
ಪದಂಗೊಟ್ಟಂ, ಪದಗೊಟ್ಟಂ, ಬೆಸಂಬಡೆದಂ, ಬೆಸವಡೆದಂ; ಕೆಯ್ದೊಲಂಗಾದಂ, ಕೆ
ಯ್ಹೊಲಗಾದಂ; ಮನಂಸಂದಂ, ಮನಸಂದಂ; ಕಡಂಗೊಂಡಂ, ಕಡಗೊಂಡಂ.
ಉತ್ತ ಕೈ-ಪುದುಂಗೊಳಿಗಿದಂ, ಪ್ರದುಗೊಳಿಸಿದಂ; ಮಾತುಂಗುಟ್ಟಿದಂ, ಮಾ
ತುಗುಟ್ಟಿದಂ; ಅಸುಂಗೊಂಡಂ, ಅಸುಗೊಂಡಂ. (ಬತ್ತುಂಗೋಲ್ «. 8. 8).
ಅರ್ಥವ್ಳತಿ, ಕೆಡುವೊಡೆ ಬಿಂದುವು ಕಳೆಯಲಾಗದು. -ಪಯಣಂಬೋದಂ; ಪಸ
ರಂಬಡೆದಂ; ಗಡಣಂಗೊಂಡಂ; ಬಿಜಯಂಗೈದಂ; ಕೆಲಸಂಬೊಕ್ಕಂ; ಕರಗಂಬೊತ್ತಂ.
ಇದಜುಸೊಳರಿಪದು (ಅರಿಸಮಾಸಂ, 8s. 168 and 174) ನಿರ್ನೋಪಂ-
ಸೆವಣಂ ಬಳಪಂಗೊಳೆ, ಗಾಂ
ಡಿವಿ ಬಿಲ್ಗೊಳೆ ಬಲಖಿರೋಧಿ ವ್ರ್ರಂಗೊಳೆ, ದಾ |
ನವರಿಪು ಚಕ್ರಂಗೊಳೆ, ಹೌ
ರವಾರಿ ಗದೆಗೊಳೆ, ಪೊಣರ್ಕೆಗಾವಂ ನಿಲ್ಲಂ? || ಕಂದಂ ||
ಸೂತ್ರೆ)ಂ.
ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಸಂಖ್ಲಾಸ
The 8th class 1)
of Compounds: Ca- ರ್ವನಾಮಗುಣವಚನ್ಯಕ್ಯತ್ರ ಪೂರ್ವಂ ಗಮಕಂ |
UY
narese Impulse-
Compounds (Com- ತೆನಗತ್ತಂ ಪೆಜಗಿತ್ತಂ
808868 10 ೧: ಪ್ರನಗರಿಪದನಿಲ ಕರ್ಮಧಥಾರಯಮದುವೂ | 168 |
cutive diction, ಸಮೆ ಜೆ
ಕಸಮಾಸಂ, 08. 8, 72). They occur when an action-defining Noun is preceded by a Numeral, Pro-
noun, Adjective or a Verbal noun-theme (ಕೃತಿ, 5. 78), In them also heterogeneal composition
is allowed (8, 167); Adjectives with final ೧೩ insert an © before the noun. Impulse-Compounds
are mostly Appositional (5, 164).
1) They give an impulse, 80 to say, to go on with a sentence uninterruptedly.
al, PO" |
1೪/11
pounds
ಸಾಕ್
ರ
ಗಮಕಸಮಾಸಂ, IMPULSF-COMPOUNDS.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮಗುಣವಜನಕೃತ್ಛ್ರಪೂರ್ವಂ ಗಮಕಂ; ತನಗೆ ಅತ್ತೆಂ ಈ
ಬಿಗೆ ಇತ್ತಂ; ತನಗೆ ಅರಿಪದಂ ಇಲ್ಲ; ಕರ್ಮಧಾರಯಂ ಅದುವುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮಗುಣವಜನಕೃತ್ಛವೂರ್ವಂ ಗಮಕಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ; ತನಗೆ ಅತ್ರಂ ಡು
ಅಗೆ ಇತ್ತಂ; ತನಗೆ ಅರಿಪದಂ ಇಲ್ಲ; ಅದುವುಂ ಕರ್ಮಧಾರಯಂ.
ಟೀಣು.
ಸಂಖ್ಯಾ-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳ್; ಸರ್ವನಾಮ=ನರ್ವನಾಮಂಗಳ್; ಗುಣವಚನ-ಗುಣವಚ
ನಂಗಳ್; ಕೃರ್ತ್ಕೃತ್ತುಗಳ್; ಪ್ರಪೂರ್ವಂ-ಆದಿಯಾಗೆ; ಗಮಕಂ-ಗಮಕಸಮಾಸಂ; ಜನಿಯಿಸು
ಗುಂ ಹುಟ್ಟುವದು; ತನಗೆ-ಗಮಕಸಮಾಸವಾದ ತನಗೆ; ಅತ್ರಂ-ಮಧ್ಯೆ ಕೈ ಅಕಾರಂ; ಪೆಬುಗೆ=
ಅತ್ವದ ಹಿಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಇತ್ವೆಂ-ಇಕಾರಂ ಹುಟ್ಟುವದು; ತನಗೆ-ಗಮಕಸಮಾಸವಾದ ತನಗೆ;
ಅರಿಪದಂ-ಅರಿಸಮಾಸಂ; ಇಲ್ಲಾಉಂಟಾಗದು; ಅದುವುಂ-ಆ ಗಮಕಸಮಾಸವುಂ; ಕರ್ಮಧಾರ |
ಯಂಾಕರ್ಮಧಾರಯಸಮಾಸವೆನಿಸುವದು..ಉಂ ಎಂಬ ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂದೆ ಎತ್ತಾನುಂ ತತ
ರುಷಮುಮಪ್ಪುದು.
ಖಿ
paso)
ವೃತ್ತಿ 6
ಪರ ಪದದದೊಳ್ ಕಾರಕಮುಂ ಪೂರ್ವ ಪದದೊಳ್ ಸಂಖ್ಯಾಸರ್ವನಾಮ |
ಗುಣವಚನ್ನಕ ತ್ರದಂಗಳಾವುವಿರ್ದೊಡಂ ಗಮಕಸಮಾಸಮಕ್ಕುಂ; ಗುಣವಚನದೊ
ಳಂತರಾಳಕ್ಕೆ ಒಂದಕಾರಂ ಪಿಂತಣ ಮಯ್ಯೂಳ್ ಇಸಾರಮಸಕ್ತುಂ. ಇದಖಕೊಳ್
ಅರಿಸಮಾಸದೋಹಪಮಿಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ಮಧಾರಯದ ಭೇದಂ; ಏತ್ತಾನುಂ ತತ್ಪುರು
ಪಮಪ್ಪು ಮ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಇರ್ಪತೆ, ಕ್ರಮ; ನೂಜುಪತ್ತು; ಮೂವತ್ತಾಯು.
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ.-.ಆವಮಾತು; ಆವಕಾರ್ಯಂ; ಆವನಾಯಕಂ; ಆವಕಾಂತೆ.
ಆವರಾವುತರಾವವಾಜಿಗಳಾವವಾನೆಗಳಾವನಾಳೊಳವಾವನಾಯಕರೊ ನಿಂಮ
ವ್ಯೂಹದೊಳ್. |
ಗುಣವಚನದತ್ಹಮಿತ್ಹಕ್ಕೆ..(ಅಸಿ.ಅ..ನಡು-) ಅಸಿಯನಡು; ಪಸಿಯಬಣ್ಣಂ;
ಬಿಳಿಯಕರ್ಬು; ನಿಡಿಯನಾಲಗೆ; ಪಿರಿಯಮಗುಂ (8. 8. 77).
ಕತಿಂಗೆ- ಪಾಡುವತುುಬಿ; ಕೊಡುವಪುಟ್ಲ್;, ಆಡಿದಪೊಲಂ. |
ಅರಿಸಮಾಸದ ನಿರ್ದೋಪಕ್ಕೆ..ಬೀಸುವಚಾಮರಂ; ಪೊಡೆವಭೇರಿ; ಪೂರೈಸು |
ವಶಂಖಂ; ಪಿಡಿವಕಹಳ; ಪೂಸಿದಭಸ್ಮಪರಾಗಂ; ಪೊಣ್ಣುವಘರ್ಮಜಲಂಗಳ. |
26
209 3೮. 3CH. ಗಮಕಸಮಾಸಂ, IMPULSE-COMPOUNDS.
ಸೂತ್ರಂ
ಅದುವಿದುವುದುಗಾಯಾಯೂ
In Impulse-Com-
ಗಂಟ ೮, ಕೊ ಊ ಪೊದವುಗುಮಾದೇಶಮಾಗಿ ಗಮಕದೊಳಾಯೆಂ |
are used instead of
ಅದು, ಇದ್ಳು ಉದು, ಬುದು ಪೂರ್ವಪರಾಮರ್ಶಿಗ
1 ಮೊದವುಗುಮಾ ರೂಢಿಗಂ ಕವೀಶ್ಚರಮತದಿಂ ॥ 169 |
ಪದಜಚೇದಂ.
Ky
ಅದುವಿದುವುದುಗೆ ಆಯೂಯೂ ಒದವುಗುಂ ಆದೇಶಂ ಆಗಿ ಗಮಕದೊಳ್; ಆಯೆಂಬುದು
ಪೂರ್ವ ಪರಾಮರ್ಶಿಗಂ ಒದವುಗುಂ ಆ ರೂಢಿಗಂ ಕವೀಶ್ರರಮತದಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಗಮಕದೊಳ್ ಅದುವಿದುವುದುಗೆ ಆಯಾಯೂ ಆದೇಶಂ ಆಗಿ ಒದವುಗುಂ; ಕವೀಶ್ರರ
ಮತದಿಂ ಆಯೆಂಬುದು ಪೂರ್ವಪರಾಮರ್ಶಿಗಂ ಆ ರೂಢಿಗಂ ಒದವುಗುಂ.
ಟೀಕು.
ಗಮಕದೊಳ್-ಗಮಕಸಮಾಸದಲ್ಲಿ; ಅದುವಿದುವುದುರ್ಗೆಅದು ಇದು ಉದು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ
ಗಳೆ; ಆಯಿಾಯೂಸಆ ಎಂಬುದು ಈ ಎಂಬುದು ಊ ಎಂಬುದು; ಆಡೇಶಮಾಗಿ-ಆದೇಶವಾ
ಗಿ; ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸುವುದು; ಕವೀಶ್ವ ರಮತದಿಂ-ಕವೀಶ್ವ ರಮತದಿಂದೆ; ಆಯೆಂಬುದು-ಆ
ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ವಾ ಜ್ಯ ಸ್ಮರಣಕ್ವ್ಯಯೂಂ; ಆ ರೂಢಿಗಂ-ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ
ಯುಂ; ಬದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಗಮಕಸಮಾಸದೊಳ್ ಅದು ಇದು ಉದು ಖಂಬ ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕ ಆ ಈ
ಊ ಎಖಂಬಿವಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ; ಆ ಖಂಬುದು ಪೂರ್ವಸ್ಮರಣದೊಳಂ ಪುಗಿದ್ರಿ ಯೊ
ಛಮುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆಈ ಊ ಉಂಬ ಆದೇಶಕ್ಕೆ --ಆಮನೆ, ಸಿರಿಯ ತವರ್ಮನೆ ಪಲದಿವಸಕ್ಕೆ
ಕಂಡೆವಣ್ಣ: ಈಮನೆಯತ್ತಲೆ ಸಾರಿನ ಲಸದಿರಕ್ಕ, ಕರುವಾಡದತ್ತು ಕನ್ನ ನ
ಲೂಮನೆಯೂಕೆಳ್ಹೊಯ್ದರ್ [M. 0. ಟಾ ರ್]; ಆಬನವೀಬನವೂಬ
ನವೆನ್ನದೆ ತೊಬಲ್ಬು "ಫೂಗೊಯ್ದರವರ್.
(011]1
before
initial
the fini
hal
| (ಕೈತ,
(8,
ಬಿಂದು THE BINDU IN COMPOUNDS. 203
ಸ್ಮರಣಕ್ಕ- ನೆನದನಾಹಿರಣ್ಯಕನುದು ಬಿಟ್ಟ ೦ದಮಂ; ಬಿದಿಗಾಪೊಟಲಿಚರ್
ಮಾನ್ಫದೊಕ್ಕಲ್.
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗೆ..ಗಜಹಯರೂಢಿಯೊಳ್ ಭಗದತ್ತನಿನಾನಳನಿಂ ಮಿಗಿಲಾದಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
In Appositional ಗದಬಜಕಾರಮವಿದಿರಿರೆ
00೫08165 6.160, ಮೊದಲ ಪದಂ ತಾಂ ಕ ದಂತಮಾಗಿರೆ ದೊರೆಕೊ |
before nouns with
initial 7, ದ, ಬೃಜ, ಳ್ಸು ದನುಸ್ಥಾರಮುದಂತದೊ
98891 ಉಂ! er: ಆದಧ್ಯ್ರತದೊಳ್ ಕರ್ಮಧಾರಯಂ ಬರೆ ಬಹುಳಂ || 170 |
bal noun-themes
(ಕೃತಿ, cf. 8. 213) which are formed of roots ending in ಉ or <G, uses to get the Bindu.
(cf. 8. 167).
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲು
ಗದಬಜಕಾರಂ ಅವು ಇದಿರ್ ಇರೆ, ಮೊದಲ ಪದಂ ತಾಂ ಕೃದಂತಂ ಆಗಿ ಇರೆ, ದೊರೆಕೊ
ಳ್ತುದು ಅನುಸ್ಟಾರಂ ಉದಂತದೊಳ್ ಇದಂತದೊಳ್, ಕರ್ಮಧಾರಯಂ ಬರೆ, ಬಹುಳಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕರ್ಮಧಾರಯಂ ಬರೆ, ಗದಬಜಕಾರಂ ಅವು ಇದಿರಿರೆ, ಮೊದಲ ಪದಂ ತಾಂ ಕೃದಂತಂ
ಆಗಿ ಇರೆ, ಉದಂತದೊಳ್ ಇದಂತದೊಳ್ ಬಹುಳಂ ಅನುಸ್ಟಾರಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು.
ಟೀಈು.
ರ್ಮಧಾರಯಂ-ಕರ್ಮಧಾರಯಸಮಾಸಂ; ಬರೆ-ಬರೆ; ಗದಬಜಕಾರಂ-ಗಳಾರ ದಕಾರ
ಬಕಾರ ಜಕಾರಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ಇದಿರಿರೆೊಇದಿರಾಗಿರೆ; ಮೊದಲ ಪದಂ-ಆದಿಯ ಪದಂ;
ತಾಂ-ತಾಂ; ಕೃದಂತೆಂ-ಕೃಲ್ಲಿಂಗಂ; ಆಗಿರೆ-೮ಗಿರೆ; ಉದಂತದೊಳ್-ಉಕಾರಾಂತೆದಲ್ಲಿ; ಇದಂತ
ದೊಳ್-ಅಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿ; ಬಹುಳಂ-ಬಹುಳವಾಗಿ; ಅನುಸ್ತಾರಂ-ಸೊಂನೆ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುರ್ದು
ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕರ್ಮಧಾರಯದೊಳ್ ಗದಬಜಕಾರಾದಿಪದಂಗಳ್ ಪರದೊಳಿರೆ, ಪೂರ್ವ
ಪದಂ ಕ್ಷತ್ತಾಗಿ, ಉಕಾರಾಂತಮಿಕಾರಾಂತಮಾಗಿರೆ, ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ; ಬಹುಳದಿಂ,
ಕೆಲಜುಸೊಳಿಲ್ಲ. |
ಪ್ರಯೋ ಗಂ.
ಉಕಾರಾಂತದೊಳ್ ಗಕಾರಂ ಪರಮಾದುದರ್ಕೆ- ಎತ್ತುಂಗೋಲ್; ಕುತ್ತುಂಗ
ಆ ಪೊತ್ತುಂಗೊರಡು; ಪುಟ್ಟುಂಗುರುಡಂ; ಸುರ್ಕುಂಗುಳ್; ಕರ್ಚುಂಗಲ್ಲಂ; ಚು
ರ್ಚುಂಗೊಳ್ಳಿ; ಇರ್ತಂಗಾಳ್; ಇಡುಕುಂಗರ್ಭ್ಬಂ (-ಗಬ್ಬಂ.
204 80. 808. ಬಿಂದ್ಕು THE BINDU IN COMPOUNDS.
ಡಕಾರಕ್ಕೆ-ಕಡುಕುಂದರಿ; ಉರ್ಕುಂದೋೊಲ್ (-ದೊರೆ, also in 21. A); ತೂ
ಗುದೊಟ್ಟಿಲ್ ಆಡುಂದೊಲೆ; ತೂಗುಂದಲೆ.
ಬಾಕ್ __ಬತ್ತುಂಬಯಂ; ಬತ್ತುಂಬಲ ಅಟ್ಟುಂಬಿರಿ; ಅಹುಂದೆ ಯಂ
ಚುಂಬುಖು; ಪೆರ್ಚುಂಬುರುಳ್; ತೋಲುಂಬೋಣ ಹ ಪಾಯುಂಬಳೆ.
ಜಕಾರಕ್ಕೆ..ತೂಗುಂಜೊಡರ್; ಆಟ್ಟುಂಜಗಳಂ; ಕಟ್ಟುಂಜುರಿಗೆ; ಕಟ್ಟುಂಜೋ
ಛಂ; ಏಜಯಿಂಜವ್ಪ ನಂ.
ಎಕಾರಾತದೊಳ್_ಸಿಡಿಯುಂದಲೆ; ಇಲ್ಯುಂಬೊಟಯ್ಲು. ಇಲ್ಲಿ ಉಕಾರಂ |
ಪೊಕ್ಕುದು.
ಬಹುಳದಿಂ ಕ್ರ ತ್ಲಿಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಬಿಂದುಮುಂಟು--ಬೆಟ್ಟುಂಬೊರೆ ಅಂದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಸುಡುಗಾಡಿಡುಗಿಚಡುಗೂ
But there are ಶ್ತ 23
೩ 86೪ 6೫೦700೫, ಉಡುಗೊಣೆಯುಂ ಮಾಲುದಾಂಟು ಬಿಡುಗಣಖ್ ಬಿಡುಮಾಯ್ |
such as ಸುಡುಗಾ
ನ ಪಡೆಯವು ಬಿಂದುವನುದಂತವ್ಪ ತ್ರಿಯನಾಳ್ದಂ | 171 |
ಪಹದಜೆ ದಂ.
ಲು
ಸುಡುಗಾಡು, ಇಡುಗಿಚ್ಚು, ಅಡುಗೂಳ್ (-ಗೂಲ್್), ಉಡುಗೊಟಿಕಯುಂ, ಮಾಯಿ
ದಾಂಟಿ ಬಿಡುಗಣ್, ಇ 20 ತುಡುಭೊಡರ್, ಅಯುಗೆಲಿ ಎಂಬ ಇವು ಪಡೆಯವು ಬಿಂ
ದುವಂ, ಯಂ ಆಳ್ಬುಂ.
ಅನ್ಸೇಯೆಂ.
ಉದಂತವೃತ್ತಿ ಯಂ ಆಳ್ದುಂ, ಬಿಂದುವಂ ಪಡೆಯವು ಎಂಬುದನ್ನ ಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸುಡುಗಾಡು-ಸುಡುಗಾಡೆಂದು; ಇಡುಗಿಚ್ಚು-ಇಡುಗಿಚ್ಚೆಂದು; ಅಡುಗೂಳ್-ಅಡುಗೂಳಿಂ
| ದು; ಉಡುಗೊಲಿಕೆಯುಂಾಉಡುಗೋಲಕೆಯೆಂದುಂ; ಮಾಯಿದಾಂಟು-ಮಾಯಿದಾಂಟಿಂದು; ಬಿ
ಡುಗಣ ಅಬಿಡುಗಣ್ಣೆಂದು; ಬಿಡುವಾಯ್-ಬಿಡುವಾಯ್ಕೆಂದು; ತುಡುಜೊಡರ್-ತುಡುಜೊಡರೆಂ
ದು; ಅಯಿಗೆಲಕೆೊಅಯಿಗೆಲಕೆಯೆಂದು; ಎಂಬಿವುಎಂಬೀ ಸಮಾಸಪದಂಗಳ್; ಉದಂತವೃತ್ತಿ
ಯಂ=ಉಕಾರಾಂತದ ವರ್ಶನೆಯಂ; ಆಳ್ಳು ೦ತಾಳ್ಸು ಂ; ಬಿಂದುವಂ-ಸೊನ್ನೆಯೆಂ; ಪಡೆಯವು=
ವೃತ್ತಿ
puso
ಇದರ್ಕಿದೆ ವತ್ತಿ.
a ೮೮ ಆ ಇಲಾ
AER
ಬಿಂದ್ಕು THE BINDU IN COMPOUNDS.
ಸೂತ್ರಂ.
© ಸತ್ಕಿರರೆಯುಮುತಾತಾ
Also Nouns which ೮೯ ೪೦ ೪೦
areno Verbalnou- ಯತೃಮನುಸ್ಥಾರಮಸರದ ನಣಕತಂ |
6೨ ೬೨ ೪೨
themes and termin-
ate in ಉ or ಅ, ಮತ್ತೆ ಳಕಾರಕ್ಕುತ್ತಂ
i he Bind
೫98೪ ಟಂ ೫0 ಪ್ರತ್ರಲೊಡಂ ಬಿಂದು ಬಂದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರ್ಕುಂ ॥ 172 ॥
(cf. 5. 167); likewise ಸ್
words with final ಔ and ಔಳ when getting the augment ©, and those with final $ when getting
the augment ಉ receive the Bindu.
ನವ €ದಂ.
ಕೃತ್ತು ಇರದೆಯುಂ ಉತ್ಪಾತ್ವಾ ಯತ್ನಂ ಅನುಸ್ಟಾ ರಂ; ಅಸ್ವರದ ನಣಕೆ ಅತ್ರಂ ಮತ್ತೆ ಳಕಾ
ರಕ್ಕೆ ಉತ್ಪಂ ಪತ್ಮ್ತಲೊಡಂ, ಬಿಂದು ಬಂದು, ನೆಲೆಗೊಂಡು ರುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕೃತ್ತು ಇರದೆಯುಂ ಅನುಸ್ಟ್ರಾ ರಂ ಉತ್ಪಾತ್ಪಾ ಯತ್ನಂ; ಅಸ್ಪ ನಣಕೆ ಅತ್ವಂ ಮತ್ತೆ ಳಕಾ
ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಂ ಪ ಪತ್ಮಲೊಡಂ, ಸ ಬಂದು, ನೆಲೆಗೊಂಡು ಇರ್ಕು
ಟೀಕು.
ಕೃತ್ತು ನಕೃೃತ್ಸ ದಂ; ಇರದೆಯುಂ-ಇಲ್ಲದೆಯುಂ; ಅನುಸ್ವಾರಂ- ಸೀ ಉತ್ಪ-ಉಕಾರದ
ಲ್ಲಿ; ಅತ್ರ- ಅಕಾರದಲ್ಲಿ; ಆಯತ್ನಂ-ಸಂಬಂಧವವ್ಪುದು; ಅಸ್ಪರದ-ವ್ಯಂಜನೆದ್ಯ ನಣಕೆ=-ನಕಾರ ಣ
ಕಾರಂಗಳ್ಳೆ; ಅತ್ವಂಅಕಾರಂ; ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕ; ಳಕಾರಕ್ಕೆ-ವ್ಯಂಜನದ ಳಕಾರಕ್ಕೆ; ಉತ್ಪಂ-ಉಕಾ
ರಂ; ಪತ್ತಲೊಡಂ-ಪತ್ಮಲೊಡನೆ; ಬಿಂದು-ಸೊನ್ನೆ; ಬಂದು-ಬಂದು; ನೆಲೆಗೊಂಡು=ನೆಲನಸಿ; ಇ
/ ರ್ಶುಂಾಇರ್ಪ್ರದು.
ವೃತ್ತಿ.
Kl ತ್ರಿಲ್ಲದುದಂತಕ್ಕಂ ಆದಂತಕ್ಕಂ ಬಿಂದು ಸಂದಿಸುಗುಂ; ವೃಂಜನದ ನಕಾರ ೧
ಕಾರಂಗಳ್ಗೆ ಅತ್ತಮುಂ ಛಕಾರಕ್ಕುಕಾರಮುಂ ಪತ್ತಲೊಡಂ, ಸೊನ್ಮೆಯವತರಿಸುಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉದಂತಕ್ಕೆ._ಕುಕ್ಕುಂದಜ', ದಕ್ತುಂಡಲೆ, ತಾಯಉುಂಬಳಿ.
ಆದಂತಕ್ಕೆ..ಒಕ್ಕಂಬಯಲ್, ಕಳ್ಳಂಗಡಲೆ, ಜಕ್ಕಂದೊಬಲಿ [_-ದೊಳಲಿ].
ನಕಾರಕ್ಕೆ--ವಿಸಾನಂಬುಬು, ಬಾನುಗಳಳಿಗೆ.
ತ್ತಕ್ಕೆ-ಕಂಣಂದೊಟಲಿ [-ದೊಳಲಿ].
ಆಕಾರ್ —ಬೆಳ್ಳುಂಬಟ್ಟೆ.
206 8 ಅ. 8 ೦೫. ಪೆಬೆಗು, PERAGU IN COMPOUNDS.
ಸೂ:
ಸೂತ್ರಂ.
ಪೆಡವೆಬಾದೇಶಂ ಬಂ
ಪೇ ಚ
ಹ ದೆಡೆಗೊಳುಂ ಹೆಜಗೆನಿಪ್ಪ ಶಬದೊಳದು ತಾಂ |
ecomes ಪೆಡ೦ or N\ ಖಿ 0
ಪೆಡ, ಪಡೆಗುಂ ಬಿಂದುಮನರೆಬರ್
ತಡಗಾಲೆಬಂತಬಿಂದುವುಮನಾಚರಿಪರ್ || 178 ||
ನ
ಪೆಡಂ ಎಂಬ ಆದೇಶಂ ಬಂದು ಎಡೆಗೊಳ್ಗುಂ ಪೆಬೆಗು ಎನಿಪ್ಪ ಶಬ್ದದೊಳ್; ಅದು ತಾಂ
ಪಡೆಗುಂ ಬಿಂದುಮಂ; ಅರೆಬರ್ ತಡಗಾಲ್ ಎಂಬ ಅಂತೆ ಅಬಿಂದುವುಮಂ ಆಜರಿಪರ್.
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಪೆಲಿಗೆನಿಪ್ಪ ಶಬ್ದದೊಳ್ ಪೆಡವೆಂಬಾದೇಶಂ ಬಂದು ಎಡೆಗೊಳ್ಳುಂ; ಅದು ತಾಂ ಬಿಂದುಮಂ
ಪಡೆಗುಂ; ಅರೆಬರ್ ತಡಗಾಲ್ ಎಂಬಂತೆ ಅಬಿಂದುವುಮಂ ಆಚರಿಪರ್.
ಟೀಕು.
ಪೆಬಿಗು (ಹೆಬಿಗೆ)-ನೆಬೆಗೆಂದು; ಎನಿಪ್ಪ ಶೆಬ್ದದೊಳ್ಎನಿಸುವ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ; ಪೆಡಂ-ಪೆಡಂ
ಎಂದು; ಎಂಬಾದೇಶಂ-ಎಂಬಾದೇಶಂ; ಬಂದು-ಬಂದು; ಎಡೆಗೊಳ್ಳುಂ-ಎಡೆಗೊಂಬುದು; ಅದು
ತಾಂ-ತಾನದ್ಭು; ಬಿಂದುಮಂ-ಸೊನ್ನೆಯಂ; ಪಡೆಗುಂ-ಪಡೆವುದು; ಅರೆಬರ್=ಕೆಲಂಬರ್; ತಡಗಾ
ಲೆಂಬಂತೆ-ತಡಗಾಲೆಂಬ ಹಾಂಗೆ; ಅಬಿಂದುವುಮಂ-ಬಿಂದುವಿಲ್ಲದುದನಾಗಿಯುಂ; ಆಚರಿಪರ್
ಪೇಳರ್.
ವ
ವೃತ್ತಿ.
ಪೆಜಗೆಂಬುದರ್ಕೆ ಪೆಡವೆಂದಾದೇಶಮಾದುದರ್ಕೆ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ; ಕೆಲರ್ ತಡ
ಗಾಲೆಂಬಪೊಲ್ ಅದರ್ಕೆ ಬಿದುವಿಲ್ಲದೆಯುಂ ಒಲ್ಬರ್.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪೆಡಮಾದೇಶಕ್ಕೆ..ಪೆಡಂಗಯ್; ಪೆಡಂದಲೆ; ಪೆಡಂಮೆಟ್ಟು;-ತಡಂಗಾಲ್ ಊಂ
ಬಂತೆ. '
ಅಬಿಂದುವಿಗೆ“ಪೆಡಗಯ್; ಪೆಡದಲೆ; ಪೆಡಮೆಟ್ಟು; _ತಡಗಾಲ್ ಉಂಬಂತೆ. '
ಸೂತ್ರಂ.
Compounds of ಪದವಿಥಿ ಕನ್ನಡಕಂ ಸ್ಸ
Heterogeneal words ಕೂ
(ಅರಸನ, ಎರು ಕೃದಕ್ಕಮಿಲ್ಲಾದ್ಯರಿಂದೆ ಸಂದುವನಣ'ದಿ |
ಅರಿಸಮಾಸಂ, HETEROGENEAL COMPOUNDS.
ಧ್ಲಸಮಾಸಂ, 8. 10 ರ್ಶುದು ಬಿರುದಾವಳಿಯೊಳ್ಳೇ
168) are allowed in ಲ್ಸ ದು ಪೆಃ%ವಜಕೊಳಾಗದಿದು ವಿರುದ್ದ ಸಮಾಸೂಾ | 174 (|
the 6 Compounds of
Sanskyt character only when sanctioned by poets of 014 (ef. Ss. 289 seq.), as they are, for
instance, in honorific language (ಬಿರುದು).
ನದದ
ಪದವಿಧಿ ಕನ್ನಡಕಂ ಸಕ್ಕದಕ್ಕಂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ಯರಿಂದೆ ಸಂದುವಂ ಅಖೌದು ಇರ್ಪದು; ಬಿರು
ದಾವಳಿಯೊಳ್ ವೇಮ್ವುದು; ಪೆಬುವಜಿಕೊಳ್ ಆಗದು. ಇದು ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾಸಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕನ್ನಡಕಂ ಸಕ್ಕದಕ್ಸಂ ಪದವಿಧಿ ಇಲ ಎಂಬುದನ್ರಯಂ.
೧೧
ಟೀಕು.
ಕನ್ನಡಕಂ-ಕಣಾ ಕಶಬ್ದಕ್ಕೆಯುಂ; ಸತ್ಯದಕ್ಕಂ-ಸಂಸ್ಕ ಫತೆಶೆಬ್ಬಕ್ವೈಯುಂ; ಪದವಿರ್ಧಿಸ
ಮಾಸವಿಧಿ; ಅಲ್ಲ-ಉಂಟಾಗದ್ದು SE ಸಂದುವಂ-ಸಲುವಳಿಯಾ
ದುವಂ; ಅರೌದಿರ್ಪದುತಿಳಿದಿರ್ಪುದು; ಬಿರುದಾವಳಿಯೊಳ್= ಬಿರುದಾವಳಿಯಲ್ಲಿ; ಪೇಲ್ಟಿದು-
ಹೇಳ್ತುದು; ಪೆಬಿವಬಿಕೊಳ್-ಅನ್ಯ ವಾದುವಲಿಲ್ಲಿ; ಆಗದು-ಆ೮ಗದು; ಇದು-ಇದ್ದು; ವಿರುದ್ಧಸ ನಮಾ
ಸಂ-ಅರಿಸಮಾಸವೆನಿಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕನ್ನ] ಡಕ್ಕಂ ಸಂಸ ಪಂ ಸಮಾಸ ಯಿಲ್ಲ. ಆದಿಮಾರ್ಗದಿನೆತರ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸೂ
ದುವನಜ'ದಿರ್ಪದ* ಬಿರುದಾವಳಿಯೊಳೆ ಬಿ ದಂತೆ ಪೇಟ್ದುದು; ಮಿಕ್ಗೆ ಯೊ
ಳಾ ಳು ತಾ!
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆರಿಸಮಾಸಕ್ಕೆ-.ಮುಖತಾವರೆ; ಅರಸುಕುಮಾರಂ; ಕೆಳದಿಸಮೇತಂ. ಇವ್ರು
ಅರಿಸಮಾಸ.
ಮಾರ್ಗದೊಳಳ್ಳವರ್ಕೆ--ಕಡರಾಗಂ; ಮೊಗರಾಗಂ; ಅಣಕೆನಾಯಕಂ; ಗು
ಉಕಬುಗೋೊಂಡುಂ; ಕಟ್ಟೆಕಾಂತಂ; ಕೂರಸಿ; ಆ್ಜನಂ (ಆಳಿ); ತುರಗದಲಂ; ಮಂ
ಗಳಾರತಿ; ಮಂಗಳವಸದನಂ; ಮಂಗಳವರೆ; ಅರಸುರ್ಗುಣಂ; ಕಡುದರ್ಪಂ. ಪೆಜವು
| ಮನೀ ತೆಜದಿನಬ್ವುದು. ಇವಜಂತೆ ಬೇಟ ಮಾಡಲಾಗದು.
ಬಿರುದಿಂಗೆ-ಗಜದುಳಿ; ಗಜಪಾಜು (-ಪೋರು); ನರಲೋಕದಲ್ಲಣಂ; ಮಾ
ಸವಳಮದನಮಹೇಶಂ; ಅಂಕತ್ರ್ರಿಣಕತ್ರಂ; ಗುಣಕ್ಕನಲ್ಲಗಣಸೇಶಂ (8. ನ. 75); ದಂ
208 8 ಅ. 8 CH. ಎಲ್ಲಮಹತ್ತುಗಳ್ ELLA AND MAHAT.
ಮುಖಧವಳಂ; ದಬಮುಖಾದಿತ್ಯಂ; ರಾಯಕೋಳಾಹಳಂ. ಈ ತೆಖದೆ ಬಿರುದ
ನೊಳ್ “ತ್ತಾನು ಸಲ್ಲುದು.
ಸೂತ್ರೆ)ಂ.
ಸವನಿಸುವುದೆಲಶಬ
In Compounds ಎಲ್ಲ ೧೧...
(6. 151) retains its ಕ್ಸ ಖಿಕಲದೆ ದೀರ್ಫವಿಧಿ ಮಹಚಬ್ಬಕ್ಕು |
form or becomes ಉಲ
ಲ್ಲಾ; ಮಹತ ೀಂಂmes ದೃವಿಕು ಮಾದೇಶ ದೋ
ಮಾ ೫. ಪಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಪದಂ ಪರಕ್ಕೊದವಲೊಡು | 115 |
These forms may
freely enter into compounds with a and Sanskyt themes,
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
ಸವನಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಶಬ್ದಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದೆ ದೀರ್ಥವಿಧಿ; ಮಹಚ್ಚಬ್ಬಕ್ಕೆ ಉದ್ಭವಿಕ
ಶಂ. ದೋಷಂ ಇಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಕೃತಪದಂ ಪರಕ್ಕೆ ಒದವಲೊಡಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ದೆ ದೀರ್ಥವಿಧಿ ಸವನಿಸುವುದು; ಮಹಚ ್ಫಬ್ಬಕ್ಳೆ ಮಾದೇಶಂ ಉದ್ಭವಿಕುಂ.
ಒದವಲೊಡಂ, ದೋಷಂ ಇಲ್ಲ.
ಟೀ.
ಲ ಬ್ಬಕ್ಕೆ; ವಿಕಲ್ಪಡೆ-ನಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ದೀರ್ಥವಿರ್ಧಿದೀರ್ಥದ ವಿಧಿ;
ಸವನಿಸುವುದ ಬ್ಬರ್ಕೈದ ಮಹತ್ ಎಂಬ ಶಬ ಕೈ; ಮಾದೇಶಂ-ಮಾ ಎಂಬಾ
ದೇಶಂ; ಉದ್ಭ ಎ ಟ್ಟ ವುದು; ಸಂಸ ಸ್ಪ ತಪದಂ-ಸಂಸ್ಕ್ರೃತದ ಪದಂ; ಪರಕ್ಕೈ- ಮುಂದುಗಡೆ
ಗೆ; ಒದವಲೊಡಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸಶೊಡಕೆ; ದೋಷಂ-ಇಅರಿಸಮಾಸದ ದೋಷಂ; ಟಟ
ವೃತ್ತಿ.
ಎಲ್ಲ ಉಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ದೀರ್ಪುಮಕ್ಕುಂ; ಮಹಚಬ್ರಕ್ಕೆ ಮಾ ಅಂಬಾ
ದೇಶಮಕ್ಕುಂ. ಇರ್ವ "ಸಂಸ್ಕೃತಪದು ಪ ಪರಮಾದೊಡಂ ಚನೆ |
©;
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೀರ್ಥವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ.-ಎಲ್ಲಕಾರ್ಯಂ, ಎಲ್ಲಾಕಾರ್ಯಂ; ಎಲ್ಲರತ್ತಂ, ಎಲ್ಲಾರತ್ವೆಂ;
ಉಲಧನಂ, ಎಲ್ಲಾಧನಂ; ಎಲ್ಲಾಪುರುಪರ್; ಖಲ್ಧಾಕಾಂತೆಯರ್; ಎಲ್ಲಂಗಮೆಲ್ಲಧನ
ಮುಮನೆಲ್ಲೆ ಡೆಯೊಳಮೆಲ್ಪ್ಲತೆಜಡೊಳುಂ ಕುಡುಗೆಮಗೆ; ಎಲ್ಲಾ ರತ್ತಂಗಳುಮನೊಳ
ಕೊಂಡಾಳ್ರನಂಭೋನಿಧಿಲೋಕಕ್ಕಲ್ಲಂ ಬೀಉುಗುಂ.
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಮಹಚ್ಛ ಬೃಕ್ಕೆ-ಮಾದೇವಂ; ಮಾಕಾಳಿ; ಮಾದಾನಿ; ಮಾಶೌರ್ಯಂ.
ಕನ್ನಡಕ್ಕ.ಮಾಸಾವಂತಂ; ಮಾಲಕಿ; ಮಾನಾಮಿ:
ಸೂತ್ರಂ.
°° ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಂ ಪೂರ್ವಪದಾಂ
lu Determinative [A
60೫0845 (8. 164) ತ್ರಲೋಪಮದು ಬಹುಳದಿಂದೆ ತತುರುಪಕ್ಕ |
the final letter of ಬ ಬ ೪4 ರ
he st voi 5 ಗಲಿಪುದುಚಿತಾಕ್ಷರಾಗಮ
6೧ ₹೫66, ೧ ಮೊಲೆಗುಂ ಕೆಳಗಣ ಕಿಲಲಿನೆಂಬಾದೇಶಂ ॥ 176 |
alsoa homogeneous ಗಿ ಕ್
(ಉಚಿತ) letter is often supplied with or without 8118102, SR becomes $695 and (before ನ)
5ನ. (4, 8. 166).
ಪದಚೇೇದಂ.
ಲು
ನೆಲೆಗೊಳ್ಗುಂ ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯಲೋಪಂ ಅದು ಬಹುಳದಿಂದೆ ತತ್ಪುರುಷಕ್ಕೆ; ಅಗ್ಗ ಲಿವುದು
ಉಚಿತಾಕ್ಷರಾಗಮಂ; ಒಲೆಗುಂ ಕೆಳಗಣ್ಣೆ ಕಿರ್ ಕಿನ್ ಎಂಬ ಆದೇಶಂ.
ಅನ್ನಯಂ,
ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಕ ಲೋಪಂ ಅದು ಬಹುಳದಿಂದೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಗುಂ; ಉಚಿತಾಕ್ಷರಾ
ಕೆಳಗಣ್ಣೆ ಕ್ ಕಿನ್ ಎಂಜಾದೇಶಂ ಒಲೆಗುಂ.
ಓಟೀಕು,
ತತ್ಪುರುಷ ೈ-ತತ್ಪುರುಷಸಮಾಸಳ್ಳೈ; ಪೂರ್ವಸದ-ಮೊದಲ ಪದದ; ಅಂತ್ಯ-ಕಡೆಯಣ
ಕ್ಲರದ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಅದು-ಅದು; ಬಹುಳದಿಂದೆೊಬಹುಳದಿಂದೆ; ನೆಲೆಗೊಳ್ಳು ಂ-ನೆಲೆ
ಗೊಂಬುದು; ಉಚಿತ-ಉಚಿತವಾದ; ಅಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರದ; ಆಗಮಂ-ಆಗಮಂ; ಅಗ್ಗಲಿವುದು-ಬ
ರ್ಪ ದು; ಕಳಗಣ್ಣೆ=ಕೆಳೆಗೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಕೀತಿಕ್-ಕೀಶೆಂದು; ಕೆನ್-ಕೆನ್ನೆಂದು; ವಿಂಬಾದೇಶಂ=ವಿಂ
ಬಾದೇಶಂ; ಒಲೆಗುಂ-ಬರ್ಪುದು. ಅಗ್ಗ ಲಿಪುದೆಂದೊಡೆ ವೆಗ್ಗಳವಪ್ಪುದು; ಒಲೆಗುಂ ಎಂದೊಡೆ ಒ
ಲೆವುದೆಂಬುದರ್ಥಂ-ಔಚಿತ್ಯದಿಂ ಬರ್ಪುದೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ 6
pao)
ತತ್ಪು ರುಪಕ್ಕೆ ಬಹುಳದಿಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ಳೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲೋ
ಪಂ; ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಲೋಪಂಬೆರಸುಚಿತಾಕ್ಷರಾಗಮು; ಕೆಳಗೆಂಬುದರ್ಕೆ ಕಿಟಕಿಂ
ದುಂ ಕಿನ್ ಎಂದುಮಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪದಾಂತ್ಯಲೋಪಕ್ಕೆ_ಒಳಕೊಂಟೆ; ಜೇನೆಯ್; ತೊಗಾಳಿ; ಅರಮನೆ.
IL 38 8 ೮೫. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಉಚಿತಾಕ್ಷ; ರಾಗಮಸಕ್ಕೆ-ತೆಂಬೆಲರ್; ದಾಂಗುಡಿ; ಮಾಂಗಾಯ್, ಆಂಗೊಳ
ಗು; ಆಂಗೊಳಂ; ಕಂಮಂಗಣಣ; ಕಡಲಾನ್ಕೊಂಗೊಳಗಿರಂ.
ಲೋಪಮಿಲ್ಲದುಚಿತಾಕ್ಷರಾಗಮಕ್ಕೆ. ನಟ್ಟೆವನೆ; ನಟ್ಟೆಗೊಂಬು; ನಟ್ರೆವನಿ. ಇ
ಲ್ಲಿ ಏಕಾರಮುಚಿತವರ್ಣಗಮಂ.
೧ ೦೮ ತ್ರ ೧. *, ತ್ರ +
ಕೀ ಇದೇಶಕ್ಕ..ಕಿಬ ಸ್ವೌಂಬು; ಕಿಬ್ಯಿವಲ್; ಕಿರ್ಯ್ಯ9 ; ಕಲ್ಕಿ; ಕಿಲ್ಕಡಲ್.
ಕಿನಾದೇಶಕ್ಕೆ--ಕನ್ನೀರ್; ಕಿನೈಲಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಅಕ್ಟುಂ ಪದಾಂತ್ಮಲೋಪಂ
೬15010 Apposition- ರೆ ಭ್ರ
al (8. 164; 170 seq.) ತಕ್ಕಂತಿರ ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ ಥಿ ಗುಗಂ |
and other Comp-
ounds such Elision ಯಿಕ್ಕಾ ದಧ್ವಂದ್ಹಕ್ಕಂ ಮೇ
Moke 01006 ಲಕ್ಕರಿಗರಿನಾ ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸೋಪೇತಂ || 177 |
ಪ ದಚ್ಛಿ €ದಂ.
ಅಕ್ಕುಂ ಪದಾಂತ್ಯಲೋಪಂ ತಕ್ಕ ಅಂತೆ ಇರೆ ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ ದ್ವಿಗುಗಂ ಮಿಕ್ಕ ಆ ದ್ವಂ
ದ್ರಕ್ಕಂ; ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕರಿಗರಿಂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸೋಪೇತಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ ದ್ವಿಗುಗಂ ಮಿಕ್ಸ್ರಾ ದ್ವಂದ್ರಕ್ಕಂ ತಕ್ಕಂತಿರೆ ಪದಾಂತ್ಯಲೋಪಂ ಅಕ್ಟುಂ;
ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕರಿಗರಿಂ ಆ ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸೋಪೇತಂ.
ಟಬೀಣು.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ-ಕರ್ಮಧಾರಯಸಮಾಸಕ್ಕೆಯುಂ; ದ್ವಿಗುಗಂ-ದ್ವಿಗುಸಮಾಸಕ್ಕೆಯುಂ;
ಮಿರ್ಕ್ಯಾಉಳಿದೆ ಆ; ದ್ವಂದ್ರಕ್ಕಂ-ದ್ರಂದ್ವಸಮಾಸಕ್ಕೆಯುಂ; ತಕ್ಕಂತಿರೆತಕ್ಕ ಹಾಂಗೆ; ಪದಾಂತ್ಯ
ಲೋಪಂ-ಪೂರ್ವ ಪದದ ಕಡೆಯಕ್ಷರದ ಲೋಹಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಮೇಲೆಆ ಮೇಲೆ; ಅ
ಕೃರಿಗರಿಂಅಕ್ಷರಜ್ಞ ರಿಂದ; ಆ ಕೈಯಾಸಮಾಸೋಪೇತಂ-ಆ ಕೈಯಾಸಮಾಸದಲ್ಲಿಯುಂ ಕೂಡಿ
MN J NS) ಠಿ
ರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕಂ ಧ್ಹಿಗುವಿಂಗೂ ಧ್ವಂದ್ಹ ಕಂ ತ್ರಿಯಾಸಮಾಸಕ್ಕಂ ಪೂರ್ವಪ
ದಾಂತ್ಸಲೋಪಂ ಕಲವಜಕೊಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕೆ-ಬಡವುನಡು, ಬಡನಡು; ಅರಸುನೇಜ್ಲ್ (-ನೆರಿಲ್),
ಅರನೇಜ”ಲ್; ಪೊಲ್ಲದುಮೊಗು, ಪೊಲ್ಲಮೊಗಂ.
| by, 1
sition
Where
gion (
| villa
the fy
111
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. 211
ದ್ಹಿಗುವಖಿಂಗೆ-ಪಲವುದಿವಸಂ(--ದೆವಸಂ), ಪಲದಿವಸಂ; ಪಲವುಕಣ್, ಪಲ
ಗಣ್.
ದ್ವಂದ್ಹಕ್ಕೆ —ತಮ ತಮ್ಮರಾಜ್ಯಂ, ತಂತೆಂಮ [. ೫8. ತಮ] ರಾಜ್ಯಂ ; LM. 7.
ತಂತಮ ಬಿಭರ್ತಿ ತಂತಮ ಬಲಂ].
ತ್ರಿಯಾಸಮಾಸಕ್ಕೆ...ಪೊಗುತಂದಂ, ಪೊತಂದಂ (ಪೋ); ಕೆಳಗುಸಾರ್ದಂ,
ಕೆಳಸಾರ್ದಂ; ಖಯ) ತಂದಂ, ಖಯ್ಮಂದಂ; ಕಳವಸುತ್ತಿದಂ, ಕಳಸುತ್ತಿದಂ; ಏನ ಪೇ
ಲಂ (ಏನಂ), ಉವೇಖೆನ್ ಅವನ ಚಾಗದ ಪೊಪಂ; ಏತರ್ಕೆ ಬಂದು ಏವಂದಂ;
ಉತರ್ಕೆ ಪೋದು, ಏಐವೋದಂ; ಎವಂದರೇವೋದರೆನ್ನದೆ ಕಾಲ್ಕರಿಸಲ್ಪಮೆಂದು.
ದ
ಸೂತ್ರ.
(As seen already ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದತ್ತವಿಧಿಯಂ
1೩.17) ೬ 0- ತರಾಳೆದೊಳ್ಳಹುಳೆಮಾಗಿ ಮಧ್ಯಪದಕ್ಕಂ |
sitional compounds
where the said Eli- ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ನಿ ದದರ್ಶನವಿಧಿ
೫% 90 ಅ ವ್ರರ್ರಭತೆಂಯ್ಬಿಂ ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕ ್ವವರಿಂ | 178 |
will appear; (when
the first word is a ready noun,) one can account for the compound by assuming an Elision, for
instance, of ಅಂತಪ್ಪ (8, 160).
ಪದಜೇದಂ.
ಉ
ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು ಅತ್ವವಿಧಿ ಅಂತರಾಳದೊಳ್ ಬಹುಳಂ ಆಗಿ, ಮಧ್ಯ್ಯಪದಕ್ಕಂ ದೊರೆಕೊ
ಳ್ನುದು ಅದರ್ಶನವಿಧಿ ವಿರಳತೆಯಿಂ ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕೆ ಅಲಿವವರಿಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕೆ ಅಂತರಾಳದೊಳ್ ಅತ್ವವಿಧಿ ಬಹುಳಂ ಆಗಿ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು, ಅಖೀವ
ವರಿಂ ಮಧ್ಯಪದಕ್ಕಂ ವಿರಳತೆಯಿಂ ಅದರ್ಶನವಿಧಿ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು.
ಟೀಕು.
ಕರ್ಮಧಾರಯಕ್ಕೆ-ಕರ್ಮಧಾರಯಸಮಾ ಶಾಸಕ್ಟೆ; ಅಂತರಾಳದೊಳ್-ಮಧ್ಯ್ಯದಲ್ಲಿ; ಅತ್ವ ಜ್
ಅಕಾರದ ವಿಧಿ; ಹಾ ಜತ ಜಡ ಪ್ಲಿಸುವುದು; ಸ್
ರಿಂ-ಬಲ್ಲವರಿಂದೆ; ಮಧ್ಯಪದಕ್ಟಂ-ನಡುವೆಣ ಪದಕೆ ಯುಂ; ವಿರಳತೆಯಿಂ-ವಿರಳತ್ವದಿಂದೆ; ಅದ
ರ್ಶನವಿರ್ಧಿಲೋಪದ ವಿಧಿ; ಮೊರೆಕೊಳ್ಳುದು-ಬವೂದು.
ಕರ್ಮಧಥಾರಯದೊಳೆತ್ತಾನುಂ ಮಧ್ಯದೊಳೊಂದಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಕೆಲವೆಡೆ
ಯೊೂಳ 'ದೃಷದಕ್ಕೆ ಲೋಪ ಮಕ್ಕುಂ.
ವೃತ್ತಿ ಜೆ
919 ಶಲೆ 3 08, ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷ. ರಂ, ೫೫15101 AND SUBSTITUTION.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆತ್ಚಕ್ಕೆ--ಬಟ್ಟಿತ್ತುತೊಡೆ, ಬಟ್ಟದೊಡೆ (68. 8. 184); ಬೈ್ಬಬೆಸಗೆ (ವೇಸ
ಗೆ, ದಟ್ಟವಲಿ [-ವಳ್ಳಿ] ೧್ರಪ್ರುಮಾಂತೆ. (ಆ. 8. 77).
ಮಧ್ಯಪದಲೋಪಕ್ಕೆ... ಅಲರಂತಪ್ಪ ಕಣ್ ಬಂಬಲ್ಲಿ ಅಂತಪ್ಪ ಎಂಬುದರ್ಕೆ
ಲೋಪಮಾಗಿ ಅಲರ್ಗಣ್ ಎಂದಾಯ್ಕು; ಪೆಣ*ನೊಸಲ್; ತೊಂಗಲ್ಲು ರುಳ್ ಇ
ವುಮಂತೆ.
ಸೂತ್ರೆಂ.
| ಮುಂದಣ ಪದಂ ವಿಶೇಷ್ಠದೊ
Further in Appo- ಗ್ರೆ
sitional compounds ಳೊಂದಿರೆ ಖಿದಿರ್ದ ಪದದುಪಾಂತ್ಯಸ್ಥರದಿಂ |
the final syllable
together with the ಸಂದಿಪುದು ಲೋಪಮಾದಿಯೊ
pe ಚ EEE ಕಾರಖಧಿ ಬಹುಳತೆಂಪ | 179 ||
of the first word
(Adjective) is elided, and the vowel of the first syllable of this word, when ೧೯, often changed
into (cf, S. 2838).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಮುಂದಣ ಪದಂ ವಿಶೇಷ್ಯದೊಳ್ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಪಿಂದೆ ಇರ್ದ ಪದದ ಉಪಾಂತ್ಕಸ್ವರದಿಂ
ಸಂದಿಪುದು ಲೋಪಂ; ಆದಿಯೊಳ್ ಒಂದಿದ ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಕಾರವಿಧಿ ಬಹುಳತೆಯಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.,
ಉಪಾಂತ್ಯಸ್ತ ರದಿಂ ಲೋಪಂ ಸಂದಿಪುದು; ಆದಿಯೊಳ್ ಒಂದಿದಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಐ
ಕಾರವಿಧಿ ಖಂಬುದನ್ವಯಂ.
ಟೀಈು.
ಮುಂದರ್ಣಅಗ್ರದ; ಪದಂ-ಪದೆಂ; ವಿಶೇಷ್ಯ ದೊಳ್-ವಿಶೇಷ್ಯ ದಲ್ಲಿ; ಒಂದಿರೆ-ಕೂಡಿರೆ; ಪಿಂ
ದೆ=ಹಿಂದೆ;: ಇರ್ದ ಪದದರಾಇರ್ಡ ಪದದ; ಉಪಾಂತ್ಯಸ್ತರದಿಂಉಪಾಂತ್ಯಸ್ಪರದೊಡನೆ; ಲೋ
ಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಸಂದಿಪುದು-ಸಂದಿಸುವದು; ಆದಿಯೊಳ್-ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಒಂದಿದಿಕಾರಕ್ಕೈ-ಕೂಡಿ
ದ ಇಸಾರಕ್ಕೆ; ಬಹುಳತೆಯಿಂ-ಬಹುಳತ್ವದಿಂದೆ; ಎಕಾರವಿಧಿ-ಎಕಾರದ ವಿಧಿ ಸಂದಿಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪರ ಪದಂ ಖಿಶೇಷ್ಯಮಾಗಿರೆ, ಪೂರ್ವ ಪದದುಪಾಂತೃಸ್ಥ ರದಿಂ ಲೋಪಂ; ಪ
ದದಾದಿಯಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಹುಳದಿಂಬೆಕಾರಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಪಾಂತ್ಯಸ್ಥ ರಲೋಪಕ್ಕೆ( 4 8.5. 164) (ತೆಳಿತ್ತು-ಬಸುಖ್್) ತೆಳ್ಳೆ ಸುಖ್;
when,
slop, |
| 80101
1011
Nunes
Vowel,
ಕ
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ ರಂ, SION AND SUBSTITUTION. 213
M
(ಒಳಿತ್ತು.ನುಡಿ-) ಒಳ್ಳುಡಿ (ಒಳದಿ) (ಬಲಿತು.ಮುಗುಳ್-) ಬಲ್ಮುಗುಳ್; (ಮೆಲ್ಲ
CU
ತುಆಡಿ-) ಮೆಲ್ತಡಿ.
ಐತ್ತಕ್ಕ-(ಬಿರಿದು.ಮೊಲೆಖ ಪೆರ್ಮೊಲೆ; ಪೆರ್ಮರಂ; ಪೆರ್ಮಾತು; (ಬಿಳಿದು.
ತಿಂಗಳ) ಬೆಳ್ಲಿಂಗಳ್; ಬೆಳ್ನಗಿಲ್; ಬೆಳ್ಳಲ್; ಬೆಳ್ಚಯಲ್.
ಬಹುಳಕ್ಕ...(ಬೀಳೆತು,ಕೊನೆ]) ಬಿಣಕ್ಗೊ ನ್ಯ ಬಿಣಸ್ಟೊಬ”, (ಇನಿದುಃಮಾ
ವು-) ಇಂಮಾವು.
ಸೂತ್ರಂ.
“ಅಗುರುಪದಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫ್ಥಂ
Further chiefly
when, after the Eli- ನೆಗಂಖಂ” ಮತ್ತಲ್ಲಿ ಬಂದು £ಟಳನತಂಗಳ್ |
sion, the final con-
sonant of the first ಪುಗೆ ಪೆಬತೆಂ ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ
ಸಂ ೦6, ನೆಗಲ್ಗುಂ ಸ್ವರಮಿದಿರೊಳೊದವೆ ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ | 180 |
Numeral) meets a
vowel, its own vowel is lengthened; and when its final consonant has become £9, ಟ್ರ, ಳ್ಳಿ, ನಿ, or
ತ್ರ, it is doubled (cf. 8. 69).
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲು
ಅಗುರುಪದಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ ನೆಗ್ಗಿ ಂ, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಣಟಳನ ತಂಗಳ್ ಪುಗೆ, ಪೆ
ಉತೆಂ, ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ ನೆಗಲಲ್ಲಿ ಂ, ಸ್ತರಂ ಇದಿರೊಳ್ ಒದವೆ, ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸ್ವರಂ ಇದಿರೊಳ್ ಒದವೆ, ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ ಮ ದೀರ್ಫ್ಥಂ ನೆಗಲ್ಗಿ ಂ; ಮ
ತ್ರೆ ಅಭಿ ಣಟಳನ ತಂಗಳ್ ಬಂದು ಪ್ರಗೆ, ಸೆಳತೆಂ, ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ ನೆಗಲಲ್ಲಿ ೦.
ಟೀಕು.
ಸ್ವರಂ-ಸ್ಟರಾಕ್ಷರಂ; ಅದಿರೊಳ್-ಪರದಲ್ಲಿ; ಒದವೆಪ್ರಾಪ್ತಿಸೆ; ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ-ಬಹುಳ
ದಿಂದೆ; ಅಗುರು-ಲಘುವಾದ; ಪದ-=ಪದಂಗಳ್ಳ; ಆದಿಗೆ-ಮೊದಲ್ಲೆ; ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಂ; ನೆಗ
ಟ್ಲಿಂಪ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವಡೆವುದು; ಮತ್ತೆ-ಆ ಮೇಲೆ; ಅಲ್ಲಿ-೮ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಂಗಳಿದಿರಾದಲ್ಲಿ; ಣಟಿಳನತಂ
EE ಟಿಕಾರ ಳಕಾರ ನಕಾರ ತಕಾರಂಗಳ್; ಬ ಪುಗೆ-ಪ್ರವೇಶವಾಗೆ; ಪೆ
ಬಿತೆಂಅನ್ಯವೆಂ; ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ-ದ್ರಿತ್ವೆಂ; ನೆಗಲ್ಲಿಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವಡೆವುದು.
ಮತಿ
ಲಿಂ"
ಸ್ಪರ ಪರಮಾಗೆ, ಪದದಾದಿಯ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ದೀರ್ಫ್ಥಮಕ್ಕುಂ; ಪೂರ್ವಪದಾಂ
ತೃದೊಳ್ ೧೬ಳ ನತಂಗಳಿರೆ, ದ್ದ ರ್ಭಾವಮಕ್ಳುಂ.
1) Instance of ಶಥಿಲತನ್ನಿಂ.
ದಾರ ಷ....್ರ್ಲ್ಲ ಸ...
214 38 ಅ. 3 08. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೀರ್ಫ್ಥ ಕೃ-(ವಿರಿದುಆನೆ-ಪೆರಾನೆಲ) ಪೇರಾನೆ, ಪೇರಡವಿ, ಪೇರೊಕ್ಕ ಲ್, ಪೇ
ರಡಿ, ಪೇರೊಡಲ್, ಓರೆಂಜಲ್ (8. 187); ಈರೈದು, ಈರೊತ್ತೆ (8. 187.
ಬಹುಳದಿಂ ವೃಂಜನಪರಮಾದಲ್ಲಿಯುಂ ದೀರ್ಪುಮಾಯ್ದು-(ಇನಿದುಃಸ್ಟರಂ-
ಇಂಚರ) ಈಂಚರಂ, ಈಂಬುಳಿ, ಈಂಗಡಲ್, ಈಂದುಟಿ; ಈಂಗಡಲೊಪ್ಪವೆತ್ತಪ ಪ
ಉತನ್ನ! ಡಿಚಂದ ದ್ರಮಾ (-ವೆತ್ತ ಪನೆಕನ್ನ] ಡಿಚಂದ್ರಮಾ).
ದತ (೧£ 6. 181) ಕಡ್ ಪೊಡೆ, (ನುಣತು.-ಅರಿಸಿ
ನಂ.) ಆ ತೂಣೆಲರ್; --ಕಟ್ಟಾಯಂ, ಕಟ್ಟೆಳ್ಳೆ, ಕಟ್ಟಳ್ಳೆ,.- ನಿಟ್ಟಯ್ದೆ , ನಿಟ್ಟೆ
ಸಳ್ ಕಟ್ಟುಬ್ಬೀಟೆ [M. 0. ಕಟ್ಟುಬ್ಬಟೆ]; ಜ್ನಾನ "ಬಳ್ಳ ಸು, ಅಳ್ಳರು, ಬೆಳ್ಳಾ
ಛ್ --೧ಿರ್ನುಣಿಸು; ಕುತ್ತಡಿ, ತ್ತಿಳ್ಳೆ 'ಕುತ್ತಳ್ಳ ತಿದ ಕತ್ತೆಸಳ್.
ಸೊತ್ರಂ
ಕಡಿದು ನಿಡಿದೆಂಬ ನಡುವೆ
Remark on 8.180:
ಕಡಿದು, ನಿಡಿರು, ನತು ಬ ಡಕಾರಂ ಟತ್ತೆಮಾಯ್ತು ಕಿಬ್ದರ್ಕೆ ಕುಜ |
ವು, before Vowels,
become ಕಟ್ಟು, ನಿಟ್ಟು, ಬೆಡೆಯಲ್ಲಿ ತಕಾರಂ ಸ್ತರ
ನಟ್ಟು; but for
೨ ಲ, ಅನ್ನ ಮಡಸೆ ಪರಕ್ಕುತ್ತಮಸ್ತರು ನಿಲೆ ಪರದೊಳ್ || 181 |
Consonants, ಕಡು
ನಿಡು ನಡು (ಕ. 8. 193). 85 ೩nd ಹ (from €ಶ9ದು, 6, 184), before Vowels, become ಕಿತ್ತು.
ಕುತ್ತು: before Consonants they do not change.
ಪದಜೆ ದಂ.
೪
ಕಡಿದು ನಿಡಿದು ಎಂಬ ನಡುವು ಎಂಬ ಡಕಾರಂ ಟಿತ್ತಂ ಆಯ್ತು, ಕೆಬ್ದರ್ಕೆ ಕುಯಿ ಎಂಬ
ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ತಕಾರಂ, ಸ್ವರಂ ಅಡಸೆ ಪರಕ್ಕೆ; ಉತ್ಪೆಂ, ಅಸ್ತರಂ ನಿಲೆ ಪರದೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪರಕ್ಕೆ ಸ್ವರಂ ಅಡಸೆ, ಕಡಿದು ನಿಡಿದೆಂಬ ನಡುವೆಂಬ ಡಕಾರಂ ಟಿತ್ರಂ ಆಯ್ಕು; ಕೆಬೌದರ್ಕೆ
ಶುಯಿ ಎಂದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ತಕಾರಂ; ಪರದೊಳ್ ಅಸ್ಪ ಸ್ರರಂ ನಿಲೆ, ಉತ್ತ್ರಂ.
ಟೀಕು.
ಪರಕ್ಕೆ-ಮುಂಗಡೆಗೆ; ಸ್ವರಂ-ಸ್ತರಾಕ್ಷರಂ; ಅಡಸೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗೆ; ಕಡಿದು ನಿಡಿದೆಂಬ
ನಡುವೆಂಬ ಡಕಾರಂ-ಕಡಿದು ನಿಡಿದು ನಡುವೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಡಕಾರಂ; ಬಿತ್ವಂ-ಬಿಕಾರಂ; ಆ
ಯ್ರ್ತು-ಲಯಿತು; ಕೆಬೌದರ್ಕೆ-ಕಬೌದೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಸುಟಿಕೆಂಬೆಡೆಯಲ್ಲಿ-ಕುಯಿ ಎಂಬಾದೇಶಂ
ಬಂದಲ್ಲಿ; ತಕಾರಂ- ತತ್ವಂ ಆಯ್ದು; id ಅಸ್ವರಂ-ವ್ಯಂಜನೆಂ; ನಿಲೆ-ನೆಲೆಗೊಳೆ;
ಉತ್ಪಂ-ಈ ಪೇಳ್ದ ಶಬ್ದಂಗಳ ಕಡೆಯಣಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಉಕಾರಂ ಆಯ್ತು.
ಲೋಪ್ರೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಮತಿ
ವರಂ
ಸರಂ ಪರಮಾಗೆ, ಕಡಿದು ನಿಡಿದು ನಡುವೆಂಬ ಡಕಾರಕ್ಕೆ ಟಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ತಿ
ಟ್ದೆಂಬ ಅಕಾರಕ್ಕಂ ಸುಖು ಉಂಬ ಅಕಾರಕ್ಕಂ ವೃಂಜನದ ತಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ವ್ಯಂಜನ
ಪರಮಾದೆಡೆಯೊಳಿವರ್ಕೆ ಉಕಾರಮಸಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಟಕಾರಕ್ಕೆ--ಕಟ್ಟಾಳ್, ಕಟ್ಟುಬ್ಬಸಂ;--ನಿಟ್ಟುಡಕಿಲ್, ನಿಟ್ಟಿಕ್ಕ;-ನಟ್ಟುಡವಿ, ನಟ್ಸಾ
ಛಂ, ನಟ್ಟಿರುಳ್.
ತಕಾರಕ್ಕೆ..ಕಿತ್ತಡಿ, ಕಿತ್ತಳೆ , ಕತ್ತಿಳೆ ಕಿತ್ಸೆಸಭಳ್ -ತುತ್ತಡಿ.
ಉಕಾರಕ್ಕೆ-ಕಡುಗುದುರೆ, ಕಡುಗಾಳಿ,-ನಿಡುದೋಳ್ ನಿಡುವಯಣಂ-ನ
ಡುಸೆಜಂಗು, ನಡುಮಾಳಂ; ಕಿಯುಗೂಸು (8. 164), ಕಿಲಖನೆಲೆ, ಕಿಬುವಿದಿರ್ ಕಿಯು
ವಲ್ರೆ ಕಿಜುನಾಯ್; “ಕುಬುದದಡಿ, ಕುಬುಗಿಡ.
ಸೂತ್ರ).
ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಪಚ್ಚ ನೆಕೆ
Further, before
ಉಂಟ, ಸನಿ ಚನೆ ಬೆಚ್ಚನೆಗಳ ಚಕಾರದೊಳ್ಳ ತ್ತಂಕೆ|
ಕೆಚ್ಚನೆ ಚಜ್ಚನೆ ಹ. ಚ್ರನೆಯಾದಿಗೆ ಚತಂ ಮೇ
come ಪಂ, ದ ಜತ ಸ
2 ಲಾನಿತಣ ಮತ್ತಂ ಸುಕಾರಮೆತಕಿತಂ || 182 ||
ಭ್ರಐ becomes also ಕು ರಂ
ಜಿಲೆ and ಟ್ ನೈ ಬೆಚ್ಚ ನೆ, ಪಚ್ಚನೆ ನ, appear also as ಕಸು (0೯ ಕೆಸು), ಬಿಸು ೩೧d ಪಸು. Before Vowels ಪಚ್ಚನೆ
becomes ಪಚ್ಚು.
ಪದಚ್ಛೇದಂ,
ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಪಡ್ಚನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬೆಚ್ಚನೆಗಳ ಚಕಾರದೊಳ್ ಮತ್ತಂ; ಕೆಚ್ಚನೆಯ ಆದಿಗೆ ಚ
ತ್ರೆ ಮೇಣ್ ಅನಿತಲು ಮತ್ತಂ ಸುಕಾರಂ, ಖತ್ವಕ್ಸ್ ಇತ್ವಂ.
ಅನ್ಕಯಂ.
ಪಡ್ಚನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬೆಚ್ಚನೆಗಳ ಚಜಕಾರದೊಳ್ ಮತ್ತಂ ಜನಿಯಿಸುಗುಂ ಎಂಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀಈು.
ಅಸ್ವ ರಂ ನಿಲೆ, ಪರಡೊಳೆಂಬುದನುವರ್ತನೆ-ಪ ಚ್ಚನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬೆಚ ಸ್ತ ನೆಗಳ-ಪಚ್ರನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬೆ
ಚ್ರನೆ ಖಕ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಚಕಾರದೊಳ್= ವಡೆಕಾರದಲ್ಲಿ 'ಮತ್ವಂಮಕಾರಂ; ಎ ತ
ಟ್ರವದು; ಕೆಡ್ಡನೆಯ-ಳೆಚ್ತನೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ; ಆದಿಗೆೊಮೊದಲ್ಲೆ; ಚತ್ತಂಾಚಕಾರಂ ಜನಿಯಿಸು
ಗು ಮೇಣ್-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಅನಿತರಿ ಇಅಷ್ಟು ಶಬ್ದಂಗಳ; ಮತ್ವೆಂ-ಮಕಾರಂ; ಸುಕಾರಂ-ಸು
ಕಾರಮಪ್ಪುದು; ಎತ್ಟ ಕೈಣಆದಿಯ ಎಕಾರಕ್ಕೆ; ಅತ್ವೆಂ-ಅಸಾರಂ ಬರ್ಪು ದು.
216 3 ಆ. 8 0೫. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, PLISION AND SUBSTITUTION.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಚ್ಚನೆ ಕೆಚ್ಚನೆ ಬೆಚ್ಚ ನೆಯೆಂಬಿವಜ ಚಕಾರಕ್ಕೆ ಮ್ ಎಂಬುದಕ್ಕುಂ; ಕೆಚ್ಚ ನೆಯಾ
ದಿಯ ಕಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಚಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ ಕಡೆಯ ಮಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಕಾರ
ಮುಮಾದಿಯ ಎತ್ತ ಕೈತ ಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮಕಾರಕ್ಕೆ..ಪಂದೋಲ್, ಪಂದೊವಲ್, ಪಂದಳರ್;
ಪಂದಳಿರ ತೋರಣ ತ
ಳ್ಕೊಂದಿದ ಕೆಂಗಡಿಯಪುಡಿಯಮುತ್ತಿನಕೊಡೆಚೆ |
ಲ್ರಿಂದೆಸವ ಮಂಗಳಾನಕ'
ದೊಂದುರವಮ್ಚಗೆಗೆವಂದುದಂದರಮನೆಯೊಳ್ || ಕಂದಂ ||
ಕೆಂಗಾಣಕೆ (ತೆಂಗಣ* in ೆ. A.) ಕೆಂಜೆಡೆ, ಕೆಂಗೊಡೆ, ಕೆಂದಳಿರ್, ಕೆಂಬಿಸಿಲ್,
ಕೆಂಬಟ್ಟೆ;-ಬೆಂಗಲ್, ಬೊಗದಿರ್, ಬೆಂಣಖೊಳಂ, ಬೆಂನೀರ್.
ಉಖನಿತುಂ ಕಾಯ್ದುಂ ಬೆನ್ನೀರ್
ಮನೆ ಸುಡದೆಂಬಂತೆ ನಿನಗವರ್ ನಿಲೆ ಕಾಯ್ದುಂ |
ಮನದೊಳ್ಳೊಲ್ಲಮನೆದುಂ
ನೆನೆಯರದಂ ನಂಬು ಕುರುಕುಲಾನ್ಹ ಯಭಾನೂ | ಕಂದಂ |
ಚಕಾರಕ್ಕೆ.-ಚೆಗಣಗಿಲೆ, ಚೆಂದೆಂಗು, ಚೆಂನೆಯ್ರಿ ಲ್, ಚೆಬೊನ್, ಚೆಂಬೋತಂ,
ಚೆಂಗೊರಲ್, ಚೆಂದುಟಿ. [ಚೆಂಗಣ-].
ಆದಿಯಿತ್ತಂ ಬೆರಸುಸುಕಾರಕ್ಕಿ-ಕಿಸುಗಣಗಿಲೆ, ಕಿಸುಗಲ್ ಕಿಸುಗಟ್ಟು, ಕೆಸು
ಪೊನಲ್, ಕಿಸುಸಂಜೆ;- -ಬಿಸುಗದಿರ್ ಬಿಸುನೆತ್ತರ್, ಜಿಸುನೀರ್್ ಜಿಸುಗಾಳಿ; ಬಿಸು
ನೆತ್ತರ ಧಾರೆಗೆ ಬಾಯನೊಡ್ಡಿ ಮೆಯ್ರೇಣದೆ.
ಪಚ್ಚನೆ ಏಂಬುದರ್ಕೆ ಆದಿಯಿತ್ತಮಿಲ್ಲಾಗಿ-ಪಸುಂಗಲ್ (-ಗರಿ). ಪಸುರ್ವಂ
ದರವೆಂದಾಯ್ಕು [ಪಸುರ್ವಂದರೆದಾಯ್ತ್ಮು].
ಸ್ಥರಂ ಪರಮಾಗೆ-ಪಚ್ಚೊ €ಲ್ರೆ ಪಚ್ಚಡಕೆ, ಪಚ್ಚಿ ಲೆ,
ಕೆಚ್ಚ ನೆ ಎಂಬುದರ್ಕೆ ಮೇಣಕಂಬುದಣಜಸಿ--ಕೆಸಡಿ, ಕೆಸುರಿ, ಕೆಸಕ್ಕಿ,
1) There was a mistake in the metre of the 2nd line, corrected by reading ಚೆಲ್ಲಿ. Another
೦೩6108 i: ಫ್ರೊಂದಿದಕೆಂಸುಡಿಯಮಡೆಯಮುತ್ತಿನ ಕೊಡೆಚಿ 60.
When
ont) 0
jg fol
| Consor
becom
the ॥
glance
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಸೂತ್ರ),
°° ಪಡದ ಕಡೆಯಣ ಡಕಾರ
When, 10 (0 with-
01) ಉಂ, 5 ಶ್ರುದಯಿಪುದು ಲಕಾರಮಾ ಅಕಾರಕ್ಕೊ ದವಿ |
is followed by a
Consonant, it often ರ್ಪದು ರೇಫಂ ವ್ಯಂಜನಪದ
becomes ಲಿ೨" under ಯಿದಿರೊಳ್ಳಂದಿಸೆ ಸಮಾಸದೊಳ್ಳಹುಳತೆಯಿಂ | 1883 |
the same circum-
stances 62೨" often becomes F. (cf, Ss. 18; 19; 42; 66; 187; 191).
ಘವಜ್ಞನಿದರ:
ಪದದ ಕಡೆಯಣ ಡಕಾರಕ್ಕೆ ಉದಯಿವುದು ಲಿಕಾರಂ, ಆ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಒದವಿ ಇರ್ಪು ದು
ರೇಫಂ, ವೃಂಜನೆಪದಂ ಸ ಸಂದಿಸೆ, ಸಮಾಸದೊಳ್ ಬಹುಳತೆಯಿಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸಮಾಸದೊಳ್ ಬಹುಳತೆಯಿಂ, ನ ವ್ಯಾಂಜನಪ ಪದಂ ಇದಿರೊಳ್ ಸಂದಿಸೈೆ, ಪದದ ಕಡೆಯಣ ಡ
ಕಾರಕ್ಕೆ ಟಿಕಾರಂ ಉದಯಿಪುದು; ಆ ಉಕಾರಕ್ಕೆ ರೇಫಂ ಒದವಿ ಇರ್ಪು ದು.
ಟೀತು.
ಸಮಾಸದೊಳ್-ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ; ಬಹುಳತೆಯಿಂ-ಬಹುಳದಿಂದೆ ಸಮಾಸವಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ; ವ್ವಂ
ಜನಪದೆಂ-ವೃಂಜನಾದಿಯ ಪದಂ; ಇದಿರೊಳ್-ಪರದಲ್ಲಿ; ಸಂದಿಸ-ಇದಿರಾಗೆ; ಪದದ=ಪದಂಗ
ಛ; ಕಡೆಯರ್ಣಅಂತ್ಯದ; ಡಕಾರಕ್ಕೆ: =ಡತ್ಪ ಕೈ; ಲಕಾರಂ-ಖಿಟಿವೆಂಬ €೨ಕಾರಂ) ಉದಯಿಪು
ದು-ಹುಟ್ಟುವದು; ಆ ಉಕಾರಕ್ಕೆದ ವ ಸ ಕಡೆಯಣ ಉಕಾರಕ್ಕೆ; ರೇಫಂ=ರೇಫೆ; ಒದವಿರ್ಪು
ದು-ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸಿರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವೃಂಜನಂ ಪರದೊಅರೆ, ಸಮಾಸದೊಳ್ಳೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯಣ ಡಕಾರಕ್ಕೆ
ವಿಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಜಕಾರಕ್ಕೆ ರೇಫೆಯಕ್ಕುಂ; ಬಹುಳದಿಂದೆ ಅಸಮಾಸಡೊಳಮಂತೆ.
ಪ್ರ'ಯೋಗೆಂ.
ಆಕಾರಕ್ಕೆ -ಕಾಟ್ಸಿಚ್ಚು ; ಕೋಟ್ಬುಟ್ಟು; ನಾಲ್ಕುಡಿ; ನೀಲ್ಕಲಿಸಿದಂ; ಉಖರಲ್ಮುರಂ;
ಎರಯಸ್ಮಾಯಿ; ಎರಯ್ಸ್ಯಾತ ತು
ರೇಫಕ್ಕೆ _ಫಸರ್ಮಳಿಗೆ ನೊಸರ್ಮಯರ್ಯ9ಂ; ಬೇಸರ್ನುಡಿ.
ಮಾಜಿ ಬಕಾರಕ ನೋಂ; ಮಾಲ್ಬಂ; ಬೇಲ್ರಂ; ಬಿಸುಬ್ಬಂ; ಬೆಗಬ್ಬಂ.
ರೇಫೆಗೆ-- ಸದು ಏರ್ಮಾಂಣು? ದು; ಎರ್ಪಾತುದು; ನೇಸರ್ಮಾ
ಡಿದುದು.
ಜ.18 3 ಆ.18 0೫. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷ ರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಸೊತ್ರಂ.
ಕೆಬೌ್ಿದರ್ಕಾದೇಶು ಕುಣು
In Compounds $ ರ
ಉದು ಸಿ%% ಕು ಬಿಲವೆಂಬುದು ಬೆಟ್ಟಿತರ್ಕೈ ಕೊಂಕಿಂಗೆ ಕುಡೆಂ |
ಯಿ:(8. 181), ಬೆಟ್ಟಿ ನ :
ತು (8. 178) ಆ ಜ್ಯ ದಲು” ರೇಫೆ ತಳ್ತ ರ್ಣ
ಜಿಯ, ಕೊಂಕು »- ಪ್ರಟಗಿರ್ಕುಂ ದಿತವ್ರತ್ನ್ತಿಯಸಮಾಸದೊಳಂ ॥ 184 |
comes ಕುಡು. In % So —
(and without) Compounds the Consonant before an F may be doubled. (cf. 85, 115; 228; 229; 282).
ಪದಜೆ ದಂ.
0
ಕಿಲೌದರ್ಶ್ವೆ ಆದೇಶಂ ಕುಯಿ; ಬಿಯಿವೆಂಬುದು ಬೆಟ್ಟ ತರ್ಕ್ಕೆ; ಕೊಂಕಿಂಗೆ ಕುಡು ಎಂದು,
ಅಟ್! ರೇಫೆ ತಳ್ತ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಬಿಗಿ ಇರ್ಕುಂ ದ್ವಿತ್ವವೃತ್ತಿ ಅಸಮಾಸದೊಳಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
| ಕಿಯೌದರ್ಕ್ಸೈೆ ಶುಯಿ (ಎಂದು) ಆದೇಶಂ; ಬಿಟ್ಟಿ ತರ್ಕ್ಕೆ ಜಿಉಯುವೆಂಬುದು; ಕೊಂಕಿಂಗೆ ಕುಡು
ಎಂದು, ಅಲ! ಅಸಮಾಸದೊಳಂ ರೇಫೆ ತಳ್ಳ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ದ್ವಿತ್ರವೃತ್ತಿ ಎಬಿಗಿ ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಘು.
ಕಿಯೌದರ್ಕ್ಸೈ-ಕಿಯಿದೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಕುರ್ಮಿಕುಯಿ ಎಂದು; ಆದೇಶಂ-ಆದೇಶಂ ಬರ್ಪು
ದು; ಬೆಟ್ಟಿ ತರ್ಕೈ-ಬಿಟ್ಟಿ ತೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಬಿರ್ಜ್ಯುಬಿಯಿ ಎಂದು; ಎಂಬುದರು-ಎಂಬಾದೇಶಂ ಬರ್ಪು
ದು; ಕೊಂಕಿಂಗೆ-ಕೊಂಕೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಕುರ್ಡುಕುಡು ಎಂದು; ಅಬ್- ತಿಳಿ; ಅಸಮಾಸದೊಳಂ-
ಸಮಾಸವಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಂ; ರೇಫೆ ತಳ್ತ ವರ್ಣಕ್ಕೈರೇಫೆಗೂಡಿದಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ದ್ವಿತ್ರವೃತ್ತಿ-ದ್ವಿತ್ವದ ವರ್ತ
ನೈ; ಎಬಿಗಿರ್ಕು-ಬರ್ಪ್ಬದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಿಲ'ದರ್ಕ ಕುಲ ಎಂದು, ಬೆಟ್ಟತರ್ಕೆ ಬಿಜು ಎಂದು, ಕೊಂಕಿಂಗೆ ಕುಡು ಖಂ
ದು, ಆದೇಶಮಕ್ಕುಂ; ಸಮಾಸದೊಳಮಸಮಾಸದೊಳಂ ರೇಫೆಯಡರ್ದಕ್ಕರಕ್ಕೆ ದ್ದ
ತ್ರ ಮಕ್ಳುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ಕುಹು, ಬಿಜು, ಕುಡು ಎಂಬವರ್ಕೈ._ಕುಜುಗಿಡಂ, ಕುಜುದಡ್ಡಿ ; ಕುಯುಗಡ್ಡ ೦,
ಕುಜುಗಂಟು, ಕುಲಖಗಯ್; ಬಿಜುವೊಯಲ್, ಬಿಬುಬದ್ದ ೯೦, ಬಿಜುವಡೆ, ಬಿಜುಗಾ
ಈ; ಕುಡುವುರ್ವು (ಕುಡುವೂರ್ವು), ಕುಡುಗೋಲ್, ಕುಡುವೆಖಕ್ಕಿ ಕುಡುದಾಡೆ,
ಕುಡುಮಿಂಚು. [ಕುಖುದಡಿ]
ದ್ಹಿತ್ರ ಕೈ-ನೀಗ್ಗಿ ಚ್ಚು; ಊರ್ಧೇಲಿ; ನೀರ್ಪ್ಯಾನಿಸೆ; ಕಾರ್ಗಾಲ್.
171
| [180
Compo
| in wh
the «6
| outst
೫,
ಪ್ರನರುಕ್ತೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, REPETITION AND SUBSTITUTION. 919
ಅಸಮಾಸಕ್ಕಿ-ಬೇರ್ಪಜ್ದುದು (-ಪರಿದುದು); ತೆರ್ಪರಿದುದು; ಸೀರ್ತ್ತಿ |
ಳದುದು.
ಸೂತ್ರ).
ಇೃತರೇತರಕ್ರಿಯಾಸಂ
Words denoting
“Battle” ೩768071106 ಹತಮದು ತಾನಾವುದಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಬಹುಖ್ರೀ |
by asortof Relative
compound (S. 165) ರಿಂ ತಗುಳ್ಳುಮಾತ್ತಖಿಥಿಸಂ
೫ ೫h 0೦ 9೧1 ಗತಮಾದಿಷದಾಂತ್ನದಲ್ಲಿ ಚರವಸ್ಯಿತ್ತೆಂ ॥ 185 |
the same word 0c- ಬ
curs twice (cf. 8, 193), as the first ending in ೮ as the second in ೧೯,
ಪದಜೇದಂ.
೦
ಆತರೇತರಕ್ರಿಯಾಸಂಹತಂ ಅದು ತಾಂ ಆವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿ ತಗುಳ್ಗುಂ; ಆ
ಇ ತ ಇ ಛೆ
ತ್ರವಿಧಿಸಂಗತಂ ಆದಿಪದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಚರಮಕ್ಕೆ ಅತ್ತಂ.
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಇತರೇತರಕ್ರಿಯಾಸಂಹತಂ ಅದು ತಾಂ ಆವುದು, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿ ತಗುಳ್ಗು0; ಆದಿ
ಪದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ರವಿಧಿ ಸಂಗತಂ, ಚರಮಕ್ಕೆ ಇತ್ತಂ.
ಟೀಕು.
ಇತರೇತರ-ಅನ್ಫೋನ್ಯವಾದ; ಕ್ರಿಯ್ಯಾಕ್ರಿಯೆಯಿಂದೆ; ಸಂಹೆತಂ-ಕಾದುವುದು; ಅದು
ತಾಂ-ತಾನದು; ಆವುದು-ಆವುದುಂಟು; ಅಲ್ಲಿ-ಆ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ; ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕಂ; ಬಹುವ್ರೀಹಿ
ಬಹುವ್ರೀಹಿಸಮಾಸಂ; ತಗುಳ್ಗುಂ-ಎಯ್ದುವುದು; ಆದಿಸದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ-ಮೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯ
ಲ್ಲಿ; ಆತ್ಮವಿಧಿ-ಆಕಾರದ ವಿಧಿ; ಸಂಗತಂ-ಎಯ್ದಲ್ಪಡುವುದು; ಚರಮಕ್ಕೆ-ಕಡೆಯ ಪದದಂತ್ಯಕ್ಕೆ;
ಅತ್ರ ಕಾರಂ ಎಯ್ದ ಲ್ಪಡುವುದು.
ವತ್ತಿ.
ವಂ
ಒರೊಂದಣ ಕ್ರಿಯೆಯನೊರೊಂದು ಕೈಕೊಂಡುಮಾಡು ವೆಡೆಯೊಳ್ನೆಬ3ವ
ಣಳಿಗೆಯು ಪಡೆವುದದುವು ಮತ್ತೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿಯಕ್ಕುಂ; ಅದಜ ಮೊದಲ ಪದದ |
ಕಡೆಗಾತ್ಚಮುಂ ಪರ ಪದದ ಕಡೆಗಿತ್ತಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಖಡ್ಗ ದಿಂ ಖಡ್ಗ ದಿಂ ಹಾಡುವ ಯುದ್ದ ಮಾವುದದು...ಖಡ್ಗಾ ಬಡ್ಗಿ.
ಮುಫ್ಟಿಯಿಂ ಮುಫ್ಟಿಯಿಂ ಮೈಯೊಡ್ಡಿ ಮಾಡುವ ಯುದ್ಧಮಾವುದದು--
%
28
220 3೮. 808. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಮುಪ್ಪಾಮುಪ್ಟಿ. ಹೊಲ್ಲಾಹೊಳ್ಲಿ; ದಾಳಾದಾಳಿ; ದೆಖ್ಬಾದೆಖ್ಪಿ; ಹಾಣಾಹಾ
೧೫ [ಹೇಳಾಹಣಿ]. ಇಲ್ಲ ಘಟ್ಟಾಘಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಯುದ್ದಮುಂ ಮಲ್ಲಾಮಲ್ಲಿ ಏಂ
ಬ ಯುದ್ರಮುಂ ತತ್ಸಮಂಗಳ್ (68 5s. 80; 297, 860).
ಸೂತ್ರಂ
Relative com- ಆಡಸುವುದು ಬಹುಖ್ರೀಹಿಯ
pounds terminate ಕಡೆಗತ್ತಂ ಬಹುಳಮಗ್ರಮಿಲ್ಲೆಂದಿರೆ ತಾಂ |
!' either in © or ೧೯
(8. 185). ಇಲ್ಲ (ಇಲ್ಲದೆ; ಕಡೆಗಳ್ಕುಂ ಲಿತ್ತಂ ತೊ
5. 801) ಜಂ ಉಕ ಲಡೆಯೊಳ್ಳುಲಿಯೆಂ_ಬುದಕ್ಕುಮುತ್ಸಾದೇಶಂ | 186 |
of the first word . ೦ >
becomes ಇಲಿ; ಕೊಲೆ (ಕೊಲ್ಲಂ?) at the end of a compound becomes ಶುಲಿ (Killer).
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
\
ಅಡಸುವುದು ಬಹುದ್ರೀಹಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅತ್ವಂ ಬಹುಳಂ; ಅಗ್ರಂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಇರೆ, ತಾಂ ಕಡೆಗೆ
ಅಕ್ಕುಂ ಲಿತ್ರಂ; ಕೊಲ ಎಡೆಯೊಳ್ ಕುಲಿ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಕುಂ ಅಂತ್ಯಾದೇಶಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಬಹುವ್ರೀಹಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಹುಳಂ ಅತ್ರಂ ಅಡಸುವುದು; ಅಗ್ರಂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಇರೆ, ಕಡೆಗೆ
ಲಿತ್ವಂ ತಾಂ ಅಕ್ಕು. ೧; ಸೊಲ್ಪ ಎಡೆಯೊಳ್ ಕುಲಿ ಎಂಬುದು ಹ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಬಹುವಿ ವ್ರೀಹಿಯ=ಬಹುವ್ರೀಹಿಯ ಸಮಾಸದ; ಕಡೆಗೆ-ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತ ಬಹುಳಂ-ಬಹುಳವಾಗಿ;
ಅತ್ತೆಂ-ಆಕಾರೂ; ಅಡಸುವುದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಪ್ಪುದು,' ಬಹುಳವೆಂಬುದಬ್ಂದೆ ಇಕಾರವುಂ ಬ
Me ಔಿರ್ಷ ಅಗ ಗೈಂಣಪದಾಂತ್ಯುಂ; ಇಲ್ಲೆಂದುಇಲ್ಲವೆಂದು; ಇರೆ-ಣರೆ; ಕಡೆಗೆ-ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ;
ಲಿತೃಂಲಿಕಾರಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಆಗುವದು; ಕೊಲ್ವೆಡೆಯೊಳ್-ಕೊಲ್ಬನೆಂಬೆಡೆಯಲ್ಲಿ (ಕೊ
ಲ್ರಂ ಎ-); ಕುಲಿಯೆಂಬುದೂ ಕುಲಿ ಎಂಬುದು; ಅಂತ್ಸಾ ದೇಶಂ-ಕಡೆಯಣ ಪದಕ್ವಾದೇಶಂ; ಅ
ಕುರ್ಶಿ ಅಪ್ಪುದು. ವೃತ್ತಿ.
ಬಹುಖ್ರೀಹಿಯ ಕಡೆಯೊಳಕಾರಮುಂ ಬಹುಳದಿನಿಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಪರ
ದೊಳಿಲ್ಲಮೆಂದಿರೆ, ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲಿತ್ಹ ಮಕುುಂ; ಪರದೊಳ್ಳೂಲ್ ಖಂದಿರೆ, ಕುಲಿ ಖಂ
ದಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆತ್ತಕ್ಕೆ —ಅಲರ್ಗಂಣಿ; ಬಟ್ಟ ದೊಡೆಯಂ; ಕೆಸಡಿಯಂ; ಕುಡುವಿಲ್ಲಂ; ಬಲ್ಪಲೆ
ಯಂ; ಆಗಬ್ಬುರದು.
| Fo
| fom |
| stitute
the fy
ಕಛ
| 48
| 81)
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ ರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
MA p)
ಕುಡುವಿಲ್ಲನೆಚ್ಚ ಕೋಲು
ನೃಡೆದುದಲನ್ದೊರ್ವನಿದ್ದೆ ರ್ನೇಯನೊಳಬ್ರಮುಮೊ |
3 ಡಿಯುಂಗೇಯಮುಮುಚ್ಚ “ದ
ಕಡುಗಲ್ಲೆರ್ದ್ವೆಯರ್ದೆಯನಮ್ಚುಮೊಂಚ್ಚು ಗುಮೇ || ಕೆಟ್ಟ ಕಂದಂ |
ಇೃತ್ಬಕ್ಕೆ-ಕಡುಗೆಲಸಿ; ನಿಡುಮೂಗಿ; ಚಲವಾದಿ; ಕಿತನಾಸಿ [ಕಿ ಕ್ರೀತನಾಸಿಗ
ತ ಿ-ಪಲ್ಲಿಲಿವಾಯ್ಯ್, ಅಗಿಲಿಲಿಗಂಧಂ; ಕೂರಿಲಿಳುಡುಗೋಲ್; ಬೆಳಗಿ
ಲಿಗೇಖ್; ನಾಣ್ಲಿವೆಣ್.
ಸೊಗಯಿಸುಗುಮೆ ಪಲ್ಲಿಅವಾ
ಯಗಿಲಿಲಿಗುಧು ಸಮಂತು ಕೂರಿಲಿಕುಡುಗೋಲ್ |
ಮಿಗೆ ನಾಣ್ಲಿಯೆನಿಸುವ ವಧು
ನಗೆಗೆಡಿಯ ಸಮಸ್ತಜಗತಿತಳದೊಳ್ | ಕಂದಂ [|
ಕುಲಿ ಎಂಬುದರ್ಶ್ಶೈ. ಮಾಂಗುಲಿ; ಅಯಉುಗುಲಿ.
ಸೂತ್ರಂ.
ದೊರಕೊಳ್ಳುದಖಿಳ ವೈಯಾ
For ಒಂಡು the ಅಂ ರ್ರ
form %5 is i ಕರಣರಿನೊಂದೆಬುದರ್ಕೊರೆಂಬಾದೇಶರ |
stituted, for ಎರಡು
the form 5 (ಆ ಬರಡರ್ಕಮಿರಾದೇಶಂ
§. 66; regarding -
£5 ೩ ಜಾರ ಎ ಮೂರಕೊಳ್ಳುಮದಲ್ಲದಂದುಕಾರಾಭಾವಂ ॥ 187 |
5, 180); the change of ಎರಡಿ into TLSS ete. is taught by 8. 188.
ಘಹದಜೇದಂ.
ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು ಅಖಿಳ ವೈಯಾಕರಣರಿಂ ಒಂದು ಎಂಬುದರ್ಕೆ ಒರ್ ಎಂಬ ಆದೇಶಂ;
ಎರಡರ್ಕಂ ಇರಾದೇಶಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಗುಂ, ಅದು ಅಲ್ಲದ ಅಂದು ಉಕಾರಾಭಾವಂ.
ಅನ್ಸುಯಂ.
ಅಖಿಳ ವೈಯಾಕರಣರಿಂ ಒಂದು ಎಂಬುದರ್ಕೆ ಒರ್ ಎಂಬಾದೇಶಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು; ಎರ
ಡರ್ಕಂ ಇರಾದೇಶಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ೦, ಅದಲ್ಲದಂದು ಉಕಾರಾಭಾವಂ. |
ಟೀಕು.
ಅಖಿಳ ಮೈಯಾಕರಣರಿಂ-ಸಮಸ್ತ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞರಿಂದೆ; ಒಂದೆಂಬುದರ್ಕೆ-ಒಂದೆಂಬ ಶಬ್ದ
ಕೈ; ಒರೆಂಬಾದೇಶಂ-ಒರ್ ಎಂಬಾದೇಶಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುದು-ಬರ್ಪುದು; ವಎರಡರ್ಕಂ-ಎರಡೆಂಬ
220-350 8 01, ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, EBLISION AND SUBSTITUTION.
ಶಬ್ದಕ್ಕೆಯುಂ; ಇರಾದೇಶಂ-ಇರ್ ಎಂಬಾದೇಶಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ-ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸುವದ್ಭು; ಅದಲ್ಲದಂ
ದು-ಆ ಇರಾದೇಶಂ ಬಾರದಂದು; ಉಕಾರ=ಉಕಾರದ; ಅಭಾವಂ-ಅದರ್ಶನಂ ಪ್ರಾಪ್ಸಿಸುವದು.
ಉಕಾರಾಭಾವವೆಂಬುದು ಉಕಾರಂ ಪೋಗಿ, ಪೂರ್ವಸೂತ್ರದಿಂ (ನ. 183) ಬಿಟಿಕಾದೇಶಂ ಬ
ರ್ಪದೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಒಂದೆಂಬುದರ್ಕೊರಾದೇಶಂ; ಖರಡೆಬುದರ್ಕೆ ಇರಾದೇಶಂ; ಅದಲ್ಲದಂದು
ಕಾರಂ ಲೋಪಮಾಗಿ, ಅಲಂ. (ಮೇಣುಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ ಉಂದು ಪಾಠಾಂತರಂ).
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಒರ್ನುಡಿ, ಒರ್ಪೆಸಉು್ ಒಮ್ಮೊದಲ್, ಒರ್ಪಿಡಿಗೂಳ್;- ಇ್ರರ್ಜಿನೆ, ಇರ್ತೆರೆ,
ಇರ್ತಟ್ಟು, ೧್ರರ್ತಡಿ,
ಉಕಾರಲೋಪಕ್ಕೆ-ಬರಟ್ಟುದುರೆ, ಎರಯ್ಯಾತು.
' ಉಕಾರಾಭಾವಮೆಂಬುದು ಸಲಕ್ಷಣಮಾಗಿ ವ್ಯಂಜ್ಯನಡಕಾರಕ್ಕೆ ಲಕಾರಾದೇ
ಶವೆಲ್ಲಕ್ಕೆಯಂ ಬರ್ಪದು...ಮಾಬ್ಬುದು, ಬಿಸುಬ್ಬುದು ಎಂಬಂತೆ. [ಸಲ್ಲಕ್ಷ-]
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಮೂಡ 1೬. ಚರಮಕ್ಕದರ್ಶನಂ ಮೂ
ಮೂ ಶಂ 0%8- ಉೌರೆ ಬರೆ ಕಪವರ್ಗಮಗ್ರದೊಳ್ ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ |
nants, ಮಿಯ be-
fore Vowels. Before ಖಿರಿದುಂ ಹ್ರಸ್ತಂ ಮೊದಲೊಳ್
೮೫50 ಮೂ - ಸರಮಿದಿರಿರೆ ಮೂಲಲಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಸಾದೇಶಂ ॥ 188 |
pears also as ಮು 0)
in which case the consonant is doubled.
ಪದಚೇದಂ.
ಲು
ಚರಮಕ್ಕೆ ಅದರ್ಶನಂ, ಮೂಯಿ ಇರೆ; ಬರೆ ಕಪವರ್ಗಂ ಅಗ್ರೆದೊಳ್ ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ; ಪಿರಿ
ದುಂ ಹ್ರಸ್ವಂ ಮೊದಲೊಳ್; ಸ್ವರಂ ಇದಿರ್ ಇರೆ, ಮೂಬಿಬಿಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಯಾದೇಶಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಮೂಯಿ ಅರೆ, ಡರಮಕ್ಕೆ ಅದರ್ಶನಂ; ಕಪವರ್ಗಂ ಅಗ್ರದೊಳ್ ಬರೆ, ದ್ವಿರ್ಭಾವಂ; ಪಿರಿ
ದುಂ ಮೊದಲೊಳ್ ಹ್ರನ್ನಂ; ಸ್ನರಂ ಇದಿರಿರೆ ಮೂಖಿಯಿಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಯಾದೇಶಂ.
ಇತ ಇತ್ತ ೧
ಟೀಕು.
ಮೂರಯರ್ಯಿಮೂಲಿಕೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಇರೆ-ಇರೆ; ಚರಮಕ್ಕೆ-ಅಂತ್ಯಕ್ಕೈ; ಅದರ್ಶನಂ-ಲೋಪ
ವಪ್ರುದು; ಕಪವರ್ಗಂ-ಕವರ್ಗ ಪವರ್ಗಂಗಳ್; ಅಗ್ರದೊಳ್-ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ಬರೆ-ಬರೆ;
; |
|
ಖರ |
|
ಲೋಪೋಜಿತಾಕ ಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. 223
ದ್ವಿರ್ಭಾವಣದ್ವಿತ್ತವಪ್ಪುದು; ಪಿರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಮೊದಲೊಳ್=ಆದಿಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರಸ್ತೆಂ-ಹಪ್ರಸ್ವಂ
ದ್ಯ ನಿ? ೨
ಬರ್ಪುದು; ಸ್ವರಂ-ಸ್ಟರಾಕ್ಷರಂ; ಅದಿರಿರೆಮುಂದಿರೆ; ಮೂಯಿಉಿಲ್ಲಿ-ಮೂಯಕೆಂಬ ಸಂಖ್ಯಾವಾ
ಚಿಯಲ್ಲಿ; ಮುಯ್ಯಾದೇಶಂ-ಮುಯ್ಯೆಂಬಾದೇಶಂ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವ್ಯಂಜನ ಪರಮಾಗೆ, ಮೂಜಖತೌಂಬುದಖ ಕಡಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ; ಕವರ್ಗ
ಪವರ್ಗಂಗಳ್ಳರಮಾಗೆ, ತಮಗೆ ದ್ದ ತ್ರ ಮುಂ ಮೊದಲ್ಲೆ ಪುಸ್ತ ಮುಮಕ್ಕುಂ; ನರಂಪ
ರಮಾಗೆ, ಮೂಖ್ಂಬುದರ್ಕೆ ಮುಯ್ಯಾದೇಶಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂತ್ಯಲೋಪ ಪಕ್ಕ-ಮೂಗೊಂಕ್ಕು, ಮೂವಿಟ್ಟೆ, ಮೂವೆಳಸು, ಮೂನೂಜು,
ಮೂಲೋತ, ಟಟ
ಹ್ರಸ್ತದ್ದಿ ತ್ವಂಗಳ್ಗೆ-.ಮುಕ್ಕುಫ್ಪೆ, ಮುಕ್ಕೊಡೆ, ಮುಗ್ಗು ದ್ರೆ , ಮುಪ್ರೊಟಲ್, ಮು
ಪುರಿ ಮುಂಮಾಯು.
ಬಖರಿದಂಬುದಜ% ಕವರ್ಗಪ ವರ್ಗಮಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಮಾ ಲಕ್ಷ [ಮಾಯ್ಕು ಮು
ಚ್ಹೋಟು, ಮುಚ್ಚ ವಡಿ, ಮುಚ್ಚ ರೆ ಮುಚ್ಚಾಲ್. ಪಿರಿದೆಂಬುದಟ್ಂ ಕಪವರ್ಗಮಿ
ರ್ದಂ ಕೆಲವಲಸೊಳೀ ಮಾರ್ಗಮಿಲ್ಲ-ಮೂಗೇಣ್್, ಮೂಗಾವುದಂ, ಮೂಗಾ
ಯಿ [ಮೂಗೋಣಂ 31. ಔ.]] ಮೂಗಯ್; ಕಡೆಯ ಮೂಗಾಬುೂ ಬೋಳಿಸಿ ನ
ಡುದಲೆಯೊಳ್ ಮೆಳಸನೊಡೆದು.
ಮುಯ್ಯೆಂಬುದರ್ಕೆ-ಮುಯ್ಯೆಂದಂ, pp ಮುಯ್ಯೇಲ್ ಸೂರಲ್ ಕ್ಷ
ತ್ರಿಯರನರಸಿ ಕೊಂದಿಕ್ಕಿ ದಂ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ೦. (-ಟೀ)
ಸೂತ್ರ).
6 ಜ್
ರ ಆಕ್ಕುಂ ಲೋಪಂ ನಾಲ್ಕೆ
ಎಂಟು 10089 their ಡ್ಕಗಂತ ನಾಲಜಾದಿಯೊಳ್ ಹ್ರಸ್ತಂತಾ।
last syllable; ಆರಿ ಸು ೪೨
becomes ಅಯಾ, ಎ. ಇ ಮದ್ಯೇಸ್ಕೇಬ್
ಗ ವರ್ ದಕ್ಕುಂ ಚರಮ ಲೋಪಮೆಣ್ಣುರ್ಕ್ಯಕ್ಕುಂ | 189 |
ಪದ ಸ್ರೀದಂ.
ಅಕ್ಕುಂ ಲೋಪಂ ನಾಲ್ದು. ಐದರ್ಕ್ಕೆ ಅಂತಕ ಆಬಿಬಿ ಆದಿಯೊಳ್ ಹ್ರಸ್ತಂ ತಾಂ ಅಕ್ಟುಂ
ಅದು; ತ ಚೊ ಏರ್ ಬ ಆಜು 0 ಚರಮಸ್ಕೆ ಲೋಪಂ ಎಂಟರ್ಕೆ ಅಕು
ಸ್ವ ಸಃ ಈ
22k 3 ಆ. 808, ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಅನ್ನೇಯೆಂ.
ನಾಲ್ಕ್ಯೈದರ್ಶ್ವೆ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ ಅಕ್ಟುಂ; ಆಲೀಜಿ ಆದಿಯೊಳ್ ಪ್ರಸ್ತಂ ತಾಂ ಅದು
ಅಕ್ಕುಂ; ಏಬರ್ಕ್ಕೆ ಏಕ್ ಎಂದು ಅಕ್ಟುಂ; ಎಂಟರ್ಕ್ಕೆ ಚರಮಕ್ಕೆ ಜಟ್ಟ
ಟೀ.
ನಾಲ್ಕೈದರ್ಶ್ವೈೆ-ನಾಲ್ಕೈದು ಎಂಬಾ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳ್ಳೆ; ಅಂತ್ಯಸ್ಕೆ-ಕಡೆಯಣಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಲೋ
ಪಂಣಅದರ್ಶನಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅವ್ಭುದು; ಆಉರ್ಯಿಆಲಿಕೆಂಬಾ ಸಂಖ್ಯ್ಯಾವಾಚಿಯ; ಆದಿಯೊಳ್-ಮೊ
ದಲಲ್ಲಿ; ಹ್ರಸ್ತಂಪ್ರಸ್ತಂ; ತಾನದು-ಅದು ತಾಂ; ಅಕ್ತುಂ-ಅಪ್ಪುದ್ಭು; ಚೂ ಬ ಸಂ
ಖ್ಯಾವಾಚಿಗೆ; ಏಂೆಂದುಏರಿಸ್ ಎಂದು; ಅಕ್ತುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಎಂಟರ್ಕ್ರೈ-ಎಂಟಿಂಬ ಸಂಖ್ಯಾ
ವಾಚಿಗೆ; ಚರಮಕ್ಕೆ-ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಲೋಪರಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ನಾಲ್ಕೆ ತ್ರರಂಬಿವಜ ಕಡೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಸ್ಹರಂಬೆರಸುಲೋಪಮಕ್ಕುಂ; ಆಲ್ಂಬುದ
ಅ ಆದಿಗೆ ಹ್ರಸ್ತಂ; ಏಟು ಖಂಬುದರ್ಕೆ ಎಟ್ ಖಂದಾದೇಶಂ; ಅಂಟಲ ಕಡೆಗೆ
ಲೋಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನಾರ್ಪರ್ಕ--ನಾಲ್ಲ ಡಿ, ನಾಲ್ಲತ್ತು ನಾಲ್ಡೆರಲ್;
ಉರಗಂ ಕೊಂಡಿಲ್ಲಿಂ ನಾ
ಲ್ಲೆರಲನಿತು ಕಳೆದು ಕಟ್ಟೆ ಮೇಗಂ ಬೇಗಂ |
ಸೆರೆವಿಡುಗೆಸುದುಗೆ ಕಡಿಗಿರ
ದರಿದಿಕ್ಕುಗೆಗಿವಿಯಕಳೆಗೆ ನಿರ್ವಿಪವಕ್ಕುಂ | ಕಂದಂ ||
ಐದರ್ಕೆ. -ಐವಡಿ, ಐಯ್ಗ ೦ಡುಗಂ, ಖಸಾಸಿರಂ;
ಕೀಲ್ ಪುಗಲೆನೆಯಮೆಂತುಂ
ಮಾಜ” ಜನಂ ಪೊಕ್ಕು ಸಾಲೆಯಂ ಸಾರ್ಚಿ ಮನು |
ದೇಖ'ಸಿದಪನಹಿಶಯ್ಯೆಯ
ನೇಣ” ದನ್ನೆೇಯ್ಲಾಯ್ದುಶಂಕಮಂ ಪೂರಿಸಿದಂ || ಕಂದಂ ||
ಆಣಐರ್ಕೆ-_ಅಉುವಡಿ; ಅರುವತ್ತು; ಅಉುನೂಯು; ಅಯುದಿಂಗಳ್;
ಅಉದಿಂಗಳಾಯುಮುಂಂಟೆನೆ
ಮಜುಗುವುದನ್ನಲ್ಲರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಮ್ಮುನುಂ |
ಲೋಪೋಜಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಪಜ” ಪಟ್ಟು ಬರೆ ಕಲ್ಪದು
ಜಿ] ಅತಿಪನೆನಾರಗೆ ನರಕದು;ಖದ ತೆಜದಿಂ || ಕಂದಂ ||
| (Last line deficient)
ಉಟರ್ಕೆ- -ಏಬ್ಬತ್ತು, ಎಬ್ಬಡಲ್, ಉೀಕ್ರೊ ಟೆ, ಖಭ್ರೊರೆ;
ಪರಿಮರ್ದಿಸುವುದು ದುತ್ತೂ
doe ರರಸಮನಿಪಾಗಿ” ಪಿರಿದುನೆಲದೊಳ್ ಲವಣ |
ಒಸಿ ಬೆರಸೊರಸಿ ಕೊಂಡು ಪೂಸುಗೆ
ಬಸ | ಕರಗುಗುಮೇಲುೌ ರೆಯೆನಿಪ್ಪ ಕುರುವು ಬೇಗಂ || ಕಂದಂ ||
ಯ್ಯಾ ಉಂಟರ್ಕೆ--ಬ೧ಣಸೆ; ಮಣತ್ಕು; ಖಣ ಸಿರ.
| ಎ ಲು ಶೆ
ಸೂತ್ರ).
| ಪತ್ತು ಪರಮಾಗಲೊಡಮೊಂ
| ಒಂಬತ್ತು before
ಗ ಪತ್ತು 600305 ತೊ; ಬತ್ತು ತೊಮೆಂದಕ್ಕುಮಗ್ರದೊಳ್ಳೂಖ'ರೆ ಮೇಣ್ |
| before ನೂ6ಿ and
ಗೆ | | ಸಾಸಿರ 16 becomes ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಮಿರೆ ನೆಲ
ಒಂಬಯ್., (For ಒಂ ಜೆ |
ಗ. ನಿತೊ ಓಂಬಯ್ಯಂದು ಖಿಬುಧರಿಂದಾದೇಶಂ | 190 |
ಪ ತ ಲ
: : ಪತ್ತು ಪರಂ ಆಗಲೊಡಂ ಒಂಬತ್ತು, ತ ಎಂದು, ಅಕ್ಟುಂ ; ಅಗ್ರ ದೊಳ್ ನೂಯಿ ಇರೆ
ಮೇಣ್, ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಂ ಇರೆ, ನೆಲಸಿತ್ತು, ಒಂಬಯ್ ಎಂದು, ಸ ಆದೇಶೆಂ.
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಪತ್ತು ಪರಂ ಆಗಲೊಡಂ ಒಂಬತ್ತು, ತೊಮ್ ಎಂದು, ಅಕ್ಟುಂ; ಮೇಣ್ ಅಗ್ರದೊಳ್ ನೂ
ಮಿ ಇರೆ, ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಂ ಇರೆ, ವಿಬುಧರಿಂದೆ, ಒಂಬಯ್ ಎಂದು, ಆದೇಶಂ ನೆಲಸಿತ್ಕು.
ಟೀಕು.
ಪತ್ಕು-ಪತ್ತೆಂಬ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿ; ಪರಂ-ಮುಂದಣ ಪದಂ; ಆಗಲೊಡಂ-ಆಗಲೊಡನೆ; ಒಂ
ಬತ್ತು-ಒಂಬತ್ತೆಂಬುದು; ತೊಮೆಂದುಾತೊಮ್ ಎಂದು; ಅಕ್ಟುಂಆಗುವದು; ಮೇಣ್ಣ್ಅದಲ್ಲದೆ;
ಅಗ್ರದೊಳ್-ಮುಂದೆ; ನೂಯಿನೂಲಿಕೆಂಬ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿ; ಇರೆವಇರೆ; ಮತ್ತ ಅದಲ್ಲದೆ; ಸಾ
ಸಿರಂ-ಸಾಸಿರವೆಂಬುದು; ಇರೆಪರದಲ್ಲಿರೆ; ವಿಬುಧರಿಂದೆ= ವಿದ್ವಾ ೦ಸರಿಂದೆ; ಒಂಬಯ್ಯೆಂದು-
ಒಂಬಯ್ ಎಂದು; ಆದೇಶಂ-ಆದೇಶಂ; ನೆಲಸಿತ್ಕುಎ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪತೈೆಬುದು ಪರಮಾದೊಡೆ ಒಂಬತ್ತರ್ಕೆ ತೊಮ್ ಉಂದಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ; ಪ
1)- -ನಿ೦ಂಬಾ? in W.
2926 3 ಆ. 8-0೫. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ರದೊಳ್ಳೊಬ್ರ್ನೊಡು ಮೇಣ ್ಸಾಸಿರಮಿರ್ದೊಡಂ ಒಂಬತ್ತರ್ಕೆ ಒಂಬಯ್ ಬಂ
| ದಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ತೊಂಬತ್ತು; ಬಂಬಯ್ಯೂಯಿ, ಒಂಬಯ್ಸಾಸಿರಂ; ತೊಂಬತ್ತೊಬಯ್ಸಾಸಿರ
ಯೋಜನಮು ಕಡಿಸಿ ಸುರಗಿರಿ.
ೂತ್ರೆಂ.
ಪತ್ಮರ್ಕೆ ಪಯಿಂನೆದಾ
ಪತ್ತು before ಸಂಸಿರ
6008 ಸಂಖನಿ; ದತ್ತಾದೇಶ ಸಮುಂತು ಸಾಸಿರಮಿದಿರೊಳ್ |
(before Vowels and
Consonants) ನೂಲು ಪತ್ತುಗೆಗೊಳೆ ನೂಣರ್ಕಂ
nd ಸಾಸಿರ may be- AEN
ಜನಾ ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಕಮಂತ್ಯಲೋಪಂ ವಿರಳಂ || 191 ॥
5, 168), ಸಾಸಿರ.
ಪೆದಚ್ಲೇದಂ.
3) ಫೀ
ಪತ್ತರ್ಕೆ, ಪಯಿನ್ ಎಂದು, ಆದತ್ತು ಆದೇಶಂ ಸಮಂತು, ಸಾಸಿರಂ ಇದಿರೊಳ್ ಪತ್ಮುಗೆ
ಗೊಳೆ; ನೂಬಿರ್ಕಂ ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಕಂ ಅಂತ್ಯುಲೋಪಂ ವಿರಳಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ಸಾಸಿರಂ ಇದಿರೊಳ್ ಪತ್ತುಗೆಗೊಳೆ, ಪತ್ರರ್ಕೆ, ಪಯಿನ್ನೆಂದು, ಸಮಂತು ಆದೇಶಂ ಆದತ್ತು;
ನೂಖಿರ್ಕಂ ಮತ್ತಂ ಸಾಸಿರಕಂ ವಿರಳಂ ಅಂತ್ಯಲೋಪಂ.
ಟೀತ್,
ಸಾಸಿರಂ-ಸಾಸಿರವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಇದಿರೊಳ್-ಮುಂತೆ; ಪತ್ತುಗೆಗೊಳೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಗೊಳೆ; ಪ
ತ್ರರ್ಕೆ-ಪತ್ತೆಂಬುದರ್ಕ್ಕೆ; ಪಯಿನ್ನೆಂದು-ಪಯಿನ್ ಎಂದು; ಸಮಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಆದೇಶಂ-ಇಆದೇ
ಶಂ; ಆದತ್ಕುಇಆಯಿತ್ತು; ನೂಲಿರ್ಕಂ-ನೂಜಕಿಂಬುದರ್ಶ್ಯುಂ; ಮತ್ತಂಇಬಳಿಕಂ; ಸಾಸಿರಕಂ-ಸಾ
ಸಿರವೆಂಬುದರ್ಕ್ಯುೂ, ಸ್ವರ ವೈಂಜನಂಗಳಾವುವು ಪರಮಾದೊಡಂ; ವಿರಳಂ-ನೂಯಿ ಖಂಬುದಲಿ
ಉಕಾರಂ ಸಾಸಿರವೆಂಬುದಬಿ ಅಕಾರಂ ವಿರಳವಾಗಿ; ಅಂತ್ಯಲೋಪಂ-ಅಂತ್ಯದ ಲೋಪಂ ಆ
ಯಿತ್ತು.
ವೃತ್ತಿ ಸ
ಸಾಸಿರ ಪರದೊಳಿರೆ, ಪತ್ನರ್ಶೆ, ಪಯಿನ್ಕೆಂದು, ಆದೇಶಂ; ನೂಹರ್ಕಂ ಮತ್ತಂ
ಸಾಸಿರಕ್ಕಂ ಕಿಜ'ದೆಡೆಯೊಳ್ ಅಂತ್ಯಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪತ್ಮ್ರರ್ಕೆ. ಪಂಜಿಂಛಾಸಿರಂ.
ee
po]
೭2೬ 2 ಅ
Re | 1೧೧ ಸ್
Ko
£54
೭
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. DT
ಅಂತ್ಯಲೋಪಕ್ಕೆ —ನೂರ್ಮಡಿ, ನೂರ್ಮಾತು, ನೂರ್ಫಾಸಿರಂ; ಸಾಸಿರ್ಮಡ್ತಿ
ಸಾಸಿರ್ವರ್ ಸಾಸಿರ್ವನಿತೆಯರ್.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಪತ್ಮರ್ಶೆ ಪನ್ಮೆನಿಕ್ಕುಮ
ಪತ್ತು before ಒ೦
ದು ಜು4 | »- ದುತ್ತರಕೊಂದೆರಡು ನೆಲಸೆ ಪದಿಯಂದಕ್ಸುಂ |
comes ಪಣ, before
ಮೂಯಿ ೩ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತೊದವಿ ಮೂಯು ನಾಲ್ಕಿರೆ
ಗ ಪತ್ರಂ ಸ್ಪರಮಿರೆ ನಕಾರವಿಧಿ ಮುಂದೆಲ್ಲಂ | 192 |
all other numbers
with an initial Vowel (excepting ಒ೦ಬತ್ತು)-ಪದಿದಿ.
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಪತ್ತರ್ಕೆ ಪನ್ ಎನಿಕ್ಟುಂ ಅದು, ಉತ್ತರಕೆ ಒಂದು ಎರಡು ನೆಲನೆ; ಪದಿ ಎಂದು ಅಕ್ಕುಂ,
ಮತ್ತೆ ಒದವಿ ಮೂಯಿ ನಾಲ್ಕು ಇರೆ; ಸುತ್ತೆಂ, ಸ್ವರಂ ಇರೆ, ನಕಾರವಿಧಿ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಂ.
ಅನ್ವಯ.
ಉತ್ತರಕೆ ಒಂದು ಎರಡು ನೆಲಸೆ, ಪತ್ತರ್ಕೆ ಪನ್ ಅದು ಎನಿಕ್ಟುಂ; ಮತ್ತೆ ಮೂಟಿ ನಾ
ಲ್ತು ಒದವಿ ಇರೆ, ಪದಿ ಎಂದು, ಅಕ್ಕುಂ; ಸುತ್ತೆಂ, ಸ್ವರಂ ಮುಂದೆ ಇರೆ, ಎಲ್ಲಂ ನಕಾರವಿಧಿ.
ಟೀಹು.
ಉತ್ತರಣೆಮುಂದಣ್ಣೆ; ಒಂದುಇಒಂದೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಎರಡು-ಎರಡೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ನೆಲಸೆ-ನೆಲೆ
ಗೊಳೆ; ಪತ್ಮರ್ಕೆ=ಪತ್ತೆಂಬುದರ್ಕೆ; ಪನ್-ಪನ್ ಎಂದು; ಅದು-ಅದು; ಎನಿಕ್ತುಂ-ಎನಿಸುವುದು;
ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕಂ; ಮೂಟಯಿ-ಮೂಲ್ಿೆಂಬ ಶಬ್ದಂ; ನಾಲ್ದು-ನಾಲ್ವೆಂಬ ಶಬ್ದಂ ಮುಂದಣ್ಣೆ; ಒದವಿ
ಕೌಪ್ರಾಶ್ತಿಸಿರೆ; ಪದಿಯೆಂದು-ಪದಿ ಎಂದು; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಸುತ್ತೆ”ಭ್ರಮೆಯೆಂ; ಸ್ವರಂ-
ಸ್ವರಾದಿಸಂಖ್ಯೆ ಗಳ್; ಇರೆ-ಮುಂದಿರೆ; ಮುಂದೆ-ಮುಂತೆ; ಎಲ್ಲಂ-ಎಲ್ಲಂ; ನಕಾರವಿಧಿ-ಪದಿ ಎಂ
ಬುದ ಮೇಲೆ ನಕಾರವಿಧಿ ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ ಇ.
ಒಂದೆಂಬುದುಮೆರಡೆಂಬುದುಂ ಪರಮಾಗೆ, ಪತ್ನರ್ಕೆ ಪನ್ ಖದಾದೇಶಮ
ಕ್ಳುಂ; ಮತ್ತೆ ಮೂಯು ಮ್ ನಾಲ್ಕು ಪರಮಾಗೆ, ಪತರ್ರ್ಕೆ, ಪದಿ ಎಂದು, ಆ
ದೇಶಂ; ಸ್ಪರಪರಮಾಗೆ, ಮುಂದೆಲ್ಲಂ ನಕಾರಾಗಮಮಕ್ಕುಂ.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಪನ್ ಖಂಬುದರ್ಕೆ. .ಪನ್ಕೊಂದು, ಪನ್ನೆರಡು.
ಪದಿ ಏಂಬುದರ್ಕ್ಮೆ“ಪದಿಮೂಟು, ಪದಿನಾಲ್ಕು.
HS ಆ. 808 ಸಮಾಸಂ, REPETITION COMPOUNDS.
ನಕಾರಕ್ಕೆ-ಪಬಿನ್ಯೆದು, ಪದಿನಾಜು, ಪದಿನೇಟು, ಪದಿನೆಟು. ಉಲ್ಲವೆಂಬುದ
ಅಂದೊಂಬತ್ತರ್ಕಿಲ್ಲ.
ಸೊತ್ರಂ.
A 9th class of ಅತಿಶಯತರಾರ್ಥವೀಷ್ಲಾ
ಭೂ ಸ್ವಿತನಾಂತಾವ್ಯಯಪದಕ್ಕಮನ್ನುಕ್ತತಿಪದಕಂ |
in the Repetition-
compounds (ವೀಪ್ಲಾ ಕ್ರತಮಾತ್ಯಲೋಪಮಿತರಾ
ಕಾಜ ಗತಮತ್ತಂ ನಡುವಿನಂತೆ ಕಡೆಗಂ ಟತ್ತೆಂ ॥ 198 |
In forming them of
Adverbs (« ಅಮ್ಯೇಯಂ) ending in ® (of. 8. 800, the repetition being done to make the meaning in-
tensive, ಅತಿಶಯ ುತರಾರ್ಥಂ೦; ವಿಕೇಪಂ, 8. 194), the ನೆ of the first word is dropped 80 that it ends in
©,— Such a final © originates also in Non-adverbs; and ನಡು and ಕಡೆ, for instance, receive the
forms ನಟ್ಟ ಕಟ್ಟ (ef. 8, 181).
ತಚ್ಚ
ಪಡಜೇದಂ.
೫
ಅತಿಶಯತರಾರ್ಥವೀಪ್ಸಾಸ್ವಿತೆನಾಂತಾವ್ಯಯಪದಕ್ಕಂ ಅನುಕೃತಿಪದಕಂ ಕೃತಂ ಅಂತ್ಯಲೋ
ಪಂ; ಇತರಾಗತೆಂ ಅತ್ವಂ, ನಡುವಿನಂತೆ ಕಡೆಗಂ ಟಿತ್ರಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಅತಿಶಯತರಾರ್ಥವೀಪ್ಸಾನ್ವಿತನಾಂತಾವ್ಯಯಪದಕ್ಕ ೦ ರ ಅಂತ್ರ ಶೈ ಲೋಪೆಂ ಕೃ
ತೆಂ; ; ಅತ್ವೆಂ ಅತರಾಗತಂ, ನಡುವಿನಂತೆ ಕಡೆಗಂ ಟಿತ್ರಂ.
ಟೀತ್.
ಅತಿಶಯತರ-ಅತ್ಯುಂತಾತಿಶಯವಾದ; ಅರ್ಥ-ಅರ್ಥವನುಳ್ಳ; ವೀರ್ಪ್ಸಾ ಇಚ್ಛೆ ಯೊಡನೆ; ಅಸ್ತಿ
=ಕೂಡಲ್ಪ ಲ್ಪ; ನಾಂತ-ನಕಾರಾಂತವಾದ; ಅವ್ಯಯಪದಕ್ಷ ಕಂ-ಅವ್ಯಯಪದಂಗಳ್ಳೆಯುಂ; 4
ಕೃತಿ ತಪಡಕಂ-ಅನುಕರಣಪದಂಗಳ್ಗೆಯಂ ಅಂತ್ಯ ಲೋಸಪಂ-ಕಡೆಯಣಕ್ಷ ರದ ಲೋಹಂ; ಕೃತಂ
ಮಾಡಲ ಡುವುದು; ಅತ್ರ ಉದ್ರಿ ರುಕ್ತಿ ಯಾದ ನಡು ಕಡೆ ಎಂಬ (ಎರಡು). ಶಬ್ದಂಗಳ ಮೊದಲ ಪ
ದದ ಕಡೆಗೆ ಅಕಾರಂ; ತೆ ಅನ್ಯವಾಗಿ; ಆಗತಂ-ಬರ್ಪುದು; ನಡುವಿನಂತೆ-ನಡುವೆಂಬ ಶಬ್ರದ
| ಹಾಂಗೆ; ಕಡೆಗಂ-ಕಡೆಯೆಂಬ ಶಬದ ಡಕಾರಕ್ತಂ; ಟಿತ್ತಂ-ಟಿಕಾರಂ ಬರ್ಪುದು.
| ದಿ ರ ಫ್
ವೃತ್ತಿ.
ಅತಿಶಯತರಾರ್ಥಮಾ ನುಡಿವ ಖೀಪ್ಪೆಯ ನಾಂತಂಗಳಪ; ಪ್ರವ್ಯೆಯಂಗಳ್ಳಂ ಅನು
| ತ್ರ.ಶಿಷದಂಗಳ್ಗಂ ಮೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯಕ ರಕ್ಕೆ ಲೋಪ; ಅವೃಯಮನುಕರಣಮ
| ಲದ ಕೆಲವು ಪದಂಗಳೊಳಕಾರಮುಂ ಮುತ ಪೇಟ್ಗು ನಡುವೆಂಬುದಖಂತೆ ಕಡೆ
ಯೊಬುದಜ ಡಕಾರಕ್ಕೆ ಟಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ ಕ
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ ರಂ, ೫71510೩ AND 8085717110೫.
ಹಜ್ಜ್
ಪ್ರಯೋಗ.
ಅವ್ಯಯಪದಾಂತಲೋಪಕ್ಕೆ --ಕಂಮಕಮ್ಮನೆ; ತಣ್ಣತಣ್ಣನೆ; ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ; ಸ
ಪ್ರಸಪ್ಪನೆ; ತೊಪ್ಪತೊಪ್ಪನೆ; ನೊಪ್ಪನೊಪ್ಪನೆ.
ಅನುಕರಣ ಂತಲೋಪ ಕೆ ತನೆ ನೇಸರ್ಮೂಡಿದುದು; ಗಟಗಟನೆ ಕ
ಣೀರ್ 7 ಸುರಿಯೆ; ಚಳಚಳನೆ ಹ (p: 35)
ಆಅತ್ತೆಂ ಬೆರಸುಟಕಾರಕ್ಕೆ... ನಟ್ಟನಡು; ಕಟ್ಟಕಡೆ.
ಸೂತ್ರ).
ತುದಿ ಮೊದಲೆಬ ಹಕಾರ
In the same man-
೬. 2೬ ಬ ಜ್ ಥು ್ವದಯಿಸುಗುಂ ದ್ವಿತ್ಸವೃತಿ, ಯಿಂದೆ ತಕಾರಂ |
ದಲಿ )6009 ತುತ್ತ, ಮ ಲಕಾರಕ್ಕ.
ಪ್ರದದರ್ಶನವಿಧಿ ವಿಶೇಪಮಂ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್ | 194 |
ಬೂತ್ನ,
ಜು
ಸ €ದಂ.
ತುದಿ ಮೊದಲ್ ಎಂಬ ದಕಾರಕ್ಟೆ ಉದಯಿಸುಗುಂ ದ್ರಿತ್ರವೃತ್ತಿ ಯಿಂದೆ ತಕಾರಂ; ಮೊದಲ್
ಎಂಬ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪುದು ಇತ ವಿಶೇಷಮಂ ನುಡಿವ ಎಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ವಿಶೇಷಮಂ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್ ತುದಿ ಮೊದಲೆಂಬ ದಕಾರಕ್ಕೆ ದ್ವಿತ್ರವೃ ತ್ರಿಯಿಂದೆ ತಕಾರಂ
' ಉದಯಿಸುಗುಂ; ಮೊದಲ್ ಎಂಬ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಅದರ್ಶನವಿಧಿ ಬ
ಟೀಘು.
ವಿಶೇಷಮಂ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್-ವಿಶೇಷವಂ ವೇಳ್ವೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ತುದಿ ಮೊದಲೆಂಬ ದಕಾರಕ್ಕೆ-
ತುದಿ ಮೊದಲ್ ಎಂಬ ದತ್ರಕ್ಕೆ; ದ್ರಿತ್ವವೃತ್ತಿಯಿಂದೆ- ದ್ವಿರ್ಭಾವಡ ವರ್ತನೆಯಿಂದೆ; ತ
ತ್ವಂ; ಉದಯಿಸುಗುಂ-ಹುಟು ವುದು; ಮೊದಲೆಂಬ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಲತ್ಮಕ್ಕೆ;
ಅದರ್ಶನವಿಧಿ-ಲೋಪದ ವಿಧಿ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವುದು.
ೃತ್ತಿ.
ಖಿಶೇಪಿಸಿ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್ ತುದಿ ಮೊದಲೆಬಿವಖ ದಕಾರಕ್ಕೆ ದ್ಲಿತ್ತಮಪು
ತಕಾರಾದೇಶಮುಂ ಮೊದಲೆಂಬುದಣ ಲಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ,
ತುತ್ತತುದಿ; ಮೊತ್ತಮೊದಲ್.
280 8. 8 0೫. ವೀಪ್ಸಾಸಮಾಸಂ, ೫೫೫೫11110೫ COMPOUNDS.
ULES ST SE ಐಂ ಜ್ಪ
A)
ಸೂತ್ರಂ.
ಲಂ ಳ್ಳ
Regarding 8, 198, ದೂರಾಭೀಕ್ಷಣವೀಪ್ಸೋ
೩೬0 13 )0ಟ ೩ ದಾರಾನುಕ ತಿಕ್ಕಿಯಾಸಮಭಿಹಾರಸಮಿಾ |
adistant object (ದೂ EE,
Do), in continuance ಪೋರುತರಚಾಪಳಾದಿಗೆ
(ಅಭೀಕ್ಷ್ ಣಂ), in
ಹ ಸಾರು ಬುಧರು ಪದಕ್ಕೆ ಯುಗಳೋಚ್ಚರಣಂ || 195 |
_ (ವೀಪ್ಲೆ), in prominently adducing imitative sounds (ಅನುಕ್ಸುತಿ ಅನುಕರಣ), in repeating an action
(ಕ್ರಿ. ಯಾಸಮಭಿಹಾರಂ, 08 8. 280), in pointing at a near object (ಸಮಿಾಪಂ), 18 agitation (fickleness,
ಚಪಳಂ), Repetition of words (ಪದಯುಸಲೋಟ್ಞ ರಣಂ) is used.
ಧದ,
ದೂರಾಭೀಕ್ಷಣವೀಪ್ಪೋದಾರಾನುಕೃತಿಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರಸಮಾಪೋರುತರಚಾವಳಾದಿಗೆ
ಸಾರಂ ಬುಧರಿಂ ಪದಕ್ಕೆ ಯುಗಳೋಚ್ಚರಣಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಬುಧರಿಂ ಪದಕ್ಕೆ ಯುಗಳೋಚ್ತ ರಣಂ ಸಾರಂ ಎಂಬುದನ್ವಯಂ.
ಟೀ,
ದೂರ-ದೂರಕ್ಕೆ; ಅಭೀಕ್ಷಣ-ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನೋಡುವದರ್ಕೈ; ವೀಪ್ಸಾ-ಇಚ್ಛೆಗೆ; ಉದಾ
ರ=ಉದಾರವಾದ; ಅನುಕೃತಿ-ಅನುಕರಣಕ್ಕೆ; ಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರಾಕ್ರಿಯೆಯನಭಿಮುಖವಾಗಿ
ಮಾಡಿ ಕೊಂಬುದರ್ಕೆ,; ಸಮಾಪ-ಸಮಾಪಕ್ಳೆ; ಉರುತರಚಾಪಳಾದಿಗೆ-ದೊಡ್ಡಿತ್ತಾದ ಚಪಲತ್ವಂ
ಮೊದಲಾದುದರ್ಶೆ; ಬುಧರಿಂ-ನಿದ್ವಾಂಸರಿಂದೆ; ಪದಕ್ಕೆ-ಪದಂಗಳ್ಳೆ; ಯುಗಳೋಚ್ಚರಣಂ-ಎರ
ಡು ವೇಳೆಯುಚ್ಚರಿಸುವುದು; ಸಾರಂ-ಶ್ರೇಷ್ಠವಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ದೂರದೊಳಂ ಪ್ರತಿಮುಖಾವಲೋಕನದೊಳಂ ವೀಪ್ಸೆಯೊಳೆಂ ಅನುಕರಣ
ದೊಳಂ ಕ್ರಿಯೆಯನಭಿಮುಖಮಾಗಿ ( ಕ್ರಿಯಾನಭಿಮುಖಮಾಗಿ) ತೆಗೆದು ಕೊಳೆಡೆ
ಯೊಳಂ ಸವಾಪಡೊಳಂ ಚಪಳತೆಯೊಳು ಪದನೆರಡು ಸೂೋಮಚ್ಛ ರಿಪುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೂರಕ್ಕೆ.ಆತೋರ್ಪದಾತೋರ್ಪದೆ ಬಾನೊಳ್ ಧ್ಹಜಪಹಟಂ.
ಅಭಿಕ್ಸಕ್ಕ.-
ಗಿಳಯೂಡನೋದಿಯೋದಿ ನುಡಿಗಲ್ಲು ಮದಾಲಸರಾಜಹಂಸಮಂ
ಡಳಿಯೊಡನಾಡಿಯಾಡಿ ನಡೆಗಲ್ಲು ಕಳಾಪಿಕಳಾಟಮಂ ಮನಂ |
ಗೊಳೆ ನಡೆನೋಡಿನೋಡಿ ಕುಣ್ಯಲ್ ನೆಜಕ ಕಲ್ಕು ಕಳಾಗುಣು ಪೊದ
ಲ್ರ ಳವಡೆ ಬಾಲಭಾವದೊಳೆ ಭಾವಕಿಯರ್ ಬಳೆವರ್ ನಿರಂತರಂ || ಚಂಶಕ
ಮಾಲೂವ್ರೂತ್ತೆಂ |
1111]
10108
ವೀಪ್ಸಾಸಮಾಸಂ, REPETITION COMPOUNDS.
ಯೀಘ್ಸಗೆಊರೂರೊಳ್ಳೇರಿಕೇರಿಯೊಳ್ಳವೆಮನೆಯೊಳ್.
ಅನುಕರಣಕಕ್ಕೆ...ಫುಲ್ಫು ಲನ, ಭೋರ್ಭೋರೆನೆ.
ತ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರಕ್ಕೆ..[ನಡೆನಡೆಯೆಂದು ನಡೆದರ್]; ಇದಿರ್ಚಿದಿರ್ಚು.
ಸಮಾಪಕ್ಕೆ.._ಇದೆಯಿದೆ ಸಾರ್ಕೆಸಾರ್ಕೆ ಗಣಕಾವಳಿ ಪೇಲ್ಬ ಮುಹೂರ್ತಂ.
ಚಪಳತೆಗೆ. _ಒಫ್ಪಿಸೊಫ್ಪಿಸು; ಅರ್ಜ್ಯ...
ಇವರ್ಕಲ್ಲಂ ತ್ರಿಪ್ರಯೋಗಮೊಳವು.-
ಬೆಳೆಗೆಯ್ಗ ಳೊಳಿರ್ದ್ವತ್ಕೊ (ಬಕ್ಕೆ-)
ಕಳರವದಿಂ ಕಯ್ಯನೆತ್ತಿಹಯಲತ್ತೆನುತುಂ |
ಬಳೆಗಳ್ ಫುಲ್ಬು ಲ್ಫು ಲ್ರನೆ
ಗಿಳಸೋವಾಕೆಗಳನೊಪ್ಪಗುಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ || ಕಂದಂ || (-ಕೆಕ್ಶಣ-)
ಒಡ್ಡೊಡ್ಡೊ ದ್ಹೆನುತೊಡ್ಡಿ ಮೇಳದವಳ್ಳುಂಕುಮವಾರಿ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಪೊಯ್ದಳ್.
ಸೂತ್ರ), ಹ್
The Author says ಕವಿಮಾರ್ಗಗತಸಮಾಸಮ
that he has done ನವನೆನ್ನಣವನಿತನೆಯ್ದೆ ಪೇಟಕೆಂ ಲೋಕ
his 168110 elucidate
the Compounds as ವೃವಹಾರದಿಂದಮಿನ್ನು ಆ
ನ ಧುವನಬ್ವುದು ಶಬ್ದಪಾರಮಾರ್ಗಮಶಕ್ಕಂ ॥ 196 |
Preface, 5).
ಟೀಹು.
ಕವಿ=ಕವಿಗಳ; ಮಾರ್ಗ-ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಗತ-ಎಯ್ದಲ್ಪಟ್ಟ; ಸಮಾಸಮಂ-ಸಮಾಸಪದವಂ;
ಅವಂ-ಅವಂ; ಎನ್ನಉೌ್ವನಿತಂ-ಎನಗೆ ತಿಳಿವಷ್ಟಂ; ವಿಯ್ದೆ-ಚನ್ನಾಗಿ; ಪೇರಿ ೦೨ಹೇಳ್ಳೆ ಂ; ಲೋಕ
ವ್ಯ ವಹಾರದಿಂದಂ-ವೈಯಾಕರಣಲೋಕವ್ಯ ವಹಾರದಿಂದೆ; ಇನ್ನುಬೌ್ದುವಂ ಇನ್ನುಳಿದ ಸಮಾ
ಸಂಗಳಂ; ಅಖಬ್ವುದು=ತಿಳಿವುದು; ಶಬ್ದ-ಶಬ್ದಂಗಳ; ಪಾರಮಾರ್ಗಂ-ಕಡೆಯನೆಯ್ದವುದು; ಅಶ
ಕ್ಳಂ-ಶಕ್ಕ ಮಲ್ಲು.
ಗದ್ಧಂ.
ಇದು ಸಮಸ್ತ ಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದಸಂದೇಹೆಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ನಾಟಿಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಟಾಚಾರ್ಯಸುಕನಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಸ
ಮಾಸಭೇದವಿವರಣಮೆಂಬ ತೃತೀಯಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
೨ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
COCO
32 . ಆ, ೬೩ ೦8. ಅಗಪ್ರತ್ಯುಯಂ, 1೫೫ 4೫81 364.
ಸ
೪ನೆಯ ಅಧ್ಭಾಯಂ. IV. CHAPTER.
EL ಚಡಿದ
PE by
ಪಿ ತಪು ಕಚ ಓಟ
ON SECONDARY NOMINAL THEMES (see 5. 12).
ಸೂತ್ರ).
, ಪರಿನಿರ್ಮಿಪ ಮಾಜಾಾಡುವ
By the Affix (ಪ್ರ
ತಯ) «a Nouns ದೊರೆವಡೆದ ನಿಯೋಗದನ್ರತದಜ”ತದ ಖುಣದಾ |
are formed denot-
ಸ ಚರಣದ ಶಿಲ್ಪದ ಮೂಲದ
ಆ (ಬಂ) 1೫ ನರನು ಪೇಬ್ಟಲ್ಲಿ ಮಾಬ್ಸ್ಗಪುತ್ಯಯಮಂ | 197 |
sons in employ-
ment, persons of untruth, of knowledge, of debt, of religious observances and of manual work-
manship, and originators.
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲ
ಪರಿನಿರ್ಮಿಪ ಮಾಖಿಕಾಡುವ ದೊರೆವಡೆದ ನಿಯೋಗದ ಅನೃತದ ಅಟೌತದ ಯಣದ ಆ
ಚರಣದ ಶಿಲ್ಪದ ಮೂಲದ ನರನಂ ಪೇಲಿಶ್ರಿಲ್ಲ ಮಾಲಿ ಇಗಪ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇಗಪ್ರತ್ಯುಯಮಂ ಮಾಲಿ ಎಂಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀಕು.
ಪರಿನಿರ್ಮಿರ್ಪಆವುದನಾದೊಡಂ ಮಾಡುವ; ಮಾಯಾಡುರ್ವಾಆವುದನಾದೊಡಂ ಮಾಲು?
ಯಾಡುವ; ದೊರೆವಡೆದ ನಿಯೋಗದ-=ಪ್ರ ಸಿದ್ದಿವಡೆದ ನಿಯೋಗದ; ಅನ್ಫತರ್ದ ಸಟೆಯ; ಅಜಾ
ತದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ; ಖಯಣದ=ಸಾಲದ್ಯ; ಎರಕ ಟಜರಡ ನು; ಶಿಲ್ಪದ-=ಶಿಲ್ಬದ ಕೆಲಸದ;
ಮೂಲದ-=ಮೂಲದ; ನರನಂ-ಮನುಷ್ಯ್ಟನಂ; ಪೇಲಶ್ರಿಲ್ಲ-ಪೇಳ್ವೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ಇಗಪ್ರತ್ಯುಯಮಂ-ಇಗ
ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮಂ; ಯ
ಮಾಡುವನೊಳಂ NE ನಿಯೋಗಿಯೊಳಂ ಅನ್ನತದಲ್ಲಿಯುಂ
ಅಲು”ತೆದಲ್ಲಿಯುಂ ಖಣ ಯೊಳಂ ವರ್ತಕನೊಳಂ (ಆಚರಣದಲ್ಲಿಯುಂ) ಶಿಲ್ರಕನ
ಲ್ಲಿಯುಂ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯುಂ ಇಗಪುತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ.
ವಳವಳ್ಳಾಯ್ಕವಡಿಗಂಗಳ್, THE AFFIXES VALA, VALLA, ETC.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮಾಡುವುಗೆ-ಕಬ್ಬಿಗಂ; ಸರವಂದಿಗಂ; ಸಿಂಗರಿಗಂ; ತೋಂಟಿಗಂ.
ಮಾಯುವಾಗೆ- ಗಂದಿಗಂ; ದೂಸಿಗಂ; ತಂಬುಲಿಗಂ.
ಗಂದಿಗನೆರವಣ್ಗಂ ಸರ
ವಂದಿಗನಾ ಪಟ್ಟಸಾಲಿಗಂ ಬಾನೊಸಿಗಂ |
ಮಾಂದರಿಗೂ ಜೋಂಿಸಿಗಂ
ಸಂದಿರಿಕೆಯ ಕಬ್ಬಿಗಂ ಸಮಂಜಪನೊಳನೇ || ಕಂದಂ |
ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ--ಅಡಪಿಗಂ (ಅಡವಿಗಂ); ಚಾಮರಿಗಂ; ಕರಹಟ್ಟಿಗಂ [ಕರಹಟಿಗಂ].
ಅವ್ರ ತಕ್ಕ... ಅಟಮಟಿಗಂ; ಮಾಳಿಗಂ; ಪುಸಿಗಂ.
ಆಯತ್ ್ವಜೋಯಿಸಿಗಂ; ಲೆಕ್ಕಿ ಗಂ; ಪೊಲುಭಿಗಂ.
ಯಂಕ. ಸಾಲಿಗ] ಹ
ಆಚರಣಕ್ಕ —ದೇಗುಲಿಗಂ; ಅಕ ರಿಗಂ; ಛಾಂದಸಿಗಂ (ಛಂದಸಿಗಂ).
ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ-- ಬಿಪಿಗು (8. §. 263)
ಮೂಲಕ್ಕೆ ಮೂಲಿಗು,
ಸೊತ್ರೆಂ.
ನಡೆಯಿಸುವನೀತನಿದನೆಂ
ವಳ, ವಳ್ಳ ೩೫೩೩ ಆ ಬೆಡೆಯೊಳ ಳವಳ್ಳಮಕ್ಕುಮಾಯ್ಯಮುಮಕ್ತುಂ |
ಯ್ವ Nouns are for- ಸ
med denoting peo- ವಡಿಗಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ
ple in their ಧನ ಬಿಡದಿಕ್ಟುವನೀತನಿದನೆನಿಪ್ರೊಂದೆಡೆಯೋಳ್ | 198 |
ployment; by S8R
By the Affixes
Nouns denoting people who put (for sale).
ಪದಜೆ ದಂ.
ನಡೆಯಿಸುವಂ ಈತೆಂ ಇದಂ ಎಂಬ ಎಡೆಯೊಳ್ ವಳವಳ್ಳಂ ಅಕ್ಕುಂ, ಆಯ್ತಮುಂ ಅಕ್ಕುಂ;
ವಡಿಗಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಅಕ್ಟುಂ ಬಿಡದೆ ಇಕು ವೆಂ ಈತಂ ಇದಂ ತ ಒಂದು ಎಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನೈೆಯಂ.
ಈತಂ ಇದಂ ನಡೆಯಿಸುವಂ ಎಂಬೆಡೆಯೊಳ್ ವಳವಳ್ಳಂ ಅಕ್ಕುಂ, ಆಯ್ಕೆಮುಂ ಅಕ್ಕುಂ;
ಶತಂ ಇದಂ ಬಿಡದೆ ಇಕ್ತುವಂ ಎನಿವ್ಟೊಂದೆಡೆಯೊಳ್ ವಡಿಗಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು,
ಈತಂ-ಅವಂ; ಇದಂ ಈ ಪ್ರಯೋಜನವಂ; ನಡೆಯಿಸುವಂ-ನಡೆಯಿಸುವಾತೆಂ; ಬಂಬೆಡೆ
ಯೊಳ್-ಎಂಬ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ವಳವಳ್ಳಂ-ವಳಪ್ರತ್ಸಯ ವಳ್ಳಪ್ರಶ್ಛ ಕಂಗಳ] ಅಕುರವುವು ಆ
80
284 ೩ ಅ. 4 ೦೫. ಕಾಲಿಗಾರಿ9ಿಂಗಳ್, THE AFFIXES KARA AND GARA.
ಯ್ಲಮುಂ-ಆಯ್ದಪ್ರತ್ವಯಮುಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಈತಂಣಇವಂ; ಇದಂಣಇದಂ; ಬಿಡದಿಕ್ಕು
ವಂ-ಬಿಡದೆ ಇಸ್ತುವೆಂ ವನಿಪುವಾಎನಿಸುವ; ಒಂದೆಡೆಯೊಳ್-ಒಂದು ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ವಡಿಗಪ್ರತ್ಛ
ಯಂ-ವಡಿಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಈ ನಿಯೋಗಮನೀತಂ ನಡೆಯಿಸುವನೆಂಬಲ್ಲಿ ವಳ ವಳ್ಳಂ ಆಯ್ಕ ಪ್ರತ್ಯಯ
ಗಳಕ್ಕುಂ; ಇೃದನಿವನಿಕ್ಯುವನೆಬೆಡೆಯೊಳ್ ವಡಿಗಪುತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಳಕ್ಕೆ-ಅಡಪವಳೆಂ; ಮಾಸವಳಂ; ಮಡಿವಳಂ; ಪಡೆವಳಂ; ಸೆಜ್ಜೆವಳಂ; ಅಡು
ವಳ್ಳಕ್ಕೆ-.ಆಡಪವಳ್ಳಂ; ಮಾಸವಳ್ಳಂ; ಮಡಿವಳ್ಳಂ; ಪಡೆವಳ್ಳಂ; ಸೆಜ್ಜವಳ್ಳಂ; ಅಡು
ವಳ್ಳಂ.
... ಆಯ್ಯಕ್ಕೆ-ರುಳಂಬಾಯ್ಕರ್; ಸೂಖಇಯ್ತರ್; ಕಲ್ಲಾಯ್ಕರ್; ಕಡಂಗಾಯ್ಕ
ರ್, ಅಚ್ಚು ಳಾಯ್ಕರ್.
ಮದಡಿವಳ್ಳಮಡಪವಳ್ಳಂ
ಪಡೆವಳ್ಳಂ ಸೆಜ್ಜೆ ವಳ್ಳನಜ್ಜಮೆಜ್ಜಮ್ |
ಇ 4 ಹಜ ಒರಿ
ಅಡುವಳನೆಂದಿತಿವರಂ
ಕಡಂಗಿ ಬಿಡೆ ಜಡಿಯದಿರ್ಕೆನಯವಜಕವರಸುಂ || ಕಂದಂ || (-ವರೆ)
ಆಯ್ತಬ್ದಿಯೆ ಘೂರ್ಣ್ಸುವು
ತಾಯ್ದರಮನೆಯೊಳಗೆ ಪುಗುವ ಪೊಜಮಡುವ ರುಳಂ |
ಬಾಯ್ಕರ ಸೂಂಖಾಯ್ದರ ಕ
ಲ್ಲಾಯ್ಕರ ಕಡಂಗಾಯ್ಕರಚ್ಚು ಳಾಯ್ಮರ ರಭಸಂ || ಕಂದಂ ||
ವಡಿಗಕ್ಕ-ಕುಂಚವಡಿಗಂ; ಪುಲ್ಲವಡಿಗಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಇವಂಕೊಳ್ ವುವಹರಿಪು ಮಾ
By the Affix ಕಾಲು ಸ
Nouns are formed de- ಡುವನಿವನೆಂಬಲ್ಲಿ ಕಿ ಗಾಖಂಗಳ್ಪಂ |
noting people who
observe a certain ಭವಿಕುಂ ಗಾಜಸಾದಿಗೆ ಲೋ
೨606, ರ್ರ ಸಲಿ ಪವಾದಿಯೊಳ್ ಕಂಮಕುಂಬಜುಗಮೊದವಲೊಡು | 199 ॥
Nouns denoting peo-
ple who fabricate, After ಕಂದ ೩/೬4 ಕುಂಬ the 7902 725೨ disappears.
ಕಾಜಳ್, THE AFFIXES KARA AND GARA.
) ೧೦ ೦
ಪದಡಚೇದಂ.
೪
ಇವಣಟಿಸೊಳ್ ವ್ಯವಹರಿಪಂ ಮಾಡುವಂ ಇವಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾಲಿ ಗಾಖಿಂಗಳ್ ಸಂಭವಿಕುಂ;
ಗಾಬಿರಾದಿಗೆ ಲೋಪಂ, ಆದಿಯೊಳ್ ಕಂಮಕುಂಬಜುಗಂ ಒದವಲೊಡಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇವರಿಕೊಳ್ ವ್ಯವಹರಿಸಂ ಇವಂ ಮಾಡುವಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾಜಿ ಗಾಖಿಂಗಳ್ ಸಂಭವಿಕುಂ;
ಆದಿಯೊಳ್ ಕಂಮಕುಂಬಯುಗಂ ಒದವಲೊಡಂ ಗಾಖೆಕಾದಿಗೆ ಲೋಪಂ.
ಟೀಕು.
ಇವಲಕೊಳ್-ಇವದಿಲ್ಲಿ; ವೃವಹರಿಪಂ-ವ್ಯವಹರಿಸುವಂ; ಇವಂ ಈ ಕೆಲಸಂಗಳೆಂ; ಮಾ
ಡುವಂ-ಮಾಲಂ; ಎಂಬಲಿ-ಎಂಬ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಕಾಲಿ ಗಾಖಿಂಗಳ್-ಕಾಖಿಪೃತ್ನುಯ ಗಾಬಿಪ
po) ಠ್ ಜಿ ಅ ಸು)
ತ್ಸ ಯಂಗಳ್ಸ್; ಸಂಭವಿಕುಂ-ಹುಟ್ಟುವುವು; ಆದಿಯೊಳ್-ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಕಂಮಕುಂಬಜುಗಂ-ಕಂಮ
ಕುಂಬವೆಂಬೆರಡು ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಒದವಲೊಡಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಲೊಡನೆ; ಗಾಲಿಕಾದಿರ್ಗೆ ಗಾಲಿ: ಎಂಬ
ಪ್ರತ್ಯುಯದ ಮೊದಲಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ ಬರ್ಪ ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಇವಬತಸೊಳಿವಂ ವ್ಯವಹರಿಪನೆಂಬಲ್ಲಿ ಕಾಣಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ; ಇದನೀತು ಮಾ
ಡುವನೆಂಬಲ್ಲಿ ಗಾಜಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ; ಕಂಮಕುಂಬಶಬ್ದಂಗಳ್ಳ ಅಗಿರೆ, ಗಾಜಪ್ರತ್ಥ
ಬ
ಯದ ಗಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಾಜಕ್ಕೆ...ನಡೆವಳಿಕಾಖಂ [ನಡು-] (ನುಡಿವಳಿಕಾಣಂ); ಇಚ್ಛೆ ಕಾಜಂ; ಕೈದು
ಕಾಜುಂ; ಬಂದಿಕಾಲಂ; ಗೆಲಕಿಕಾಅಂ [ಗಳೆಕಾಜಂ]; ಬೇಹುಕಾಜಂ; ನಗೆವಡಿಕಾಜಿಂ;
ಗಿಅಂಬಗೆಕಾಅಂ; ಪಾ್ಕಾಅಂ; ಒರ್ನುಡಿಕಾಖಂ; ಪೆಗೆಕಾಜಂ; ಬಗೆಕಾರಂ.
ಗಾಜಕ್ಕೆ..ಮಾಲೆಗಾಖಂ; ಕಂಚಗಾಲಂ (6. 8. 200); ಬಳೆಗಾಜಂ; ಗೆಜ್ಜೆ ಗಾ
ಅಂ; ಮಣ್ಗಾಜಂ; ಒಂೆಗಾಣಂ.
ಅಣ್ ಯರಮೆಸೆದೊಪ್ರಿರ್ಪವು |
ಮಲ್ಗಾಅರ ಕಂಚಗಾಜರೊಣಗಾಜರ ತಿಂ |
ತಿಣ್ಯೆನಿಪ ಮಾಲೆಗಾಜರ
ಗಣನಾಶೀತಂಗಳಾಪಣಂಗಳೆ ಪೊಬರೊಳ್ || ಕಂದಂ ||
ಗಕಾರಲೋಪಕ್ಕೆ--ಕಂಮಜಂ; ಕುಂಬಯಂ. ;
236 ೩ ಅ. ೩ ೦೫. ಇಚಪ್ರತ್ಯುಯಂ, THE AFFIX 16%.
ಬಿ (
When a word ಪರದೊಳ್ಳಾಜಪುತ್ಯಯ
with final ಉ pre- ಮಿರೆ ಸಲ್ಲುಂ ಬಿಂದು ಮೇಣಕಾರಮುದಂತ |
cedes ಗಾವ, the ಉ ಗ್ಯ
may receive the ಕೂ ಿರವರಿಚಪ್ರುತ್ವಯಮಂ
ದು ತದ ವನೊಳುಪ ಧೆಗಕ್ಕುಂ ಹುಸ್ತಂ ॥ 200 |
or be elided. — The
Affix ೧೧೭ is used to denote born of; the penultimate of the word to which it isadded,
may be shortened,
ಪದಜೆ (ದಂ.
೪
ಪರದೊಳ್ ಗಾಲಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಇಕೆ, ಸಲ್ಲುಂ ಬಿಂದು, ಮೇಣ್ ಅಕಾರಂ ಉದಂತಕ್ಕೆ. ಒರೆವ
* ಇಚಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮಂ ಪಿರಿದುಂ ತದ್ಭವನೊಳ್; ಉಪಧೆಗೆ ಅಕ್ಟುಂ ಹ್ರಸ್ತಂ
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಪರದೊಳ್ ಗಾಬಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಇರೆ, ಉದಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದು ಸಲ್ಲುಂ, ಮೇಣ್ ಅಕಾರಂ. ಪಿರಿ
ದುಂ ತದ್ಭವನೊಳ್ ಇಚಪ್ರತ್ಯಯಮಂ ಒರೆವರ್; ಉಪಧೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಪರದೊಳ್-ಮುಂಡೆ; ಗಾಬಿಪ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ-ಗಾಯಿಪ್ರತ್ಯಯಂ; ಇರೆ-ಇಕೆ; ಉದಂತಕ್ಕೈ॥ಉಕಾ
ರಾಂತಕ್ಕೆ; ಬಿಂದು-ಸೊನ್ಸೈ ಸ ಸಲ್ಲು ್ಲಿಸಲ್ಪುದು; ಮೇಣ್-ಅದಲ್ಲದೆ; ಅಕಾರಂ-ಅತ್ವಂ ಸಲ್ಬುಡು;
ತದ್ಭ ಆಟಿ ದಜಿಕೊಳ್ಳುಟ್ಲ ನಿ ದವನಲ್ಲಿ; ಅಚಪ್ರ ಪ್ರತ್ಯೆಯಮಂ-ಅಚ ಎಂಬ ಪ ಪ್ರತ್ಯಯಮಂ; ಒರೆವ
ರ್ ಪೇಳ್ವರ್ ಸಾಹಿ ಉಪಧೆಗೆ-ಅಂತ್ಕೃದ ಮೊದಲ್ಲೆ; ಪ್ರಸ್ತಣಶ್ರಸ್ತ ಪ್ರಸ್ವಂ; ಅಕ್ಟುಂ-
ಅಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಗಾಜಪುತ್ಯಯಂ ಪರದೊಳರೆ, ಪೂರ್ವದುದಂತಕ್ಕೆ ಬಿಂದುವುಂ ಅಕಾರಮುಮ
ಕುಂ. ಅದಜುಕೊಳವಂ ಪುಟ್ಟಿದನೆಂಬಲ್ಲಿ ಇಚಪುತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ; ಕೆಲಬ್ದೆಡೆಯೊಳುಪ
ದೆಗೆ ಹ್ರಸ್ಹಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಬಿಂದುಗೆ ಪಾಡುಂಗಾಖಂ; ಅಲಸುಂಗಾಣಂ; ಓದುಂಗಾಲಂ; ಜೂದುಂಗಾಲಂ.
ಅತ್ತ ಕೈ-ಕಂಚಗಾಲಯಂ.
ಇಚಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ --ಅಲರಿಚಂ; ಪೊಟಲಿಚಂ.
ಕಲವಜಕೊಳುವ ಥೆಗೆ ಹುಸ ಸೃಂ--(ಕಾಲೂರು.-ಇಚಂ) ಕಾಲುರಿಚಂ.
| whoa
by 0
who li
|
ಈುಟಗಗುಳಿಗಂಗಳ್, HP AFFIXES KUTIGA, ETC.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಆ ಘನಮಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವನೀ
ಕುಟಿಸ 884 7.॥6- ತನಿವಖಕೊಳೆಂಬಳ್ಲಿ ಕುಟಿಗ-ಗಪುತ್ಯಯಮುಂ |
le are introduce
ನ areoccupied ಟೆನಿಸುಗುಮುಳಿಗಪುತ್ಯಯ
೫ ಉಳಿಸ ಸ ವನುಕೂಲಂ ಬಾಬ್ಬನಿದಖಕೊಳಿವನೆಬೆಡೆಯೊಳ್ ॥ 201 |
who live on.
ಪದಜೇದಂ.
ಬ
ಘನಂ ಆಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂ ಈತಂ ಇವಲಿಕೊಳ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕುಟಿಗ-ಗಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಉಂಟು ವ
ನಿಸುಗುಂ; ಉಳಿಗಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಅನುಕೂಲಂ ಬಾರಿತ್ರಿಂ ಇದಲಕಳ್ ಇವಂ ಎಂಬ ಐಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಈತಂ ಇವಜಿಕೊಳ್ ಘನಂ ಆಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕುಟಗಗಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಉಂಟು ಎನಿ
ಸುಗುಂ; ಇವಂ ಇದಜುಕೊಳ್ ಅನುಕೂಲಂ ಬಾರಿ ಎಂಬೆಡೆಯೊಳ್ ಉಳಿಗಪ್ರತ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಈತರ ಇವಂ; ಇವಬಿಕೊಳ್-ಇವಯಿಲ್ಲಿ ಘನಮಾಗಿಇವೆಗ್ಗಳವಾಗಿ; ವರ್ತಿಸುವಂ-ಪ್ರವರ್ತಿ
ಸುವಂ; ಎಂಬಲ್ಲಿ-ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಕುಟಿಗಗಪ್ರತ್ಥ ಯಂ-ಕುಟಿಗಪ್ರತ್ಛಯ ಗಪ್ರತ್ಯುಯಂಗಳ್; ಉಂ
ಟೆನಿಸುಗುಂಉಂಟಾಗುವವು; ಇವಂ-ಈತಂ; ಇದಬಿಕೊಳ್-ಇದಯೆಲ್ಲಿ; ಅನುಕೂಲಂ-ಅನುಕೂ
ಲವಾಗಿ; ಬಾರಿಪ್ರಿ-ಬರ್ದುಂಕುವಂ; ಎಂಬೆಡೆಯೊಳ್-ಎಂಬ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಉಳಿಗಪ್ರತ್ಯುಯಂ-ಉ
ಳಿಗ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಸಯಂ ಉಂಟಿನಿಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಇೃವನಿದಜಕೊಳ್ ಪಿರಿದು ವರ್ತಿಸುವನೆಬಲ್ಲಿ ಕುಟಿಗಗಪ್ರತ್ನ ಯಮಕ್ಕುಂ; ಇದ
ಬ
ಅತೊಳಿವಂ ಬಾಲ್ಚ ನೆಂಬಲ್ಲಿ ಉಳಿಗಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕುಟಿಗಪ್ರತ್ಸಯಕ್ಕೆ...ಕಲ್ಯುಟಿಗಂ; ನೀರ್ತುಟಿಗಂ; ಮರಕುಟಿಗಂ; ಕಲ ಕುಟಿಗಂ.
ಗಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಮಾತುಗಂ; ಬೂತುಗಂ [ಬತುಗಂ]; ಕಂತೆಗಂ; ಬೊಂತೆಗಂ; ಬದಿ
ಗಂ; ಸಟೆಗಂ; ನವಸಿಗಂ; ಖಡಗಂ.
ಉಳಿಗಪುತ್ಯಯಕ್ಕ-ದೇವುಳಿಗಂ; ಮಂಣಇಳಿಗಂ, ಮಾಕ್ಚೊ ಛಿ €ವಿಸುವ ಪಾವು
ಮಣು ಆಅಗಂ,
238 4ಅ. ೩೦೫. ಗುಳಿಯುಣಿಯಾದಿಗಳ್, TB AFFIXES GULI, UNI, ETO.
ಸೂತ್ರಂ.
By the Affix 70೪ ಒದವುವುದು ಗುಳಿಪ್ರತ್ಯಯ
ನ ಮದು ಪೂರ್ವದ ಬಿಂದುವೆರಸುಶೀಲಗ್ರಹಣಾ |
marked who have ರ್ಥದೊಳೆತ್ತಮುಣ'ಪ್ರತ್ಥಯ
an inclination for;
HE Ged ಸಚ ಮೊದಪುಗುವುನ್ನಿತದಿನುಣ್ಣನಿದನೆಂಬೆಡೆಯೋಳ್ | 202 |
feed on.
ಪದಜಚೇದಂ,
ಆ |
ಒದವುವುದು ಗುಳಿಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಅದು ಪೂರ್ವದ ಬಿಂದುವೆರಸುಶೀಲಗ್ರಹಣಾರ್ಥದೊಳ್; ಎ
ತ್ಕಂ ಉಣಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಒದವುಗುಂ ಅನ್ಪಿತದಿಂ ಉಣ್ಬಂ ಇದಂ ಎಂಬ ವಿಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಶೀಲಗ್ರಹಣಾರ್ಥದೊಳ್ ಪೂರ್ವದ ಬಿಂದುವೆರಸುಗುಳಿಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಅದು ಒದವುವುದು; ಇ
ದಂ ಅನ್ವಿತೆದಿಂ. ಉಣ್ಬಂ ಎಂಬೆಡೆಯೊಳ್ ಎತ್ತಂ ಉಣಿಪ್ರತ್ಕಯಂ ಒದವುಗುಂ.
ಟೀಣು,
ಶೀಲಗ್ರಹಣಾರ್ಥದೊಳ್-ಆವುದಾನೊಂದು ಶೀಲಗ್ರಹಣಾರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಪೂರ್ವದ-ಆದಿಯ;
ಬಿಂದುವೆರಸು-ಬಿಂದುಗೂಡಿದ; ಗುಳಿಪ್ರತ್ಯ್ಯೆಯಂ-ಗುಳಿ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ; ಒದವುವುದು-ಪ್ರಾಪ್ತಿ
ಸುವದು; ಇದಂ-ಇದಂ; ಅಸ್ತಿ ತದಿಂಹಿತದಿಂದೆ; ಉಣ್ಬಂ-ಊಟವಂ ಮಾಡುವಂ; ಎಂಬೆಡೆಯೊ
ಭಳ್=ಎಂಬ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಎತ್ತಂ-ಆವ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಉಣಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ-ಉಣಿ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ;
ಒದವುಗುಂ-ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ. |
ಶೀಲಗ್ರಹಣಳಾರ್ಥಂಗಳೊಳ್ ಬುದುವೆರಸುಗುಳಿಪುತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ; ಈ ವಸ್ತು
ಲ OO K
ವನೀತನುಣ್ಣನೆಂಬಲ್ಲಿ ಉಲ ಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಗುಳಿಪುತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಆಡುಂಗುಳಿ [ಆಟಂಗುಳಿ]; ಸಾಲಂಗುಳಿ; ಲಂಚಂಗುಳಿ; ಕು
ತೈಂಗುಳಿ,
ಉಣಿ'ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಅಮರ್ದುಣಣಿ; ಕಳ್ಳ್ಳುಣ', ತುಡುಗು.
ಸೂತ್ರಂ.
In many of the ಉಕಕುಳಿಯಾಳಿಪ್ರತ್ಯಯ
mentioned instan- ಮಿಕಮುಂ ಶೀಲಾದಿವಿಶ್ರುತಾರ್ಥದೊಳಡಿಗ |
ces the Affixes ಉ
ಕೃ ಕುಳಿ, ಅಳಿ ಇಕ ಪ ಪ ಸ
ಕ ಇಕ ಪ ತಟಪ್ರತ್ಥಯಮಕ್ಕುಂ
and SBR may also
108 ಸುಕವಿಗಳಿಂ ತದನುಕೂಲವರ್ತನವಿದಿಯೋೊಳ್-= 208 |
ಉಕಾದಿಗಳ್, 7೫೫ 4೫೫೭೫೫5 ೮೫೬, ETC. ೨89
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಉಕ-ಕುಳಿ-ಆಳಿಪ್ರತ್ಯಯಂ ಇಕಮುಂ ಶೀಲಾದಿವಿಶ್ರುತಾರ್ಥದೊಳ್; ಅಡಿಗಪ್ರಕಟಪ್ರತ್ಯ
ಯಂ ಅಕ್ಕುಂ ಸುಕವಿಗಳಿಂ ತದನುಕೂಲವರ್ತನವಿಧಿಯೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ. ಎ
ಶೀಲಾದಿವಿಶ್ರುತಾರ್ಥದೊಳ್ ಉಕಕುಳಿಯಾಳಿಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಇಕಮುಂ; ಸುಕವಿಗಳಿಂ ತದನು
ಕೂಲವರ್ತನವಿಧಿಯೊಳ್ ಅಡಿಗಪ್ರಕಟಪ್ರತ್ಯಯಂ ಅಕುಂ.
ಟು.
ಶೀಲಾದಿ-ಶೀಲ ಮೊದಲಾದ; ವಿಶ್ರುತಾರ್ಥದೊಳ್-ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಕಕುಳಿಯಾ
ಳಿಪ್ರತ್ಯಯಂ-ಉಸಪ್ರತ್ಯ್ಯಯ ಕುಳಿಪ್ರತ್ಯ್ಯೆಯ ಆಳಿಪ್ರತ್ಯುಯಂಗಳ್; ಇಕಮುಂ-ಇಕ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ
ಯಮುಂ ಅನ್ಪದು; ಸುಕವಿಗಳಿಂ-ನತ್ಯವೀಶ್ವರರಿಂದ; ತದನುಕೂಲ=ಆ ಶೀಲಾದಿವಿಶ್ರುತಾರ್ಥ
ದೊಳನುಕೂಲವಾದ; ವರ್ತನವಿಧಿಯೊಳ್ವರ್ತನದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ; ಅಡಿರ್ಗಅಡಿಗ ಎಂಬ; ಪ್ರಕ
ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ; ಪ್ರತ್ಯೆಯಂ-ಪ್ರತ್ಯಯಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಶೀಲಾದಿನಿಖಿಲಾರ್ಥಂಗಳೊಳ್ ಉಕಪ್ರತ್ಥಯಮುಂ ಕುಳಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮುಂ ಆಳಿ
ಪ್ರತ್ಯಯಮುಂ ಇಕಪುತ್ಯಂಯಮುಂ ಆಕ್ಕುಂ; ತದನುಕೂಲವರ್ತನದೊಳ್ ಆಡಿಗಪ್ರ
ತೃಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಕಪುತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಕಟ್ಟುಕಂ; ತಟ್ಟುಕಂ; ಆಂಟುಕಂ; ಕಾರುಕಂ; ಸಂಣಉಕಂ; ಬಂ
ದುಕಂ [ಬೊಂದುಕಂ] [ಬೊದುಕಂ;; ದಿಂಡುಕಂ.
ಕುಳಿ ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ...ಪೊರ್ಕುಳಿ; ಒಡಕುಳಿ [ಒಡುಕುಳಿ ಹುಡುಕುಳಿ; ಮಯುಕು
ಈ; [ಕುಹುಕುಳಿ]; ಪೆಂಕುಳಿ; (ಇರುಕುಳಿ].
ಆಳಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕ...ಓದಾಳಿ; ಜೂದಾಳಿ; ಮಾಜಾಳಿ; ಏಜಾಾಳಿ; ಪಡಪಾಳಿ;
ಮಾತಾ? ಕೇಡಾಳಿ; ಸಿಗ್ಗಾ ಳೆ
- ಮಾಬಾಾಳಿಯುಮೋದಾಳಿಯು
ಮೇಜಾಳಿಯುಮಪ್ಪನಾಗಿಪಡೆಪಾಳಿಯ ಕೇಳ್ | (-ವಾಳಿಯ)
ನೀಂ ಜೂದಾಳಿಕರಂ
ಸೀಜಿಂ ಮಾತಾಳಿಕಜತಿಯೆ ಸಿಗ್ಗಾಳಿಯಿವಳ್ || ಕಂದಂ |
ಇಕಪುತ್ಯಯಕ್ಕ-ಕರಿಕಂ; ಅಸಿಕಂ (ರಸಿಕಂ); ಹಿಸಿಕಂ; ಬಾರಿಕಂ.
ಆಡಿಗಪುತ್ಛಯಕ್ಕ--ದೇವಡಿಗುಂ; ಹಾವಡಿಗಂ; ಪೂವದಡಿಗಂ.
240 4೮. 40೦೫. ಯಉಗಬಗೆಂಗಳ್, THE AFFIXES UGA AND ATIGA.
ಸೂತ್ರಂ.
ಯ ವೃವಹರಣತದಾಚರಣ
ಉಸ್ Nouns are for- ಪ್ರವಣನೊಳಕ್ಕುಂ ಸಮಂತುಗಪ್ರತ್ಯಯಮೆೊಂ |
med which denote
people who deal in, ದುಖುದಟಿಗಪ್ರತ್ಛಯವ ಸ
9೪1೨೩06 8೫- ಡುವ ದೀವಿಗೆವಿಡಿವ ಹರದುಗೆಯ್ದನಿಬರೊಳಂ ॥ 204 |
where (9); by ಅಟಿ
A Nouns for 7000-8870088, light-bearers and drivers (?).
ಇದ7ಳಂತಿ
ಪಡಜ್ಛೇದಂ.
ತ
ವೃವಹೆರಣತದಾಚರಣಪ್ರವಣನೊಳ್ ಅಕ್ಕುಂ ಸಮಂತು ಉಗಪ್ರತ್ವಯಂ; ಒಂದುವುದು
ಅಟಿಗಪ್ರತ್ಥಯಂ ಆಡುವ ದೀವಿಗೆನಿಡಿವ ಹರದುಗೆಯ್ಯ ಅನಿಬರೊಳಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ವೃವಹರಣತದಾತರಣಪ್ರವಣನೊಳ್ ಸಮಂತು ಉಗಪ್ರತ್ಯುಯಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಆಡುವ ದೀವಿಗೆ
ವಿಡಿವ ಹರದುಗೆಯ್ತ ನಿಬರೊಳಂ ಅಟಿಗಪ್ರತ್ಕಯಂ ಒಂದುವುದು.
ಟೀಕು.
ವ್ಯವಹರಣ- ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ; ತದಾಚರಣ-ಅದಲಾಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರವಣನೊಳ್-ಪ್ರಸಿ ದ್ಧ
ವಾದವನಲ್ಲಿ; ಸಮಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಉಗಪ್ರತ್ಛಯಂ-ಾಉಗ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ; ಅಕ್ಕುಆಗುವದು;
ಆಡುವಾ(ಬಿದರಿನ) ಗಳೆವಿಡಿದಾಡುವ; ದೀವಿಗೆವಿಡಿವಾದೀವಿಗೆಯಂ ಪಿಡಿವ; ಹರದುಗೆಯ್ತ-ಬೇ
ಹಾರವಂ ಮಾಡುವ; ಅನಿಬರೊಳಂ-ಅನಿಬರಲ್ಲಿಯುಂ; ಅಟಿಗಪ್ರತ್ನೆ ಸೈ ಯಂ-ಅಟಿಗ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೆ
ಯಂ; ಒಂದುವುದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವ್ಯವಹರಿಸುವನೊಳಮ್ ಅಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವನೊಳಮ್ ಉಗಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ;
ಗಲ್ವಿಡಿದಾಡುವ ದೀವಿಗೆವಿಡಿವ ಎಲೆವರಿದಾಡುವನೊಳಮ್ [ಬಏಲೆವರದಾ-]
ಆಟಿಗಪ್ರತ್ಥಯಮಕ್ಕುಂ. ;
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಗಪುತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ನಾರುಗಂ; ಬೇರುಗಂ; ಊರುಗಂ; ಕಾಳುಗಂ; ನೇಣಣುಗಂ.
ಅಟಿಗಪುತ್ಯಯಕ್ಕ-ಕೊಲ್ಲಟಿಗಂ; ೀವಟಿಗಂ; [ಉಲೆವಿಡಿದಾಡುವಂಗೆ] ಮಾ
ವಟಿಗಂ. [and ಉಗ 2/1. A. ಬೆಣುಗಂ]
The
| ೫೫ fo
persons
601110
| 100/1
0101]
ಕಮಿಲಂಗಳ್, THE AFFIXES KA AND ILA.
ಸೂತ್ರ).
ಇ
ಬ ಉನಾನುಮೊಂದು ಭಾವಮ
used for denoting ನಾನಲ್ ಸಲವನೋೊಳಬಾ್ಗೆ ಕಪ್ರತ್ಥ ಯಮಂ
persons of a certain ತ 0)
condition, ೧೮ for ಖೀನಂ ತದ್ದರ್ತನಗತ
ಊಟ ಶಾ ಮಾನವನೊಳ್ ತಿಳಿಗೆ ಮತ್ತಿಲಪ್ರತ್ಸಯಮಂ || 205 ॥
occupied with. 1)
ಪ ಆಧ ದಂ,
ಏನಾನುಂ ಒಂದು ಭಾವಮಂ ಆನಲ್ ಸಲ್ಪ ವನೊಳ್ ಅಲಗೆ ಕಪ ಪ್ರತ್ನ್ಯಯಮಂ; 4
ದ್ವರ್ತನಗತಮಾನವನೊಳ್ ತಿಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಇಲಪ ಶಶ ಯಮ,
ಅನ್ಸುಯೆಂ.
ಏನಾನುಂ ಒಂದು ಭಾವಮಂ ಆನಲ್ ಸಲ್ಪವನೊಳ್ ಕಪ ಪ್ರತ್ಯುಯಮಂ ಅಲಗೆ; ಪೀನಂ ತ
ದ್ರರ್ತನಗತಮಾನವನೊಳ್ ಮತ್ತೆ ಇಲಪ ಪ್ರತ್ಯಯಮಂ ತಿಳಿಗೆ.
ಟೀಕು,
ಏನಾನುಮೊಂದು-ಆವುದಾನೊಂದು; ಭಾವಮಂ-ಭಾವಮಂ; ಆನಲ್-ಧರಿಸಲ್; ಸಲ್ಪವ
ನೊಳ್ ಸಲ್ಪವನಲ್ಲಿ; ತಪ ಪ್ರತ್ಭಯಮಂ-ಕ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಮಂ; ಅಲುಾರ್ಗೆತಿಳಿಗೆ; ಸ
ಷವಾಗಿ; ತದ್ರರ್ತನ-ಆ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ; ಗತ-ಎಯ್ದ ಲ್ಬಟ್ಟ; ಮಾನವನೊಳ್= ಮನುಷ್ಯ ನಲ್ಲಿ; ಮ
ಕಂ ಇಲಪ್ರತ್ಯಯಮರಇಲ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಮಂ; ತಿಳಿಗ-ಅಖ್ೇಗೆ.
ವೃತ್ತಿ
ಆವಪ್ರದಾನೊಂದು. ಭಾವಮು ತಳೆದಿರ್ಪವನೊಳ್ ಕಪ್ರತ್ನ ಯಮಕ್ಕುಂ; ಅದ
ಭಿ
ಅಸೊಳೀತಂ ವರ್ಶಿಪನೆಬಳ್ಲಿ ಇಲ ಪುತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ,
ಕಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ...ಬಡಕಂ; ನಿಡುಕಂ; ಒಣಕಂ; ಕಿಡುಕಂ; ಬಣುಕಂ; ಅಟ್ಕಂ; ಬೆ
ಳುಕಂ; ತೊಳಕಂ.
ಇಲಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ.. ಪಚ್ಚ ಯಿಲಂ [ಪಚ್ಚಾ ಯಿಲಂ, 8150 M. B.]} ಪಡೆಯಿಲಂ;
ಗಾವಿಲಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
By tho ಸಗಾೂಉ ಇಿದಜಕೊಳಿದುಂಟೆಂಬರ್ಥದೊ
ಕ್ಯ ಒಡೆಯ ೫೬ ನಂ. ಭ್ರದಯಪ್ರದುಳ್ಳೊಡೆಯವಂತಶಬ್ಬಂ ಕೈಕೊ |
ಈ persons are de-
noted who possess; ಳ್ಸು ದು ವಣ? ಗಪ್ರತ್ಥ ಯಮು
by SHA persons ಸ
whose delight is ಸ ದು ಜೀವಿತಮಾಗಿ ಬಮ್ದೆ ತಿನುತಿರ್ಪವನೊಳ್ || 200 ||
eating (or taking).
31
9242 16. 4೩೦೫. ಉಳ್ಳೊಡೆಯಾದಿಗಳ್, THE AFFIXES ULLA, ODEYA, ETC.
ಪಡಟ್ಚ್ಯೀದಂ,
ಇದಲಕೊಳ್ ಇದು ಉಂಟು ಎಂಬ ಅರ್ಥದೊಳ್ ಉದಯಿಪುದು ಉಳ್ಳ ಒಡೆಯ ವಂತ
(ಎಂಬ) ಶಬ್ದಂ; ಕೈಕೊಳ್ಳುದು ವಣಿಗಪ್ರತ್ಯೆಯಂ, ಉಣ್ಣುದು ಜೀವಿತಂ ಆಗಿ, ಬರದೆ ತಿನುತೆ
ಇರ್ಪ ಅವನೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಉಣ್ಣುದು ಜೀವಿತಂ ಆಗಿ, ಬರಿದೆ ತಿನುತೆ ಇರ್ಪವನೊಳ್ ವಣಿಗಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಕೈಕೊಳ್ಳುದು.
ಟೀಕು.
ಇದಯಿಸೊಳ್-ದಲಿಲ್ಲಿ; ಇದು-ಅದು; ಉಂಟಿಂಬರ್ಥದೊಳ್-ಉಂಟಿಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಉ
ಳ್ಳೊಡೆಯವಂತಶಬ್ದಂ-ಉಳ್ಳ ಎಂಬ, ಒಡೆಯ ಎಂಬ, ವಂತ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಉದಯಿಪುದು-ಹು
ಟ್ಟುವದು; ಉಣ್ಬುರ್ದೂತಿಂಬುದು; ಜೀವಿತಮಾರ್ಗಿಬಾಳ್ವೆಯಾಗಿ; ಬಯೌದೆ-ಸುಮ್ಮನೆ; ತಿನುತಿರ್ಪ
| ವನೊಳ್-ತಿನುತಿರ್ಪವನಲ್ಲಿ; ವಣಿಗಪ್ರತ್ಯಯಂ-ವಣಿಗ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ; ಕೈಕೊಳ್ಳುದು-ಸ್ವ್ರೀ
ಕಾರವಪ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಇಲ್ಲ ಈ ವಸ್ತುವೂಟೆಂಬರ್ಥದೊಳ್ ಉಳ್ಳವೂಡೆಯಮತಪ್ರುತ್ವಯಮಕ್ಕುಂ;
ಊಟಮೇ ಜೀವಿತಮಾಗಿ ಬಾಲ್ಬನೊಳ್ ವಣ'ಗಪುತ್ಯಯಮಸಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ,;
ಉಳ್ಳಪುತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಧನಮುಳ್ಯಂ; ಧಾನ್ಯಮುಳ್ಳಂ; ಗುಣಮುಳ್ಳಂ; ಓದುಳ್ಳಂ; ತೇ
ಜಮುಳ್ಳಂ.
ಒದೆಯಪ್ರತ್ಳಯಕ್ಕೆ.. ಪೆರ್ಮೆಯೊಡೆಯಂ; ಜಗದೊಡೆಯಂ; ಕೊಡೆಯೊಡೆ
ಯಂ; ಜಾಣಸೊಡೆಯಂ.
ವಂತಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ...ಸಿರಿವಂತಂ; ಜಯವಾತಂ; ಹೂನ್ಸವಂತಂ.
ವಣ್ಗಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ-ಕೂಲ್ಲ ೧೫ಗಂ.
ಮತ್ತೆ ಕೆಲವಜಕೊಳುಂಟು-ಲಂಚರಣ*'ಗಂ; ಸಾಲರ್ವಳಗಂ.
ಸೊತ್ರಂ.
ಎ ಅನೆಯಪ್ರತ್ನಯಮನಿತಿನಿ
The Affix ಅನೆಯ ಭ್ರ
is used for denoting ತೆನಿತೊಬ ಲಸತ್ರ ತ್ರ ಮಾಣಪೂರಣದೊಳ್ಲಿ |
grades in quantity
and number; for ಟ್ರ ನೆ ಸುಖ್ಯಾಪೂರಣದೊಳ್
109018 0 8 $೦ ಸಂಪದ ಮೆಯೆಂಬುದಕ್ಕುಮೆಣ'ಸುವ ಸೂಟಕೊಳ್ಳ್ [201]
many times.
ad ert
x
est
ee i
ಸ SE ಭಗತ್
hf
Mitingg
Second
You
ರ ಕ,
ಕ್ಸ ೪ಕ್ಕೆ
1 I)
ಅನೆಯಮೆಗಳ್, THE AFFIXES ೩೭೫೪೫೩ AND MEF.
ಪದಜೆ ದಂ.
ಪದ ನದ
ಅನೆಯಪ್ರತ್ಥ ಯಂ ಅನಿತು ಇನಿತು ಎನಿತು ಎಂಬ ಲಸಶ್ವ ಮಾಣಪೂರಣದೊಳ್ ನೆಟ್ಟನೆ ಸಂ
ಖ್ಯಾಪೂರಣದೊಳ್ ಜನಿಯಿಪುದು; ಮೆ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಕು ಎಣಿಸುವ ಸೂಖೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ,
ಅನಿತಿನಿತೆನಿತೆಂಬ ಲಸತ್ಭ್ರಮಾಣಪೂರಣದೊಳ್ ನೆಟ್ಟನೆ ಸಂಖ್ಯಾಪೂರಣದೊಳ್ ಅನೆಯಪ್ರ
ತೃಯಂ ಜನಿಯಿಪುದು; ಎಣಿಸುವ ಸೂ6(ಯೊಳ್ ಮೆಯೆಂಬುದಕ್ಕುಂ.
ಟೀಘು.
ಅನಿತು-ಅನಿತೆಂದು; ಇನಿತುಎಇನಿತೆಂದು; ಎನಿತು=ಎನಿತೆಂದು; ಎಂಬ-ಎಂಬ; ಲಸತ್ಎಒ
ಪ್ಪಲ್ಪಟ್ಟ; ಪ್ರಮಾಣಪೂರಣದೊಳ್-ಪ್ರಮಾಣಪೂರಣದಲ್ಲಿ; ನೆಬ್ಬನೆ-ವ್ಯ ಕವಾಗಿ; ಸಂಖ್ಯಾವಲೆ
ಪ್ರ ಕದ; ಪೂರಣದೊಳ್-ಪೊರಣದಲ್ಲಿ; ಅನೆಯಪ್ರತ್ಯಯರ-ಅನೆಯ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ; ಜನಿಯಿಪು
ತುಟ್ಟಿ ವದು; ಎಣಿಸುವ ಸೂಲಕೊಳ್-ಎಣಿಸುವ ಸೂಳಲ್ಲಿ; ಮೆ ಎಂಬುದು-ಮೆ ಎಂಬ ಪ್ರ
ತ್ರಯಂ; ಅಕ್ಪುಂ-ಆಗುವದು.
puro)
ವೃತ್ತಿ ಅ
ಅನಿಶಿನಿತೆನಿತೆಂಬ ಪ್ರಮಾಣ ಪೂರಣದೊಳಂ ಸಂಖ್ಯಾಪೂರಣದೊಳಮ್ ಅ
ನೆಯಪ್ರತ್ಯಯಮಕ್ಕುಂ; ಉಣಿಸುವ ಸೂಟತೋೊಳ್ ಮೆಯಂಬುದಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅನೆಯಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ..ಅನಿತನೆಯಂ; ಇನಿತನೆಯಂ; ಏನಿತನೆಯಂ; ಒಂದನೆಯಂ;
ಖರಡನೆಯಂ; ಮೂಜನೆಯಂ; ಪದಿನಾಜನೆಯಂ; ನೂಜನೆಯಂ; ಖನೂಣನೆಯಂ.
ಮೆಪ್ರತ್ಸಯಕ್ಕೆ..ಒರ್ಮೆ; ರ್ಮ; ಮೂರ್ಮೆ,; ಸಾಸಿರ್ಮೆ; ಪಲಮರ್ಮೆ.
ಸೊತ್ರಂ.
ತಾಂತಾವಿಷಯಹೊಳಾದವಮು
In forming Fe-
minines ehioy of ದಂತಕ್ಕಿತಿಯುಂ ತದಾದಿಲೋಪಮುಮಕ್ಕುಂ |
Secondary and other
Nouns with final ಭ್ರಾಂಕುನಳುತಮುಂ ನೆಗ
ಈ ಟಂ ಇನ, ೦) ತೋಲದದರ್ಕದುತದಲಿ ವಿಕಲಂ ॥ 208
ಶ್ರಿ ಅಳೆ (8s. 148; NY ಸಬ ಓಂ ನ ಲಂ | |
158; 154), or are added,
1) ಶಿಭಲತ್ಸಿಂ.
244 ೩ಅ. 408, ಅತಿತಿಯಳೆಗಳ್, 7೫೫ AFFIXES ITI, TI, AL, ೫,
ಕಾಜಾರಾ ಎ.
ನ €ದಂ.
ಕಾಂತಾವಿಷಯದೊಳ್ ಆದಂ ಅದಂತಕ್ಕೆ ೩) ತದಾದಿಲೋಪಮುಂ ಅಕ್ಕು ೦; ಭ್ರಾಂ
ತೆಂ, ಅಳಂತಮುಂ ನೆಗ್ಗು ೦, ತೋಬಿದು ಅದಂತದಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಅದರ್ಕೆ ಅದಂತದಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಪಂ ತೋಯಿದು ಎಂಬುದನ್ಟಯಂ.
ಟೀಕು,
ಕಾಂತಾವಿಷಯದೊಳ್ಇಸ್ರಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ; ಆದಂ-ಆದಂ ಎಂಬ ಪೀನ ಗ್ರ ಹಣದಿಂದೆ; ಅದಂ
ತಕ ಅಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ; ಹ ಪ್ರತ್ನೆ ಶ್ಲ ಯಮಂ; 3 ಟೊ ಇತಿ
ಈ
ಪ್ರತ್ಯಯದಾದಿಗೆ ಮ ಅಕ್ಯುಂ-ಅಪ್ಭುದು; ಭ್ರಾಂತೆಇಭ್ರ ಮೆಯೆಂ; ಅಳಂತಮುಂ-ಅಳ್
ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಾಂತಮುಂ; ನೆಗ್ಗು ಉಪ್ರಸಿದ್ದಿ ವಡೆವುದು; ಅದರ್ಶೆ-ಆ ಅಳ್ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ;
ಅದಂತದಲ್ಲಿ-ಅಕಾರಾಂತದಲ್ಲಿ; ವಿಕಲ್ಪ ಗ್ ೦; ತೋಬಿದು-ಬಾರದು.
ಮತಿ
ಲಂ *
ಮಿ ಸ್ವೀವಿಪಯದೊಳದುಂತಕ್ಕೆ ಇತಿಪ್ರತ್ಯಯಮುಮ್ ಆದಿಯಿತ್ತಕ್ಕೆ ಲೋಪಮು
ಮ್ ಆಹಮೆಂಬುದಣಸಿ ಕಿಲ್ದೆಡೆಯೊಳಮ್ ಆದಂತಮಲ್ಲದಲ್ಲಯುಮ್ ಅದಂತ
ಸೆ. ವಿಕಲಮಿಲದಳ ತ್ನಯಮುಮ್ ಆದಮೆಂಬುದಲಬ್ಂದಂತಕೆತ ಮುಮಕ್ಕುಂ.
“ದ ೦೨ py i) ರಂ ಸ್ರ
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಇತಿಗೆ._ಚಾಮರಿಗಿತಿ; ಮದ್ದಳಿಗಿತಿ; ಆವುಜಿಗಿತಿ; ಕನ್ನಡಿಗಿತಿ; ಲೇಪಾಳಿಗಿತಿ;
ಪಂಚಮಿಗಿತಿ; ರೆವೆಕಿಣಗಿತಿ [ವೆರಣಗಿತ: ಕುಯುಂಬಿತಿ; ತೆಲುಂಗಿತಿ (s. 5. 209);
ಚಿಫ್ಸಿಗಿತಿ; ಒಕ್ಕಲಿಗಿತಿ, ಬಕ್ಕ ಅತಿಯೆಂದುಮುಂಟು. [M. ೩. ಸನ
ಅತಿ bE
ತಕ್ಕುವಳ್ ಸಿ ಸಿತಗೆ ಪತಿಗೆ ಕಾಯ್ದಳ್ ನೋ” |
ಟ್ ಕಡುಸೊಂದಿ ನಾಣಿ
ಬಕ್ಕಂಬಯಲೊಳ್ ಮದಾರಮಂ ಜಂಜಿಸುವಳ್ || ಕಂದಂ |
ಅದಂತಮಲದಲ್ಲಿ ಲ್ಲಿಯುಂ-ಅಕ್ಸ್ ಸಾಲಿತಿ; ಬುಕ್ಸ್ ಅತಿ.
ತ್ತ ಲೋಪಕ್ಕೆ ರ್ಮಳಗಾರ್ಶಿ, ಗಾರ ಗಾಡಿಗಾರ್ತಿ; ಘಟ್ಟಿವಳ್ಳಿ, (8.
ನ. 209), ಪೊಲತಿ, ನರತಿ, ಎಡತಿ ಎಂಬ ಮೂಯು ಶಬ್ದ ದೆತ್ಚಕ್ಕೆ ಸಮಾಸದುಂತಿರತ್ತೆಂ
(-ಖಿಂದಣಂತಿರತ್ತಂ).
1) There is a metrical defect in this line; perhaps: ಕಾಯ್ದಸಳವಳೆ.
Inth
| 080
there a
an Elis
gnlcon
801
sonants
ಲೋಪೋಜಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. 245
ಖಿಕಲ್ರಯಿಲ್ಲದ ಅಳ ಭ್ರ ತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಅವಳ್, ಇವಳ್ ಉವಳ್; ಆವಳ; ಪೆಜುಳ್,
ಕೀಲಯಳ್, ಪಿರಿಯಳ್; ಸಸಿಯ್್; ಇಿಂಮಿದಳ್; ಕಂಮಿದಳ್. (00 8. 17; 18;
158). |
ಚೆ ಶ್ಕಿನೊಳಮಪ್ಪುದರ್ಕೆ...ಓಸರಿಸಿದಳ್; ರಾಗಿಸಿದಳ್; ಭೋಗಿಸಿದಳ್; ಪಾಡಿ
ಸಿದಳ್; ಒಸಿದಳ್. (0% 8. 73).
ಉತ್ರ ಕೈ.._ಜೋಡೆ; ಸಿತಗೆ; ಚದುರೆ; ಪಾಣಿ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
In the formation ಚರಮಸ್ಸರಕ್ಕೆ ಚರಮಾ
of Secondary nouns ಥ್ರ ರಕಕುಂ ಲೋಪಮಗ ದೊಳ್ ತದಿ ತಮೊಂ
there appears also ತ ರ J
an Elision of vowels ದಿರೆ ತನ್ಮೊಳಾ ಸಮಾಸಾಂ
ಮ ೬೫ ಪಗ್ರಯಾಖ್ನಾತಕದ ಲಕ್ಷಣಂ ವ್ಯವಹರಿಕುಂ || 209 |
a Changing of con- ಬ್ರ
sonants similar to what we see in the chapters on Compounds (III) and Verbs (V).
ಪದ ಚ್ಚ ಫದ.
ಚರಮಸ್ತ ರಕ್ಕೆ ಚರಮಾಕ್ಷ ರೆ ಅಕ್ಕು; ೦ ಕ ಅಗ್ರ ದೊಳ್ ತದ್ದಿ ತಂ ಒಂದಿ ಇರೆ; ತನ್ನೊಳ್
ಆ ಕೆ ಆಖ್ಯಾತಕದ ಲಕ್ಷಣಂ ವ್ಯವಹರಿಕುಂ.
ಅನ್ನ್ನಯಂ.
ಅಗ್ರದೊಳ್ ತದ್ದಿತಂ ಒಂದಿರೆ, ಚರಮಸ್ವ ರಕ್ಕೆ ಚರಮಾಕ್ಷ ರಕೆ.ಲೋಪಂ ಅಕ್ತುಂ; ತನ್ನೊಳ್
ಆ ಕೆ 'ಅಖ್ಯಾತಕದ ಲಕ್ಷಣಂ ರ.
ಟೀಕು.
ಅಗ್ರದೊಳ್-ಮುಂದೆ; ತದ್ಧಿತಂ-ತದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ; ಒಂದಿರೆ-ಕೂಡಿರೆ; ಚರಮಸ್ವರಕ್ಕೆ- ದಂ
ತ್ಯದ ಸ್ವ ಸರಕ್ಕ; ಚರಮಾಕ ಕ್ಷರಕೆ-ಅಂತ್ಯದಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಅತ್ಸುಂ-ಅವ್ಭುದು; ತ
ನ್ನೊ ಳದ ತಮೊಂದಿದ ಪದಂ ತನ್ನಲ್ಲಿ; ಆ ಸಮಾಸಾಂತರದ=ಆ ಸಮಾಸಪ ಪ್ರಕರಣಮಧ್ಯದ; ಆ
ಖ್ಯಾತಕದ-ಆಖ್ಯಾತಪ್ರ ಕರಣದ; ಲಕ್ಷಣಂ-ಲಕ್ಷಣಮಾದ ಸೂತ್ರಂ; ವ್ಯ ವಹರಿಕುಂ-ವ್ಯೃವಹರಿ
ಸುವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ತದ್ದಿ ತಪ ಪ್ರತ್ಯಯಂ ಪರದೊಳಿರೆ, ಅಂತ್ಯಸ್ಷ ರಕ ಮಂತ್ಯಾಕ್ಷ ರಕ್ತಂ ಲೋಪಂ; ಸಮಾ
ರಲ ಕ್ಷಣಮುಮ್ ಆಖ್ಚಾತಲಕ್ಷ ಮುಂ ತದ್ದಿ ನ ವ್ಯವಹರಿಸುಗು
246 4ಅ. cH. ವಿವುವಿತತೆಗಳ್, 7೫೫ AFFIXES 171, VU, VE, TA, TE.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ಸ್ಲರಲೋಪಕ್ಕೆ.. --[ಘಟ್ಟಿವಳ್ಳಿ; ಸೆಬ್ರೆವಳಿ] ತೆಬುಂಗಿತಿ; ಜೋಸರಗಿತಿ; ದೇಸಿಗಿತಿ;
ಕಂಮ್ತಿ; ನಾವಿವಿತಿ (ನಾಟದಿಗಿತಿ); ಹಾದರಿಗಿತಿ. (6% 8. 52).
(ಮಿ, ದು ಎಂಬ) ಅಕ್ಷರಂಗಳ ಲೋಪಕ್ಕೆ-ಎಯುತಕ್ಕೆ ತು (8. 210); ಓದಿಂ
ಗೆ ಓತಂ (ನ. 210).
ಸಮಾಸಲಕ್ಷ £9ಕ್ಕ..ಮಾಲೆಗಾಖನೆಂಬುದಖ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ರೇಫಮಾದುದಾಗಿ
ಮಾಲೆಗಾರ್ಶಿ; ಕಂಚಗಾರ್ತಿ; ಜಾಲಗಾರ್ಶಿ; ಬಳೆಗಾರ್ಶಿ. (8, 8S. 199 with
ನ. 191).
ಆಖ್ಯಾತಲಕ್ಷ! ಕ್ಟ ಆಟಂ; ಪಾಟಂ; ಕೂಟು. (60 ನ. 213 with Ss. 238;
289).
ಸೂತ್ರ.
One class of Ab- ತ್ತ ದೊಳುತ್ತ ದೊಳಾ ಹ್ರ
stract nouns (ಭಾವಾ ನಿ ಸ್ವತ “1.೬.೬ ವಕಾರಮಕ್ಕುಂ ಭಾವ
ರ್ಥಂಸಳೆ') is formed
by adding ವ,ವುಂಃ ವೆ ಕೃತ್ತ ೦ ಪಿರಿದು ಪೆಬಗುಂ
(1700) 09೫% ಬತಲ ಕ್ರಪೆ ತ್ರತತ್ತಮದು ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ॥ 210 |
in which case © ಅಂಸ್ರಿಳಿಂ
frequently generates before the Affixes (cf. 8, 218); — another class by adding ತ or ಶೆ.
ಪ ಪ ನೇದ 0.
ಇತ್ತ ದೊಳ್ ಉತ್ತ ದೊಳ್ ಆ ಶ್ರಸ್ತೈತ್ವ ನ್ ಒಂದಿದ ವಕಾರಂ ಅಕ್ಳುಂ ಭಾವಕ್ಕೆ; ಅತ್ವಂ
ಪಿರಿದುಂ “ಗಿ ಉಟ ಅತ್ವಂ ಹ್ರಸ್ಪೃತ್ರ ತತ್ವಂ ಅದು ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್.
ಅನಯ ಲ;
ಭಾವಸ್ಥ ಇತ್ತ ದೊಳ್ ಉತ್ತ ದೊಳ್ ಆ ಶ್ರಸ್ತೆತ್ರ ದೊಳ್ ಒಂದಿದ ವಕಾರಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಅತ್ವಂ
ಪಿರಿದುಂ ಪಂಗೆ ಟಿ ತಿವಿವೆಡಿಯೊಳ್ ಅತ್ವಂ ಹ್ರಸ್ಟೈತ್ರ ತತ್ವಂ ಅದು.
ಟೀಈು.
ಭಾವಕ-ಭಾವಾರ್ಥಕ್ಕೆ; ಇತ್ವದೊಳ್-ಇಕಾರದಲ್ಲಿ; ಉತ್ತ ದೊಳ್-ಉಕಾರದಲ್ಲಿ; ಆಪ್ರ
ಸ್ಪೈತ್ರದೊಳ್-ಆ ಪ್ರಸ್ತವಾದೆಕಾರದಲ್ಲಿ; ಒಂದಿದ ವಕಾರಂ-ಕೂಡಿದ ವಕಾರಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವೆ
ದು; ಅತ್ತಂ-ಅಕಾರಂ; ಪಿರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಪೆಬಿಗೆ-ಪಿಂದೆ; ಉಂಟುಉಂಟಾಗುವದು,; ಕೆ
ಲವೆಜಿಯೊಳ್-ಕೆಲವು ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಅತ್ವಂ ಹ್ರಸ್ಪೃತ್ವತತ್ವ ಉಅಕಾರಮುಂ ಪ್ರಸ್ತದೆಕಾರಮುಂ ಕೂ
ಡಿದ ತಕಾರಂ; ಅದು-ಇಅದು ಜಿ!
F
11.111
111
ನ)
| by the
ಇನೆ |
೬...
by we
ಇಕಿಕ್ಕೆಯಾದಿಗಳ್, THE AFLIXES IKE, IKKF, ETC.
ವೃತ್ತಿ. |
ಇಿಕಾರದೊಳಂ ಉಕಾರದೊಳಂ ಖಕಾರದೊಳು ಕೂಡಿದ ಭಾವಾರ್ಥದ ವ |
ಕಾರಮಿರ್ದೊಡೆ ಅದ ಪಿಂದೆ ಅಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಅತ್ರ ಮೆತ್ತ ಮು ತಳೆದ ತಕಾರುಂ ಕೆ
ಲವೆಡೆಯೊಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಕಾರಕ್ಕೆ.ಕೊಳವಿ, ಅಳವಿ, [ಬಳವಿ]; ಕಳವು, ಪೆಳವು, ಕೆಳವ್ರು ತೆಖವು
[M. A. ತೆರವು]; ಮಣವೆ, ತೆಬವೆ [೩180 ಹ. 4.1], ಪಳವೆ, ಬಳವೆ.
ವ್ಯಂಜನದ ಮೇಲಣತ್ತಕ್ಕೆ-ನಿಲವು; ಓಲವು; ಬಲವು; ಸಲಪು; ಗೆಲವು; ಇರ
ವ್ರ; ಬರವು; ಖರವು (ಖಜವು?.
ಪಿರಿದೆಬುದಲದತ್ತಮಿಲದಲ್ಲಿಯುಮ್ ಇವಾದುವು-ಉಟ್ವು; ಕಳೆವು; ತಿ
ಅವು; ಅಟ್ವು (ಅಳಿವು). [M. A. and B. always have the ಛ್],
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಅಜತ, ಕಡಿತ, ಉಬ್ತಂ [M. 4.1, ಏತ, ಓತಂ (ನ. 209),
ಉರ್ತಂ, ಪೊರ್ತಂ.
ತೆಕಾರಕ್ಕೆ--ಆಗಬಕ್ಕಿ, ಪೊಗಟು್ತಿ ನೆಗಟತ್ತಿ, ಪುಗುತೆ.
ಸೂತ್ರಂ.
Further, Ab- ಪ್ರಕಟ ಚೇತನಭಾವದೊ
ಜ್ ಅಕ್ರ ತನಮುಮೆಯಕ್ಕುಮುಖ್ದ ಭಾವದೊಳಮೆಯುಂ |
ಗೆ ಕೆ ಮೆಗಳುಮುತ್ತದಿತ್ತದ
ರ ಗಂ ಓಯಊ6 ಇರೆ, ಪ್ರಾರಮುಂ ಮತ್ತುಕಾರಮುಂ ಸಮನಿಸುಗುಂ. | 211 |
Ty (being added
to themes with a final vowel), and ತನ (not to be added to Sanskrt themes). Others are formed
by means of ಉಮೆ, ಅಮೆ, ಸೆ, ಕೈ ಮೆ (8. 207), ಸ್ರ, ವಿ ಖಡಿ ಉ (0 8. 59).
ದದ ಇರ
ಪ್ರಕಟೆಂ ಜೇತನಭಾವದೊಳ್ ಇಕೆ ತನಂ ಉಮೆ ಅಕ್ಕ್ಯುಂ; ಉಲಿದ ಭಾವದೊಳ್ ಅಮೆ
ಯುಂಗೆಕೆ ಮೆಗಳುಂ ಉತ್ಪದ ಅತ್ವದ ಪಕಾರಮುಂ ಮತ್ತೆ ಉಕಾರಮುಂ ಸಮನಿಸುಗುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಜೇತನಭಾವದೊಳ್ ಇಳೆ ತನಂ ಉಮೆ ಪ್ರಕಟಿಂ ಅಕ್ತುಂ. ಉಳಿದುದು ಯಥಾನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಚೇತನಭಾವದೊಳ್-ಚೈತನ್ಯ ಭಾವದಲ್ಲಿ; ಇಕೆ=ಣಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯುಯಂ; ತನಂ-ತನಂ ಎಂಬ
ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ; ಉಮೆ=ಉಮೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ; ಪ್ರಕಟಿಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಆಗುವದು; ಉಂ
248 46. 408. ಪೆಂಪು, FORMATION ೦೫ PEMPU.
«
ದ ಭಾವದೊಳ್-ಚೈತನ್ಯೈ ಭಾವವಲ್ಲದುಳೆದ ಭಾವದಲ್ಲಿ; ಅಮೆಯುಂ-ಅಮೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಥಯಮುಂ;
ಗೆಕೆ ಮೆಗಳುಂಗೆ ಪ್ರತ್ಯಯ, ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುಯ, ಮೆ ಪ್ರತ್ವಯಂಗಳುಂ; ಉತ್ತರ್ದಉಕಾರದ; ಇತ್ತ
ದಾಣ ಕಾರದ; ಪಕಾರಮುಂ-ಸತ್ವ ಮುಂ; ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕಂ; ಉಕಾರಮುಂ-ಉ ಪ್ರತ್ಯುಯಮುಂ;
ಸಮನಿಸುಗುಂ-ಬರ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಚೇತನಭಾವದೊಳಿಕೆಯೆಂಬುದುಂ ತನಮೆಂಬುದುಮ್ ಉಮೆಯೆಂಬುದುಮ್
ಅಕ್ಳುಂ; ಉದ ಭಾವದೊಳ್ ಅಮೆ ಉಂದುಂ ಗೆ ಏಂದುಂ 8 ಬಂದು ಮೆ ಉಖಂದುಂ
ಪು ಖಂದುಂ ಪಿ ಖಂದುಂ ಉ ಖಂದುಮ್ ಆಕ.
ಪ್ರುಯೋಗಂ.
೧ಕೆಗೆ..ಉನ್ಮತಿಕ; ಉದ್ದ ತಿಕೆ; ಪನ್ಮಶಿಕ; ಬಲ್ಲಂಟಿಕೆ; ದೂಸರಿಕ; ಮಾನಸಿಕೆ.
ಕೆಗೆ ಧ್ವಿತ್ವ ಮುಂಟು--ಉನ್ಯತಿಕ್ಕೆ; ಉದ್ದ ತಿಕ್ಕ.
ವ್ಯಂಜನಾಂತದ ಮೇಲೆ ಇಕೆಯಂ ಪತ್ರಿಸಲಾಗದು--ಕಾಣ*ೆ, ಪೋಣಿಕೆ, ಜಾ
ಣೆ, ತೆರಳಿಕೆ ಬಂದೊಡೆ ದೋಪಂ. |
ತನಕ್ಕೆ...ಕಲಿತನಂ, ಚದುರತನಂ, ಆಳ್ಕನಂ, ಖಗ್ಗತೆನಂ, ಮರುಳ್ತನಂ, ಹೆಣ್ತಾನಂ.
ಸಂಸ್ಕೃತದೊಳಿದು ಸಲ್ಲದು; ಆರೋಹಕತನಮೆಂಬುದಬದ್ದ ೦.
“ ಉಮೆಗೆ- ತಕ್ಕುಮೆ.
ಅಮೆಗೆ--ತಿರಮೆ; ಅಳ್ಳಮೆ.
ಗೆಕಾರಕ್ಕೆ...ಉಡುಗೆ; ಪಸುಗೆ; ಪೊಲ್ಗೆ ; ಬಿಸುಗೆ; ಪಂಣಖಗೆ; ಪತ್ತುಗೆ.
ಕೆಕಾರಕ್ಕೆ--ಮಡಿಕ; ಹಡಿಕೆ; ಕಾಣ; ಪೂ; ತೆರಳ್ಳ; ನಿರ್ಮಿಕೆ; ತೋರ್ಕೆ.
ಮೆಕಾರಕ್ಕೆ-ಬಲ್ವೆ ಜಾಣ ಕಡುಮೆ; ಮಯಿಮೆ; ಕೂರ್ಮೆ; ಪೆರ್ಮೆ.
ಪುಕಾರಕ್ಕೆ...ಪಡೆಪು; ಕಡುಪು (ಕಡಪು) ಬಲ್ಬು; ಮೆಲ್ಪು; ತಣು; ನುಣ್ಪು; ತ
ರ್ಪ; ಪಸುರ್ಪ; ಕೆಂಪು; ಪೆಂಪು (8. 212); ಬಿಸುಪು.
ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪ.
ಉಕಾರಕ್ಕೆ-ಉಗ್ಗು; ಸಿಗ್ಗು; ಎಗ್ಗು ಕ ಕಿವುಡು; ಕೆಂಚು; ಗುಜ್ಜು.
ಸೂತ್ರ).
The Noun ಪೆಂಪು ಖರಿದೆಬ್ಲೀ ರೇಫಕ್ಕಾ
ಊಂಗtnಂd ur 5, ಚರಿಪರ್ ಭಾವಾರ್ಥಮಪ್ಪುದೊಂದು ಪುಕಾರು |
ಸ 0೫08 1 ಪರಮಾಗೆ ಬಿಂದುವು ವಾ
ಕ್ರರಿಣತರಿಂ ಸಿದ್ದಮಾಯ್ಕು ಪೆೊಪೆಬ ಪದಂ || 212 |
ಲ
ಉಚಿತಾಕ್ಷರನಿಜಧಾತುಗಳ್, SUBSTITUTION AND ROOTS.
ಪದಚೆ ಕಂ,
ಹಿರಿದು ಎಂಬ ಈ ರೇಪಕ್ಕೆ ಆಜಚರಿಪರ್, 12 ಅಪ್ಪುದು ಒಂದು ಪುಕಾರಂ ಪರಂ
ಆಗೆ, ಬಿಂದುವಂ; ವಾಕ ಬ ಸಿದಂ ಆಯ್ದು ಪೆಂಪು ಎಂಬ ಪದಂ. |
ಎ) (A) ನಹ
ಅನ್ಫಯೆಂ.
ಭಾವಾರ್ಥಂ ಅಪ್ಪುದು ಒಂದು ಪುಕಾರಂ ಪರಂ ಆಗೆ, ಪಿರಿದು ಎಂಬೀ ರೇ (ಫಕ್ತೆ ಬಿಂದುವಂ
ಆಚರಿಪರ್; ವಾಕ್ಸರಿಣತೆರಿಂ ಪೆಂಪು ಎಂಬ ಪದಂ ಸಿದ್ದಂ ಆಯ್ತು
ಟೀಕು,
ಭಾವಾರ್ಥಂ-ಭಾವಾರ್ಥಂ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವದು; ಒಂದು ಪುಕಾರಂ-ಒಂದು ಪ್ರಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ;
ಪರಮಾಗೆ-ಪರವಾಗೆ; ಪಿರಿದೆಂಬೀ ರೇಫರ್ಕೆ-ಪಿರಿದು ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ರೇಫೆಗೆ; ಬಿಂದುವಂ-ಸೊನ್ನೆ
ಯಂ; ಆಚರಿಪರ್=ಸಪೇಳ್ಸರ್; ವಾಕರಿಣತರಿಂ-ವಾಕ್ಗೌಢರಿಂದೆ; ಪೆಂಪೆಂಬ ಪದಂ-ಪೆಂಪು ಎಂಬ
ಸಿ 5 ಲ" ಕ
ಪದಂ; ಸಿದ್ಧಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ; ಆಯ್ಕು-ಆಯಿತ್ತು.
ವೃತ್ತಿ.
ವಾರ್ಥದ ಪುಕಾರು ಪರಮಾಗೆ, ಪಿರಿದೆಂಬ ರೇಷಕ್ಕೆ ಬಿಂದುಪೂ ಪೆಜಗ
£ಐಳತಕ್ಕೆತ ಮುಮತ್ತುಂ
€ಂ ರ್ಂ 5 ಮ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪೆಂಪು.
ಸೂತ್ರಂ.
ಮೊದಲ್ರಿತ್ತ ಶ್ರ ತ್ಹ ಮುಮು
Besides, Abstract
nouns are formed ದಳ ನ ಧದೀರ್ಫ್ಥಮುಂ ಚರಮಕ್ಕ |
by changing the
Verbal theme, viz. ತದ ವಿಧಿಯೂ ಧಾತುಗೆ ND)
its penultimate; ವದಯೊಳಕ್ಕುಂ ಧಾತು ನಿಜದೆ ಭಾವಮದಕ್ಕುಂ (313
when ೧೦೧, 1 may be-
come ವ when ©V, ಹಿ when short; long; when ಮ ಟಿ. Also the Verbal theme itself may form
an Abstract noun, (cf. 88, 72; 78; and 170 where such nouns, as it appears, are also called
ಕ್ಟತಿ which is the only true appellation, cf. also 8s. 218; 225),
ಹಪದಜೆ ನ್ಯೀದಂ.
ಮೊದಲ ಅತ ವತ್ವಮುಂ, ಉತ್ಸದೊಳ್ ಒತ್ತಮುಂ, ಎಸೆವ ದೀರ್ಧಮುಂ, ಚರವ ಮಕ
ಅತ್ವದ ವಿಧಿಯುಂ ಧಾತುಗೆ ಪ ಅಕ್ಟುಂ; ವ ನಿಜದೆ ಭಾವಂ ಅದು ಅಕ್ತುಂ.
ಅನ್ಕಯಂ.
ಧಾತುಗೆ ಭಾವದೊಳ್ ಮೊದಲ ಇತ್ತಕ್ಕೆ ವತ್ತ ಮಂ, ಉತ್ತ ದೊಳ್ ಒತ್ತಮುಂ, ಎಸೆವ ದೀ
ರ್ಫ್ಥಮುಂ, ಚರಮಕ್ಕೆ ಅತ್ವದ ವಿಧಿಯುಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಧಾತು ಅದು ನಿಜದೆ ಭಾವಂ ಅಕ್ಕು.
ಟೀಣು.
ಧಾತುಗೆ-ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ಭಾವದೊಳ್-ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಮೊದರ್ಲಆದಿಯ; ಇತ್ತಕೈಣಇಕಾ
0
82
250 4ಆ. 408. ವೋಲಂತಶೆವೋಲ್, ೫೮೪ AND ANTEVOL.
ರಕ್ತ; ವಿತ್ವಮುಂ-ಎಕಾರಮುಂ; ಉತ್ಸದೊಳ್-ಉಕಾರದಲ್ಲಿ; ಒತ್ತ ಮುಂ-ಒಕಾರಮುಂ; ಎಸೆವ
ಒಪ್ಪುವ; ದೀರ್ಫ್ಪಮುಂ-ದೀರ್ಫವುಂ; ಚರಮಕ್ಕೆ- =ಅಂ ತ್ಯಕ್ಸೆ; ಅಶ್ವದ ವಿಧಿಯುಂ-ಅಕಾರದ ವಿಧಿ
ಯುಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಅಪ್ಭುದು; ಧಾತು-ಧಾತು; ಮ ಚ ಅಕ್ತುಂ-
ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಭಾವದೊಳ್ಳಾ ತುಪಿನ ಮೊದಲಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಮುಂ ಉತ್ಪದೊಳೊತ್ತಮುಂ ಹ್ರ
ಸ್ಚಕ್ಕೆ ದೀಘು ೯ಮುಮಕ್ಕುಂ; ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯೂಳತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ। ಸಹಬಧಾತುವು
ಭಾವಮಕ್ಕುಂ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಶ್ಚಕ್ಕೆ-.(ಕಿಡು ಇಸು ಧಾತುಗಳ್ಳಿ) ಕೆಡು, ಬಸು. (284; 697. ಆ. ನ. 238).
ಒತ್ತಕ್ಕೆ-ತೊಡು. (216; cf. 8. 288)
ದೀಪ ಕ್ಕ --ಈಡು (988); ಬೀಡು (278), ಸೂಡು (215).
ತಡೆಯೂ ಕೈ.-ಆಟಂ(286); ಪಾಟು (287); ನೋಟ (288). (08 8. 209).
ನಿಜಧಾತುಗೆ--ತಡೆ (356); ನಡೆ (358); ಬಿಸು (698); ಪರ್ಚು (178), ಮ
ರ್ಚು (166), ಉರ್ಕು (70), ಸೊರ್ಕು (71); ದಾಂಟು (226); ಕೂಂಟು (228).
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ವೋ5 ೧೫೫1 ವೋಲೆಂಬಂತೆಂಬೆರಡುಂ
0೫೩ ಸ ೩5 & ಪೋಲಿಸುವೆಡೆಗಾದುವಂತೆವೋಲೆನಲಕ್ಕುಂ |
noun, the verb be- eT
ng ವೋಠಿ, ಪೀಠ ಪೋಲೊೋಳ್ ಪ್ರಸ್ನಮುಮಕ್ಕುಂ
ಹೋಲೆ, 64
ಚತ 1 ಟಿ) ಮೇಲತತಕ್ಟುಂಟು ಬಿಂದು ವತಂ ಬತೆಂ | 214
form a Compound ಅಂ ಥ್ರ ಅಂ ೨೨
with ಅಂತೆ (ಅಂತೆವೋಲಿ), or may become ನೊಲಿ; following a word with final ಅ (and forming a
kind of Compound) the Bindu is inserted and ನೋಲಿ becomes ಬೋಲಿ. (68. 8. 816).
ಪಡಚ್ನೇದಂ.
ಲು
ವೋಲ್ ಎಂಬ ಅಂತೆ ಎಂಬ ಎರಡುಂ ಪೋಲಿಸುವ ಎಡೆಗೆ ಆದುವು; ಅಂತೆವೋಲ್ ಎನಲ್,
ಅಕ್ಕುಂ (8. 78); ವೋಲೊಳ್ ಕ್ರ ಸ್ವ ಮುಂ ಅಕು ್ರುಂ; ಮೇಲೆ ಅತ್ವಕ್ಕೆ ಉಂಟು ಬಿಂದು, ವತ್ವಂ ಬತ್ವೆಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪೋಲಿಸುವೆಡೆಗೆ ವೋಲೆಂಬಂತೆಂಬೆರಡುಂ ಆದುವು; ಅಂತೆವೋಲೆನಲ್, ಅಕ್ಟುಂ; ವೋಲೊ
ಳ್ ಹ್ರಸ ಸೃಮುಂ ಅಕ್ಕು; ೦; ಮೇಲೆ ಅತ್ರ ಬಿಂದು ಉಂಟು, ವೆತ್ವಂ ಬತ್ವಂ.
ಟೀಕು.
ಲಿಸುವೆಡೆಗೆ:ಪೋಲಿಸುವ ತಾವಿಂಗೆ; ವೋಲೆಂಬಂತೆಂಬೆರಡುಂಾವೋಲ್ ಎಂಬ ಅಂತೆ
|
1111] 8
ವೋಲಂಶೆವೋಲ್ ೫5೪ AND ANTEVOL. ಡಿ
ಎಂಬ ಎರಡುಂ; ಆದುವು-ಸಲುವಳಿಯಾದುವು; ಅಂತೆವೋಲೆನಲ್-ಅಂತೆವೋಲ್ಡ್ ಎಂದು, ಪೇಳೆ
ಲ್; ಅಕ್ಕುಆಗುವದು; ನವೋಲೊಳ್=-ವೋಲ್ ಎಂಬುದಿಲ್ಲಿ; ಪ್ರಸ್ತಮುಂ-ಪ್ರಸ್ವಮುಂ; ಅ
೦೨ ©:
ಕುಂ-ಆಗುವದು; ಮೇಲೆ=ಆ ಮೇಲೆ; ಅತ್ರಕ್ಟೈ-ಅಕಾರಾಂತಶೆಬ್ಬಕ್ಕೆ; ಬಿಂದು-ಸೊನ್ನೆ; ಉಂಟು
ಉಂಟಾಗುವದು; ವತ್ವಂವೆಕಾರಂ; ಬತ್ತಂ-ಬಕಾರಂ ಆಗುವದು.
ವ್ನತ್ರಿ
ಬ್ರಶ್
ಪೋಲೆಬುದುಮ್ ಅಂತೆ ಖಂಬುದುಮ್ ಉಪಮೆಯೊಳ್ ಪ್ರಶ್ಯೇಕಂ ಪತ್ತು
ಗುಂ; ಅಂತೆಪೋಲೆಂಬೆರಡುಮನೊಂದು ಮಾಡಿ ಪೇಟ ೊಡು ಪುನರುಕ್ತದೋಪಮಿ
ಲ; ಪೋಲೆಂಬುದು ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ಪ್ರಸ್ಹಮುಮಕ್ಕುಂ; ಅದಂತಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ವಕಾರಂ ಬಿಂ
ದುವೆರಸುಬಕಾರಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಜಲನಿಧಿಯ ಪೋಲ್ ಗಭೀರಂ
ಬಲವೈರಿಯ ವೋಲ್ ಸಮಗುವಿಭವಸನಾಥಂ |
ಕುಲಗಿರಿಪೋಲ್ ನಿಪ್ಕಂಪಂ
ಬಲಿಯಂತೆವೊಲಧಿಕದಾನಿ ದಾನವಿನೋದಂ || ಕಂದಂ |
ಗಿರಿಯಾತೆ ಬೀಣಜ್ಚೆ ದಂ ಸುರ
ಕರಿಯಾತೆ ಬಲಾಢ್ಯ ನಿಬ್ಬಿ ಯಂತೆ ಗಭೀರಂ | ಕಂದಾರ್ಥಂ |
[ರವಿಸುತನ ಂತೆವೊಲಧಿಕದಾನಿ]
ಪರಾಕ್ರಮಸಿಹದಂತೆವೊ
ಲಾ ಮುನೀಶ್ವರಂ ಶಾಂತಿರಸದ ಕಡಲ ವೋಲಿರ್ದಂ.
ನಿಜ ತೇಜಂ ನೀಳ್ಬ ಕನ್ನೆಯ್ರಿಲ ಪೊಲಿರೆ [ತನುಚ್ಛಾಯೆಯಿಂ ಬಲಿಯಂತೆ
ಪೊಲಧಿಕದಾನಿ ಆಜ | (ನೀಲ)
ಇಂದ್ರಂಬೋಲ್ ವಿಭವಯುತಂ
ಚಂದ್ರಂಬ್ಲೋಲ್ ಕಾಂತಿವಂತನಾದಿತ್ಯಂಬೋಲ್ |
ಸಾಂದ್ರಪರಿಪೂರ್ಣತೇಜನು
ಪೇಂದ್ರಂಬೋಲ್ ನೀತಿನಿಪುಣನಾ ನರನಾಥೆಂ || ಕಂದಂ |
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಒದವಿರ್ಕುಂ ಸ ಸಂಸ್ಕ ತವೆ
The Author mentions
two other Affixs: ನದೆ ಕನ ಡವೆನ್ನಃ ಹ ಪ್ರತ ಯಮಂ |
ಭ್ರ
252 4೮. ೩08. ಆಯಿಲವಳಿಗಳ್, AvILA AND VALI
ಆಂಉಲ (೫೩೬ ಆ ೪ ತದು ತಾವಿವು ಮೊದಲಾಗಖಾ್
to Sanskrt as Cana- ಪುದನ್ಲಿತರ್ ಮಿಕ್ಕ ತದ್ದಿತಪ್ರತ್ಥ ಯಮಂ | 215 ||
1080 themes) and ವಳಿ; 1)
and for further ones refers his readers to the writings of other grammarians,
1 ಇದಂ.
ಒದವಿ ಇರ್ಕುಂ- ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಎನ್ನದೆ ಕನ್ನಡಂ ಎನ್ನದೆ... ಆಯಿಲಪ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಅಂತು ಅದು
ತಾಂ. ಇವು ಮೊದಲ್ ಆಗಿ ಅಖೀವುದು ಅನ್ಹಿತ ತರ್ ಮಿಕ್ಕ ತದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯಯಮಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಎನ್ನದೆ ಕನ್ನಡಂ ಎನ್ನದೆ, ಆಯಿಲಪ ಪ್ರತ್ಸಯಂ ಅಂತು ಅದು ತಾಂ ಒದವಿರ್ಕುಂ.
ಇವು ಮೊದಲ್ ಆಗಿ ಅನ್ಪಿತರ್ ಮಿಕ್ಕ ತದ್ದಿ ತಪ್ರತ್ಥ್ಯಯಮಂ ಅಖಯೌವುದು.
ಟೀಕು.
ಸಂಸ್ಕೃತವೆನ್ನದೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಶಬ್ದವೆನ್ನದೆ; ಕನ್ನಡವೆನ್ನದೆ-ಕರ್ಣಾಟಕ ಶಬ್ದವೆನ್ನದೆ; ಆಯಿಲಪ್ರ
ತ್ವ್ಯಯಂಇಆಯಿಲ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಛಯಂ; ಅಂತು-ಹಾಂಗೆ; ಅದು ತಾಂ-ತಾನದು; ಒದವಿರ್ಕುಂ-ಪ್ರಾ
ಫ್ರಿಸಿರ್ಪುದು; ಇವು ಮೊದಲಾಗಿ-ಇವಾದಿಯಾಗಿ; ಅನಿತ ್ರಿತೆರ್-ವಿದ್ವಾಂಸರ್; ಮಿಕ್ಕು ತದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯ
ಯಮಂ-ಉಳಿದ ತದ್ದಿತಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂಗಳಂ; ಅಲೌವುರೂತಿಳಿವುದು.
ವೃತ್ತಿ ಸ
ಸಂಸ್ಕೃತವೆಂಬ ಕಣರ್ಣಾಟಕವೆಬ ವಿವರಣ"ಯಿಲ್ಲದೆ ಆಯಿಲಪ್ರತ್ಛಯಮೆಲ್ಲಿ
ಯುಂ ಪತ್ತು ಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ, ಆಯಿಲಪ ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ. -ಗಾಢಾಯಿಲಂ; ರೇಖಾಯಿಲಂ.
ತನ್ನಃ ರ -ಓಜಾಯಿಲಂ; ಅಡ್ಡಾಯಿಲಂ; ಗೋರಾಯಿಲಂ; ಪುಗ್ಗಾ ಯಿಲಂ.
ಈ ಪ್ರ ವು ಮೊದಲಾಗಿ, ನಡವಳಿ ನುಡಿವಳಿ ಸಲ್ಲಳಿ (ಸಲುವಳಿ) ತೆ
ಯ ಮುಂತಾದುಟ್ದ ಪ್ರತ್ಯಯಂಗಳಂ ಶಾಬ್ಬಿಕರಿನನ್ಹಿ ತರಟ್ವುದು.
ಗದ್ದುಂ.
ವಳಿಪ್ರತ್ಯ
ಇದು ಸಮನ್ಮಶಾಬಿ ನಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ _ಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಕಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಮಣಿದವ ೯ಣದೊಳ್ ತ
ದ್ಧಿತಪ್ರತ್ಯ್ಯಯನಿರೂಪಣಮೆಂಬ ಚತುರ್ಥಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
8ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
Thes
ಲಂ) for
| ent man
tion (4
(NT
that fo
| veh (ಆ
This is
ಸಿನ
| (ಫಸ
except
ಧಾತುವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್, ೫8೩8೬7 ROOT AND AFFIXES.
೫ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ. ೪. CHAPTER.
ಆಖ್ಯಾತಪ್ರ ಪ್ರಕರಣಂ.
ON THE CONJUGATION OF VERBS. -
| ಸೂತ್ರಂ.
| ಕ್ರಿಯೆಯರ್ಥದ ಮೂಲ ಪ್ರ
The source (ಮೂ
ಸತ್ರ ಲ೦) for tho diffor- ತ್ಯಯರಹಿತಂ ಧಾತುವದನಭಾವಕ್ರಿಯೆಯೊ |
yt nt manners of ೩೦-
ಜ| ಸಾ 3 ಸೆ ರ್ಥಂ; ಳೈಯತಂ ನಿಶ್ಚ ಯಿಪುದು ಬುಧ
1. | of. 5. 72; note)! 18 ನ ೦ ಕ ರ || '
ಜ್ರ 6 ಗ ಚಯಮಾ ಧಾತುಗೆ ಯಿಭಕ್ಷಿಯಾಜಾಗಿರ್ಕುಂ ॥ 216 ||
verb (ಆಖ್ಯಾತಂ) which has no affixes (ಪ್ರತ್ಯುಯಂ, ವಿಭಕ್ತಿ, cf. 8. 85); it 18 called the Root (ಧಾತು).
This is found when the affix ೮೦ of the 3rd Person Masculine Singular of the Negative mood
(ಪ್ರಶಿಪೇಧಂ; 88. 71; 222) is removed (cf. 8. 280)3), — There are 6 Personal Affixes (ಪುರುಪವಿಭಕ್ಕೆ,
ನಲ excepting the specific feminine and neuter ones; Ss. 225; 226).
| ಪೆದಜೇದಂ.
ಕ್ರಿಯೆಯ ಅರ್ಥದ ಮೂಲಂ ಪ್ರತ್ಯಯರಹಿತಂ ಧಾತು; ಅದಂ ಅಭಾವಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ನಿಯ
ತಂ ನಿಶ್ರಯಿಪುದು ಬುಧಹಯಂ; ಆ ಧಾತುಗೆ ವಿಭಕ್ತಿ ಆಯಿ ಆಗಿ ಇರ್ಕುಂ.
ಲ |
| ಅನ್ನಯಂ.
ವಿ!
WS, |
ನಿಯತಂ ಬುಧಚಯಂ ನಿಶ್ರಯಿಪುದು ಎಂಬುದೆಸ್ವ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
i ಕ್ರಿಯೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯ; ಅರ್ಥದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ; ಮೂಲಂ-ಮೊದಲಾದುದು; ಪ್ರತ್ಸಯ-ವಿಭ
ಜು ಕ್ರಿಯಿಂದೆ; ರಹಿತಂ-ವಿರಹಿತಮಾದುದು; ಜತ ಸುವದು; ಅದಂ-ಆ ಧಾತುವಂ;
ಅಭಾವಕ್ರಿಯೆಯೊರ್-ಪ್ರತಿಷೇಧದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ; ನಿಯತಂ-ಕಟ್ಬಾಗಿ; ಬುಧಜಯಂ-ವಿದ್ವತ್ಸಮೂ
ಹಂ; ನಿಶ್ರಯಿಪುದು-ನಿಶ್ರಯಿಸುವದು; ಆ ಧಾತುಗೆ-ಆ ಧಾತುಗಳ್ಳ; ವಿಭಕ್ತಿ-ಪ್ರತ್ಥ ಯಂ; ಆಕಾ
ಗಿ-ಆಯಿ ತೆಲಿನಾಗಿ; ಇರ್ಕುಂ-ಇರ್ಪುದು.
1) ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಂ occurs again 8. 284, 2) and an 01606 ಉ restituted.
254 ॥ ಅ. 5 0೫. ವಿಭಕ್ಕಿಗಳ್, PERSONAL AFFIXES.
ವೃತ್ತಿ.
ಕ್ರಿಯಾರ್ಥದ ಮೂಲಂ ವಿಭಕ್ಕಿರಹಿತಮುಂ ಧಾತುವೆಂಬುದು; ಆ ಥಧಾತುವಂ,
ಪ್ರತಿಪೇಧಕ್ರಿಯೆಯಂ ಕಳೆಯೆ, ಕಾಣಲಕ್ಕುಂ; ಆ ಧಾತುಗಳ್ಗೆ ವಿಜಕ್ಷಿಗಳಾಯ್ಗಿ
| ರ್ಪವು.
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ಧಾತು ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ...ಮಾಡಿದಂ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತಿಷೇಧಮಾಗೆ, ಮಾಡಂ
ಖಂದಿರ್ಪುದು; ಅಲ್ಲಿ ಅಮ್ ಅಂಬ ವಿಭಕ್ಕಿಯಂ ಕಳೆಯೆ, ಮಾಡು ಬಂದೆ ನಿಲ್ಲುದು.
ಈ ತೆಜದಿಂ ಕೂಡು, ನೋಡು, ಶೀಡು, ಕಾಡು, ಸುಡು (ಹ ಬಂಬಿವಾದಿ
ಯಾಗಣ?ವುದು.) (6% ನ. 221).
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಅಮರಯಿರೆಸೆಪುಗಳಕ್ಕುಂ
The 6 Affixes for
98 Persons (್ರರ೨ ( ನೆ
ದ ಮ ಸಿರ ಕಾ ಪದಡನಿದೆಂಳ್ಳ ತನಿಕಾ |
2 first persons (ಉ ಸಮನಿಸು ಗ
ಸ್ವಸುಪರುಪಂ) ಎ ತಮಾರ್ಗದೊಳ್ಳೆಲಸಿ ನಿಂದ ಪುರುಪತ್ರಯಕಂ | 217 |
ಥಿ, ವವು b., for the
2 second persons (ಮಧ್ಭ್ಯಮನುರುಪಂ): ಅಯ್, ಇರಿ; ಉ, for the 2 third persons (ಪ್ರಥಮಸರುಪ, ೦): ಅ
ಧು, ಅರಿ.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಅಮ್ ಅರ್, ಅಯ್ ಇರ್, ಎನ್ ಎವುಗಳ್ ಅಕ್ಟುಂ ಕ್ರಮದೆ ಏಕಾನೇಕವಚನದೊಳ್,
ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮನಿಸೆ ಯುಗಳತೆ, ಆಖ್ಯಾತಮಾರ್ಗದೊಳ್ ನೆಲಸಿ ನಿಂದ ಪುರುಷತ್ರಯಕಂ.
ಅನ್ನಯುಂ.
ಆಖ್ಯಾತಮಾರ್ಗದೊಳ್ ನೆಲಸಿ ನಿಂದ ಪುರುಷತ್ರಯಕಂ ಕ್ರಮದೆ ಏಕಾನೇಕವಚನದೊಳ್,
ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಯುಗಳತೆ ಸಮನಿಸೆ, ಅಮರಯಿರೆನೆವುಗಳ್ ಅಕ್ಟುಂ.
ಟೀತ್,
ಆಖ್ಯ್ಯಾ ತಮಾರ್ಗದೋೊಳ್= ಕ್ರಿಯಾಪದಸಿದ್ಧಿಯಂ ಮಾಡುವಾಖ್ಯಾತಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ನೆಲಸಿ
ನೆಲೆಗೊಂಡು, ನಿಂದ ಪುರುಷತ್ರಯಕಂ-ನಿಂದ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ ಉತ್ತಮಪುರು
ಷಂಗಳೆಂಬ ಪುರುಷತ್ರಯಕ್ಕೆಯುಂ; ಸಳ (ಎಡೆ ಏಕಾನೇಕವಚನದೊಳ್-ಏಕವ
1) This does not put in question the existence of original verbal-themes (ಪ್ರಕೃತಿ) ending
in half-consonants, for which see the list of verbs in chapter VI, and their being called roots
(ಧಾತು; 866 ನ. 230).
| Tek:
8 used
ally y
| Ing fig
9)
| Sead, |
| {hei 1
ಬೆಳೆಬಳೆಗಳ್, THE ROOTS BELE AND BALE. ೨5ರ
ಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ; ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ-ಬೇರಿಕೆ ಬೇ; ಯುಗಳತಿ-ಎರಡೆರಡಾಗಿ; ಸಮನಿಸೆ=
ಪ್ರಾಪ್ತಿಸೆ; ಅಮರಂಯಿರೆನೆವುಗಳ್-ಅಮ್ ಅರ್, ಅಯ್ ಇರ್, ಎನ್ ಎವು ಎಂಬಾಯಿ ವಿಭಕ್ಕಿ
ಗಳ್; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಪ್ಪುವು.
| ವತ್ತಿ.
ವಂ
ಆಖ್ಯಾತದೊಳ್ಳ ರ್ತಿಪ ಪ್ರಥಮಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪುರುಪಂಗಳ್ಗಿ ಅಮ್ ಅರ್,
ಆಯ್ ಇರ್, ಏನ್ ಖವು ಖಂಬಾಯು ವಿಚಕ್ಕಿಗಳ್ ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದೇಕವಚನ ಬಹು
ವಚನಂಗಳೊಳ್ಳ ತ್ಯೇಕಮೆರಡೆರಡೊಂದಾಗಿ ಪತ್ತುವುಪು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂಗೆ--ಬಸೆದಂ, ಬೆಸೆದು, ಒಸೆದು, ಒತ್ತಿ ನಡೆದು, ನುಡಿದಂ, ಒಗೆದಂ, ಬಗೆದಂ.
ಅರ್ಗೆ--ಆಡಿದರ್, ಪಾಡಿದರ್, ಕಟ್ಟಿದರ್ ಮುಟ್ಟದರ್, ಮೆಟ್ಟದರ್. |
ಆಯೆ --ತೆಗೆದಯ್ಕ್ ಬಗೆದಯ್, ಪೊರ್ದಿದಯ್, ನೋಡಿದಯ್, ಪಾಡಿದಯ್,
ಆಡಿದಯ್.
ಎರ್ಗೆ-ಪಾರ್ದುವಿರ್ (ಪೊರ್ದುವಿರ್), ತಿರ್ದುವಿರ್, ನೀಮ್ ಬಳಿಪಿರ್.
ಎನ್ನ--ಅಮರ್ಚಿದೆನ್; ಸಿಮಿರ್ಚಿದೆನ್; ಜನೋದಯಂಿದೆ - ಪೇಬಲೊಡರ್ಚಿ
ದೆನ್; ಬಣ್ಣಪೆನ್ ಆನ್ ಜಯದಂಕರಾಮನಂ.
ಎವ್ಪುಗೆ...ಕೇಳ್ದೆವು; ಕಂಡೆವು; ಉಸಿರ್ದೆವು; ಆಂಪೆವು, ಪನು ಸಂಗ್ರಾಮದೊ
ಳಾಂಪೆವು ಅರಾತಿಯಂ ಯಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರ).
The Root ಬೆಳೆ (924) ಬೆಳೆಯೆಂಬ ಧಾತು ಸಸ್ಯಾ
is used only liter- ವಳಿಯೊಳ್ಳಳೆಯೆಂಬ ಧಾತು ಮಿಕ್ಕೆಡೆಯೊಳ್ಳಂ |
ally; when speak-
ing figuratively, ಬ ಗಳಿಕುಂ ತಿಳಿಯಲ್ಬರ್ಪುದು
ಛೆ ನ ಸ ಆ.
(888) 15 35604 ಗ- ಬಿಳೆಬಳವಿಗಳೆಂಬ ಭಾವವಚನಧಯದೊಳ್ || 218 |
stead. (Shown by ಅಂ
their respective abstract nouns; Ss, 210; 213),
ಪದಜೆ (ದಂ.
ಕು
ಬೆಳೆ (420) ಎಂಬ ಧಾತು ಸಸ್ಯಾವಳಿಯೊಳ್, ಬಳೆ (925) ಎಂಬ ಧಾತು ಮಿಕ್ಕ ಎಡೆ
ಯೊಳ್ ಸಂಗಳಿಕುಂ; ತಿಳಿಯಲ್ ಬರ್ಪ್ರದು ಬೆಳೆ ಬಳವಿಗಳ್ ಎಂಬ ಭಾವವಚನದ್ವಯದೊಳ್.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಸಸ್ಯಾವಳಿಯೊಳ್ ಬೆಳೆ ಎಂಬ ಧಾತು, ಮಿಕ್ಕೆಡೆಯೊಳ್ ಬಳೆ ಎಂಬ ಧಾತು ಸಂಗಳಿಕುಂ;
ಬೆಳೆ ಬಳವಿಗಳ್ ಎಂಬ ಭಾವವಚನದ್ವಯದೊಳ" ತಿಳಿಯಲ್ ಬರ್ಪು ದು.
958 5. 508, ಲಿಧುಗಳ್, DENOMINATIVE VERBS.
ಟೀಕು.
ಸಸ್ಯಾವಳಿಯೊಳ್-ಸಸಿಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ; ಬೆಳೆಯೆಂಬ ಧಾತು=ಬೆಳೆ ಎಂಬ ಧಾತು; ಸಂಗ
ಳಿಕುಂ-ಬರ್ಪುದು; ಮಿಕೆ ಶಡೆಯೊಳ್-ಸಸ್ಕಾ ವಳಿಯಲ್ಲದುಳಿದ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಬಳೆಯೆಂಬ ಧಾತು-ಬಳೆ
ಎಂಬ ಧಾತು ಬರ್ಪ್ರದು; ಬೆಳೆ ಬಳವಿಗಳ್=ಬಿಳೆ ಬಳವಿಗಳೆಂದು; ಎಂಬ ಭಾವವಚನದ್ವಯದೊ
ಭ್=ವಿಂಬ ಭಾವವಚನಂಗಳೆರಡಲಲ್ಲಿ; ತಿಳಿಯಲ್ಬರ್ಪದುಅರಿ್ಯಲ್ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಸ್ಯಾವಿತರುಲತಾವಳಿಯ ಪೆರ್ಚುಗೆಯಂ ಪೇಲ್ವು ಧಾತುವಿನೊಳ್ ಬೆಳೆಯೆನ
ಲ್ಹೇಖ್ಯಂ; ಉಲ ದ ವಸ್ತುವಿನ ಪೆರ್ಚುಗೆಯಂ ಪೇಲ್ವ ಧಾತುವಿನೊಳ್ ಬಳೆಯೆಂದ
ಕ್ಳುಂ. ಯೆಂಬ ಧಾತುವಿನ ಭಾವವಪಚನು ಬೆಳೆಯೆಂದುಂ WE
ಮ ಧಾತುವಿನ ಭಾವವಚನಂ ಬಳವಿಯೆಂದಿರ್ಪದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನೆಲ್ಲುಂ ಕೊಂಗುಂ ಮಾವೂ ಮಲ್ಲಿಗೆಯು ಬೆಳೆವುವಲ್ಲಿ ಭಾವಕ್ಕೆ...
ಬೆಳೆಗಳ್ಳಳನಂ ಪೊಕ್ತುಪು
ಬೆಳಸುಂ ಕುಂದದು ಪಾಳಿನೊಳೆಂದುಂ || ಕಂದಭಾಸಂ |
ಬಳೆಯೆಂಬುದರ್ಶೆ...ಮ್ಮ ದುಮುಗ್ಬಾ ಲಾಪೆ ಬಳದಂ.
ಭಾವಕ್ಕೆ...ತನುಜನ ಬಳವಿಯನೆ ನೋಡಿ
ಜನಕಂ ನಲಿದಂ || ಕಂದಭಾಸಂ ||
ಸೂತ್ರ).
ಯೂ ಖಿನುತಗುಣವಚನದೊಳ್ಳ
Pronouns, Nune- ರ್ವನಾಮದೊಳ ನಂಖ್ಯಯೊಳ್ಳ | ವರ್ತಿಪುವಾಖ್ಯಾ
als andother Nouns ,
೩ 0088, 1) ತನಿಯುಕ್ತಬಿಚಕ್ಕೆಗಳವು
೩6 ಯಂ 30- ಘುನತರಸಂಸ್ಕ ತಗುಣಸೋಕ್ಷಿಯೊಳಮಮರ್ಬಿರ್ಕುಂ | 219 |
sonal Affixes (cf.
the Denominative Verbs in Sanskzt. Ss. 77; 78).
ಅಮ ನೇದಂ.
ವಿನುತಗುಣವಚನದೊಳ್ ತಾರ ಟೆ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳ್ ಪ್ರವರ್ತಿಪುವು ಆಖ್ಯಾತನಿ
ಯುಕ್ತವಿಭಕ್ತಿಗಳ್ ಅವು; ಘನತರಸಂಸ್ಕೃತಗುಣೋಕ್ತಿಯೊಳಂ ಅಮರ್ದು ಇರ್ಕುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ವಿನುತಗುಣವಚನದೊಳ್ ಸರ್ವನಾಮದೊಳ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳ್ ಆಖ್ಯಾತನಿಯುಕ್ತವಿಭಕ್ತಿಗ
| ಭ್ ಅವು ಪ್ರವರ್ತಿಪುವು; ಘುನತರಸಂಸ್ಕೃತಗುಣೋತ್ತಿಯೊಳೆಂ ಅಮರ್ದು ಇರ್ಸುಂ.
come ಎ೦ (i, e. like the 1st Person Singular).
ಲಿಧುಗಳ್, DENOMINATIVE VERBS.
ಟೀಈು,
ವಿನುತ-ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟ; ಗುಣವಚನದೊಳ್-ಗುಣವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ; ಸರ್ವನಾಮದೊಳ್-
ಸರ್ವನಾಮಂಗಳಲ್ಲಿ; ; ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳ್-ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಗಳಲ್ಲಿ; ಆಖ್ಯಾತ-ಆಖ್ಯಾ ತದಲ್ಲಿ; ನಿಯುಕ್ತ
ಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟ; ವಿಭಕ್ತಿ ಗಳ್-ಪ ಪ್ರತ್ಸಯಂಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ಪ್ರವರ್ತಿಪುವು-ಪ್ರವರ್ತಿಸುವುವು; ಘನ
ತರ-ಮೊಡ್ಲಿತ್ತಾದ; ಸಂಸ ಸ್ರ ತಾನಂಸ್ಪ್ರೃತೆದ್ಯ ಗುಣೋಕ್ತಿಯೊಳಂ-ಗುಣವಚನಂಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಅ
CR ಗಹೂಗಯಾನ್ಯ ಅಐರ್ಕುಂಇಇರ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ
ಹ
ಗುವಚನದೊಳಂ ಸರ್ವನಾಮದೊಳಂ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಳಂ ಸಂಸ್ಕ ಸ್ವತರ್ಗುಕೋತಿ,
ಯೊಳಮ್ ಆಖ್ಚ್ಯಾತವಿಭಕ್ತಿ ಗಳ್ಳ ರ್ತಿಸುಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕನ ಡಗುಣಿವಪಚನಕ್ಕೆ -—ಒಳ್ಳಿದು, ಒಳ್ಳೆ ದರ್; ಒಳಿ ಸ್ಲಿದಯ್, ಒಳ್ಳಿದಿರ್, ಒಳ್ಳಿದರಿ
ರ್ (ನ. 290); ಒಳ್ಳಿದೆನ್ ಒಳ್ಳಿದೆವು, ಒಳ್ಳದರೆವು (೧ 7290),
ಸರ್ವನಾಮಕ್ಕೆ- ಪೆಜಂ, ಮ್ ಯ್ ಪೆಬ್ರ್, ಪೆಜರಿರ್; ಪೆಜುನ್,
ಪೆಜನೆನ್ (8. 220), ಪೆಜ್ವು, ಹೆಜರೆವು.
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಒರ್ವಂ, ಒರ್ವರ್; ಒರ್ವಯ್, ಒರ್ಬಿರ್, ಒರ್ವರಿರ್; ಒರ್ಮೆನ್,
ಒರ್ವನೆನ್ (8. 220); ಒರ್ವೆವು, ಒರ್ವರೆವು.
ಹ 0ಚತ —ಉದ್ದತಂ, ಉದ್ಭತರ್; ಉದ್ಧತಯ್, ಉದ್ದ ತರಿರ್ (8.
220); ಉದ್ದತನೆನ್, ಉದತರೆವು (8. 220).
ಸಮುಚ ಯದಿ. ಗುಣವಚನಮಲ್ಲದಲ್ಲಿಯುಮುಂಟು (800 Introduc-
Won; ಇ, 2 'ಇವಿಕೇಶವನೆೊ; ಮಲ್ಲಕಾರ್ಜು ನಸುತನೆೊ; ದೌಹಿತ್ರನೆ; ಪೆಡತಿಯೊಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ಆದೇಶಮಾಗಿ ಮುಗ
Regarding S. 219
it is to be remark- ಆ ದರುವದು ನಿಲ್ದು ುಯುರ್ಗಮೆಪ್ರುಗಂ ಪೂರ್ವ |
ed that before the
Affixes °20 and ಎ ತದಿಗೆ ನತ್ತ ಮದೆನ್ಬರ
ಶಯ ಅರ ವ್ರಾದ್ದೂಡೆ ಕಲರಿದೆ ಬಿಂದುವೆವುವಿನ ವತ್ಸಂ । 220 |
(ನ, 98) may be in-
serted in Canarese words; when Sanskzyt Adjectives (or Nouns) are conjugated, this must be done.
Further, before ಎಔ tho letter ನ (ದಿ) may be inserted. -- The ಎವು (181 Person Plural) may be-
33
958 6ಅ. 508. ಲಿಧುಗಳ್, DENOMINATIVE VERBS.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಆದೇಶಂ ಆಗಿ ಮುಂಗಳ್ಗೆ ಆದ ಅರು ಅದು ನಿಲ್ತುಂ ಅರ್ಗಂ ಎವುಗಂ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ; ಆದಿಗೆ
ನತ್ತಂ ಅದು ಎನ್ ಪರಂ ಆದೊಡೆ; ಕೆಲರಿಂದೆ ಬಿಂದು ಎವುವಿನ ವತ್ವಂ.
ಅನ್ವಯೆಂ.
ಮುಂಗಳ್ಗೆ ಆದೇಶಂ ಆಗಿ ಆದ ಅರು ಅದು ಇರ್ಗಂ ಎನುಗಂ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಯುಂ; ಎನ್
ಅದು ಪರಂ ಆಡೊಜಿ ಆದಿಗೆ ನತ್ತಂ; ಇೆಲರಿಂದೆ ಎವುದಿನ ವೆತ್ವಂ ಬಿಂದು.
ಟೀತು.
ಮುಂಗಳ್ಳೆ-ಮುಂನಿನ ಗಳಾಗಮಸ್ಕೆ; ಆದೇಶಮಾಗಿ-ಆದೇಶವಾಗಿ; ಆದರು-ಆದ ಅರು
(ಅರ್) ಆಗಮಂ; ಅದು-ಅದು; ಇರ್ಗಂ-ಅರೆಂಬಾಖ್ಯಾ ತವಿಭಕ್ತಿಗಂ; ಎವುಗಂ-ಎವು "ಎಂಬಾ
ಖ್ಯ್ಯಾತವಿಭಕ್ತಿ ಗಂ; ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ =ಮೊದಲ್ಲೆ; ನಿಲ್ಪು. ಉಆಗಮವಾಗಿ ನಿಲ್ಬುದು; ಎನ್ಾಎನ್ ಎಂಬು
ದು; ಅದು-ಅದು; 148 ಸಜಾ 8 pr ಮೊದಲ; ನತ್ವಂ- ನಕಾರವಪ್ಪುದು;
ಕೆಲರಿಂದೆೊನೆಲಂಬರಿಂದೆ; ವವುವಿನಾಎವು ಎಂಬ ವಿಭಕ್ತಿಯ, ವತ್ತ ತ್ವಂ ಪಕಾರ; ಬಿಂದು-ಸೊನ್ನೆ
ಯಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪುರುಪಸ್ತೀವಿಪಯದೊಳ್ಳಹುವಚನದ ಗಳಾದೇಶಮಾಗಿ ಬಂದ ಅರ್ ಖಂ
ಬುದು ಮಧ್ಯ ಮಪುರುಪದ ಇರ್ ಎಂಬುದಜಾದಿಯೊಳಮ್ ಉತ್ತಮಪುರುಪದೆ
ಖು 2 ಕನ್ನಡದೊಳ್ಳಿಕಲ್ಪದಿಂ ಪತ್ತುಗುಂ; ಸಂಸ್ಕಾತಗುಣ ಇವಚನಯೊಳ್ಳಿ
ತ್ಯ; ಉತ ಪರುವ EEN ನತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ.- —ಖಪುಖಿನ ಟಿ
ಕೆಲರಿಂ ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ,
ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಖಕಲ್ರದ ಅರ್ಗ--ಕೂರಿದರಿರ್, ಕೂರಿದಿರ್; ನೇರಿದರಿರ್ ಕೂಡಿ
ದವರೊಳೆನೆ, ನೇರಿದಿರ್ [M. 0. ನೇಜ”ದಿರ್]; ಪಿರಿಯರೆವು, ಪಿರಿಯೆವು, ಪಿರಿಯ
ರೆವೆಂದು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಬಯ್ದ್ಹುದು ತಕ್ಕುಡೆ (-ದಂತಕ್ಕುದೆ).
ಸುಸ್ಯತದೊಳ್ ಸಿತ್ಯದ ಡಾ ಚ ವೃದ್ಧ ರಿರ್ ಆಪ್ಮರಿರ್, ಅತಿಬಲರಿರ್; ನಯಖಿ..
ದರೆವು, ಸಹೋದರರೆವೆಂದೊಸೆದಾಳ್ದುದು ಭತ್ಯವಿತ ತಾನಮಂ.
ನಕಾರಕ್ಕೆ-. ಯರಿಯನೆನ್, ಅಸಿಯನೆನ್, ಆಂ ಪೆಜನೆನ್, ಆನ್ ಬರಾ
ನೆಂ ಮರಯ ಅತಿಚದುರನೆನ್, ಕಳಾಪಂಡಿತನೆನ್, ಅವದಾನನೆನ್.
ಎಪುಖಿನೊಳ್ ಬಿಂದುವಿನ ವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ..ನೋಡುವೆವು, ನೋಡುವೆಂ; ಪಾಡುವೆ
ವು, ಪಾಡುವೆಂ; ಅವರಾರುಮೆನ್ಮಾಲ್ಲ ನೆಡಜನಾಮೆ ಶಿರ್ದುವೆ. ಏಕವಚನದೆೊಗಾ
| 0॥
augment
| ನು) ಥೆ:
fhe Pas
| fet) ರ
Present,
| | the Fut
| (4) be
ಗಳು
ನಯಾ
ನಿಯ |
ದದಪವಂಗಳ್, 7೫೫ 8 TENSE AUGMENTS. 259
ದ ಬಿಂದುವುಮ್ ಆ ಬಹುವಚನದೆವುಗಾದ ಬಿಂದುವುಂ ತಮ್ಮೊಳೇಕರೂಪಮಾಗಿ
ರ್ಪವು;. ಅವಂ ಕ್ರಮಣದಿನಜ”ವುದು-ಕೋಂಟೆಯಂ ಪತ್ತುವೆ; ವ್ಲಾಕರಣಮನೆ
ಲರುಂ ಶೇಳ್ದೆಂ ತಿಳಿವಿನಂ ಖಂಬಂತೆ. 4
0
ಸೂತ್ರಂ.
Of the 8 Tense- ದದಪವಕಾರಂಗಳ,
೭೫೫೬ (ಕಲಸ ಪ್ರದೆ ಕಾಲತ್ರಯವಿಭಕ್ತಿಮೂಲದೊಳಕ್ಕುಂ |
ಮಂ) ದ i used for
the Past (mper-. ದದಪೌಾದಿಗಿದಾಗಮಮ
fect), ದಪ for the ಗ್ಗ 9 4 9
Present, and ವ for ಪ್ಲುದು ವತ್ತಕ್ಕಿಲ್ಲದುಂ ತ್ರಿವಚನಾನುಗತಂ | 221 |
the Future. -- Verbs ending in ಉ (sce the list of verbs in Chapter VI. and ನ. 216) insert ೧5
(೯೩) before ದ ೩04 ದಪ.
ಹದಚೇದಂ.
ದ || ದಪ || ವಕಾರಂಗಳ್, ತಪ್ಪದೆ, ಕಾಲತ್ರಯವಿಭಕ್ಕಿಮೂಲದೊಳ್ ಅಕ್ಕುಂ; ದದಪಾ
ದಿಗೆ ಇದಾಗಮಂ ಅಪ್ಪುದು; ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ; ಅದುಂ ತ್ರಿವಚನಾನುಗತಂ.
ಅನ್ಸೇಯಂ.
ಕಾಲತ್ರಯವಿಭಕ್ತಿಮೂಲದೊಳ್, ತಪ್ಪದೆ, ದ || ದಪ || ವಕಾರಂಗಳ್ ಅಕ್ಕು; ದದಪಾ
ದಿಗೆ ಇದಾಗಮಂ ಅಪ್ಪುದು; ವತ್ಪಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ; ಅದುಂ ತ್ರಿವಚನಾನುಗತಂ.
| ಟೀಕು. ಹ
ಕಾಲತ್ರಯವಿಭಕ್ತಿಮೂಲದೊಳ್-ಭೂತಕಾಲ ವರ್ತಮಾನಕಾಲ ಭವಿಷ್ಕತ್ವಾಲಂಗಳೆಂಬ
ಕಾಲತ್ರಯದ ವಿಭಕ್ಷಿಗಳ ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ತೆಪ್ಪುದೆ-ತೊಲಗದೆ; ದದಪವಕಾರಂಗಳ್-ದಕಾರ ದಪ
ಕಾರ: ವಕಾರಂಗಳ್; ಅಕ್ಕುಂ-ಅವ್ಭುವು; ದದಪಾದಿರ್ಗೆದಕಾರ ದಪಕಾರಂಗಳ ಮೊದಲ್ಲೆ; ಇದಾ
ಗಮಂಣಔಜತ್ ಎಂಬಾಗಮಂ; ಅಪ್ಪುದು-ಉಕಾರಾಂತೆಧಾತುವಿಂಗೆ ಆಗುವದು; ವತ್ರಕ್ವೈಭವಿ
ಷ್ಯುಂತಿಯ ವಕಾರಕ್ಕೆ; ಇಲ್ಲ್ಅದಾಗಮಂ ಬಾರದು; ಅದುಂ-ಆ ಇದಾಗಮವುಂ; ತ್ರಿವಚನ-
ಏಕವಚನ ದ್ರಿವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳೆಂಬ ತ್ರಿವಚನಂಗಳಲ್ಲಿ; ಅನುಗತಂ-ಎಯ್ದ ಲ್ಪಡುವದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಉಕಾರಾಂತಧಾತುಗಳ್ಗೆ ಇದಾಗಮಂ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ದ ದಪ ವ ಎಂಬಾಗಮಂಗಳ್ ಪೋದ ವರ್ತಿಪ ಬರ್ಪ ಕಾಲತ್ರಯಂಗಳ್ಲೆ ಸೂ
ಚಕಂಗಳಾಗಿ, ಪ್ರರುಪತ್ರಯಂಗಳ ವಿಭಕ್ತಿಗಳ ಮೊದಲೊಳಪ್ಫುವು; ದ ದಪಂಗಳ
ಪೆಣಗೆ, ವಚನತ್ರಯದ ಮೇರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಉಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಇದಾಗಮಮಕ್ಕುಂ; ಚಿ
ಸ
260 5ಅ. 508. ಪ್ರತಿಷೆ ಷೇಧಕ್ರಿಯೆ, THe 2೫6೬71೪೫ 11002.
ಪ್ಯಂಶಿಯ ವಕಾರಕ್ಕೆ ಯುಮ್ ಅಕಾರಾಂತ ಇಕಾರಾಂತ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ಪರ
ಮಾದ ದ ದಪಂಗಳೆ ಯುಮ್ ಇದಾಗವವಿಲ್ಲ. ತ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದಕಾರಕ್ಕಿ-ಪಡೆದು, ಗೆಲ್ತಂ, ಇಡಿದೂ, ಕೇಳಂ.
ದಪಕ್ಕೆ-ತ್ತಿದಪಂ, ಒತ್ತಿದಪಂ, ತಂದಪು, ಮಾಡಿದಪಂ.
ವಕಾರಕ್ಕ. ಕುಡುವು, ಉಡುವಂ, ಪಿಡಿವಂ.
ಉಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಇದಾಗಮಮಪ್ಪುದರ್ಕೆ..ನೋಡಿದಂ, ಬೇಡಿದಂ, ಸಾರಿಸಿದ,
ಅಂಜಿಸಿದ ಮೂಲೋಕಮನ್ಶಾರಕಂ; ಮಾಡಿದಪಂ, ಅತ್ತಿದಪಂ.
ಭವಿಪ್ಯಂತಿಯ ವಕಾರಕ್ಕೆಯುಂ ಖಕಾರಾಂತ ಇಕಾರಾಂತ ವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳ್ಳೆ
ದಾಗಮಮಿಲ್ಲದುದರ್ಕೆ--ಬಿರಿವು, ಮುಚ್ಚು ವಂ, ನಡೆವ, ಮಾಡುವು; -ಪಡೆ
ದಂ, ಪಡೆದಪೂ; ಸಿಡಿದು, ಸಿಡಿದಪಂ; ಕಲಲ್ಹಂ, ಕಲಲ್ಬ ಪಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
The Negative ಪರಿಭಾವಿಸೆ ಕಾಲತ್ರಯ
28008 ih ॥ಂ ಶಂ: ಪರಿಣಮಿಗಳೆನಿಸಿ ನೆಗಬ್ಬ'' ಮೂಯು ಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ |
sonalaffixes (8.216)
1 used for all tens- ನಿರುತಂ ಪ ಪುತಿಪೇಧಕ್ರಿ ಯೆ
€5 also for the Past,
(ct. 8s. ೩16 28 ಬರೆ ಭೂತಾರ್ಥದೊಳೆ ಸಲ್ಲುದೆಂಬರ್ಪಿರಿಯರ್ || 228 |
244; 245).
ಪದಚ್ಛೆ ದಂ.
ಮಿ
ನಾವಿಸೆ, ಕಾಲತ್ರಯಪರಿಣಾಮಿಗಳ್ ಎನಿಸಿ ನೆಗಲ್ಲಿ ಮೂಯಿಂ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ನಿರುತಂ
ಯೆ ಬರೆ, ಭೂತಾರ್ಥದೊಳೆ ಸಲ್ಪುದು ಎಂಬರ್ ನಿರಿಯರ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ತಿಷೇಧಕ್ರಿಯೆ ಬರೆ, ಪಿರಿಯರ್ ಭೂತಾರ್ಥದೊಳೆ ಸ ಸಲ್ಪುದು ಎಂಬರ್. ಉಳಿದದು ಯ
ಟೀಕು,
ಪರಿಭಾವಿಸೆ-ವಿಚಾರಿಸೆ; ಕಾಲತ್ರಯದ-=ಕಾಲತ್ರಯದಲ್ಲಿ; ಪರಿಣಾಮಿಗಳ್-ಪರಿಣಾಮವುಭ್ಳ
ವು; ಎನಿಸಿ-ವಎನಿಸಿ; ನೆಗಟ್ಸಿ ಮೂಯಿಂ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್-ಪ್ರ ಸಿದ್ದ ವಡೆದ ಮೂರೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ;
ನಿರುತಂ-ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ; ಪ್ರತಿಷೇಧಕ್ರಿರ್ಯೆಪ್ರತಿಷೇಧಕ್ರಿಯೆ; ಎ ಪಿರಿಯರ್ಎವಿ
ದ್ವಾಂಸರ್; ಭೂತಾರ್ಥದೊಳೆಭೂತಕಾಲದರ್ಥದಲ್ಲಿಯೆ; ಸಲ್ಫುದು-ಸಲ್ಫ್ಪುದೆಂದು; ವಂಬರ್=
ದ್ 6
ವೇಳ್ರರ್.
1) ಶಿಥಿಲತಿಂ.
1/01
fons, wh.
vith its
| Pronoun
quite in
| Whe, i
ence, all
in the 1s
is put in
IW
Np)
4
ಗಃ
ಸರಃ
ಸ
ಪ್ರರುಷಪ್ರಯೋಗಂ, ೫೫೫ PREDICATF. ನ
ಮೆತ್ತಿ.
ಲವ
. ಕಾಲತ್ರಯಂಗಳಂ ಪೇಲ್ವಿ ಮೂಣು ಆ
ಭೂತವತಿಯಾಗಿಯೇ ಸಲ್ಲುದು.
ಪ್ರಯೋಗ.
ಮಾಡಿದನೆಂಬುದರ್ಕೆ ಮಾಡು, ಮಾಡಿದಪನೆಂಬುದರ್ಕಂ ಮಾಡಂ, ಮಾಡು
ವನೆಬುದರ್ಕಂ ಮಾಡುಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ನ್ ಸ್ ಹ ದಾ
Each of the 3 Per- ಪುರುಪತ್ರಯಮುಂ ಇ ರ್ಥ
sons, when by itself ಚ್ಚ ರಿತಂಗಳ್ ಯುಗಹದುಕಿ ಗುತ ತೃಮಪುರುಪಂ
with its respective
Pronoun (8. 224), is ಪರಮುದನುಟದಿರೆ ಮಧ್ಯ ಮ
ಮ ಪುರುಪಂ ಕ್ರಮುಗಣನಮಿತೆಯುಮೊಲ್ಲಂಶಿರೆಯುಂ ||; 228 ||
When, in a sent-
ence, all the 3 Persons (as personal pronouns) are made the ಲ the Predicate ಯ
in the 1st Person Plural; when the 2nd and 3rd Persons only form the Subject, the Predicate
is put in the 2nd Person Plural (cf, Ss. 141; 142).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಪುರುಷತ್ರಯಮುಂ ಸ್ವಾರ್ಥೋಚ್ಞರಿತಂಗಳ್; ಯುಗಪದುಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತಮಪುರುಷಂ ಪರಂ;
ಅದಂ ಉರಿದು ಇರೆ, ಮಧ್ಯಮಪುರುಷಂ; ಕ್ರಮಗಣನಂ ಇರೆಯುಂ ಒಲ್ಲ ಅಂತೆ ಇರೆಯುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪ್ರರುಷ ಷತ್ರಯಮುಂ ಸಾ ಸ್ಪಾರ್ಥೋಚ್ಚ ರಿತಂಗಳ್; ಕ್ರಮಗಣನಂ ಇರೆಯುಂ ಒಲ್ಲ ತೆ ಇರೆಯುಂ,
ಯುಗಪದುಕ್ಕಿಗೆ ಉತ್ತ ತ್ರಮಪುರುಷಂ ತ ಅದಂ ಉರಿದು ಇರೆ, ಮಧ್ಯಮಪುರುಷೂ.
ಸ ಟೀಕು.
ಪುರುಷತ್ರಯಮುಂ-ಪ್ರಥಮಮಧೆ ಮೋತ್ತಮಂಗಳಂಬ ಪುರುಷತ್ರಯಮುಂ; ಸ್ವಾರ್ಥೋ
ಚ್ಹರಿತಂಗಳ್-ಸ್ಪತಂತ್ರಂಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವ; ಕ್ರಮಗಣನಂ-ಕ್ರಮದಿಂ ಗಣ
ನೆಯಾಗಿ; ದಂ ಒಲ್ಲ ತೆ ಬಗ ಇಚ್ಚೆ ಬಂದಂತೆ; ಇರೆಯುಂಇ
ಬ. ಯುತ ಯುಗಪದುಕ್ಕಿ ಹ ನುಡಿಯುವದಕ್ಕೆ. ದ್ ನ ತ್ರಮನಪುರುಷಂ-ಉತ್ತಮ
ಪುರುಷಂ; ಪರಂ-ಮುಖ್ಯಂ; ಅದಂ-ಆ ಉತ್ತ ಚಕಕ ಉಲು *ದಿರೆಬಿಟ್ಟಿರೆ; ಮಧ್ಯಮ
ಪ್ರರುಷಂಮಧ್ಯ್ಯಮಪುರುಷಂ ಮುಖ್ಯವಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪುರುಪತ್ರಯಂಗಳ್ ತಂಮರ್ಥಂಗಳೊಳ್ ಸ್ಪತಂತ್ರಂಗಳ್; ಪುರುಪತ್ರಯಂ ಕ್ರ
ಮದಿನಿರ್ದೊಡಂ ವ್ಯತ್ಯಯಮಾಗಿರ್ದೊಡಂ ಕೂಡಿ ನುಡಿವೆಡೆಯೊಳ್ ಉತ್ತಮ
262 5ಅ. 50೩. . ತಾನ್ಷೀನಾಂಗಳ್, ಇ೫೫ 3 PERSONAL PRONOUNS.
ಪುರುಪಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯತ್ತಂ; ಉತ್ತಮಪುರುಪಂ ಕಳೆದುಬ'ದ ಪ್ರಥಮಮಧ್ಯಮಪುರು
ಪುಗಳನುಕ್ರಮದಿನಿರ್ದೂಡಂ ವ್ಯತ್ಯ್ಯಯದಿನಿರ್ದೊಡಂ ಮಧ್ಯಮಪುರುಪಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ |
ತೆಂ ಯುಗಪದುತ್ತಿಯೊಳ್ಳ ಥಮಪುರುಪಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯತ್ತ ಯಿಲ.
6 y 9೨ ೧೧
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಸ ತಂತ್ರಾರ್ಥಕ್ಕೆ...ತಾನಿರ್ದಂ, ತಾಮಿರ್ದರ್; ನೀನ್ ಕಂಡಯ್, ನೀಂ ಕಂಡಿರ್;
ಆನ್ ಕೇಳ, ಆಂ ಕೇಳೆವು.
ಉತ ತ್ರಮಪುರುಪಮುಖ್ಯತ್ತಕ್ಕೆ- —ಆತನುಂ ನೀನುಂ ಆನುಂ ಸಾ ಇ. ಅ
ವನಿಪತಿಗೆ ಪಿಶುಣರಿಂ.
ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೆ... --ನೀನುಮಾತನುಮಾನುಂ ಮಣ”ಕೂಟನಗರಕ್ಕೆ ಪೋಪೆವು; ಆ
ತನುಮಾನುಂ ನೀನುಂ ಕಜ್ಜ ದ ತೆಜವನಖ'ದು ಪೇಲಕೆವು; ಆನುಂ ಸನಾತನ
ಬೆಸಕೆಯ್ದೆವು.
ಮಧ್ಯಮಪುರುಪಮುಖ್ಯ ತ್ರ ಕೈ-ಆತನುಂ ನೀನುಂ ಕೂಡಿದಿರಪ್ಪೊಡೆ ಆಹವಕ್ಕೆ
ಸ
ಕಿಚ್ಚು ೦ ಗಾಳಿಯುಂ ಕೂಡಿದಂತೆ.
ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕ-ನಾಳಿನ ದಿನದೊಳ್ಳೀನುಮಾತನುಂ ಕೂಡಿದವಿರ್.
ಸೂತ್ರ).
ಆ ತ ತಿಳಿ ತಾಂ ನೀನಾನೆಂಬ |
(cf. 8s. 104; 161; ರ್ಥಳಂಬಿಗಳ್ಬ ಥಮಮದಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪುರುಪಂ
ರ ಈ ಶಂ ಗಳವೇಕಪಚನಮೊರ್ವನ
೫೯೫0೩೩ ೨.106 ಬಳಕೆಗೆ ಬಹುವಚನಮೆಲ್ಲರಂ ಪೇಲೌಡೆಯೋಳ್ ॥ 224 |
Singular and Plu
ral, on which the 8 Personal Affixes depend.
ಸ ದಂ.
ತಿಳೆ, ತಾಂ ನೀಂ ಆಂ ವಿಂಬ a ಪ್ರಥಮಮಧ್ಯ ಮೋತ್ತ ಮವುರುಷಂಗಳ್; ಅವು
ಏಕವಚನಂ ಒರ್ವನ ಬಳಕೆಗೆ, ಬಹುವಚನಂ ಎಲ್ಲರಂ ಪೇರಿಸಿ ಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ತಾಂ ನೀಂ ಆಂ ಎಂಬರ್ಥಳಂಬಿಗಳ್ ಪ್ರಥಮಮದಧ್ಯ ಮೋತ್ತಮಪುರುಷಂಗಳ್, ತಿಳಿ! ಅವು
ಒರ್ವನ ಬಳಕೆಗೆ ಏಕವಚನಂ, ಎಲ್ಲರಂ ಪೇಮ ಡೆಯೊಳ್ ಬಹುವಚನಂ.
ಟೀತ್.
ತಾಂ-ತಾನೆಂದು; ನೀಂ-ನೀನೆಂದು; ಆಂ-ಆನೆಂದು; ವಂಬವವಂಬ; ಅರ್ಥ-ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಳಂ
Forth
Singul
Taig)
|
ಬಬ್ಬ
| fom y
[| al
pe
ಉದುವುವುಗಳ್, THE NEUTER PERSONAL AFFIXES. 908
ಬಿಗಳ್-ಆಲಂಬಮುಳ್ಯ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಪ್ರಥಮಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪುರುಷಂಗಳ್-ಪ್ರಥಮಪುರುಷ
ಮಧ್ಯ್ಯಮಪುರುಷ ಉತ್ಕ್ತಮಪುರುಷಂಗಳೆಂದು; ತಿಳಿ-ಅಟೀ; ಅವು-ಆ ಪುರುಷತ್ರಯಂಗಳ್; ಒ
ರ್ವರ್ನಾಬರ್ವನ; ಬಳಕೆಗೆ-ಹೇಳುವದರ್ಕೆ; ಏಕವಚನಂ-ಏಕವಚನಂ ಬರ್ಪುದು; ಎಲ್ಲರಂ-ಸ
ರ್ವರಂ; ಪೇಮಸ್ ಡೆಯೊಳ್-ಹೇಳ್ಳ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಬಹುವಚನಂ-ಬಹುವಚನಂ ಬರ್ಪುದು.
ಸ ವೃತ್ತಿ.
ತಾನ್ ನೀನ್ ಆನ್ ಎಂಬರ್ಥಮನಾಶ್ರಯಿಸಿ, ಪುರುಪತ್ರಯಂಗಳಿರ್ಪವು; ಅ
ಲ್ಲಿಯೊರ್ವನು ಪೇಂಲ್ಲೌಡೆಯೊಳೇಕವಚನಮಕ್ಕುಂ, ಪಲಂಬರಂ ಪೇಟ್ಸಡೆಯೊಳ್ಳ
ಹುವಚನಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ತಾಂ ಎಂಬುದರ್ಕೆ. ತಾನೆಚ್ಚ ೦ ಪೊಚ್ಚ ಮಲ್ಲದರಿವಾಹಿನಿಯಂ; ತಾಂ ಸವ್ಯಸಾ
ಚಿಯೊಳೆ ತೊಡರ್ದಿಜ'ಯರ್.
ನೀಂ ಬಂಬುದರ್ಕೆ..-ರಣ೯ಕ್ಕೆನ್ಶಿಂದೆ ನೀಂ ಮುಂಚಿಡಯ್; ನೀಂ ಪಲ್ಸರ್; ನೀಂ
ಬಂದಿರ್; ಮೊನೆಯೊಳ್ಳೂಟ್ಟಡಮಾಯ್ತು, ನೀಮಿರೆ ಮತ್ತಮಾರಣಮುಂ ತಾರಕಚ
ಕ್ರವರ್ತಿಗೆ; ದಿಮಾಸುರಮು ಕೇಳಿರೆ ದೇವಾ (. 8. 125).
ಆಂ ಖಂಬುದರ್ಕೆ..
ಆನಲ್ಮೆ ಪ್ರಥೆಯಬ್ವಳ್ [ನಾಕೆ]
ದಾನವರಿಪುವಜ್ವನರ್ಕನಜಖ್ವಮಂ ದಿವ್ಯ |
ಜ್ಞಾನಿಸಹದೇವನಜ'ವಂ ಈ
ನೀನಾರ್ಗೆನ್ಹಾ ರುಮಜ'ಯರಂಗಾಧಿಪತಿ || ಕಂದಂ; the last line
with a metrical defect; ಶೀ might correct it ||
ಆಮಖ'ವಪೂಡಮುಸಿರಲಮೈವಾಳ್ಬನ [-ಲಮ್ಮೆನಾಳ್ಗನ] ಗತಿಯಂ.
pe)
ಸೂತ್ರಂ.
Forthe3rd Person ಉದುವುವುವೆಂಬಾದೇಶಂ
Singular aud Plu- ಪುದಿದಿರ್ಕಂ ಪ್ರಥಮಪುರುಪದೇಕಬಹುತ್ತ |
ral the Neuter per-
sonal affixes are: ಕ್ಯೊದವಿರ್ದ ನಪುಂಸಕಲಿಂ
ಉದಾ ಉನ ಗದೊಳುದು ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂ ಸಂಗಳಿಕುಂ ॥ 225 |
form with ಉದು is
used also as an Abstract noun (cf. Ss. 213; 227), and in the sense of the Imperative.
964 5ಅ. 5018. ಉದುವುವುಗಳ್, THE NEUTER PERSONAL AFFIXES.
ಪದಜೇದಂ.
ಆ
ಉದು ಉವು ಎಂಬ ಆದೇಶಂ ಪುದಿದು ಇರ್ಕುಂ ಪ್ರಥಮಪುರುಷದ ಏಕಬಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಒದವಿ
ರ್ದ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಡೊಳ್; ಉದು ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂ ಸಂಗಳಿಕುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಒದವಿ ಇರ್ದ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದೊಳ್ ಪ್ರಥಮಪುರುಷದ ಏಕಬಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಉದು ಉವು ಎಂ
ಬಾದೇಶಂ ಪುದಿದು ಇರ್ಕುಂ; ಉದು ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂ ಸಂಗಳಿಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಒದವಿರ್ದ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸಿ ಇರ್ದ; ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದೊಳ್-ನಸಪುಂಸಕಲಿಂಗದಲ್ಲಿ; ಪ್ರಥಮಪುರು
ಷದ-ಅನ್ಯಪು್ರರುಷದ; ಏಕಬಹುತ್ಪಕ್ಕೆ-ಎಕವಚನ ಬಹುವಚನಂಗಳ್ಳೆ; ಉದ್ದುಉದು ಎಂದು; ಉ
ವುಉವು ಎಂದು; ಎಂಬಾದೇಶಂ-ಎಂಬಾದೇಶಂ; ಪುದಿದು-ಪ್ರವೇಶವಾಗಿ; ಇರ್ಕುಂ-ಇರ್ಪುವು;
ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂಾಭಾವಾರ್ಥದೊಳಂ; ಉರ್ದುಉದು ಎಂಬುದು; ಸಂಗಳಿಕುಂ-ಸಂಬಂಧ
ವಾಗುವುದು. ಉಂ ಎಂಬ ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂ ವಿಧ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂ ಬರ್ಪುದೆಂಬರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಹಮಪುರುದೇಕವಚನಬಹುವಚನಕ್ಕಾದೇಶಮಾಗಿ ನಪುಂಸಕಲಿಗದೊಳು
ದುವೆಂಬುದುಂ ಉವುವೆಂಬುದುಮಪ್ಪುವು. ಭಾವಾರ್ಥದೊಳುದುವೂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಏಕವಚನಕ್ಕೆ.. ಬರೆದುದು; ನೆರೆದುದು; ಕರೆದುದು; ಪರಿದುದು (ಪರೆದುದು).
ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ..
ನಿಮಿರ್ದವು ಪೊಳೆದುವಳುಂಕಿದು
ವಮರ್ದುವು ಚುಂಬಿಸಿದುವರ್ಷಿದವು ಸಂಭ್ರಮದಿ |
ಸಮದ್ಯವ್ಚಿಯಾಗಿ ಸಿಲ್ಪಿದು
ವೆಮೆಯಿಕೃಲ್ಮಲ್ದುವವಳಧವಳಕಟಾಕ್ಷ ೦ || ಕಂದಂ || [-ಯಿಕ್ಕಕೆ ಪಿ-]
ಭಾವಕ್ಕೆ--ಈವುದು ಕರ್ಣಂಗೆ ಸಹಜಮಾನಾರೋಪಿತಂ; ಕೂರ್ಪುದು; ಇರ್ಪು
ದು; ಮಾಬ್ಬುದು. |
ಸಮುಚ್ಚಯವಶದಿಂ ವಿಧ್ಯರ್ಥ ದೊಳುದುವುಂಟು--ರಕ್ಷಿಪುದೆನಂ; ಅವಧರಿಪು
ದು ಬಿಂನಪಮಂ ಖಂಬಂತೆ.
ತ್ ಟಕ ತಣ 21.
ತೆ ಗಳ ಶ್ ಛಾ
ಅತಿತ್ತತ್ತುಗಳ್, 7೫೫ NEUTER PERSONAL AFFIXES.
ಸೂತ್ರ),
ಆ 1) ಸ್, ಇ
Instead of the ನೆಗಬ ಈ ನಪುಂಸಕ್ಳಿಕೋ
ಉರು(8.225) ೧೫೫9 ಕಿಗೆ ಕೆಲರಿತುವಿತ್ತುವತ್ತುವೆಂದುಸಿರ್ವರ್ ನೆ |
3rd Person Neuter
Singular also ಇತು ಬ್ರಗೆ ಮ
ಚು ಅತು ಬ ಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಂ ನಿ ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯಮಾಗಳಂತಸ್ಟಿಶಿಯಂ ॥ 226 |
use, irk: The
ದ of the Past tense is put before these Affixes in monosyllabic Cases (cf. Ss. 286; 241); in Cases
with final only SS and ಇತ್ತು; in Cases which change their soft final into a hard one, the
ದ; in Cases with ೧೩ and final consonants there is option; ಅತ್ತು appears always as ದ-ಅತ್ತು. --
The Feminine Personal affix for the 3rd Person Singular is ಅಳ್ಳೆ, (ef. 8s. 154; 208).
i ಪದಚಜ್ಛೇದಂ.
ಗೆ
ನೆಗಲಲಿಸ್ಟಾ ನಪುಂಸಕ್ಕೆಕೋಕ್ಕಿಗೆ ಕೆಲರ್, ಇತು ಇತ್ತು ಅತ್ತು ಎಂದು, ಉಸಿರ್ವರ್; ನೆಟ್ಟಗೆ
ಪುಗಿಸುವರ್ ಅಂತು ಏಳೋಕ್ಕಿಗೆ ತಾಂ, ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯಂ ಆಗೆ, ಅಳಂತಸ್ಪಿತಿಯಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯಂ ಆಗೆ, ಅಂತು ಏಳೋಕ್ತಿಗೆ ಅಳಂತಸ್ಥಿತಿಯಂ ತಾಂ ನೆಟ್ಟಗೆ ಪುಗಿಸುವರ್ ಎಂ
ಬುದನ್ರಯಂ.
ತ್ತ ಟೀಕು.
ನೆಗರ್ಜ್ಟ-ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಡೆದ; ಆ ನಪ್ರಂಸಳ್ಳೆಹೋಕ್ಕಿಗೆ-ಆ ಉದುವೆಂಬ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಏಕವ
ಜನಕ್ಕೆ; ಸೆಲರ್ಎಕೆಲಂಬರ್; ಇತು-ಇತು ಎಂದು; ಇತ್ತುಐಇತ್ತು ಎಂದು; ಅತ್ತು-ಅತ್ತು ಎಂದು;
ಉಸಿರ್ವರ್-ಬಹುಳದಿಂ ವೇಳ ರ್; ನಿ ಸ್ತೀವಿಷಯಂ-ಸ್ತ್ರಿ (ಲಿಂಗದ ವಿಷಯಂ; ಆಗೆ-ಆಗೆ; ಅಂತು=
ಹಾಂಗೆ; ಏಕೋಕ್ತಿ ಗ-ಏಕವಚನಕ್ಕೆ; 3 ಅಳಂತಸ್ಥ ತಿಯಂ=ಅಳ್ ಎಂಬ ಪ ಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಾಂತದ ಸ್ದಿತಿಯಂ;
ತಾಂ-ವಿದ್ವಾ ೦ಸರ್ ತಾಂ; ನೆಟಿ ತತ ತ್ ಪುಗಿಸುವರ್-ಪ್ರ ವೇಶವಂ ಮಾಡುವರ.
ವಿಚಾರಂ.
ಸಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಭೂತಕಾಲದ ಪ್ರಥಮಪುರುಷದೇಕವಚನಕ್ಕೆ ಇತು ಇತ್ತು ಅತ್ತು ಎಂಬಿ |
ವರ್ಕೆ ಆ ಭೂತಕಾಲದ ದಕಾರಂ ಬಹುಳೆವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು; ಅದೆಂತೆಂದೊಡ- ಈ (1), ಓ (2),
ಕಾ (3), ಕ (4), ಕೇ (5), ಪೂ (443), ಬೇ (490), ಬಾ (491), ಮೇ (506) ಎಂಬೇಕಾಕ್ಷರಧಾ
ತುಗಳ್ಗೆ ಪರದಲ್ಲಿ ದಕಾರಂ ನಿತ್ಯಂ; ಎಕಾರಾಂತಂಗಳಲ್ಲಿ ಇತು ಇತ್ತು ಎಂಬೆರಡರ್ಕೆ ದತ್ತ ಮಿಲ್ಲ;
ವರ್ಗತೃತೀಯಾಂತದ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳಾಗುವಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಂ (6 239; 241); ಇಕಾರಾಂತಂಗಳಲ್ಲಿ
ವಿಕಲ್ಬಂ; ಮಾ ಬಹುಳಂ; ಸರ್ವಧಾತುಗಳೆಲ್ಲಿಯುಂ ಅತ್ತು ವಂಬುದರ್ಕೆ ದತ್ತಂ
ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು. ಇವನುದಾಹರಣೆಯ ಮುಖದಿಂದಲೌವುದು.
1) ಶಿಥಿಲತ್ಸ೦; in the next line an instance of that of Répha.
266 5 ಅ. 50೫. ಗುಂಕುಂಗಳ್, GENERAL PERSONAL AFFIXES.
ವೃತ್ತಿ.
ನಪುಸಕಲಿಂಗದೇಕವಚನಕ್ಕೆ ಇತುಷೆಂದುಂ ಇತ್ತುವೆಂದುಂ ಅತ್ಯುವೆಂದುಮ್
ಆಕ್ಕುಂ; ಪ್ರಥಮಪುರುಪದೇಕವಚನಕ್ಕೆ (ವಿವಕ್ಷೆಯಾಗೆ, ಅಳ್ ಎಂದಕ್ಕುಂ.
ದ್ರಿ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಇತುಗೆ-ಮುಟ್ಟಿತು; ಮೆಟ್ರಿತು.
ಮುಟ್ಟಿತು ಮುಟ್ರದು ದಿಷಮಂ
ಮೆಟ್ಟತು ಮೆಟ್ಟದು ರಸಾತಳಾಗ್ರಮನೆಮ್ಸೊ |
ಛಭ್ರಳಮಾಗಿರ ದಿವಜರ
ಬಿಟ್ರೆಗೆ ಸೊಗಯಿಪ್ರದು ಮುಂದೆ ಮಂದರಶೈಲಂ || ಕಂದಂ ||
ಇತ್ಮುಗೆ.ಅಲ್ಲಾಡಿತ್ತು; ಓಡಿತ್ತು. ಈಶ್ಚರನ ಮನವನಲ್ಲಾಡಿತ್ತೋಡಿತ್ತು ಕಿ
ನ್ನರಸ್ಫುನ್ಸಂ.
ಅತ್ಮುಗೆ-ಇರ್ದತ್ತು; ಪಸರಿಸಿದತ್ತು. ಶಿರಣರೋಟಿ ನಗುವತಿರ್ದತ್ತು; ಪಸ
ರಿಸಿದತ್ತು ಮೂಡಣ ದೆಸೆಯೊಳ್ ಬೆಳಗೆಂಪು.
ಆಳ್ಗೆ--ಕಡೆದಳ್; ಪಡೆದಳ್; ಅಜ'ದಳ್ (ಆರಿದಳ್) ಪಾಂಡುತನುಜರ ತೆಜನೆ
ಲಮನಿಕೆ.
ಸೂತ್ರ).
There are two ಸವನಾಗಿ ಭೂತಹೊಳ್ ಲಿಂ
9೫ 41: ೫: ಗಪಚನದೊಳ್ಳಳ್ಲು ವರ್ತಮಾನಭವಿಷ್ಯ |
the 3rd Person (also
in the Singular): ಧ್ವ್ಯವಹ್ವತಿಗಳ ಗುಂ ಕುಂ ಸು
ಗ ೬ ಲ್ಲುವು ತಾವನ್ಯೈಕವಚನದೊಳ್ಳೆಲಸಿರ್ದಂ | 227 |
forms created by
them (are, like the forms with ಉದು of 6. 225, a sort of verbal noun, and) may be used for all
tenses, also the Past (cf. 5, 222), for all numbers and all genders.
ಪಡಚೇದಂ.
(W
ಸವೆಂ ಆಗಿ ಭೂತದೊಳ್ ಅಿಂಗವಚನದೊಳ್ ತಳ್ತು, ವರ್ತಮಾನಭವಿಷ್ಯದ್ವ್ಯವಹೃತಿಗಳ
ಗುಂ ಈುಂ ಸಲ್ಪುವು, ತಾಂ ಅನ್ಲೈಕವಜನದೊಳ್ ನೆಲಸಿ ಇರ್ದುಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ವರ್ತಮಾನಭವಿಷ್ಯದ್ವ್ಯವಹೃತಿಗಳ ಗುಂಕುಂ, ತಾಂ ಅನ್ಸೈಕವಚನದೊಳ್ ನೆಲಸಿ ಇರ್ದುಂ,
ಭೂತದೊಳ್ ಲಿಂಗವಚನಡೊಳ್ ತಳ್ಳು, ಸವಂ ಆಗಿ ಸಲ್ವುವು.
ಗುಂಕುಂಗಳ್, 6818847, PERSONAL AFFIXES, ೨07
ಟೀಕು.
ವರ್ತಮಾನ-ವರ್ತಮಾನಕಾಲದ್ಯ ಭವಿಷ್ಯ ತ್-ಭವಿಷ್ಯ ತ್ವಾಲದ್ಯ ಮ್ಯವಹೃತಿಗಳ-ವ್ಯವಹಾ
ರಂಗಳ; ಗುಂಣಗುಂಕಾರಂ; ಕುಂ-ಕುಂಕಾರಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅನ್ಯ-ಪ್ರಥಮಪ್ರರುಷದ; ಏಕವಚ
ನದೊಳ್-ವಕವಚನದಲ್ಲಿ; ನೆಲಸಿರ್ದುಂ-ನೆಲೆಗೊಂಡಿರ್ದುಂ; ಭೂತದೊಳ್-ಭೂತಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಲಿಂ
ಗವಚನದೊಳ್-ಲಿಂಗತ್ರಯ ವಚನತ್ರಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ಸವನಾರ್ಗಿಸಮಾನವಾಗಿ; ತಳ್ತು-ಪೊರ್ದುಗೆ
ಯಾಗಿ; ಸಲ್ಪುವು-ಸಲುವಳೆಯಪ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಭೂತಕಾಲವೆನ್ಶದೆ, ಲಿಂಗತ್ರಯವಚನತ್ರಯವೆನೃದೆ, ವರ್ತಮಾನಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾ
ಲಾಗಳೂಳ್ ವರ್ತಿಸುವ ಗುಂ ಕುಮ್ ಬಂಬಿಪು ಪ್ರಥಮದೇಕವಚನಕ್ಕಮಾದೇಶ
ಮಪ್ಪುವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಗುಮೆಂಬುದಖ ಭೂತಕಾಲಕ್ಕೆ._-ಆಂದು ಮಾಡುಗು, ಅಂದು ಮಾಯ್ಯುಂ.
ಲಿಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ--
ಅಸೆವಸದಿಂಪಳಗೆಯ್ದಂ
ಕಸವು ಸೋದಿಸದೆ ಬಿತ್ತಿದೊಕ್ಕಲಿಗನ ಪೋಲ್ |
ಸಸಿಯಂ ನೋಡಿ ತಳೋದರಿ
ಬಿಸುಸುಯ್ಗು ೦ ಬಯ್ಗು ಮಂತೆ ಮಾಡಿದ ಬೀದಿಯಂ || ಕಂದಂ ||
ಭೂವಳೆಯಾಧಿಪಂ ನುಡಿಗುಮಾ ದೂತಂಗೆ ಸ್ಪಚಿತ್ತಗತಾರ್ಥಮಂ. ಕೋಗಿಲೆ
ಯುಲಿಗುಂ ನಯದಿಂ. ಬೀಸುಗುಂ ಗಂಥವಾಹಂ.
ವಚನತ್ರಯಕ್ಕೆ...ಒರ್ವನೆ ಗೆಲ್ಲು ೦ ಕಿರೀಟಿ ಕೌರವಬಲಮಂ. ಬಲನಾರಾಯಣ
ರಿರ್ವರುಂ ನುಡಿಗೂ ಆ ದೂತಂಗೆ. ಮೂದೇವರುಮಜ್್ಟೋಣ್ಪೊಗಿಸುಗುಮ
ಸುರರ್ [-ಕೋಣ್ಯೊ-]. ಖಮಗೀಗಳ ಸುಚಿಸುಗುಮವರ್ ನಾಳೆ ಕಾಣ್ಗುಂ.
ಕುಮಿಂಗೆ-ಕೇಳ್ಲಾತನ ಕಿವಿಯುಮುಂ ನಟ್ಟು ಕರಿಮುರಿಪೋಕುಂ.
ಅರ್ಕೇಂದುಗಳು ತವೆ ನುಂ
ಗಿರ್ಕುಂ ಕಟ್ಟಲೆ ಸಿಡಿಲ್ಲ ಳೆಅಗುಗುಮುತ್ತೆಂ |
ಬರ್ಕುನಿನ್ಫೋಪಳಭಯ
ಮಿರ್ಕುಮೆ ನೀನಿಪ್ಪ ಮನದೊಳುಗ್ರತುಳಾರ್ಕಾ | ಕಂದಂ |
ಇದುಮದಣಂತೆ ಸಲ್ಲುದು. ಶ್ರಾವ್ಯಮಾದೊಡೇಕಪದದೊಳರಡುಂ ಪ ಶು
ಗುಂ-ಸೂಚಿಸುಗುಂ, ಸೂಚಿಕುಂ; ಮಾಯ್ಕುಂ, ಮಾಡುಗುಂ.
945
208 5ಅ. 508. ೦, THE GENERAL AFFIX KUM.
ಬ
ಸೊತ್ರೆಂ.
ಇಸುವಿನ ಸುಕಾರಮು ಲೋ
When the ಕುಂ
(5. 227) 1s ined ೬ : ಹಿಸುವರ್ ಕುಂ ಪರದೊಳಾಗೆ ಕುಂಖಿಂಗೆ ಕೆಲ |
ಇಸು, the affix of EE
causation (ಹೇತು; ರ್ಷೂಸಯಿಸುವರ್ ಧ್ವಿರ್ಭಾವಮ
6ಓ 54. 521.54: 74; ನೆಸಗಲದಂ ಬೇಡ ಕಿವಿಗೆ ಸೊಗಯಿಸದೆಡೆಯೊಳ್ | 228 ॥
231), the Adis drop-
ped (cf, 8, 232). The 5 in ಶು೦ may be doubled (cf. $s. 115; 184; 229; 282).
ಪದಚ್ಛೇದಂ,
ಇಸುವಿನ ಸುಕಾರಮಂ ಲೋಪಿಸುವರ್, ಕುಂ ಪರದೊಳ್ ಆಗೆ; ಕುಂಮಿಂಗೆ ಕೆಲರ್ ಪೊ
ಸಯಿಸುವರ್ ದ್ವಿರ್ಭಾವಮಂ; ವಿಸಗಲ್ ಅದಂ ಬೇಡ ಕಿವಿಗೆ ಸೊಗಯಿಸದ ಎಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ವಯ.
`'ಈುಂ ಪರಡೊಳ್ ಆಗೆ, ಇಸುವಿನ ಸುಕಾರಮಂ ಲೋಪಿಸುವರ್; ಕೆಲರ್ ಕುಂಮಿಂಗೆ ದ್ರ
ರ್ಭಾವಮಂ ಪೊಸಯಿಸುವರ್; ಕಿವಿಗೆ ಸೊಗಯಿಸದೆಡೆಯೊಳ್ ಅದಂ ಎಸಗಲ್ ಬೇಡ.
ಟೀಕು.
ಶುಂ-ಕುಂಕಾರಂ; ಪರದಲ್ಲಿ-ಧಾತುಗಳ ಪರದಲ್ಲಿ; ಆಗೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗೆ; ಇಸುವಿನ-ಇ.
ಸುಪ್ರತ್ಯುಯದ; ಸುಕಾರಮಂ-ಸುತ್ತವಂ; ಲೋಪಿಸುವರ್ಲೋಪವಂ ಮಾಡುವರ; ಕೆಲರ್-ಳಕೆ
ಲಂಬರ್; ಕುಂಮಿಂಗೆ-ಕುಂಕಾರಕ್ಕೆ; ದ್ವಿರ್ಭಾವಮಂ-ದ್ವಿತ್ವ ವಂ; ಪೊಸಯಿಸುವರ್-ಪೊರ್ದುಗೆ
ಯಂ ಮಾಡುವರ್; ಕಿವಿರ್ಗೌಕರ್ಣಕ್ಕೆ; ನೊಗಯಿಸದೆಡೆಯೊಳ್-ಹಿತವಾಗದ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಅದಂ-
ಆ ಕುಂಕಾರದ ದ್ರಿತ್ತವಂ; ಏಸಗಲ್ ಬೇರ್ಡಮಾಡ ಬೇಡ.
ವೃತ್ತಿ.
_ ಹೇತುವಿನೊಳಾದ ಇಸುವಿನ ಸುಕಾರಕ್ಕೆ ಕುಂ ಪರಮಾಗೆ, ಆ ಸುತ್ತಂ ಲೋ
ಪಮಕ್ಳುಂ; ಕೆಲರಾ ಕುಂಖಿಂಗೆ ದ್ದ ತ್ರ ಮಂ ಪೇಲ್ಜು ರ್; ಅದಂ ಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಶೋಜನವಾ
ಗದ ತಾಣದೊಳ್ ಪೇಟಲಾಗದು.
| ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸುಕಾರಲೋಪಕ್ಕೆ--[M. B. ಈ ಯೋಗದೊಡನಾವ ರೋಗಮಂ। ಪರಿಹ
ರಿಕುಂ; ಸಮನಿಕುಂ [M. 0. ಸಮನಿಕುಮಾಕಾರರ್ಮೆ್ವಣ್ಣ]; ರಂಬೆ ಕೇಳಿಕುಂ ಪೆ
ಕೃಣಮಂ; ಭಾವಿಕುಂ; ಮ್ಮಾಣಿಕುಂ. |
ಸ ಸ ಖಾಲಿ ಕ ಬಜ್
ದ್ದಿತ್ರ ಕ್ವ -ಪುರುಡಿಕ್ಕುಂ; ಪೂಗಬ`ಕ್ಯುಂ; ರಂಜಿಕ್ಕುಂ; ಪಾಲಿಕ್ಕುಂ (ಪಾಳಕ್ಕುಂ)
ಜಗವೆಲಮು ಕಮಲಭವಂ.
ತಾ
ಗೆಳೆಯಿಮಂಗಳ್, THE IMPERATIVE AFFIXES. 200
ಶ್ರಾವ್ಯಮಲ್ಲದುದರ್ಕ-ಬಿಡಿಕ್ಕುಂ, ಕಡಿಕ್ಕುಂ, ಸೊಪಿಕ್ಳುಮೆನ ಬೇಡ. ಸ ತ್ರ
ದೊಳಂತಿದು ಮನೋಹರಂ.
ಮಾಡಿ
ಸೂತ್ರಂ.
೫... ಸೊಗಯಪುವು ಗೆ ಕೆಗಳನ್ಹೋ
Imperative (ವಿಧಿ; cf. ಕೆಗೆ ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪುರುಪ |
§. 225) there are
| the Affixes ಗೆ and ಪ್ರಗತಬಹೂಕ್ಕಿಯೊಳಿಮಮೆಂ
ಕಕ್ಕ, 6. 2) ದ್ರೂಗೆತರ್ಕುಂ ಯುಗಪದ್ದುಕ್ತಿಯೊಳ್ಳಮದಿಂದಂ ॥ 229 |
for the Singular
and Plural of the 3rd Person (the Elision regarding ಸು also occurring here), ೧೩೦ for the 2nd
Person Plural; and ©o for the 1st Person Plural (see 8. 5, 230).
ನ ದಂ.
ಸೊಗಯಿಪುವು ಗೆ ಕೆಗಳ್ ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ ಗೆ '2ಥ್ಯರ್ಥಕ್ಕ ಮಧ್ಯೆ ಮೋತ್ತ ಮಪುರುಷಪ್ರ ಗತಬ
ಹೂಕ್ತಿಯೊಳ್, ಇಂ ಅಂ ಎಂದು, ಒಗೆತರ್ಕುಂ, ಯುಗಪದುಕ್ತಿಯೊಳ್ ಕ್ರಮದಿಂದಂ.
ಅನ್ನೆಯಂ.
ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಅನ್ಫೋಕ್ತಿಗೆ ಗೆ ಕೆಗಳ್ ಸೊಗಯಿಪುವು; ಯುಗಪದುಕ್ತಿಯೊಳ್ ಮಧ್ಯ ಮೋ
ತ್ರಮಪುರುಷಪ್ರಗತಬಹೂಕ್ತಿಯೊಳ್ ಕ್ರಮದಿಂದಂ, ಅಂ ಅಂ ಎಂದು, ಒಗೆತರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ-ವಿಧಿಯರ್ಥಕ್ಕೆ; ಅನ್ಯ-ಪ್ರಥಮಪುರುಷದ; ಉಕ್ತಿ ಗೆ-ಅಂ ಅರ್ ಎಂಬೇಕವಚ
ನಬಹುವಚನಕ್ಕೆ; ಗೆ ಸೆಗಳ್ಎ ಗಿರಾ ಥೆಕಾರಂಗಳ್; ನೊಗಯಿಪುವು-ಹಿತವಾಗವುವು; ಯುಗಪ
ದುಕ್ಕೆಯೊಳ್-ಒಂದಾಗಿ ನುಡಿವುದಾದ; ಮಧ್ಯ ಮ-=ಮಧ್ಯ ಮಪುರುಷದಲ್ಲಿ; ಉತ್ತಮ-=ಉತ್ತಮ
ಪ್ರರುಷದಲ್ಲಿ; ಪ್ರಗರ್ತವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಯ್ದ ಲಟ್ಟಃ ಬಹೂಕ್ತಿಯೊಳ್-ಇರ್, ಎವು ಎಂಬ ಬಹುವ
ಚನದಲ್ಲಿ; ಕ್ರಮದಿಂದಂ-ತರುವಾಯಿಂದೆ; ಇಂ ಅಂ ಎಂದು; ಅಂ-ಅಂ ಎಂದು; ಒಗೆತರ್ಕುಂ-
ಬರ್ಪ್ರ ವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಥಮಪುರುಪದೇಶವಚನಕ್ಕಂ ಬಹುವಚನಕ್ಕಂ ವಿಧ್ಯರ್ಥ ದೊಳ್ ಗೆ ಬಂದುಂ
ಫೆ ಉಂದುಮಕ್ಸುಂ; ಕಕಾರಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಿನಂತೆ ಧ್ವಿತ್ವಬಿಕಲ್ಪಂ. ಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪುರು
ಪಂಗಳ ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ ಯುಗಪದುಕ್ತಿಯೊಳ್ಳರಿವಿಡಿಯಿಂ ಇಮ್ ಅಮ್ ಎಂಬಿ
ವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಗೆಕಾರಕೆ ರವ ಕುಡುಗೆ; ಅವು ಪಡೆಗೆ; ಅವು ತರ್ಕೆ; ಅವು ಬರ್ಕೆ; ವಿಪ್ಣು
ಪರಿಪಾಳಿಕೆ.
#0 50.80] ಉವಾದಿಗಳ್, THE IMPERATIVE AFFIXES.
ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ ಅವರ್ಮಾಬಕ; ಅವರ್ತೋರ್ಕೆ.
ಕಕಾರಕ್ಕೆ a) ತ್ರಪಿಕಲ್ಪಂ- ರತ” ರಕ್ಕೆ; ಪೂಜಿಕೆ, ಪೂಜಿಕ್ಕೆ.
ಇಿಂಗೆ-ಸಮಕಟ್ಟಿಂ! ಇರಿಸಿಂ! ತರಿಸಿಂ!
ಅಂಗೆ-ನೆನೆಯದ ಕಜ್ಜ ದ ಬಿಣ್ಣಂ
ಮುನಿವಯನೀನೊರ್ಬನೊಬ ಹರಿಗಮಸಾಧ್ವಂ |
ಮನುಜಪ್ರಾಕಾರಕ್ಸನೊ
ಛನಿಬರುಮೊಂದಾಗಿ ತಾಗುವಂ ಫಲ್ಗುಣನೊಳ್। | ಕಂದಂ ||
ಉಡೆಗೆಯ್ದಂ (ಎಗ್ಳೈವಂ, ೩1೦ M.)! ಪೇಖ'ಮೆಂದೊಡೆಂದರ್ಥೀಪ್ಕರ್.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
Further, the form ಪರಿಣಮಿಸಿರ್ಕುಂ ಪ ಪುಕ್ತ ತ್ರಿ
of the 2nd Person ಸ್ವರೂಪದ ಮಧ ಸಮೈೈಕವಚನಂ ವಿಧಿಯೊಳ್ |
Singular Impera-
| to Nel ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಮು ಮಿರ್ಗಂ
ಗಿ ಸಾರಾ ನನದು ವಿಧಿಯಾ ಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರದೊಳಂ | 280 ॥
216), the final ಉ
of which may be dropped (cf. 8, 125); the root ೧೩೮ (578b.), however, becomes °Q0).— Remark:
wo is the affix for the 1st Person Singular Imperative, ವ೦ for the 1st Person Plural. — The |
Imperative may be put twice (cf. 6, 195). (On the Imperative see also Ss. 234; 287; 243).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
Ke
ಪರಿಣಮಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತರೂಪದಿಂ ಮಧ್ಯ ಮೈಕವಚನಂ ವಿಧಿಯೊಳ್; ದೊರೆಕೊ
ಳಂ ಉತ್ಪೆಂ ಇರ್ಗೆ; ಅಂಕುರಿಪುದು ವಿಧಿ ಆ ಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರದೊಳಂ.
ಅನ್ನು ಯ 0,
ವಿಧಿಯೊಳ್ ಮಧ್ಯಮೈಕವಚನಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತರೂಪದಿಂ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ; ಇರ್ಗೆ ಉತ್ಪಂ
ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ; ಆ ಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರದೊಳಂ ವಿಧಿ ಅಂಕುರಿಪುದು.
ಟೀಕು.
ವಿಧಿಯೊಳ್-ವಿಧ್ಯರ್ಥೆದಲ್ಲಿ; ಮಧ್ಯೆ ಮೈಕವಜನಂ-ಅಯ್ ಎಂಬ ಮಧ್ಯ್ಯಮಪುರುಷದೇಕವ
ಚನಂ; ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಟ ರೂಪದಿಂ-ಧಾತುಸ್ವ ರೂಪದಿಂದೆ; ಪರಿಣಮಿಸಿರ್ಕುಂಪರಿಣಮಿಸಿರ್ಪದು; ಇ
ರ್ಗೆಣಇರ್ ಎಂಬ ಧಾತುವಿಂಗೆ; ಉತ್ತ. ಉಕಾರಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ-ಪ್ರಾಪಿ ಒಸುವದು; ಆ ಕ್ರಿಯಾ
ಸಮಭಿಹಾರದೊಳಂ-ಆ ಕ ತುಡ ಇಬ ಮಾಡಿ ಕೊಂಬಲ್ಲಿಯುಷ್ಟ ವಿಧಿ-ವಿದ್ಯರ್ಥಂ
ಅಂಕುರಿಪುದು-ಅಂಕುರವಾಗುವದು, ಬರ್ಪ್ರದೆಂಬುದರ್ಥಂ.
3
> | ಆ
ಆ. -ತಔ
೮೦೬೭
€15]
ಉವಾದಿಗಳ್, 7೫೫ IMPERATIVE AFFIXES.
ಏಚಾರಂ.
ಅಲ್ಲಿ, ಮಾಡು, ಕರಣೇ (293) ಎಂದು, ಧಾತುವಿರೆ, ಪ್ರಥಮಪುರುಷದೇಕವಚನ ಬಹುವ
ಜನಂಗಳ್ಳೆ--ಅವಂ ಮಾಡುಗೆ, ಅವರ್ ಮಾಡುಗೆ; ಅವಂ ಮಾಲಿ, ಅವರ್ ಮಾಲಿತ್ತಿ ಎಂದಾ
ಯ್ತು. ಮಧ್ಯ್ಯಮಪುರುಷದೇಕಬಹುವಚನಕ್ಕೆ.-ನೀಂ ಮಾಡು! ನೀವೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡಿಂ! ಎಂದಾಯ್ತು.
ಉತ್ತಮಪುರುಷದೇಶವಚನಕ್ಕೆ ಪೇಳೆಲಿಲ್ಲಾಗಿ, ಬಹುವಚನಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯಂತಿಗೆ ಬರ್ಪ ವಕಾ
ರದ ಮೇಲೆ ಅಂ ಎಂಬುದು ಪತ್ತಿ-ಆವೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡುವಂ! ಎಂದು, ಆಯ್ತು. ಏಕವಜನಕ್ಕೆ
ಹ್ಯ್ಯಾಂಗೆಂದೊಡೆ- -ಭವಿಷ್ಯಂತಿಯ ವಕಾರದ ಮೇಲೆ ಎನ್ ಎಂಬುದು ಪತ್ತಿದಂತೆ ಆನ್ ಮಾಡು
ವೆಂ ಎಂದಪ್ಪುದಾಗಿ ಪೇಳಲಿಲ್ಲೆಂದಬೀವುದು.
ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ- || ಆಶೀರ್ವಿಧಿನಿಮಂತ್ರ ಣಾಮಂತ್ರ ಣಾಥಧ್ಕೇಷಣಸಂಪ್ರಶ್ನಪ್ರೇಷಣವಿ
ಜ್ಞಾಪನಾಜ್ಯಾಪನಪ್ರಾರ್ಥನೇ-ಗೆತ್ || 4,1೩4 | ಆಶೀರಾದಿವಿವಕ್ಷಾಯಾಂ ಧಾತೋಃ ಪರಯೋರ್
ಜತ ವ್ ಇತ್ಯೇತಯೋರ್ ಗೆದ್ ಇತ್ಯಾದೇಶೋ ಭವತಿ | ಮ ಆಶೀರಾದಿವಿವಕ್ಷೆ ಯಲ್ಲಿ
ಧಾತುವಿನತ್ತಣಿಂ ಪರಂಗಳಾದ ಅಮ್ ಅರ್ ಎಂಬಿವರ್ಕೆ ಗೆತ್(ಗೆ) ಎಂಬಾದೇಶಂ ಚ
ತಕಾರಂ ಇತ್ತು, ಗೆ ಎಂದು ಉಳಿವುದು--ಅವಂ ಮಾಡುಗೆ; ಅವರ್ಮಾಡುಗೆ.
| ಅಯಿರೋಪಶ್ರೋದುಃ || 4, 25 || ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುವಿನತ್ತಣಿಂ ಪರಂಗಳಾದ ಅಮ್
ಅರ್ ಎಂಬವರ್ಕಂ ಅಯ್ ಇರ್ ಎಂಬಿವರ್ಕಂ ಉದು ಎಂಬಾದೇಶಂ ಬರ್ಪ್ರದು, ಆಶೀರಾದಿವಿಷ
ಯದಲ್ಲಿ-ಅವಂ ಮಾಯ್ಬಿದು, ಅವರ್ಮಾಯ್ಕುದ್ದು; ನೀಂ ಮಾಯ್ಬಿದು, ನೀವೆಲ್ಲರ್ ಮಾಯ್ಕಿದು.
ಮಾಡುವುದು ಎಂದುಂ ವಿಕಲ್ಪಂ.
| ಅಯೋಲೋಪ್ೌ || 4೩, 27 | ಧಾತೋಃ ಪ ರಸ್ಕ್ಯ ಅಯಃ | ಅಕಾಶೋ ಲೋಪಶ್ಚಾದೇ
ಶೌಭವತ ಆಶೀರಾದಿವಿಷಯೇ || ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುವಿನತ್ತಣಿಂ ಪರದ ಅಯ್ ಎಂಬುದರ್ಕೆ ಅ
ಕಾರಾದೇಶಮುಂ ಲೋಪಮುಮಕು ಸಿಂ ನೀ ಮಾಡ! ನೀಂ ಮಾಡು!
| ಇರ ಇಮ್ || 4,26 | ಧಾತೋಃ ಪ ಸ್ಫ ಇರ ಇಮ್ ಇತ್ಯಾದೇಶೋ ಭವತ್ಯಾಶೀರಾ
ದಿವಿಷಯೇ || ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುವಿನತ್ತಣಿಂ ಪರದ ಇರ್ ಎಂಬುದರ್ಕೆ ಇಮ್ ವಂಬಾದೇಶಮ
ಕ್ತುಂ ಆಶೀರಾದಿವಿಷಯದಲ್ಲಿ-ನೀವೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡಿಂ! ಗುರುಗಳಿರಾ, ಮುದದಿನೆಮಗೆ ಬೆಸಸಿಮಾ
ಕಥೆಯಂ! ಶಿವ ಸುಖಮಂ ಮಾಡಿಮೆಮಗೆ!
| ಎನೋ ವೆನ್ || 4, 80 | ಧಾತೋಃ ಪರಸ್ಪ ಸ ಎನ್ಪ್ರತ್ಯಯಸ್ಯ ವೆನ್ ಇತ್ಯಾದೇಶೋ
ಭವತಿ | ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುವಿನತ್ನಣಿಂ ಪರ ಎನ್ ಟಾ ವೆನ್ ಎಂಬಾದೇಶಂ ಬರ್ಪುದು,
ಆಶೀರಾದಿವಿಷಯದಲ್ಲಿ-ಆನಿದಂ ಮಾಲಕಿ! ಆಂ ಶಿವನಂ ಪೂಜಿಸುವೆಂ!
| ಎವೋರ್ವಂ || ೩, 29 | ಡ್ ಪರಸ್ಕ ಎವುಪ್ರತ್ಯಯಸ್ಯ ವಮ್ ಇತ್ಯಾದೇಶೋ
ಭವತಿ ಆಶೀರಾದಿವಿಷಯೇ || ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುವಿನತ್ತಣಿಂ ಪರದ ಎವು ಎಂಬುದರ್ಕೆ ವಮ್
-ಎಂಬಾದೇಶಂ ಬರ್ಪುದು ಆಶೀರಾದಿವಿಷಯದಲ್ಲಿ-ಆಮೆಲ್ಪರೀಗಳೆಶ್ರಮೇಧವಂ ಮಾಡುವಂ!
ಇಂತು ಪೇಳ್ದುದಾಗಿ ಆಶೀರ್ನಿಧಿಗಳಾದಿಯಾದುವಬೆಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮೈಕವಚನಂ--ಆತಂ ಮಾ
ಡುಗೆ, ಆತಂ ಮಾರ್ಕ; ಆತಂ ಮಾಡುವದು, ಆತಂ ಮಾಯ್ಕುದು.
979 5 ಅ. 5. ೮೫. ಉವಾದಿಗಳ್, 7೫೫ IMPERATIVE AFFIXES.
ಬಹುವಚನಂ-ಅವರ್ ಮಾಡುಗೆ, ಮಾರಿಕ್ಕಿ; ಅವರ್ ಮಾಡುವದು, ಮಾಟಯ್ಬಿದು.
ಮಧ್ಯೆ ಮೈಕವಚನಂ- ನೀಂ ಮಾಡ! ನೀಂ ಮಾಡು! ಮಾಡುವದು! ಮಾಯ್ಬಿದು!
ಬಹುವಚನಂ-ನೀನೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡುವದು! ಮಾಯ್ಬಿದು! ಮಾಡಿಂ!
ಉತ್ತಮಪುರುಷೈಕವಚನಂ--ಆಂ ಮಾಡುವೆಂ! ಮಾರಿಕೆಂ!
ಬಹುವಚನಂ--ಆವೆಲ್ಲರ್ ಮಾಡುವಂ! ಮಾಲ್ಟಿಂ! ಎಂದಿಂತಬೌವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಧಾತುಸ್ಪರೂಪದಿ ಮಧ್ಯಮಪುರುಪದೇಕವಚನು ವಿಧ್ಯರ್ಥಮಾಗಿ ಪರಣ
ಮಿಸುಗುಂ; ಇರ್ ಅಂಬ ಧಾತುಪೊಂದರ್ಕಮುತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ವಿಧ ೈರ್ಥಂ ಕ್ರಿಯಾಸ
ಮಭಿಹಾರದೊಳವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಧಾತುಸ್ತ ರೂಪಕ್ಕೆ-ನುಡಿ! ನುಡಿಯೆ ಮಿಗೆ ಬೆಳ್ಳುದು ಬೆಳ್ಳುದು! ಪಾಡೆಲೆ
ತುಂಬಿ! ಬಗ್ಗಿಸೆಲೆ ಕೋಗಿಲೆ! ತೀಡೆಲೆ ಗಂಧವಾಹ (. 8. 125)! ಹರಿ, ಕೇಳ್! ಧೂ
ಮಪತಾಕ, ಕೇಳ್! ನಿರುತಿ, ಕೇಳ್!
ವಾಯಸದಂತೆ ನೋಡು ಕಪಿಯುತಿರೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮೆಟ್ಟು ತಚ್ಚ ಪಾ
ಪಾಯೆದಡಂಗು ನಿಲ್ ಭ್ರಮರಿವೊಲ್ ಭ್ರಮಿಯಾತಿರೆ ಬೆಚ್ಚ ರಾಗು ಖ
ಡ್ಗಾ ಯುಧಚಾಮರಮೈೊಳೆವಮಿಂಚನೆ ಪೊತ್ತಿರೆ ಬೀಸು ನೀಂ ಖಳ
ನ್ಯಾಯದಿನೆಲ್ಲಮಂ ನೆಜತಿಯೆ ಕಲ್ಲುಪಡೇಶಕನಾಗು ಲೋಕದೊಳ್ |
ಉತ್ಸುಅಮಾಠಿಕಾವ್ರೂತ್ತೆಂ || 3
ರ್ಗ -ಣರು ಮರುಳೆ ಶುಪ್ಶವೈಯಾಕರಣಂಗಂ!
ಕ್ರಿಯಾಸಮಭಿಹಾರದ ವಿಧಿಗೆ. ಬೇಡ! ಬೇಡೆಂದು, ಬಿಡಿಸಿದಂ.
ಕೊಳ್ಳೊಳ್ಳಂದೊಡನೊಡನೆಯ
ತುಳ್ಳುವ ಯುವತಿಯರ ಕರಪರಿಚ್ಚು ತ ಸಲಿಲಂ |
ಗಳ್ಳೂಳೆಬಿಡಿಕೆದರುವ ಕೆಂ
ಜಳ್ಳದಿನಾಡುದು ಸರೋವರಂಕಪಿತಜಳಂ || ಕಂದಂ |
ನಡೆನಡೆಯೆಂದು ನಡೆದುದೊ ಪಡೆದಚ್ಚರಿಯಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
By the Atix ಇ ಧಾತುಗಿಸು ಕನ್ನಡಕ್ಕಾ
ಸು such verbs are ಹೇತುವಿನೊಳ್ ಸ್ಪಪರಕರ್ರವೊಳ್ ಸಂಸ್ಕೃತದಾ |
formed of Canarese
©
1) 4times: — Yl ದಾ ಚಿದ | ಭಟ್ಟರ | ಎಂ ರು | wl ಎಲ್ಟುದ | ಲದ |
ಇಸು THE AFFIX ISU. 278
7908 85. 69 ಧಾತುಗನೇಶಾಕ್ಷರಕಿಸು
ಗ ಜಾತಂ ನಿಜಕರ್ತ್ರವೊಳ್ ಪ್ರಯೋಜನದೆಡೆಯೊಳ್ ॥ 231 1
causes something
to happen (ಹೇತು, cf. §. 228), or as show merely the Subject’s own action (or experiencing,
ಸಿ ಯಂಕತ್ಸ ಕಂ), or as indicate that tho Subject causes something to be done dy another (ಪರ
ಕರ್ತ್ಮಕಂ, ಅನ್ಯು-.) ಭನ್ಸು-). Sanskrt Polysyllables also serve for the formation of verbs with ಇಸು |
which show merely the Subject’s own action, or which, like Canarese words of the same for-
mation, refer 10 the Subject’s professional occupation (? ಪ್ರಯೋಜನವನಸ್ಸು, 8. 284). (68 8. 54).
ಪದಜೆೇದಂ.
ಲ
ಧಾತುಗೆ ಇಸು ಕನ್ನಃ ಡಕ್ಕೆ ಆ ಹೇತುವಿನೊಳ್ ಸ್ವಪರಕರ್ತ್ಯವೊಳ್, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆ ಧಾತುಗೆ
ಅನೇಕಾಕ್ಷ ರಣೆ ಇಸು ಹ ನಿಜಕತ ರ್ಯ್ಯವೊಳ್ ಪ್ರ ಪ್ರಯೋಜನದ ಎಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಕನ್ನ! ಡಕ್ಕೆ ಧಾತುಗೆ ಆ ಹೇತುವಿನೊಳ್ ಸ ಸ್ವಪರಕರ್ತ್ನೃವೊಳ್ ಇಸು ಜಾತಂ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆ
ಧಾತುಗೆ ಅನೇಕಾಕ್ಷರಕೆ ನಿಜಕರ್ತೃವೊಳ್ ಪ್ರ ರಯೋಜನದ ಎಡೆಯೊಳ್ ಇನು.
ಟು,
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ =ಕನ್ನಡವಾದ; ಧಾತುರ್ಗೆ ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ಆ ಹೇತುವಿನೊಳ್=ಆ ಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಲ್ಲಿ; ಸ್ವಪರ
ಕರ್ತ್ನೃವೊರ್ಳ್ 5ಸಶತ್ತ್ಯಪಪರಕರ್ಯವಿನ್ಲ ಇಸು-ಅಿಸುಪ್ರ ತ್ಭಯಂ; ಜಾತೆಂ-ಹುಟ್ಟುವದು; ಸಂಸ್ಕ
ತದ=ಸಕ್ಕದದ; ಆ ಧಾತುಗ-ಆ ಧಾತುಗಳ; ಅನೇಕಾಶ್ಟ ರಕೆಬಹುವರ್ಣಕೆ ಕ; ನಿಜಕರ್ತ್ಯವೂಳತಿ
ಸ್ವಕರ್ತ್ಯವಿನಲ್ಲಿ; ಪ್ರಯೋಜನದೆಜೆಯೊಳ- ಪ್ರ ದ್ ಫನಿವಿಸತಿ ಮ ಪ್ರತ್ಯ
ಯಂ ಹುಟ್ಟು ವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕನ್ನ] ಡದ ಥಾತುವಿಂಗೆ ಹೇತುವಿನೊಳಂ ಸು ಯಂಕರ್ತ್ರಕಪರಕತ್ರ ೯ಕದೊಳಂ ಇ
ಸುವಕ್ಕು ಸಂಸ್ಕೃತದನೇಕಾಕ್ಷರಧಾತುಗೆ ಸ್ಹಯಂಕರ್ತ್ರವಿನೊಳಿಸುವಕ್ಕುಂ; ಪ್ರಯೋ
ಜನವಸ್ತ,ಪಿನೆಸತ್ಟತ ೯ವಿವಕ್ಷೆಯಾಗೆ, ಇಸುವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಹೇತುಗೆ-ಮಾತಿ ನಗಿಸಿದ; ಮ್ಹಗಗಣಮಂ ಪೋದ ಪೆಬ್ರ ಪಂ ಕಾಣ್ನಿದಂ.
ಸ್ಹಯಂಕರ್ತ್ರವಿವಕ್ಷಯಾಗೆ...ನಿಟ್ಟ ಸಸಿದಂ (748) ತುಟ್ಟಿ ಸಿದಂ' (749) ಪು ತಾಹು
ಶಿವಡೆದನಲನುತೆ ಮಿಗೆ ದಳ್ಳಿ ನಿದಂ.
ಅನ್ಸಕರ್ತ್ರಗೆ- ನುಡಿಯಿಸಿದೂ, ಮುಡಿಯಿಸಿದಂ; ಕಡಿಯಿಸಿದಂ (807 ಈ
ಏಕಾಕ್ಚರದೊಳ್ ಅನ್ಯಕತ್ತ ೯ಗೆ-ಈಂಯಿಸಿದಂ; ಕೇಯಿಸಿದಂ; ನೋಯಿಸಿದಂ;
ಜಗುನೆಯ ತಡಿಯಲ್ಲಿ ತುರುಗಳಂ ಮೇಯಿಸಿದಂ.
974 5ಅ. 508. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ ಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಸಂಸ್ಕತಭಾತುಖನ ನ್ವ ಸ್ಹಯಂಕ್ಟತ ೯ಗೆ _ಖಂಡಿಸಿದಂ, ಖಂಡಿಸಿದಪಂ. --ಭಿನ್ನ ಕತ ರ್ತ್ರವಿ
ನೊಳಿಸುವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತು ಖಿಂಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ; ಮುದ್ರಿಸಿದ.
ಕನ್ನ] ಡಕ್ಕೆ --ಪೊಂಗಿಸಿದಂ; ಸೊಪ್ಪ ಸಿದಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ನೆಗಬ್ರ್ದ ರೇಘಜಲಟನಾಂ
The ವ of the Fu- 0
ture 19159 (8. 21 ತೆಗಾಂತಸಾಂತೋತ್ತದಿದಿರ ವತ್ಚಂ ಪತ್ಚಂ |
when preceded by
5 (೯), ಉಲ್ (೯), ಪ್ರಗುಗುಂ ದ್ವಿತ್ವಂ ಮೋಲ್ ಸ ಸುಗು
ಗ ಲೋಪೋತಿ, ನಾಂತಣಂತಂ ಬತ್ತಂ | 232 |
nN, 8 and ಭ್ರ be=
comes ಪೃ and this ಪ may be doubled (cf. Ss. 160; 184; 233). Under such circumstances A and
ಧಿ (cf. 8. 228) must be elided. The © preceded by ಈ (as an exception) and 8 becomes ಬ.
ಪದಜೆ ದಂ
ಹ
ನೆಗಟ್ದು ರ್ದ ರೇಫಖಿಲಿನಾಂತಗಾಂತೆಸಾಂತೋತ್ಸದ ಇದಿರ ವತ್ವಂ ಪತ್ಚಂ; ಪ್ರಗುಗುಂ
ದ್ವಿತ್ವಂ ಮೇಣ್; ಸುಗುಯುಗಕ್ಕೆ ಲೋಸಪೋಕ್ತಿ; ನಾಂತಣಾಂತಂ ಬತ್ತಂ.
ಅನ್ವಯ.
ನೆಗಟಿರ್ದ ರೇಫಟಿಲಿನಾಂತೆಗಾಂತೆಸಾಂತೋತ್ವದ ಇದಿರ ವತ್ವೆಂ ಪತ್ರಂ; ಮೇಣ್ ದ್ರಿತ್ವಂ
ಪುಗುಗುಂ; ಸುಗುಯುಗಕ್ಕೆ ಲೋಪೋತಿ; ನಾಂತಣಾಂತಂ ಬತ್ವಂ.
ಟೀಕು.
ನೆಗಲ್ಸರ್ದ-ಪ್ರಸಿದ್ದಿವಿಡಿದಿರ್ದ್ವ; ರೇಘಾರೇಫೆಯ; ಉಲಿಕಾರದ; (ಕಾರದ; ನಾಂ
ತ-ನಕಾರಾಂತೆದ; ಗಾಂತ-ಗಕಾರಾಂತದ; ಸಾಂತ-ಸಕಾರಾಂತದ; ಓತ್ತರ್ದಓಿಕಾರದ; ಇದಿರಾ
ಮುಂದಣ; ವತ್ತ ತ್ರಂಭವಿಷ್ಯಂತಿಯ ವಕಾರಂ; ಪತ್ರಂ-ಪಕಾರವಪ್ಪುದು; ಮೇರ್ಣವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ;
ದ್ವಿತ್ತಂಇದ್ವಿರ್ಭಾನಂ; ಪುಗುಗುಂ-ಪ್ರವೇಶವಾಗುವದು; ಸುಗುಯುಗಕ್ಕೆ-ಸುಕಾರ ಗುಕಾರಂಗಳ್ಳೆ;
ಲೋಪೋಕ್ಕಿಎಲೋಪದ ವಾಕ್ಯುಂ ಬರ್ಪುದು; ನಾಂತಣಾಂತೆಂ-ನಕಾರಾಂತ ಣಕಾರಾಂತವಾಗೆ;
ಬತ್ಸಂ-ವಕಾರಂ ಬಕಾರಮಸ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ರೇಫೆಆಕಾರಬಕಾರನಕಾರಗಕಾರಸಕಾರಓಕಾರಾಂತದ ಧಾತುವಿನ ಪರದ ಭ
ಖಪ್ನಂತಿಯ ವಕಾರಕ್ಷೆ ಪಕಾರಮಕ್ಸುಂ; ಅದರ್ಕೆ ವಿಕಲದಿಂ ಧಿತಮುಮಕುಂ; ಗಾಂ
ಗ್ರ ಥೆ ಸ ರ್ರ್ ಇಷ ಸ್ರ
1) ಶಿಭಲತ್ಸಿಂ.
ಆಗಮೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, AUGMENT AND SUBSTITUTION. 25
ತಸಾಂತಧಾತುವಿನ ಕಡೆಗೆಲ್ಲಿಯುಂ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ; ನಾಂತಣಣಾಂತಂಗಳ ಪರದ
ವತ್ಸಕ್ಕೆ ಬತ್ತೆಮಕ್ಸುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ರೇಫಕ್ಕೆ--ಕೂರ್ಪಂ, ಬರ್ಪಂ, ತರ್ಪಂ, ಇರ್ಪಂ; ಆ ಪ್ರರದೊಳಿರ್ಪನಿನಕುಲ
ದೀಪಂ.
ಅಕಾರಕ್ಕೆ -ಆರ್ಪಂ, ತೋರ್ಪಂ, ಮಾರ್ಪಂ. (08 8s. 42; 66; 188).
ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗಭ್ಬಿಂ, ಕೇಂ.
ಡಕಾರಕ್ಕಾದೇಶಮಾದ ಅಕಾರಕ್ಕಿ-ಬೆಗಂಲ್ಪಿಂ, ಬಿಸುಬ್ಬಂ, ನೋಲ್ಬಂ, ಬೇಲ್ಬಂ,
ಮಾಲ್ಬಂ.
ನಕಾರಕ್ಕೆ-ಆಂಪಂ, ನೋಂಪಂ, ಸೇಂಪಂ; ಮಲೆದುನರನೊಳಾಂಪಂ,
ಗಾಂತಕ್ಕೆ..ಪೋಪು, ತಾಪಂ, ತೂಪಂ, ಮಿರುಪು, ಮಿರುಪ ಕಣ್ಣುರಿ.
ಸಾಂತಕ್ಕೆ.._ತರಿಪಂ, ಬರಿಪಂ, ಇರಿಪು, ಬೆಸಪಂ, ಕಾಪು; ನಿನ್ನೊಡನೊಂದು
ಭಾಗಮಂ ಬರಿಪುದು.
ಓಕಾರಕ್ಕೆ--ಓಪಂ.
ದ್ದಿತ್ತ ಕೈ.-ತೊಳಪ್ಪ ೨; ಬೆಳಪುಂ; ಉದಯಿಪ್ಪಂ.
ಗಕಾರ ಸಕಾರಂಗಳ ಲೋಪಕ್ಕೆ-ಪೋಷಪು, ತಾಪಂ, ಮಿರುಪಂ;-ತರಿಪಂ, ಬ
ರಿಪ, ಇರಿಪಂ.
ಬಕಾರಕ್ಕೆ--ನಾಂಬಂ, ಖಂಬಂ, ತಿಂಬಂ; ಆದು ಪಣ್ಣ ದು ಪೋಗು ನೀನುಮಾ
ವ ಸೆ ಪ್ಪ |
ನುಂ ತಿಂಬಂ ಉಣ್ಬಂ, ಕಾಣ್ಬಂ, ಪೂಣ್ಬಂ
ಸೂತ್ರಂ.
© ದಪದ ಪಕಾರಕು ಸುಂ
Also the Sin ರ್
ಡಪ (॥ 1: ೫: ದಿಪುದು ವಿಕಲ್ಪದೆ ಬುಧರ್ಕಳಿಂ ದ್ವಿತ್ತ್ರಂ ಸಂ |
the Present, S. 221)
may bedoubled. — ದಿಪುದು ನಕಾರಂ ನೋಧಾ
The two roots ನೋ ಜು ಸ
i ತುಪರದೊಳಾ ದದಪಮೊದವೆ ನೋಗಂ ಹ್ರಸ್ತಂ 1288.
5. 5. 226), when followed by ದ (the afflx for the Past, 8. 221) or ದಪ insert ©, and become short
(cf. 8. 240).
ಪದಜೆ ದಂ.
ದಪದ ಪಕಾರಕ್ಕಂ ಸಂದಿಪುದು ವಿಕಲ್ಪದೆ ಬುಧರ್ಕಳಿಂ ದ್ವಿತ್ವಂ. ಸಂದಿಪುದು ನಕಾರಂ, ನೋ
ಧಾತುಪರದೊಳ್ ಆ ದದಪಂ ಒದವೆ; ನೋಗಂ ಹ್ರಸ್ತಂ.
85*
2760 5ಅ. 501. . ಅಲ್, PERMISSIVE IMPERATIVE; INFINITIVE.
ಅನ್ಚೆಯಂ.
ದಪದ ಪಕಾರಕ್ಕಂ ಬುಧರ್ಕಳಿಂ ದ್ರಿತ್ವೆಂ ವಿಕಲ್ಪದೆ ಸಂದಿಪುದು. ನೋಧಾತುಪರದೊಳ್ ಆ
ದದಪಂ ಒದವೆ, ನಕಾರಂ ಸಂದಿಪುದು; ನೋಗಂ ಹ್ರಸ್ತ್ರಂ.
ಟೀಣು,
ಪರ್ದದಪಕಾರದ; ಪಕಾರಕ್ಕಂ-ಪತ್ವಕ್ವ ೦; ಬುಧರ್ಕಳಿಂ-ವಿದ್ರಾಂಸರಿಂದೆ; ದ್ವಿತ್ರಂ-ದ್ವಿರ್ಭಾ
ವಂ; ವಿಕಲ್ಪ ದೆ-ವಿಕಲ್ಪ ದಿಂದೆ; ಬಿಪುಳ ಬ ಅಜ ತೋರಾ 1 ಎಂಬ
ಧಾತುವಿನ ಪರದಲ್ಲಿ; ಆ ದದಪಂ-ಆ ದಕಾರ ದಪಕಾರಂಗಳ್; ಒದವೆ-ಪ್ರಾಶ್ಶಿಸೆ; ನಕಾರಂಣ
ನಕಾರಾಗಮಂ; ಸಂದಿಪುದು-ಬರ್ಪದು; ನೋಗಂ-ನೋ ಎಂಬುದರ್ಕಂ; ಪ್ರಸ್ತ ಪ್ರಸ್ತಂ ಬ
ರ್ಪ್ರ ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಖಿಕಲ್ಪದಿಂ ದಪದ ಪಕಾರಕ್ಕಂ ದ್ವಿತ್ಸಮತ್ಕುಂ. ದ ದಪಂಗಳೊದವೆ ನೋಧಾ
ಬಿನ ಪರದೊಳ್ ನಕಾರಮುಂ ನೋಗೆಹ್ರ ಹ ನುಮ್ ಆಕ್ಕುಂ. ಸಮುಚ್ಚಯದಿಂ
ps ಎಂಬ ಧಾತುಗಮಂತೆ.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ಥ್ಲಿತ್ತವಿಕಲ್ರ್ಪ ಕೈ-ಬರೆದಪು, ಬರೆದಪ್ಪಂ; ಕರೆದಪಂ, ಕರೆದಪ್ಪಂ; ನಿಲಿಸಿದಪಂ, ನಿ
ಅಿಸಿದಪ್ರಂ; ಇಆ”ದಪು, ಇಜ”ದಪುಂ.
ನೋಬೇದಾತುಗಳೆ-ನೊಂದಂ, ನೊಂದಪಂ; ಬೆಂದಂ, ಬೆದಪಂ.
ಳಾತ್ರಲ.
When a prohibi- ಸತತಂ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ
೪೬. (ಪ್ರತಿನೇಳಂ) ಪ್ರತಿಷ್ಠೇಧದ ವಿಧಿಯೊಳಂ ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತಾ, |
existed and is
changed into an ಶ್ರಿತಹೇತುಕ್ರಿ ಯೆಯೊಳಮ
order or permission ನ್ಹಿತಮಲೈಿ ಯೆ ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಮಪ್ರೆಡೆಗಳೂಳಂ | 284 |
(ವಿಧಿ, i 6. in the
Permissive Imperative) ಅಲಿ (in oR form of S4೧, ef. 8. 229) 18 used.) (cf. about ಅಲಿ 8s.
61; 70; 119; 121). — Further ಅಲಿ is used before words expressing usefulness or fitness for, and
also to make an action the object of an action, i. e. in the Infinitive (ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ. About the
Infinitive with ಅಲಿ see 8. 249).
1) In the Canarese of the present day the form is ಅಲಿ for the Singular and Plural. (The
88th 800/೩ of the 4th 7860೩ (cf. Ss. 83 seq.) of the ಶಬ್ದಾ ನುಶಾಸನ೦ has an Go just in the
same sense as that of the Infinitive ©; it says: || ಪಾ ಪ್ರಾಕ್ಸ ) ಯೋಗೇಟಾವಿಕಶಾ8 || ಅವಿಕ್ಸ ಶಾದಿಮಃ
ಪ್ರಾ ಗಳ್ಲೂಭವತಿ ಚ ಬೇಡೆಂಬೇಡ ಇತ್ಯುನಯೋಃ ಪ್ರಯೋಗೇ ಅಪ್ರಯೋಗೇ ಚ ನಿಪಯೆ || Examples: ಪೆಂಡಿರಂ ನಂ
ಬಲಿಂ ಜೇಡಂ | ನಂಬಲಿಂ ಜೇಡ | ಸಂಬಲಿಂ | ಅಕಾರ್ಯಮಂ ಮಾಡಲಿಂ ಬೇಡಂ | ಮಾಡಲಿಂ | ಅವಿಕ್ಫ್ ಶಾದಿ
ತಿಕಿಂ || ನೋಡಲಿ ಜೇಡ | to; t uses ಅಈ for the Permissive Imper., 8. 87.
ಅಲ್ವ, PERMISSIVE IMPERATIVE; INFINITIVE.
ಪದಚ್ಛೇದಂ,
ಸತತಂ ಮಧ್ಯೆ ಮಸುರುಷಪ್ರತಿಷನೇಧದ ವಿಧಿಯೊಳಂ ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತಾ ಶ್ರಿತಹೇತುಕ್ರಿಯೆ
ಯೊಳಂ ಅನ್ವಿತಂ ಅಲ್ ಕ್ರಿಯೆ ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಅಪ್ಪ ಎಡೆಗಳೊಳೆಂ.
ಅನ್ನೇಯೆಂ.
ಸತತಂ ಮಧ್ಯ್ಯಮಪುರುಷಪ್ರತಿಷೇಧದ ವಿಧಿಯೊಳಂ ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತಾ ಶ್ರಿತಹೇತುಕ್ರಿಯೆ
ಯೊಳಂ ಕ್ರಿಯೆ ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಅಫ್ಸೆಡೆಗಳೊಳಂ ಅಲ್ ಅನ್ರಿತೆಂ.
ಟೀಕ್.
ಸತತಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಮಧ್ಯಮಪುರುಷ-ಮಧ್ಯಮಪುರುಷದ; ಪ್ರತಿಷೇಧದ-ಪ್ರತಿಷೇಧಾ
ರ್ಥದ; ವಿಧಿಯೊಳಂಇವಿಧಿಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತು-ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ; ಆಶ್ರಿತ
ಆಶ್ರಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ; ಹೇತುಕ್ರಿಯೆಯೊಳಂ-ಕಾರಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಕ್ರಿಯೊಕ್ರಿಯೆ; ತಾಂ-ತಾಂ;
ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಂ-ಕ್ರಿಯಾಪ್ರಯೋಜನಂ; ಅಸ್ಪೆಡೆಗಳೊಳಂ-ಆಗುವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಅರ್ಲ್ಅಲ್ಲೆಂಬು
ದು; ಅನ್ಚಿತಂ-ಕೂಡಲ್ಪಡುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಃ ಮಧ್ಯಮಪುರುಪಪ್ರತಿಪೇಧದ ಕ್ರಿಯೆ ವಿಧ್ಯರ್ಥಮಾದಲ್ಲಿಯುು ಪ್ರಯೋಜ
ನವಸ್ತುವಿಂಗೆ ನಿಮಿತ್ರಮಪ್ಪ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳಂ ಕ್ರಿಯೆ ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಮಂ ಪೇಲ್ಟೆಡೆ
ಯೊಳಂ ಅಲ್ ಆಕ್ಯುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವಿಧ್ಯರ್ಥಮಾದಲ್ಲಿ-ಉಸುರಲಿಂ; ಸಾರಲಿಂ (ಬಲ್ಲೆರೆಯನೆದುದೆ ಮಾತು)
ಯನಾಖಲಿಂ; ಬಳಿದಂ ಗೆಯ್ಯಲಿಮಾಗಳಮೊಲ, ಆರಯ್ತಾ ರುಂ ಸಾರಲಿಂ.
ವಿಧ್ಯರ್ಥಮಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಪೇಧಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ಅಲ್ ಆಕ್ಕುಂ [ವಿಧಿ ಬಾರದಲ್ಲಿ
ಯುಂ]? .ಪೆಖತೊಂದನಣಂಬಗೆಯಲ್ ಗಡ ನಿನಗೆ ಸುಮತಿ ಬೇಲಾ ಬೇಲಿ
[ಬನದಲ್ಲಿ ಪುಗಲ್ ಪುಗಲೆಂಬ ಗಂಡುಗೋಗಿಲೆ].
ಪ್ರಯೋಜನವಸ್ತುಕ್ರಿಯೆಗೆ...ತಂ'ಯಲ್ಕಕ್ಕಳವರ್ಶಿಗಳ್ಳೆ [-ಕೃಧಳವ-॥. A.]
ಬಿಡದೀಯಲ್ಲಕ್ಕ ಸಂಪತ್ತಿ; ಮಾತಖ'ಯಲ್ಕಕ್ಕ ಯಿವೇಶಂ.
ತ್ರಿಯೆಗೆ--ಗೆಲಲ್ಬಂದಂ; ಮುತ್ತಲ್ಲೇಲಂ; ಈಯಲ್ಬಂದತ್ತು ಕಲ್ಪಾಂಖಪನಭಿಮ
ತಂ (-ತವಂ). |
ಮಾರಾ ಬಾ ಪವ ತ NUNS
1) M. B. has here nothing to introduce the example. The second sentence in brackets is
in M, B. and in one of our own Manuscripts.
ಇಡ ೪ ಕಲ 506. ಅಲಲ್ಯ, SUBSTITUTES FOR AL.
ಬು
ಹೊತ್ರಂ.
ಸಂದಿಪುದಲ್ಲಿನ ಪರದೊಳ್
In the last two
i ಬಂದು ಕೆಕಾರಮುಮದೊರ್ಮೆ ವೈಕಲ್ಪಿಕದಿ |
the Dative of ಅ ೫
(ಅಲ್ವಿ) may be used, ಸಂದಿಪುದಲ್ಲಂ ಲೋಪ
೫ ಟಂ ೪ ಶಂ 6೫” ಬಂದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇಧವಿಧಿಯನೊದವದ ಪಕ್ಷಂ || 385 |
ped.
ಪಾಢಭ್ರನಡಿ
ಸಂದಿಪ್ರದು ಅಲ್ವಿನ ಪರದೊಳ್ ಬಂದು ಕೆಕಾರಮುಂ ಅದು ಒರ್ಮೆ, ವೈಕಲ್ಪಿಕದಿಂ ಸಂದಿ
ಪುದು ಅಲ್ಲಂ (ಅಲ್ಲಂ) ಲೋಪಂ ಬಂದು, ಆ ಪ್ರತಿಷೇಧವಿಧಿಯಂ ಒದವದ ಪಕ್ಷಂ.
ಅನ್ನಯಂ,
ಆ ಪ್ರತಿಷೇಧವಿಧಿಯಂ ಒದವದ ಪ ಪಕ್ಷಂ ಅಲ್ವಿನ ಪರದೊಳ್ *ೆಕಾರಮುಂ ಅದು ಬರ್ಮೆ
ಬಂದು ಸಂದಿಪುದು, ವೈಕಳ್ಪಿಕದಿಂ ಅಲ್ಲಂ ಹಟ್ ಬಂದು ಸಂದಿಪುದು.
ಟೀಕು.
ಆ ಪ್ರತಿಷೇಧವಿಧಿಯಂ-ಆ ಮಧ್ಯೆಮಪುರುಷದ ಪ್ರ ತಿಷೇಧದ ವಿಧಿಯಂ; ಒದವದ ಪ ಪಕ್ಷ
ಪ್ರಾಪ್ತಿಸದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ; ಅಲ್ವಿ ನ=ಅಲ್ ಎಂಬುದಲಿ; ಪರದೊಳ್ಎಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ; ei
ಹೆಕಾರಮುಂ; re ಒರ್ಮೆ=ಒಂದು ಬಾರೆ; ಬಂದು-ಬಂದು; ಸಂದಿಪುಡು-ಸಂದಿಸುವ
ದು; ವೈಶಲ್ಸಿಕದಿಂ-ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ; ಅಲ್ಲಂ-ಅಲ್ ವಿಂಬುದಲಿ ಲಕಾರಕ್ಕಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ;
ಬಂದು ಸಂದಿಪುದು-ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪೇಥದ ವಿಧಿ ಪೊರ್ದ್ಡದೊಡಲುವಿನ ಮುಂದೊರ್ಮೆ ಕೆಕಾರವಕ್ಕುಂ; ಆ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕೆತಾರಕ್ಕೆ--ನುಡಿಯಲ್ಕೆ ಬಂದಂ; ಪೇಬಲೈೈ ಕೇಳೆ; ಬೇಡಲ್ಕೆ ಬಂದಂ; ಬಿತ್ತರಿಸ
ಲೈವೇಟ್್ ಸುರ್ವಣಸೋತ್ಸರಮಂ.
ಅಲುವಿನ ಲೋಪಕ್ಕೆ-ಉಡಲ್ಲೆ ಲ್ ಉಡವೇಲು್, ತರಲ್ಲೇಲ್, ತರವೇಲ.
ಸೂತ್ರ.
The Terminations ಪ್ರಶಿಷಾದ್ಯ ಮುತ್ತ ಯಿತ್ತಂ
for the Past (Ge- ಸ
೫೫೩, ವಿಶಿತಾವ್ಸೊಯ; ಮಶಿಮಂತರಿನೆಯ್ದೆ ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಗಾ |
ತೆರ್ಮನಾಮಂಗಳ್, PARTICIPLES.
86 00761881038, 5) ಯುತುಮುತ್ತುಮುತ್ತೆಯುತೆಯೆಂ
Participle ( ಭೂತಕಿ
ಹಕ) ದ್ರು ತಗುಳ್ಳುಂ ವರ್ತಮಾನವಿಹಿತಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ॥ 286 ॥
ಯೆ) are Mand ಇ N Ke,
(ef. 8, 221).— Remark: ಉ is joined to all monosyllabic roots (cf. 8, 241), and to roots with
final ೧೦ and ಎ; ೧೩ to roots with final ಉ (cf. 8. 280); ಉ or ೧೩ optionally to roots with final
consonants. The ಉ 18 added to the tense-affix ದ (6, 221). — The Terminations for the Present
Participle (ವರ್ತಮಾನಕ್ರಿಯೆ) ೩೪ ಉತುಂ, ಉತ್ಕುಂ, ಉತ್ತೆ, ಉತೆ. (Regarding tho so-called presont
and past ‘“Relative Participles” see 8. 73. In the Atharvavéda Pratis&khyam IV, 29 a Participle
is 081104 ಕರ್ಮನಾಮಂ),
ಪದಜೇದಂ.
೪
ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಂ ಉತ್ಪ್ರಂ ಅತ್ತಂ ಮತಿವಂತರಿಂ ಎಯ್ದೆ ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಗೆ; ಆ, ಉತುಂ ಉ
ತ್ತುಂ ಉತ್ತೆ ಉತೆ ಎಂದು, ತೆಗುಳ್ಳುಂ ವರ್ತಮಾನವಿಹಿತಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್.
ಅನಯ ೦,
ಮತಿವಂತರಿಂ ಎಯ್ದೆ ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉತ್ಪಂ ಇತ್ನಂ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಂ; ವರ್ತಮಾನವಿ
ಹಿತಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ಆ, ಉತುಂ ಉತ್ತುಂ ಉತ್ತೆ ಉತೆ ಎಂದು, ತಗುಳ್ಗುಂ.
ಟೀತು,
ಮತಿವಂತರಿಂ-ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಂದೆ; ಎಯ್ದೆ-ಜಚನ್ನಾಗಿ; ಪೂರ್ವಕಾಲಕ್ತಿಯೆಗೆ-ಮೊದಲ ಕಾಲ
ದ ಕ್ರಯೆಗೆ; ಉತ್ಸಂ-ಉಕಾರಂ; ಇತ್ವಂಇಕಾರೆಂ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯಂ-ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವದು; ವ
ರ್ತಮಾನಾವರ್ತಮಾನಕಾಲದಲ್ಲಿ; ವಿಹಿತಾ ಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿ; ಕ್ರಿಯೆಯೊರ್ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ; ಆಯು
ತುಂ-ಆ ಉತುಂ ಎಂದು; ಉತ್ತುಂ-ಉತ್ತುಂ ಎಂದು; ಉತ್ತೈಇಉತ್ತೆ ಎಂದು; ಉತೆೊಉತೆ ಎಂ
ದು; ತೆಗುಳ್ಳುಂ-ಎಯ್ದು ವದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಈ (6. 8. 226), ಓ (6. 8, 226), ಕಾ (೬. 8. 226), ಕೇ (೩ 8. 226), ಕೇ (6. 8. 226),
ನೋ (8. 288), ಪೂ (4. 8. ೩26), ಬೇ (8. 238; 8. 8. 226), ಬಾ (೬. 6. 226) ಎಂಬೇಕಾಕ್ಷರ
ಧಾತುಗಳ್ಗಂ ಇಕಾರಾಂತೆಂಗಳ್ಳಂ ಎಕಾರಾಂತಂಗಳ್ಳಂ ಉಕಾರಂ ಪತ್ತುವುದು. ಉಕಾರಾಂತಂಗ
ಳೆ ಇಕಾರಂ ಪತ್ತುವುದು. ವ್ಯಂಜನಾಂತಂಗಳ್ಗೆ ಎರಡುಂ ಪತ್ತುಗುಂ. ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರಂ ಪತ್ತಿದಲ್ಲಿ
ಭೂತಕಾಲದ ದಕಾರಂ ಪತ್ತುವುದು, ಇತ್ವಂ ಪತ್ತಿದಲ್ಲಿ ದತ್ತಂ ಬಾರದು; ಅವಂ ಪ್ರಯೋಗಂಗಳ
ಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ತಿಳಿವುದು. ಬಂದಂ ಪೋದಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಂದು ವೋದಂ; ವೋದಂ ಬಂದನೆಂಬಲ್ಲಿ
ಪೋಗಿ ಬಂದಂ ಎಂಬಂತೆ.
ವೃತ್ತಿ.
ಭೂತಕಾಲಕ್ರಿಯೆಯೊಳುಕಾರಮುಮಿಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ವರ್ತಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ
ಯೊಳುತುಂ ಉತ್ತುಂ ಉತ್ತೆ ಉತೆ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಮಸಕ್ಕುಂ.
280 5೮. ಕ ೮೫. ಉಚಿತಾಕ್ಷರಂ, 50851110110%.
ಭೂತಕಾಲದುಕಾರಕ್ಕೆ...ಕುಸಿದು ನಡೆದೂ; ಬಸೆದು ಕೊಬ್ಬಂ; ನೆನೆದು ಪೇಲ್ಬಂ;
ಮಿಂದುಂಡಂ.
ಇಕಾರಕ್ಕೆ-. ನಚ್ಚಿ ಬಂದಂ; ಮುಚಿ ಪೊಗಲ್ರುಂ; ಉತ್ತಿ ನಡೆದಂ; ಮುತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟಂ.
ವರ್ತಮಾನದೊಳ್ ಉತುಗೆ_ನಗುತುಂ ಬಂದೂ; ಪುಗುತುಮಿರ್ದ್ಭಂ; ಕರೆಯು
ತುಂ ಪೋದಂ; ಸೂಸುತುಂ ನಡೆದಂ.
ಉತ್ಕುಗೆ--ಕಾದುತ್ತುಂ ಬಂದಂ (ಕಾಡುತ್ತುಂ ಬಂದಂ); ಜಡಿಯುತ್ತುಂ ಪೋ
ದಂ; ನಿವರ್ಶಿಸುತ್ತುಮಿರೆ.
ಉತ್ತೆಗೆ ಕೆತ್ತುತ್ತೆ, ನಡೆದು [ಕಡಿದು] ಪರಸುತ್ತೆ ಬಂದ; ಪೋಗು ಪೋಗು
ಕಾದುತ್ತೆ ಬಂದೆ ಸಲ್ಪ್ಲಮೆಂಮ್ಮೊಳಿವು (ಸಲ್ಪವೆವೆಮ್ಮೊಳವು.
ಉತೆಗೆ-ಮಿಜುಗುತೆ ಪೋದಂ; ಖನುತೆ [ಸುತೆ] ನಿಂದಂ; ಈಸುಶಿರ್ದಂ; (ತಾ
ನಾಂಬೆಗೆ ಪೇಬ್ದುದಂ ತೆರುತಿರ್ನರ್); ಉನುರುಶಿರ್ಪಂ.
ಸೂತ್ರ).
ದ ದಪಂಗಳರದೊಳ್ತಾ
When the roots Ww
ವೂ), ತ 619), ಮೊದವಿರೆ ಮಾಯೆಂಬುದರ್ಕೆ ತರ್ಬರ್ಗಳ್ಳೊಂ |
ಬ5 (680, ಕೊಲೆ ಗಿ
(639) ma ಸರ (8) ಓದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಲ್ಗಳ್ಳಮರ್ದಿ
are followed by ದ ಇ [|
ಜಾ ರದು ನತ್ನಂ ನಿಲ್ಲೆ ಬಲ್ಲರಿಂದೆ ವಿಕಲ್ಪಂ || 287 ||
come ಮಿನ, ತನ, ಬನ, ಕೊಔ ೩೩ ಸಔ; ನಿ (634) may keep its form.— Remark: ಬರಿ (580) and ತರಿ
(579) become wS and ತರಿ also before the ೧೩೦ of the Imperative (8, 229).
ಪದಜೆ
ಪದ ಡಲ
ದ ದಪಂಗಳ್ ಪರದೊಳ್ ತಾಂ ಒದವಿ ಇರೆ, ಮಾ ಎಂಬುದರ್ಕೆ ತರ್ ಬರ್ಗಕ್ಗೆ ಒಂದಿದ
ಕೊಲ್ ಸಲ್ಲಳ್ಳೆ ಅಮರ್ದು ಇರ್ಪು ದು ನತ್ರಂ; ನಿಲ್ಲೆ ಬಲ್ಲರಿಂದೆ ವಿಕಲ್ಪಂ.
ಅನ್ಫೇಯೆಂ.
ಪರದೊಳ್ ದ ದಪಂಗಳ್ ತಾಂ ಒದವಿರೆ, ಮಾ ಎಂಬುದರ್ಕೆ ತರ್ ಬರ್ಗಳ್ಣೆ' ಒಂದಿದ ಕೊ
pe ಎ | ತ್ರ ಲ್
ಲ್ಸಲ್ಲಳ್ಳೆ ನತ್ವಂ ಅಮರ್ದು ಇರ್ಪುದು; ನಿಲ್ಲೆ ಬಲ್ಲರಿಂದೆ ವಿಕಲ್ಪಂ.
ಟೀತ್,
ಪರದೊಳ್-ಧಾತುವಿನ ಪರದಲ್ಲಿ; ದ ದನಂಗಳ್-ದಕಾರ ದಪಕಾರಂಗಳ್; ತೌಂ-ತಾಂ;
ಒದವಿಕೆ-ಪ್ರಾಶ್ತಿಸಿರೆ; ಮಾ ಎಂಬುದರ್ಕೆ-ಮಾ--ಸ್ನಾಪನೇ--ಎಂಬ ಧಾತುವಿಂಗೆ; ತರ್ಬರ್ಗಳ್ಗೆಣ
ತರ್ ಬರ್ ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ್ಳೆ; ಒಂದಿದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಲಳ್ಲ-ಕೊಡಿದ ಕೊಲ್ ಸಲ್ ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ್ಳೆ;
ಬೋರಾ
ಉಚಿತ ಕ್ಷ! ರಂ, SUBSTITUTION. 289]
ನತ್ರ ೧ನಕಾರಂ; ಅಮರ್ದಿರ್ಪುದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರ್ಬ್ಯದ್ದು; ನಿಲ್ಲೆ ನಿಲ್ ಎಂಬುದರ್ಕ್ಕೆ; ಬಲ್ಲ
ಶಿಂದೆ -ಬಲ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ; ವಿಕಲ್ಪ ವಿಕಲ್ಪ ವಾಗಿ ಬರ್ಪು ದು.
ಖಚಾರಂ.
ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಂ-- || ಕೊಲ್ಸಲೋರ್ ನಃ 4, 50 | ಕೊಲ್ಲಲ್ ಇತ್ಯೇತ
ಯೋರ್ಧಾತೋರ್ ನಕಾರಾದೇಶೋ ಭವತಿ ದಕಾರಾದೌ ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಪರೇ || ಎಂದುದಾಗಿ
ಕೊಲ್ ಸಲ್ ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ್ಗೆ ನಕಾರಾದೇಶಮಸ್ಕುಂ, ದಕಾರಾದಿಪ್ರತ್ಯ್ಯೆಯಂ ಪರಮಾಗೆ.
| ತರ್ಬರೋರ್ ಅಮಿ ಚ | 4 51 | ತರ್ಬರ್ ಇತ್ಯೇತಯೋರ್ಧಾತೋರ್ ನಕಾರಾದೇಶೋ
ಭವತಿ ದಕಾರಾದೌ ಪ ಪ್ರತ್ಛಯೇ ಇಮಿ ಚ ಪರೇ || ಎಂದುದಾಗಿ ತರ್ ಬರ್ ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ ನ ನ
ಕಾರಾದೇಶಮಸ್ಕುಂ, ದಕಾರಾದಿಪ್ರತ್ಯ್ಯಯಂ ಪರಮಾಗೆಯುಂ ಮಧ್ಯೆ ಮಪುರುಷದ ವಿಧ್ಯ
ನರನ ಇಮ್ ಗ ಪರಮಾಗೆಯುಂ; ಚಕರ ಜಟ. ಬಸ
ತಂದು, ತೆನ್ನಿಂ; ಬಂದಂ, ಬಂದಪಂ, ಬಂದು, ಬನ್ನಿಂ ಎಂದಟೌವುದು.
ಜಿ
ಲಂ
ದ ದಪಂಗಳ್ಳ ರಮಾಗೆ, ಮಾ ಖಂಬುದರ್ಕಂ ತರ್ ಬರ್ಗಳ ರೇಫೆಗಂ ಕೊಲ್
ಸಲ್ಲಳ ಲತ್ತ ಕಂ ನಕಾರಾದೇಶಂ; ನಿಲ್ ಉಂಬುದರ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕ್ರಮಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ-ಅಲರ ಮೇಖೆಯೊಳ್ ಮಿಂದಂ ಭೂಪಾಳಂ, ತಂದಂ,
ಬಂದಂ ಫಲ್ಗುಣನಿಲ್ಲಿ ಸುದಯರ್ಮಣಂ ತಾನಿಲ್ಲ, ಕೊಂದು ಕೊಲ್ಲಂತೆರಸಮನಂಜನಸಿ
ದಂ, ಬೇಡರ ಪೋಲ್ ಮಸಗಿ ತುರುಗೋಳಲ್ ಬಟ್ ಸುದ; ಯುಂದಪೂ, ತಂದ
ಪಂ ಬಂದಪಂ, ಕೊಂದಪು, ಸಂದಪಂ.
ನಿಲ್ಲೆ-ನಿಂದಂ, ನಿಲ್ಬಂ; ನಿಂದಪಂ, ನಿಲ್ಕಪಂ. ಮಂಡಲವ್ಯೂಹನೊಡ್ಡಿ ನಿಂದಂ
(ಮಂಡಲಪ್ಯೂಹಮನೋಡಿ ನಿಂದಂ); ಬೆನ್ಕೊಳ್ ನಿಲ್ಕಂ ಗಾಂಡೀವಿ (4. 8. 241).
ಸೂತ್ರಂ.
Further, before ಪ್ರಕ್ಷತಿಯ ಪೂರ್ವದಿಕಾರದೊ
the ಬಾ ೀ and ಳುಕಾರದೊಳ್ ಹುಸ್ಮದೆತ್ತಮೊತ್ತಂ ಬಹುಳ |
ದಪ the roots °2ಸ೨
(697), ಬಿಸು (698), ಪ್ರಕಟಂ ತರ್ಬರ್ಗಳ ಮೊದ
7೮ (885), ರಲು ಬ ೯
(866), ಶಿಬಿ (865), ಲಕಾರದೊಳ್ಡೀರ್ಥವಿಧಿ ವಿಲೋಮಕ್ರಿಯೆಯೊಳ || 238 ||
and ಕೆಡು (284), changing their 9 into © (cf. Ss. 179; 218), become ಎಇ, ಬೇಬ್, 73, ಕಠ ತಠ ಕೆಡ;
and the roots ಉಗ (87), ಪಸು (85), ಕುಡು (27), ತುಡು (276), changing their ಉಟ © (cf. 8.
218), become ©, ಪೊಳ ಕೊಟ್ಟಿ, ತೊಟ (ಕ. 6, 209).--The ತ in ತರ and ಬರ (8. 287) is (always)
lengthened in the Negative mood (ವಿಲೋಮಕ್ರಿಯೆ; ೫೬.222)
36
2.೫ 1೮, 508. ಉಚಿತಾಕ್ಷರಂ, 80881110110%
ಪದಜೆ ಸೇದಂ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೂರ್ವದ ಇಕಾರದೊಳ್ 0 ಪ್ರಸ್ತದ ಎತ್ವಂ ಒತ್ತಂ ಬಹುಳಂ;
ಪ್ರಕಟೆಂ ತರ್ ಬರ್ಗಳ ಮೊದಲ ಅಕಾರದೊಳ್ ದೀರ್ಥವಿಧಿ ವಿಲೋಮ ಯೆಯೌಳ್,
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ವಿಲೋಮಕ್ರೆಯೆಯೊಳ್ ತರ್ಬರ್ಗಳ ಮೊದಲ ಅಕಾರದೊಳ್ ದೀರ್ಥವಿಧಿ ಪ್ರಕ ಘಟಂ ಎಂ
ಬುದನ್ರಯಂ.
ನ ಟೀಕು.
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಎಂಬುದನುವರ್ತನೆ-ಪ್ರಕೃತಿಯ=ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಧಾತುವಿ
ನ; ಪೂರ್ವದ=ಮೊದಲ; ಇಕಾರದೊಳ್-ಇಕಾರದಲ್ಲಿ; ಉಕಾರಡೊಳ್=-ಉಕಾರದಲ್ಲಿ; ಪ್ರಸ್ತದ
ಪ್ರಸ್ತದ; ಎಶ್ಟಂ-ಎಕಾರಂ; ಒತ್ತಂ೯ಒಕಾರಂ; ಬಹುಳಂ-ಬಹುಳವಾಗಿ ಬರ್ನ್ಸೃದು; ವಿಲೋಮ
ಕ್ರಯೆಯೊಳ್-ಪ್ರ ತಿಷೇಧದ ಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್; ತೆರ್ಬರ್ಗಳೆ-ತರ್ಬರ್ ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ; ಮೊದ
ಲ-ಆದಿಯ್ಯ; ಅತ್ವ ದಲ್ಲಿ; ದೀರ್ಧವಿರ್ಧಿದೀರ್ಥದ ವಿಧಿ; ಪ್ರಕಟಿಂ-ಸಿದ್ದವಾಗುವದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಇಸು, ಬಿಸು, ಗಿಮಿ, ಕೆಯಿ, ತಿಯಿ, ಕಿಡು, ಉಗು ಪುಗು, ಕುಡು, ತುಡು ಎಂಬೀ ಕ್ರ
ಸ್ಪಾದಿದ್ವಿಸ್ವರಂಗಳಾದುಕಾರಾಂತಧಾತುಗಳ್ಗೆ ಪ್ರಮದಿಂದೆ ಆದಿಯ ಇಕಾರಕ್ಕೆಕಾರಂ ಉಕಾರಕ್ಕೊ
ಕಾರಂ ಬರ್ಪುವೆಂದಬೌವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಧಾತುವಿನ ಮೊದಲಿಕಾರದೊಳಮುಕಾರದೊಳು ಪ್ರ
ಸ್ಥಮಪ್ರೆತ್ತಮುಮೊತ್ತ ಮುಮಕ್ಕುಂ; ತರ್ ಬರ್ ಏಂಬ ಧಾತುಗಳ ಮೊದಲಕಾರಕ್ಕೆ
ಪ್ರತಿಪೇಧಕ್ರಿಯೆಯೊಳ್ ದೀರ್ಥವಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಇತ್ತದೆತ್ತಕ್ಕೆ-ಬಿಸ್ಸು ಬೆಚ್ಚಂ; ತಿಜು, ತೆತ್ತಂ; ಗೀ, ಗೆತ್ತಂ; ಕಿಡು, ಕೆಬ್ಬಂ. (ಮ
ರುಗುವಿನಂ ಮಾಣದೆಚ್ಚ ನರಿವಾಶಹಿನಿಯಂ; ಮುಗಿಲಂಮಾರನೆ ಗೆತ್ತಂ 8. 8. 241).
ಉತ್ತದೊತ್ತಕ್ಕೆ —ಉಗ್ಬು, ಒಕ್ಕಂ; ಪ್ರಗು, ಪೊಕ್ಕಂ; ಕುಡು, ಕೊಟ್ಟಂ, ಖನಿತುಮನಿ
ತುಂ ಧರ್ಮ ಜಂ ೂಟಿಗೊಟ್ಟು ತುಡು, ತೊಟ್ಟೂ ತೊಟ್ಟಂ ಸಸ ಸಹನಾಸ್ರ ಮಂ.
ದಪದೊಳಂ-ಬಚ್ಚಪಂ, 'ಬೆಚ್ಚಪು, ತೊಬ್ಬಪು, ಕಪ ಉಂಬಂತವರ್ಕಂ ಪ
ತ್ನುಗುಂ.
ಬಹುಳದಿಂ ಕೆಲವಜಕೊಳತ್ಹಮೊತ್ಪಮಿಲ್ಲ-- ಇತ್ತಂ; ಇರ್ದಂ; ಇಟ್ಟಂ;-ಉಜ್ಬಂ;
ಸುಬ್ಟಂ;--ಉರ್ಕಿದಂ; ಸುರ್ಕಿದಂ. (ಆಗಳೆ ಗಂಡುಡಿಗೆಯುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಹಿೀಣ್ಲಂದಪ
ಕೃಮಂತೆ).
ಉಚಿತ ಕ್ಷ! ರಂ, SUBSTITUTION. 988
ದೀರ್ಪುಕ್ಕೆ-ಪತಿಗೆಂದು [ಪರಿತಿಗೆಂದು] ಯುದ್ದದೊಳ್ ಬನ್ನಮಂ ತಾರುಂ.
ಪಂ ಬೆಂಬಿಟ್ಬುಂ ದೂದಟ್ಟಿಯುಂ ಬಾರಂ.
ಬಹುಳದಿಂ ಪ ಪ್ರತಿಪೇದಮಲ್ಲಿದಲ್ಲಿಯುಂ (ವಿಧಿಯೊಳ್) ದೀಫ ರ್ಫಮುಂು--
ಬಾರಮರಾಳಕಾಗಮನೇ!
ಸೊತ್ರೆಂ.
Further, as partly ಧಾತುಖವಿನಂತೃದ ವರ್ಗೋ
seen by 8, 288, be- ಪೇತತ ತೀಯಾಕ ರಕ್ಕೆ ತಾಂ ಪ್ರಥಮತ್ತಂ |
Di ಲ್ಲ" ವ.
fore the affixes ದ
and ದಪ್ಕ the roots ಮಾತೆಂ ವೃಂಜನರೂಪದಿ
ಪ್ರಸು (6, 288), ನಸು ೨೨
p (. ಗ . ನೇ ತೆಜದಿಂ ಸ್ಲಂತಧಾತುಗಕ್ಕುಂ ಚಿತ್ತಂ || 239 ||
ಮಿಸು (88), ಅಡು (274), ಸುಡು (215), ಕುಡು (8. 288), ತುಡು (8. 288), ಬಿಡು (278), ಉಡು (279), ನಡು
(280), ಪಡು (281), ಇಡು (೩88), ಕೆಡು (284), ಮಡು (285), compound-verbs formed with them, and ಮುದು
(423 b) change their final soft consonant into the corresponding hard one; and ಇಸು (8. 288),
ಬಿಸು (8, 288), ಪಸು (699) their ® into ಔ.
ಪಡದ,
ಧಾತುವಿನ ಅಂತ್ಯುದ ವರ್ಗೋಪೇತತೃತೀಯಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ ತಾಂ ಪ್ರಥಮತ್ನಂ, ಮಾತೆಂ, ಮ್ಯಂಜ
ನರೂಪದಿಂ; ಏ ತೆಖುದಿಂ ಸ್ವಂತಧಾತುಗೆ ಅಕ್ಟುಂ ಚತ್ಪಂ.
ಅನ್ನೇಯೆಂ.
ಧಾತುವಿನ ಅಂತ್ಯದ ವರ್ಗೋಪೇತತೃತೀಯಾಕ್ಷ ಕ್ಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರಥ ಮತ್ತಂ ತಾಂ, ಮಾತೆಂ, ವ್ಯಂಜ
ನರೂಪದಿಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಎ ತೆಐಿದಿಂ ಸ್ವಂತ ಧಾತುಗೆ ಚತ್ರಂ.
ಟೀಕು.
ದ ದಪಂಗಳ್ಸರದೊಳೊದರವಿರೆ ಎಂಬುದನುವರ್ತನೆ- ಧಾತುವಿನ-ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಹ್ರ
ಸತಿ ದ್ರಿಸ್ಟ್ರರಂಗಳಾದುಕಾರಾಂತಧಾತುವಿನ್ಯ ಅಂತ್ಕೃದ-ಕಡೆಯಣ; ವರ್ಗ=ವರ್ಗಂಗಳಲ್ಲಿ; ಉಪೇ
ತ- ಶೊ ಮ ಟ್ಟ ತೃತೀಯಾಕ್ಷ ರಕ್ತ ಇಮೂಲಿನೆಯಕ್ಷ ರಂಗಳ್ಳೆ; ಪ್ರಥಮತ್ತ ಉಮೊದಲಕ್ಷ ರದ ಭಾ
ವಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಮಾತೆ-ಪೇಳ್ನ ದೆಂ; ಜಾ ಹೂತ ಅಕ್ಕು; =
ಆಗುವದು; ಏತೆಉಿದಿಂಆವ ಮ ಸ್ಪಂತೆಧಾತುಗೆ-ಸುಕಾರಾಂತಧಾತುಗೆ; ಚತ ಭಾ
ಚಕಾರಂ ಆಗುವುದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಪುಗು, ನಗು, ಉಗು, ಮಿಗು ಎಂಬ ಗಾಂತಕ್ಕಂ--ಅಡು, ಸುಡು, ಕುಡು, ತುಡು, ಬಿಡು,
ಉಡು, ನಡು, ಪಡು, ಇಡು, ಕಡು, ಮಡು ಎಂಬ ಡಾಂತತ್ವಂ-ಆಸೆವಡು (318), ಪಡಲಿಡು
(319), ಮುಂಬಿಡು (320), ಹೊಲಬುಗಿಡು (821), ಒಡಂಬಡು (322), ಮೂಗುವಡು (323),
ಅಳ್ಳಜಂಬಡು (325) [ಆರಿಶ್ರಿಜಂ-], ಕರುವಿಡು (326), ತಿಟ್ಟಿ ವಿಡು (827), ಉಬ್ಬಸಂಬಡು (328)
865
೩೫4. 5ಅ. 5೮೫. ಉಚಿತಾಕ್ಷರಂ, $UBSTITUTION.
ಎಂಬಂತೆ ಬಹುಸ್ವ ರಯುಕ್ಕಂಗಳಾದೊಡಂ ಇಡು, ಪಡು, ಮಡು, ಬಿಡು, ಕುಡು ಎಂಬ ಪ್ರಸಾದಿ
ದ್ವಿಸ್ತರಂಗಳಾದುತಾರಾಂತಧಾತುಗಳಂತ್ಯವಾಗಿರ್ಪುದಬಿ ೨೦ದೆ ಈ ಕ್ರಿಯಾಸಮಾಸರೂಪಧಾತುಗ
--ದಾಂತದಲ್ಲಿ ಮುದು || ವೃದ್ಧ್, ೧ ೫೪ || ಎಂಬುದರ್ಕಂ ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಂ ಬರ್ಕುಂ. ಇಸು
ಹಸು. ಬಿಂಬ ಸುಕಾರಾಂತಕ್ಕೆ ಚತ್ಪಂ ಬರ್ಕುಂ.
ವೃತ್ತಿ 6
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯ ವರ್ಗತ ತತೀಯಾಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸ ವ್ಯಂಜನ
ರೂಪದಿಂ ಮೊದಲಕ್ಕ ರಮಕ್ಕುಂ; ಸುಕಾರಾಂತಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯ ಸರ ವಂ
ಜನಚಕಾರಮಕ್ಕುಂ
ಪ್ರಯೋಗಂ,
ಗಕಾರಕ್ಕೆ-ಉಗ್ಗು, ಒಕ್ಕಂ; ಪುಗು, ಪೊಕ್ಕಂ; ನಗು, ನಕ್ಕಂ; ಮಿಗ್ಕು ಯಿಕ್ಕಂ.
(ತಕ್ಕೆಂದಜ'ವೆಡೆಯೊಳ್ ಯಿಕ್ಕಂ. ಕರ್ನಾರ್ಜುನರ್ಕಳಂ ಪೊಕ್ಕನಂದು ನಿಜಮಂದಿರ
ಮಂ ಪುರಸ್ಯನ್ಯಬೆರವು).
ಡಕಾರಕ್ಕ-ನಡು, ನಟ್ಟಂ; ಮಡು, ಮಟ್ಟಂ; ಕೆಡು, ಕೆಟ್ಟಂ; ಕುಡು, ಕೊಬ್ಬಂ; ಸು
ಡು, ಸುಬ್ಬಂ; ಬಿಡು, ಬಿಟ್ಟಂ. (ಗರಂ ನೆಬಲೊಳೆ ಪೋರ್ವಂತೆವೋಲ್ ದೆಸೆಡೆಸೆಗೆಬ್ಬಂ).
ದಕಾರಕ್ಕಿ-ಮುದು, ಮುತ್ತಂ. ಮುತ್ತುದು ನೇಸಖ ತೇಜಂ ಸತ್ತುದು ದಾ
ವಾಗ್ಮಿ.
ಸ ಚತ್ದಕ್ಕೆ... ಪಸು, ಪಚ ತೆಂ; ಬಿಸು, ಬೆಚ್ಚ ೦; ಇಸು, ಎಿಚ್ಚಂ.
ದಪಕ್ಕಮಂತೆ.
ಸೂತ್ರ).
ರ ಆ್ಂತದೋೊಳಂ ಮ್ಲತಿದಾನಾ
the ಬ್ ತ 1 ರ್ಥಾಂತದೊಳಂ ವ್ಯಂಜನದ ತಕಾರಂ ದೀರ್ಥಂ |
| ಯು(84), ತೆಪ್ಪ ಲಂತಿರೆ ಬರ್ತುಂ ಹ ಹುಸ್ತತೆ
ಕಲಕ ೫ ಉಂತಕ್ಕಂ ರೇಘಮೊರ್ಮೆ ತವುಗೆ ಪಕಾರು ॥ 240 ||
ಆಮಿ (6. 288), ಪೋಲು (867), ಎಲ್ಲಿ 6೨ (874), ಆಸರ (876), ಬೇಸರಿಖಿ (875) becomes (as partly seen
by 8. 238) ©; the ಬೆರ್ 08 ಆಲು ( 881) ೫80 ೯ (8. 8. 232). - ಸೆಯ" (518)) and ಈ (1),
shortening their Vowel, also get final ಈ. This shortening of the Vowel before ದ and ದಪ appears,
for instance, also in ಕಾ (868), ಎರ್ (921), ಬೀಕ್ರಿ೨ರ್ (920), ೨5" (915. 08. 8. 288). — The ಔ 08
ತವು (641) becomes ®.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಉಾಂತದೊಳಂ ಮೃತಿದಾನಾರ್ಥಾಂತದೊಳಂ ವೃಂಜನದ ತಕಾರಂ; ದೀರ್ಥಂ ಪಿಂತೆ ಇರೆ,
ಬರ್ಕುಂ ಹ್ರಸ್ತತೆ; ಉಾಾತಂಕ್ಕಂ ರೇಫಂ ಒರ್ಮೆ; ತವುಗೆ ಪಕಾರಂ.
ನ
EHC
Hae ©
ಉಚಿತಾಕ್ಷ ರಂ, SUBSTITUTION.
ಅನ್ನಯಂ,
ಹಿಂತೆ ದೀರ್ಥಮಿರೆ, ಶ್ರಸ್ತತೆ ಬರ್ಕುಂ; ಉಾಂತಕ್ಕಂ ಒರ್ಮೆ ರೇಫಂ; ತವುಗೆ ಪಕಾರಂ ಎಂ
ಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀಣು.,
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರದೊಳಿರೆ ಎಂಬುದನುವರ್ತನೆ-ಲಿತಾಂತದೊಳಂ-ರೇಫಾಂತಧಾತುಗಳಲ್ಲಿಯುಂ;
ಮೃತಿದಾನಾರ್ಥಾಂತದೊಳಂ-ಸಾಯ್ ಈ ಎಂಬ ಮರಣಾರ್ಥದಾನಾರ್ಥದ ಧಾತುಗಳಂತ್ಯುದ
ಲ್ಲಿಯುಂ; ವೈಂಜನದ=ವ್ಯಂಜನದ; ತೆಕಾರಂ-ತೆತ್ವಂ ಬರ್ಕುಂ, ಉಯಾಾಂತಕ್ಕೆಂ ಸಾಯ್ ಎಂಬುದ
ರ್ಕಂ ಆದೇಶವಾಗಿ, ಈ ಎಂಬುದರ್ಕಾಗಮವಾಗಿ ಬರ್ಪುದು; ಪಿಂತೆ=ಹಿಂತೆ; ದೀರ್ಥಂ”ದೀರ್ಫಾ
ಕ್ಲರಂ; ರ ಪ್ರಸ್ತರ್ತಿಶ್ರಸ್ತತ್ರಂ; ಬರ್ಕುಂ-ಬರ್ಪದು; ಉಾಂತಕ್ಕಂ-ರೇಫಾಂತಕ್ಕೆಯುಂ;
ಒರ್ಮೆಇಒಂದು ಬಾರಿ; ರೇಫಂ-ರೇಫೆ ಬರ್ಪುದು; ತವುರ್ಗೆತವು | ಕ್ಷಯೇ || ಎಂಬ ಧಾತುಗೆ;
ಪಕಾರಂ-ಪತ್ಚಂ ಬರ್ಪುದು.
ನಿಚಾರಂ.
ಪೆಯಿ, ತೆಪ್ಪಮಿ, ಕಿಮಿ, ತಿಮಿ, ಗಿಲಿ, ಪೊಯಿ, ಖರಿಪ್ರಿಯಿ, ಆಸಿ, ಬೇಸಯಿ ಎಂಬೀ
ಉತಾಂತಕ್ಕೆ ತಕಾರಂ ಬರ್ಪುದು; ಉಳಿದ ಉಾಾಂತಕ್ಕೆ ಒರ್ಮೆ ಎಂಬುದಯೌಂ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ರೇಫೆ
ರ
ಯ ಕ್ಟುಂ ್ನ
ವೃತ್ತಿ.
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯ ಜಕಾರಕ್ಕೆಯುಂ ಸಾಂೂಯೆಂಬ
ಧಾತುಗಳ ಕಡೆಯೊಳಂ ವ್ಯಂಜನತಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಸಾಯೂಯೆಂಬವಣಾದಿದಿರ್ಥ
ಕ್ಕ ಹುಸ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಅಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ರೇಫಮಕ್ಕುಂ; ತವು ಅಂಬ ಧಾತುವಿನ ವಕಾರ
ಕ ಪಕಾರಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಾರದ ತಕಾರಕ್ಕೆ-_ಕಿಯು, ಕೆತ್ತಂ; ತಿಜು, ತೆತ್ತಂ; ಗಿಂ, ಗೆತ್ತಂ; ಪೆಜು, ಹೆತ್ತಂ.
(ಜಾತವೇದು ಪಟ್ಟು ಕಷಟಮಯವ್ಕಾಜದಿಂ ಬೇಡಿಬೆತ್ತಂ; ಸಾರಜಂಜಿಕೆವೆತ್ತರಸನಂ
ಲ
ನೋಡಿದಂ).
ಸಾಯ್ ಈ ಉಂಬಿವರ್ಕೆ. ಸತ್ತಂ; ಇತ್ತಂ. (ಕಾದಿನಿಂನುಳ್ಳರುಂಬೆ ಸತ್ತರ್; ನಗೆ
ಮೊಗದೊಳುಗಿದು ಕವಚಮನಿಂದ್ರಗಿತ,).
ಸಾಯೂಯೆಂಬವಐಂತೆ ಸಮುಚ್ಚಯವಶದಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವಜನಾದಿದೀರ್ಥಕ್ಕೆ
ಹ್ರಸ್ಹಮುಂಟು--(ಕಾಣ*) ಕಂಡಂ; (ಎಟ್) ಎಲ್ರ (ಬೀಲ್) ಬಿಲ್ಬಂ; (ಆಟ್) ಅ
ಲಂ. "ವು ಮೊದಲಾದುವು? .
1) The Sabd&nusasana’s 50೩ is (4, 37): ಳ್ಳಿ ಳೇ ೧9೫ meaning, in this case, only
ಅ 6 | ಟು
these.
286 5ಅ. 508. ಉಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ASSIMILATION AND SUBSTITUTION,
ಆಕಾರದ ರೇಫೆಗೆ-ಆಜು (881) ಬಂಬುದರ್ಕೆ ಅರ್ತಂ; ವಿಕಲ್ಪ ದಿಂ ಅಖುತನೆಂ
ದುಮುಂಟು-ಅರ್ತ ಕದಂಪು ಬತ್ತಿದ ಕಾಲು. ಆರ್ತಂ (8. ನಃ. 145; 245), ಮಾ
ರ್ತಫ್ಪ ತೆರೆಗಳಿಂತರಲಾರ್ತುದು (ತೆರೆಗಳನ್ತ-) ತನ್ನದಿ (ಗೆ ಸುರನದಿಪಿಭ್ರಮಮಂ).
ತವುಗೆ-ತಪ್ಪ. ತಪ್ಪಪಂ; (ತಪ್ಪ ಂತನ್ಮೊಳ್ಳಳಂಬಿಕಿಡಿಗುಟ್ಟಿತಪ್ಪುವಂಬುಗಳನು
866 8. 5. 241).
ಸೊತ್ರ)ಂ.
Further, whenthe ನಿರುತಂ ಕ ಚ ಟತ ಪಂಗಳ
finals of the 8ಜ8 ಹರದ ದಕಾರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವರೂಪಮದಕ್ಕುಂ |
verbal themes (Ss,
238-240) havema- ಪರವರ್ವಾಂ ಧಾತ್ಸಂತ್ಯದೂ
೫೪ ಲ ಅರ್ರೆ ದತ್ತಂ ಮೇಂ್ತಕಾರಮೊರ್ಮೆಯಕಾರು ॥ 241 |
into 5, ಚಟ, 5
or ಬ, the following ದ assumes the same respective shape; — after WE (367), ಕಾಣ (6, 240)
೩nd ಕೊಳ್ಳೆ (947; 8. 245) tho becomes 3; — after the roots ಕವಈ (622 p), ಮಡ (627), ಬಳೆ (686%),
ಕಲೆ (636 9, ಪೊಲೆ (610), ಸಾಲೆ (642), ನೂಲ (644), ಕೂರ (561), ಕನಠ (570), ಕೊನ (567), ತ95 (597),
ಚೆಸು5 (569), ಬೆಮ (644), ಅ.೨೨ (906), ಉಪಿ೨ಿರ್ (905), ಶೇರಿರಿರ್ (904), ಚಳಿ (985), ಮೊಳೆ (27), ಅಕಿ |
(871), ಅಲ್ (825), ಮತ (823), ಕುಲಿ (825), ಬಾ (8. 8, 286), ಕೇ (. 8. 236), ಪೂ (5. 8. 236), ಬೀ
(468), ಓ (5. 8. 236), ಕೂಔ (482) ಸೀಔ (431), ಪೇಔ (438), ಆನ (29), ನೋ (480) the ದ generally
appears as 3—in ಬೆರ೦ಟಿ೦ (234).the ದೆ has disappeared (or only ಅ೦ has been joined).
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನಿರುತಂ ಕಚ ಟಿ ತ ಪಂಗಳ ಪರದ ದಕಾರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವರೂಪಂ ಅದು ಅಕ್ಕುಂ; ಪರವ
ರ್ಣಂ ಧಾತ್ವಂತ್ಕ ದೊಳ್ ಇರೆ, ಡತ್ತಂ; ಮೇಣ್ ತಕಾರಂ; ಒರ್ಮೆ ಅಕಾರಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಕ್ರೀ.
ನಿರುತಂ-ನಿಶ್ರಯವಾಗಿ; ಕಚಟತ ಪಂಗಳಾಕಕಾರ ಚಕಾರ ಟಿಕಾರ ತಕಾರ ಪಕಾರಂ
ಗಳ; ಪರದ-ಮುಂದಣ; ದಕಾರಕ್ಕೆ-ದತ್ತಕ್ಕೆ; ಪೂರ್ವರೂಪಂ-ಮೊದಲಕ್ಷರದ ರೂಪು; ಅದು
ಅದು; ಅಕ್ತುಂ-ಆಗುವದು; ಪರವರ್ಣಂ-ಕ ಚ ಟಿ ತ ಪಂಗಳಲ್ಲದ ಅನ್ಯವರ್ಣಂ; ಧಾತ್ತಂತ್ಯದೊ
ಛ್-ಧಾತುಗಳ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ; ಇರೆೊಇರ್ದೊಡೆ; ಡತ್ರಂ-ಡಕಾರಂ; ಮೇಣ್-ಅದಲ್ಲದೆ; ತಕಾರಂ-
ತತ್ವಂ; ಒರ್ಮೆಣ ಒಂದು ಬಾರಿ; ಅಕಾರಂ-ಅತ್ವೆಂ ಆಗುವದು.
ವಿಚಾರಂ.
ಉಣ್ ಕಾಣ್ ಎಂಬ ಣಕಾರದ ಕೊಳ್ಳಾ ತುವಿನ ಣಕಾರದ ಮುಂದೆ ದತ್ತಂ ಡಕಾರವಾ
ಗುವದು.
ಉಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ASSIMILATION AND SUBSTITUTION. ೪1
4.
ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಂ-- | ಕವಲಾದಿಭ್ಯಸ್ ತಃ | 4,66 | ಕವಲಾದಿಭ್ಯೋ ಧಾತು
ಭಕ ಪರಸ್ಕ ದಕಾರಸ್ಕ ತಕಾರಾದೇಶೋ ಭವತಿ || ಎಂದುದಾಗಿ ಕವಲಾದಿಧಾತುಗಳತ್ತಣಿಂ ಪ
ರದ ದಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರಾದೇಶವಪ್ಪುದು; ವಲ್, ಮಡಲ್, ಬಲ್, ಕಲ್, ಪೊಲ್, ಸಾಲ್, ನೂ
ಲ್, ಶೂರ್, ಚ ಹೊನರ್, ತಳಿರ್, ಚಿಗುರ್, ಬೆಮರ್, ಅಲ್, ಉಯ್, ಕೀಂಠಿತತ್ ಚಳಿ,
ಮೊಳೆ, ಅರಕೆ, ಅಟ್, ಮಲೆ ಕುಂ, ಬಾ, ಕೊ ಪೂ, ಬೀ ಓ, ಶೂನ್, ಸೀನ್, ಪೇನ್,
ಆನ್, ನೋನ್ ಎಂಬಿವು ಕವಲಾದ್ಯಾಶೃತಿಗಣಂ. ಅವರಿಲ್ಲಿ ಅಬಿ, ಮರೆ, ಬೆಮರ್, ಬೆಳರ್
(also in M. A, ೫; 600, ಕೀರ್ ಎಂಬಿವಾದಿಯಾದುವರ್ಕೆ ವಿಕಲ್ಪದಿಂ ತಕಾರಮಪ್ಪುದಾಗಿ,
ಇವು ಪ್ರಯೋಗಗಮ್ಯಂಗಳೆಂದಬೀವುದು.
ವತ್ತಿ,
ಲಂ
ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯ ಕ ಚ ಟ ತ ಪಂಗಳ ರೂಪಮಂ ಪರದ ದಕಾರಂ ಪೆಡೆಗುಂ;
ಕ ಚಟ ತ ಪಂಗಳಲ್ಲದ ಪಜವಕ್ಕರಂಗಳ್ ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯೊಳರೆ, ಪರದ ದಕಾ
ರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಮುಂ ತಕಾರಮಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ 0.
ಕಕಾರಕ್ಕೆ -—ಯಿಕ್ಸಂ, ಮಿಕ್ಸರ್; ಪೊಕ್ಕಂ, ಪೊಕ್ಕಃ ಫ್ ನಕ್ಸಂ, ನಕ್ಕರ್; ತಕ್ಕ ರಂ.
ಮಿಸ್ಕರುದ (ಮುಸರದನಿ ಮಂನಿಸುವ
ರಕ್ಕರವೋದದಕಲ್ಲಪಾಪಿಗಳ್
ರಕ್ಕಸಿಯಮಾಡವದಜಕೊಳೆ :
ಪೂಕ್ಕವರುಬ'ದವರೆಸರಸ್ತ ತಿರ್ಮಣ'ಹಾರ (--ರಾ) || metre doubtful |
ಚಕಾರಕ್ಕೆ -ಉಚ್ಛ ೦, ಎಚ್ಚ ರ್; ಬೆಚ ನೆಂ, ಬೆಚ್ಚ ರ್; ಪಚ್ಚಂ, ಪಚ್ಚ ರ್. (ಮಳೆಯ
ದೆಮೇಳದಿದಿಶಿನದಿರ ಕೂಡಿಜ'ದಚ್ಛ ತರ್ ನೀರಿಗೆ ಮಾರಿಗೆ ಪಚ ರ್ ದುಟ್ಟೋಡಿ
ಘಾಯದಿಂ ಹಯಬಲಮಂ).
ಟಕಾರಕ್ಕೆ-ತೊಟ್ಟಂ, ತೊಟ್ಟರ್; ಕೊಟ್ಟಂ, ಕೊಬ್ಬರ್; ಬಂ, ಬಿಟ್ಟರ್; ನಟ್ಟಂ,
ನರ್. (ಬಾಸ ಸಂಬಟ್ಟು ಬಾಯಖಬಿಟ್ಟರ್ ಭೀಷ್ಕರ್ ಟಂ 'ಸುಮೋಹನಮನಭ
ತ್ರ ಲ್ನ.
ತಕಾರಕ್ಕೆ... ಹೆತ್ತಂ ಹೆತ್ತರ್; ಕೆತ್ತಂ, ಕೆತ್ತರ್; ಗೆತ್ತಂ ಗೆತ್ತರ್; ಪೊತ್ತಂ, ಪೊ
ಗ ಇನೆಗೆತ್ತರ್).
ಸ ತತೋ ತಪ್ಪಂ, ತಪ್ಪ ಥ್ (ತಪ್ಪಂತಂನೊಳ್ಳಳಂಜಕೆಡಿಗುಟ್ಟಿ ತಪ್ಪುವಂಬುಗ
ಳನು).
ಡಕಾರಕ್ಕೆ-ಉ್ದಣ್ಣಂ; ಕಣ್ಣಂ; ಕೊಣ್ಣಂ. (ಮರದಹರಿಯದೊಳುಣಬಂಮತಿದೋ _
288 8ಅ. 508. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಛಮದಂಕವಣ್ಯನೆ ಅದಂ ಕುರುಪುಭು ಕಂಡಂ ಶರಜಾಲಜರ್ಥುರಿತಗಾತ್ರತ್ರ್ರಾಣಂ
ದ್ರೋಣನಂ; ಭುವನಶ್ರಿಣಕೇತ್ರರುಚಿಯಂ ಕ್ವೈಕೊಂಡನಾ ಪಾಂಡವಂ. 5. ನ. 245).
ದಕಾರಕ್ಕಾದ ತಕಾರಕ್ಕೆ -ಸೊಲ್ಲಂ; ಪೊಲ್ಲಂ; ನಿಲ್ಲಂ; ಕಿಟ್ಟಂ; ಉಲಪ್ಲಿಂ.
(ಮಾಲವದೇಶಮೂ ಕಡಿಸಿ ಧಾರಾಪುರಸ್ತೀಯರಂ ತೋೊಟ್ಟ್ರ್ಮಾಡಿದು ಕಾ
ದದಿರ್ದಂದು ಸೊಲ್ಲಂ ಕೌಂತೆಯಂ ಕೌರವಂಗೆದುಲಿಗುಂ; ಮರಪುಂದಿದಮಲಿಯ
ನಾಗಳಿನಿಸು ಪೊಲ್ಪಂ; ನೊಳ್ಳಿ ಕೊಂಡು ಬೆಂನೊಳ್ ನಿಲ್ಕಂ ಗಾಂಡೀದವಿ, 866 5.
೩. 287).
ಅಕಾರಕ್ಕೆ (ಒಂದು ಸೂಟ್ ದಕಾರಕ್ಕೆ ಟಕಾರಂ ಅಂದು ಪಾಠಾಂತರಂ)--ಬೆ
ರಂಟಂ. ಬೆರಂಟವಪು ಪೊಕ್ಕುಟನುಗುರಿಸಿದುವು (ಕುರುಂಬ).
ಮೇಲ್ಂಬುದಯ್ಂ ಕೆಲವಜಕೊಳಿರ್ದಂತೆ ದಕಾರಮೆ-_ಪೂಣ್ಣಂ; ಮ್ಮಾಂ;
೮೨೦; ನೆ್ಬಂ (ನೆಲ್ತಂ); ಅಲ್ಬಂ (ಆಲ್ತಿಂ); ಬಲಿಂ; ಆರ್ದಂ; ನೇರ್ದಂ (ನೆರ್ದ$).
(ಬಾದುಂಟೆಂದು ಹತ್ತನೆಯ ತಲೆಯುಮು ನೆರ್ದಾಗಳ).
ಸೂತ್ರೆಂ.
ನೆಗಟ್ಲುಂ ಲೋಪಂ ಪೋಗಾ
Further, the roots ಗಿ ತ
ಪೋಸು (1) ೫ ಆ ಗುಗಳ ಗಕಾರಕ್ಕೆ ದದಪಮಿರೆಯುಂ ದತ್ತ |
Ro (99) 1086 their
ಸ ಕ್ರೊಗೆದಸ್ಸರಯತ್ನಂ ಪ
nd 880 ರಲ ಕ್ರೃಗೆಗೊಂಡುದುಗಾದ ತುತದೊಳ್ ನೆಲಸಿರೆಯುಂ | 242 |
oy, their com- ೨೨
mon substitute in the Imperfect for ಉದು (ಂr ಇತು, 8, 226), (08. 8. 232).
ಪಹದಜೆ ದಂ.
ಲು
ನೆಗಲ್ಲುಂ ಲೋಪಂ ಪೋಗು ಆಗುಗಳ ಗಕಾರಕ್ಕೆ, ದದಪಂ ಇರೆಯುಂ, ದತ್ತಕ್ಕೆ ಒಗೆದು ಅ
ಸ್ವರಯತ್ವಂ ಪತ್ಮುಗೆಗೊಂಡು ಉದುಗೆ ಆದ ತುತ್ತ ಜೂ ನೆಲಸಿ ಇರೆಯುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ದದಪಂ ರೆಯುಂ-ದತ್ತಕ್ಕೆ ಅಸ್ವರಯತ್ತೆಂ ಒಗೆದು, ಉದುಗೆ ಆದ ತುತ್ತದೊಳ್ ಪತ್ಮುಗೆ
ಗೊಂಡು, ಮ ಗಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ ನೆಗಯ್ಗಿಂ.
ಟೀಣು.
ದದಪಂ-=ದಕಾರ ದಪಕಾರಂ; ಇರೆಯುಂ-ಪರದಲ್ಲಿ ಇರ್ದೊಡೆಯುಂ; ದತ್ತಕ್ಕೆ- ಭೂತಕಾಲ
ದ ದಕಾರಕ್ಕೆ; ಅಸ ಸ್ವರಯತ್ವಂ-ವೈಂಜನದ ಯಕಾರಂ; ಒಗೆದು-ಹುಟ್ಟಿ; ಉದುಗೆ-ನಪುಂಸಕಲಿಂ
ಗದ ಉದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆದ ತುತ್ವದೊಳ್-ಆದೇಶವಾದ ಹಲ ಪತ್ಮುಗೆಗೊಂಡು=
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. 289
ಫೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿ; `ನೆಲಸಿರೆಯುಂ-ನೆಲೆಗೊಂಡಿರ್ಡೀಡೆಯುಂ; ಪೋಗಾಗುಗಳ=ಪಫೋಗು ಆಗು
ಎಂಬ ಧಾತುಗಳ; ಗಕಾರರ್ಕೈ-ಗತ್ವ ಕೃ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ನೆಗಲ್ಲಿ -ಬರ್ಪುದು.
ವೃಶ್ತಿ.
ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾಗೆಯುು, ಪೋಗು ಆಗು ಎಂಬಿವಬ ಗಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ;
ಭೂತವಶಿಯ ದಕಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯಂಜನಂಯಕಾರಂ ಬಂದು, ಉದುಗಾದ ತುಕಾರದೊ
ಳ್ಪೊರ್ದೆಯುಂ, ಗಕಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪೋದು, ಪೋದಪಂ; ಆದಂ, ಆದಪಂ; ಪೋದುದು, ಆದುದು; ಪೋಯ್ಕು,
ಆಯ್ತು. (ಪೊಂಮರಿವೋಲ್ ಪೊಳೆದು ಪಾಜ್ ಪೋದುಂ ಶ್ಲೇತಂ; ಕೊಂಬಿಲ್ಏಿದ
ಮರದಿಂದಗ್ಗಳಂ ತಿ ಮಾದಂ; ಕೆಂದಳಿರ್ಮಸೆಪ ಕೆಂಗರಿಯಾದುದು; ಪೋದೊಡಂ
ಬೆಪಿಳ್ಳಾದುದು; ಅಜ್ರಿ ನಿಪೋದುದು; ಸಣ್ಣನಿನವಿ (ದಿ) ನೆಶರದದಪುಗಿಲೋಳ್; ಭೀ
ಪ್ವಣಮಾಯ್ಕು ಸ್ವನ್ಯಮಹಾರ್ಣದಂತಾಯಬ್ಬ ಯೆ ಘೂರ್ಮಿಸುವಂತಾಯ್ಕು ಮ
ನೆಯೊಳಗೆ; ಗಜಪೋಯ್ದುಗಳಲೆಯಿದಲ್ಲೆ ಕುಹಿಕಕ್ಟೂ ೫ೇಂದ್ರಪುಸ್ಕೋಕಿಲದ್ದ ನಿ
ತಾನಿರೆಲೆವೋಯ್ಕು.) [ಪೊಗಲಿಯ್ಯದಡಸಿ ತಾಮೆಂದುಂ (ತಾಪಮೆಂದುಂ) ಬೋ
ದರೆಲ್ಲಿಂ (-ರೆಲ್ಲಂ); ಪೋಪಂಗೆ ಬರ್ಪ್ಹಂಗನಾಕುಳಂ].
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಪರದೊಳಿಧಿಯ ಕೆಕಾರಂ
Besides, before i ಅಂ
the afix ಕೆ ॥ಂ ಬರೆ ಕುಂ ಬರೆ ಪೋಗೆನಿಪ್ಪ ಧಾತುಖಿನಂತ್ಯಾ |
Imperative (8. 229)
ಕುಂ(6. ಕ್ಷರಲೋಪಂ ಚರಮಂ ವಿ
227) they receive ಎಎ ಡ್ — 3 6 |
ಟೂ ಗಂ: ಪ ಸ್ರರಮಾದ್ಯಂ ಪ್ರಸ್ಟಮಕ್ಕುಮಾಗಂಬುದಖಗೊಳ್ | 243 |
ತೆ
ಪದಚೇದಂ.
ಪರದೊಳ್ ವಿಧಿಯ ಕೆಕಾರಂ ಬರೆ, ಕುಂ ಬರೆ, ಪೋಗು ಎನಿಪ್ಪ ಧಾತುವಿನ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರ
ಲೋಪಂ; ಚರಮಂ ವಿಸ್ತರಂ, ಆದ್ಭೆಂ ಹ್ರಸ್ತಂ ಅಕ್ಕುಂ ಆಗು ಎಂಬುದಲ೮ಿಕೊಳ್.
ಅನ್ನಯಂ.
ಆಗು ಎಂಬುದಬಿಶೊಳ್=ಚರಮಂ ವಿಸ್ವರಂ, ಆದ್ಭೆಂ ಪ್ರಸ್ತಂ ಅಕ್ಟುಂ ಎಂಬುದನ್ರಯಂ.
37
130 15. 8014. ಪ್ರತಿಲೋಮಕ್ತಿಯೆ, ೫೭ಆATIvE oop.
ಟೀತ್.
ಪರದೊಳ್-ಪರದಲ್ಲಿ; ವಿಧಿಯ-=ವಿಧೃರ್ಥೆದ; ಕೆಕಾರಂ-ಕೆಕಾರಂ; ಬರೆ-ಬರೆ; ಕುಂ-ಕುಂ
ಕಾರಂ; ಬರೆ-ಬರೆ; ಪೋಗೆನಿಪ್ಪ ಧಾತುನವಿನ-ಪೋಗು ಎಂಬ ಧಾತುವಿನ; ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಲೋಪಂ-
ಕಡೆಯಕ್ಷ ರದ ಲೋಪಂ ಆಗುವದು; ಆಗೆಂಬುದಲುಿಕೊಳ್-ಆಗು ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಲ್ಲಿ; ಚರಮ
ಅಂತ್ಯ. ವಿಸ ಸ್ರರಂ-ವ್ಯೈಂಜನದ ಸನಾ ಆದ್ಭೇಂ-ಮೊದಲಕ್ಷರಂ; ಹ್ರ ಪ್ರಸ್ವಂಪ್ರಸ್ವಂ; ಅಕ್ತುಂ್ಆ
ಗುವದು.
ಶ್ರಿ.
ವೃತ್ತಿ
ವಿಧಿಯ ಕೆಕಾರಮುಂ ಕುಂ ಎಂಬುದು ಪರಮಾಗೆ ಪೋಗೆಂಬ ಗಕಾರಕ್ಕೆ
ಲೋಪ; ಆಗೆಂಬುದಜ ಕಡೆಯ ಸ್ಟರಕೆ ) ಲೋಪಮುಂ ಮೊದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತ ಮುಮಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪೊಣೆ, ಪೋತುಂ; ಅಕ್ಕೆ , ಅಕ್ಕುಂ. ಪೋರ್ಕೆ ಬರ್ಕೆ ಮುಳಿಸಲ್ದೆಮಗಾತನೊ
ಳ್ (ಆವಪಾಂಗಿನಿ) ಬಡೆ ಸಯ್ಕೆ ಪೋಕುಮಾ ಪರಸ್ಪನ್ನ್ಯ ೦. (ವೇದದೊ
ಳೊಂದಿದಾಯು ನಿನಗಕ್ಕೆ ಬೇಗಂ ಕಲಿ ಕಾಲಸೂದನಾ. ಪ್ರಾಯಂ ಜರಾ
ಊ ಪ್ರಾಯಂ ಕೂಸಕ್ಕುಮ್ರ"
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಆವತರಿಸಿರ್ಕುವುದುಳ್ಲಾ
The root ಉಳ್ಳಿ
(937) and the atx ತುಖಿನ ಳತಾರಕ್ಕೆ ತ್ತ ನುದುಗೆ ಟುಕಾರು |
ಉದು (8, 225) e-
come ©WMoWು,—For ಪ್ರವಿರೋಮಕಿಯೆಗದುವೆ
6 ಗಜ ದವೆಂದು ಬಂದಿರ್ಕುಮುದುಗಮುವುಗು ಪ್ರಚುರಂ | 244 |
(S. 222) the Neuter
818%:08 ಉದು ೩nd ಉವು (8. 225) 7000೫9 ಅದು ೩04 ಅವು.
ಜಡ ನೇದಂ,
ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ ಅದು ಉಳ್ಳಾತುವಿನ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ತ್ವಂ, ಉದುಗೆ ಟುಕಾರಂ.ಪ್ರವಿ
ಲೋಮಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅದು ಎಂದು ಅವು ಎಂದು ಬಂದು ತ ಉದುಗಂ ಉವುಗಂ ಪಡದ
ಅನ್ಸಯೆ 0.
ಉಳ್ಳಾ ತುವಿನ ಳಕಾರಕ್ಕೆ ಣತ್ರಂ ಅದು, ಉದುಗೆ ಟುಕಾರಂ ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ. —ಪ್ರವಿ
ರೋಮ ಯೆಗೆ ಉದುಗಂ ತ್ತೆ ಅದು ಎಂದು ಅವು ಎಂದು ಪ್ರಚುರಂ ಬಂದು ಹ
ಟೀಕು.
ಉಳ್ಳಾತುವಿನಾಉಳ್ || ಸತ್ತಾಯಾಂ, ಐ 6 || ಎಂಬ ಸತ್ತಾರ್ಥದ ಧಾತುವಿನ; ಳಕಾರಕ್ಕೈ-
ಲೋಪೋಚಿತಾಕ ಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION. 291
ಛತ್ರ; ತ್ವಂ-ಕಾರೆಂ; ಅರ್ದುಅದು; ಉದುರ್ಗೆನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಉದು ಎಂಬುದರ್ಕೆ; ಟು
ಜ್
ಕಾರಂ-ಟುತ ೦; ಅವತರಿಸಿರ್ಕಂಹುಟ ಬರ್ಪ್ಸದು; ಪ್ರವಿಲೋಮಕ್ರಿಯೆರ್ಗೆ-ಪ ಪೃತಿಷೇಧಕ್ರಿಯೆಗೆ;
ಈ
ಲಲನ ಉದುವೆಂಬುದರ್ಕಂ; ಉನವುಗಂ-ಉನು ಎಂಬುದರ್ಕಂ; ಅದುವೆಂ
ದು-ಅದು ಎಂದು; ಅವೆಂದುಇಅವು ಎಂದು; ಪ್ರಚುರಂ-ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿ; ಬಂದಿರ್ಕುಂ-ಬಂದಿರ್ಪ್ಸವು.
ವ್ಹತ್ತಿ
ಲಂ ಆ
ಉಳ್ ಏಂಬ ಥಾತುವಿನ ಛಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ರಮುಂ ಅಲ್ಲಿ ಪರದುದುವಿಂಗೆ ಟುಕಾ
ರಾಬೇಶಮುಮಸಕ್ಸುಂ. --ನಫ್ಪು ಜು ಉದುಗಮುವುಗು ಪ್ರತಿಪೂಧಕ್ರಿಯೆಯೊ
ಛದುಮೆಂದುಮನುಮೆಂದುಮ್ ಆದೇಶಮಕ್ಕುಂ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉಳ್ಳುದೆಂಬುದರ್ಕೆ-ಉಣ್ಬು. (ಉಂಟು ಭುಜಬಲಂ ಪಿರಿದು ಚಾಗದಮೆ ಈ
ಸಿರಿಯುಂಟು ಮಾಡಿದು ಕುರುಬಲದೊಳ್).
ಪ್ರತಿಪೇಧಕ್ರಿಯೆಗೆ-ಉಟ್ಯದು ವಿಭವಂ; ಜವ್ಗನವಿಟ್ಯದು; (ನವವಿಧರ
ತೋಪಚಾರದಿನೆಂದು ಪಳಸದು ಬೇಟ; ವಿಪುಳಕಳಾಪ ಕೋಪಶಿಖಿ ಪುಟ್ಟುದು];-
ಸಲ್ಲವು; ನಿಲವು; ನೆ೫ಕಿಯವು [3180 in ಖ. 4.] (ಗಿರಿಯುಂ ಕರಿಯು ನಿಲ್ಲಪ್ಪು
ಪವಿಮುಖದಕೊಳಮಾತನ ಬಾಳ್ಗಂ. ತುರುಗಳ ಮೆಯ್ಗಳ ರೋಮಂ ನೆಜ್ಯ
ವ್ರ ದಲ್).
ಸೊತ್ರ)ಂ.
0ಬ ತಂ ಕೊಳ್ತಾತ್ತಂತ್ಯ
tho 7001 ಕೊಳೆ (4, ಕುತ್ತ ಕ್ಳುಳ್ಟಾ ತುಪೂರ್ವದೊಳ್ ನೆಗಟ್ಸೂ ಹ ಹ್ರ|
ತ ಸ್ಟಾ ಪ್ರರುಪತ್ರಯದೊಳ್
ಜೀ ದತ್ತನಿಪೇಧು ಬಹುತ್ತದುಪುಗಪುಮಕ್ಸುಂ ॥ 245 |
ಉಳೆ becomes ಒಳ್ಳೆ (cf. 5, 238), and takes the personal affixes (9, 217) without inserting ದ or ದಪ.
Tts affix for the Neuter Plural, though ಅವು (S. 244), is affirmative.
ಧೇ €ದಂ.
ಣತ್ವೆಂ ಕೊಳ್ಳಾತ್ತಂತ್ಯಕ್ಳೆ. ಉತ್ತಕ್ಕೆ ಉಳಾ ಎ ತುಪೊರ್ವದೊಳ್ ನೆಗಬ್ಬಿಂ ಪ್ರಸ್ತೋತ್ತಂ; ಪುರು
ಷತ್ರ ಮ ದತ ತ್ರನಿಷೇಧಂ; ಬಹುತ್ತದ ಜಗ ಅವುಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಕೊಳ್ಳಾತ್ತಂತ್ಯ ಕ್ಕೆ ಣತ್ವಂ ನೆಗ್ಗು. ಉಳ್ಳಾತುಪೂರ್ವದೊಳ್ ಉ ತ್ರಕ್ಟೈ ಕ್ರ ಸ್ಫೋತ್ತ ೦; ಪುರು
ಷತ್ರಯದೊಳ್ ದತ್ತ ತೈನಿಷೇಧಂ; ಬಹುತ್ವದ ASA ಅವುಂ ಅಕ್ಸುಂ.
999 ಅ. 508. ಲೋಪೋಚಿತಾಕ್ಷರಂ, ELISION AND SUBSTITUTION.
ಟೀಕು.
ದ ದಪಂಗಳ್ಳ ತೂ ನಿಲುವ ಕೂಳ್ಳಾತ್ವಂತೃಕ್ಯೈ- ದ ದಪಂಗಳ್ಳರಮಾದ ಕೊ
ಛ್ರಂಬ ಧಾತುವಿನಂತ್ಯ ಟೈ ಐತ್ವಂಣಕಾರಾದೇಶಂ; ನೆಗಯ್ಗ ಉ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವಡೆವುದು; ಸ
ರ ಜಡ ಉಳ್ ಎಂಬ ಧಾತುವಿನ ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಉತ್ತಳಿ- ಉಕಾರಕ್ಕೆ;
ದ್ರ
| ಸ್ಫೋತ್ಸಂ-ಪ್ರಸ್ಸ ಸ್ನದ ಒಕಾರಂ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ವಡೆವುದು; ಪುರುಷತ್ರ ಯದೊಳ-ವುರುಷತ್ರ ದಲ. ದತ
ನಿಷೇಧಂ-ಭೂತಕಾಲದ 2 ಟಾ ಬಹುತ್ತ ತ್ರದ-ನಪುಂಸಕಲಿಂಗದ ಬಹುವಚನದ;
ವುಗೆವಉನವು ಎಂಬುದರ್ಕೆ; ಅವುಂ-ಅವು ಕತೆ ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು.
ವಿಚಾರಂ.
ದತ್ತ ೈನಿಷೇಧವೆಂದು, ಉಪಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಉಳ್ಳಾ ತುಗೆ ದ ದಪ ವಕಾರಂಗಳ್ ಮೂಯಿಂ ನಿ
ಜಡ ಭೂತಕಾಅವಾಗಿಯು ಸಲ್ಪು
ವೃತ್ತಿ %
ದಕಾರಂ ಪರಮಾದ ಕೊಳಾ ಎ ತುವಿನ ಛಕಾರಕ್ಕೆ ತ ತ್ಲಮಕ್ಕುಂ; ಪುರುಪತ್ರಯ
ದೊಳ್ ಉಳಾ ಎ ತುಖಿನ ಮೊದಲಖಾರಕೆ ಹ್ರುಸ್ಸೂ ತ ಮಕ್ಕುಂ; ನಪ ್ರಂಸಕಲಿಂಗದ ಬ
ಬಹುವಚನದ-ವುವಿಂಗೆ ಅವು ಬಂದಕುಲ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕೊಳ್ತಾತುಗೆ.ಕೊಣ್ಣಂ, ಕೊಣ್ಣರ್. (ಭುವನತ್ರ್ರಿಣಕೇತ್ರರುಚಿ ಕೈಕೊಂಡನಾ
ಪಾಂಡವಂ ( s. 5. 241). "ತಮತಮಗೆ ಭಯಂಗೊಂಡರಾಶಂಕೆಗೊಂಡರ್).
ಉಳ್ಪಾ ತುಗೆ-_-ಒಳಂ, ಒಳರ್; ಒಳಯ್, ಒಳಿರ್; ಒಳೆನ್, ಒಳೆವು. ಅನಿತರ್ಕ
ಮೊಳಂ ಮರಾಂತಕೂ; ಒಳರನೈವರಂ ಮಾರ್ಜಲಡೊಳತಶಿಭಟರ್ (-ದೊಳಗಿರಿ
ಯಲ್ ಮರುಗುವರೆ ಭಟರ್).
ನಪುಂಸಕಕ್ಕೆ...ಒಳವು.
[ನೀನುಳ್ಳೂ ಡುಂಟು ರಾಜ್ಯಂ
ನೀನುಳ್ಳೂಡೆ ಪಟ್ಟಮುಂಟು ಪೇಲಗೆಯುಂಟು |
ನೀನುಳ್ಳೊಡುಂಟು ಬೆಳ್ಗೊಡೆ]
ನೀನಿಲ್ಲದಿವೆಲ್ಲಮೊಳವೆ ಭಾನುತನುಜಾ | ಕಂದಂ? | (p. 155)
ನುಂಗುವುವುಮೊಳವು ದಧಿಯೊಳೆ ಮಹಾಮತ್ಸ ಗಳ್.
ಉಂಟಂಬುದರ್ಕ ಏಲ್ಲಪಜಿಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೇಧಮಾಗಿಲ್ಲೆಂದಾಯಿತು (8. 244). (ನೀ
ಲಗ್ರೀವರುಮಾರ್ತರಿಲ್ಲ ಗೆಲವಿಂಗಾರಾರ್ಪರೆಂದಂ 3 ಪಂ). [ನೀಲಗ್ರೀವಮಾರ್ತರಿಲ್ಲ
ಗೆಲಲಿನಾರಾರ್ಹರೆ-].
ತ SHE CECE ಜು ಫಾ
ಇನೆಗಮುದುವಮಾದಿ, THR AFFIXES INEGAM, UDUM, ETC.
ನ
ಸೂತ್ರಂ.
A form of the verb ಇನೆಗಮುದುಮೂನಮಂನೆಗ
expressing the sense ಮಿನಮಲೊಡಂ ಸೊಂನೆವೆರಸು ಸು ್ಯರ್ಥದೆಕಾ |
of the Locative (ಸಶಿ ನ |
ಸಪ್ತಮಿ; 869 8. 188) ರನಿಜಸ್ಪಾನದೊಳಪ್ರವಿ
ಣ್ ೫೬ ವನುಕೂಲಂ ಮತ್ತೆಕಾರದಾದಿಯೊಳಲೊಡಂ ॥ 246 |
instead of which also the affixes ಇನೆ, ಉದುಂ, ಅನ್ನಂ, ಅನ್ನೆಸಂ, ನಂ (68, 8. 160), ಅಲೊಡಂ ಸ
ಅಲೊಡೆಂ-ಎ (ಅಲೊಡನೆ 08. 8. 309) are used.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಇನೆಗಂ ಉದುಂ ಅನ್ನಂ ಅನ್ನೆಗಂ ಇನಂ ಅಲೊಡಂ ಸೊಂನೆವೆರಸು; ಸತ್ಯರ್ಥದ ಐಕಾರನಿ
ಜಸ್ಥಾನದೊಳ್ ಅಪ್ಪುವು ಇವು; ಅನುಕೂಲಂ ಮತ್ತೆ ಎಕಾರದ ಆದಿಯೊಳ್ ಅಲೊಡಂ.
ಅನ್ನಂ;
ಸತ್ಯರ್ಥದ ಎಕಾರನಿಜಸ್ಥಾನದೊಳ್ ಇನೆಗಂ ಉದುಂ ಅನ್ನಂ ಅಂನೆಗಂ ನಂ ಅಲೊಡಂ
ಇವು ಸೊಂನೆವೆರಸು ಅಪ್ಪುವು; ಮತ್ತೆ ಎಕಾರದ ಆದಿಯೊಳ್ ಅಲೊಡಂ ಅನುಕೂಲಂ.
ಟೀತು.
ಸತ್ಯರ್ಥರ್ದಸತಿಸಪ್ತಮಿಯರ್ಥದ; ಎಕಾರನಿಜಸ್ಥಾನದೊಳ್-ಎಕಾರದ ನಿಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ಇ
ನೆಗಂ-ಇನೆಗಂ ಎಂದು; ಉದುಂ-ಉದುಂ ಎಂದು; ಅಂನಂ-ಅಂನಂ ಎಂದು; ಅಂನೆಗಂ-ಅನ್ನೆಗೆಂ
ಎಂದು; ಇನಂ-ಇನಂ ಎಂದು; ಅಲೊಡಂ-ಅಲೊಡಂ ಎಂದು; ಇವು ಈ ರೂಪಂಗಳ್; ಸೊಂನೆ
ವೆರಸು-ಸೊಂನೆಗೂಡಿ; ಅಪ್ಪುವುನಆದೇಶವಾಗುವವು; ಮತ್ತೆ-ಬಳಿಕ; ಎಕಾರದ=ಸತ್ಕರ್ಥದೆಕನ
ರದ; ಆದಿಯೊಳ್-ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಅಲೊಡಂ-ಅಲೊಡಂ ಎಂದು; ಅನುಕೂಲಂಹಿತವಪ್ಪುದು.
ಮತ್ತಿ.
ಪಂ
ಇನೆಗಂ ಉದುಂ ಅಂನಂ ಅಂನೆಗಂ ನಂ ಅಲೊಡಂ ಖಂಬಿವು ಸೊಂನೆವೆರಸಲ್ಲ
ದಿರವು; ಇವು ಸತಿಸಪ್ಮಖಿಯ ಖಕಾರಕ್ಸಾದೇಶಮಾಗಿ ಬಂದುವು; ಖಕಾರದ ಪೆ
ಗೆ ಒರ್ಮೆ ಅಲೊಡಮೆಂಬುದೊಂದಾಗಮಮಾಗಿಯುಂ ಬರ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯ ಕಾರಕ್ಕೆ. ನುಡಿಯೆ; ಪೊರೆ ನೆಲನದಿರೆ; ವನಂಗೊರಗೆ.
ಉಕಾರದ ಆದೇಶಂಗಳೊಳ್ ಇನೆಗಮೆಂಬುದರ್ಕೆ“ಕಾಮಕರಂ ಕರಮಡಂಗಿ
ನುರ್ಗಮವ್ಪಿನೆಗಂ [ನುರ್ಗವ್ಪಿನೆಗಂಐ ಕಾಮದನಂಡಗೆಯೊಯ್ಸಂ.
ಉದುಮೆಂಬುರರ್ಕ--ಒಬರಷೇಟ್ಂಬುದುಮ್ ಅಂಜನಾಚಲದಪವೊಲ್ ಕಣಕ್ಗೊ
ಫ್ಸಿ ಬರ್ಪಂಬುಜೋದರನಂ.
294 5ಅ. 50೫. ಅನ್ನೆಗಮಾದಿ, 7೫೫ AFFIXES ANNEGAM, ETC.
ಅನ್ನಮೆಂಬುದರ್ಕೆ-ಉದ್ರ ವಿದ್ದನ್ನೆಗೆವುನಂ ಪೂಯ್ಯಲೆಂದವ್ಪ ಪುದು.
ಅನ್ನಗಮೆಂಬುದರ್ಕೆ [ಒಲೆ (ಬಲೆ) ಯೊಡನಮುತ್ತುಂಗಾಲೊಳ್] ನೇರಂಬ
ರ್ಪಂನೆಗಮಿರು. ಗಂಗೆಯಮಡುಗಳನಳವಡಿಸಿ ಪುಗುವಿನು ಭಯರವದಿಂ.
ಒಡಮೆಂಬುದರ್ಕೆ-ಕುರುಕುಲಾಧಿಪು ನುಡಿಯಲೊಡು. |
ಖಕಾರದ ಪೆಬುಗೆ ಅಲೊಡಮಾಗಮಕ್ಕೆ._ಬರಲೊಡನೆ ಕೊಟ್ಟ.
ಸೊತ್ರಂ.
ನೆಗಂಖಂ ಸಂಪ್ರುಶಿಗಂ ಭಾ
Of the above affix- 11
ಅನ್ನುಸಂ, ಅನ್ನಂ, ಯಿಗಮಂನೆಗಮಂನಮಿನೆಗಮಿನಮೆಂಬಿವು ಸೂ |
ಇನೆಗಂ, ಇನ೦ ೩
used for the Pre- ರಿಗಳಿಂದುದುಮಲೊಡಂಗಳ್
೦ ರ ನೆಗಲ್ಲುಂ ಭೂತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯೊಳ್ | 247 |
161868; ಉದುಂ, ಅ
ಲೊಡಂ 00 the Past.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನೆಗಲ್ಸಿಂ ಸಂಪ್ರತಿಗಂ ಭಾವಿಗಂ ಅಂನೆಗಂ ಅಂನಂ ಇನೆಗಂ ಅನಂ ಎಂಬ ಇವು ಸೂರಿಗಳಿಂ
ದೆ, ಉದುಂ ಅಲೊಡಂಗಳ್ ನೆಗಯ್ಗುಂ ಭೂತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯೊಳ್.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಸೂರಿಗಳಿಂದೆ ಸತಿಸಪ್ಪಮಿಯೊಳ್ ಸಂಪ್ರತಿಗಂ ಭಾವಿಗಂ ಅಂನೆಗಂ ಅಂನಂ ಇನೆಗಂ ಇನಂ
ಎಂಬಿವು ನೆಗಯ್ಗಿಂ, ಭೂತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದುಂ ಅಲೊಡಂಗಳ್ ನೆಗಲ್ಲುಂ.
ಟೀಘು.
ಸೂರಿಗಳಿಂದೆ-ನಿದ್ವಾಂಸರಿಂಜೆ; ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯೊಳ್-ಸತಿಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಳಿ; ನಂಪ್ರತಿಗೆಂ-ವರ್ತ
ಮಾನಕಾಲಕ್ವಂ; ಭಾವಿಗಂ-ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲಕ್ಕಂ; ಅಂನೆಗಂ-ಅಂನೆಗಂ ಎಂದು; ಅಂನಂ-ಅಂನಂ ಎಂ
ದು; ಇನೆಗಂ-ಣನೆಗಂ ಎಂದು; ಇನಂ-ಇನಂ ಎಂದು; ಬಂಬಿವು-ವಿಂಬೀ ರೂಪಂಗಳ್; ನೆಗ
ರಿ ಬರುವು; ಭೂತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ-ಭೂತಕಾಲದರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಉದುಮಲೊಡಂಗಳ್-ಉದುಂ ಅ.
ಲೊಡಂ ಎಂಬಿವು; ನೆಗ್ಗು -ಬರ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ,
ಅಂನೆಗಂ, ಅಂನಂ, ಇನೆಗಂ, ಇನಂ ಖಂಬಿವು ವರ್ತಮಾನದೊಳಂ ಭವಿಪ್ಯಂತಿ
ಯೊಳು ವರ್ತಿಪುವು; ಉದುಂ, ಆಲೊಡಂ ಉಂಬಿವು ಭೂತವಶಿಯೊಳ್ ಸಲ್ಲು ೦.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಂಪ್ರತಿಗೆ-ನೆನೆವನೆಗಂ ಬಂದಂ; ಕೂೊಲ್ಲಂನಮ್ ಕ್ಸಿ ಕೊಂದು; ಬಿನೈಸುವಿನೆ
ಗಮ್ ಬರ್ದೆಗೊಂಡಂ; ಇದಿರ್ವಫ್ರಿನಮ್ ಅಫ್ಟಿ ಕೊಂಡಂ.
ತ
EL ಎಣಿ
po
/ 2°
ಅನ್ನೆಗಮಾದಿ, THE AFFIXES ANNEGAM, ETC. ೨05
ಭವಿಪ್ಯತಿಗೆ...ಈವಂನೆಗಮಿರ್ದಂ; ಬರಂಬಡೆವನ್ನಮಾರಾಧಿಸಿದಂ; ಅವದಿ ಬ
ರ್ಲನೆಗಂ ಸೃರಿಸಿದಂ; ಬೆಳಗಪ್ಪಿನಂ ಕೇಳಿಸಿದಂ.
ಭೂತವತಿಗೆ-ಓಲಗಂ [ಪಾಲಗಂ] ಪರೆಯುದುಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಪೊಕ್ಕಂ
(-ಪಲ್ಯು); ಹಾವಸೆ [ಪಾವಸೆ] ಕಿಡಲೊಡಂ ನೀರ್ಶಿಳದುದು.- ಇವು ಸತಿ
ಸಪ್ತಮಿಯ ಪ್ರಯೋಗಂಗಳ್.
ಸೂತ್ರಂ.
When ಅನ್ನೈಸಂ, ಅಂನೆಗಮಿಂನೆಗಮೆಂನೆಗ
ಇನ್ನೆಸಂ 6೧೩ ತತ್ರ ಮೆಂನದೆ ಕಡೆಗುಂಟು ಲೋಪಮಿದಿರೊಳ್ಸೀಮೋ |
are followe
ಗ (ir 2 ತೆಂನಂ ವರಂ ವರೆಗಮಿರೆ
ಮ ಕಂನಂ ಪೆಬವರ್ಕಿ ಲೋಪವಿಧಿ ಮುಟ್ಟೆ ನೆಯುಂ || 248 |
boundary (ಖೀ (ಮ್ಯಾ ಸೀಮೆ), their last syllable is dropped. Also ಸ ನಿ (ಮುಟಿ ಪಿವಿ 5, 246) denotes
೧5 far a8.
ಪದಚ್ಚೀದಂ,
ಅಂನೆಗಂ ಇಂನೆಗಂ ಎಂನೆಗಂ ಎಂನದೆ ಕಡೆಗೆ ಉಂಟು ಲೋಪಂ, ಇದಿರೊಳ್ ಸೀಮೋತ್ಸಂ
ನಂ ವರಂ ವರೆಗಂ ಇರೆ; ಕೆಂನಂ ನೆಬಿವರ್ಕೆ ಲೋಪವಿಧಿ; ಮುಟ್ಟಿ ಏಎನೆಯುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇದಿರೊಳ್ ಸೀಮೋತ್ಸಂನಂ ವರಂ ವರೆಗಂ ಇಕೆ, ಅಂನೆಗಂ ಇಂನೆಗಂ ಎಂನೆಗಂ ಎಂನದೆ
ಕಡೆಗೆ ಲೋಪಂ ಉಂಟು; ಮುಟ್ಟಿನೆಯುಂ; ಕೆಂನಂ ಪೆಲಿವರ್ಕೆ ಲೋಪವಿಧಿ.
ಟೀಕು.
' ಇದಿರೊರ್ಳ್-ಪರದಲ್ಲಿ; ಸೀಮಾ-ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ; ಉತ್ಪಂನೆಂ-ಹುಟ್ಟದುವಾದ; ವರಂ-ವರಂ
ಎಂದು; ವರೆಗಂ-ವರೆಗಂ ಎಂದು; ಇರೆಇರ್ದೊಡೆ; ಅಂನೆಗಂ-ಅಂನೆಗಂ ಎಂದು; ಇಂನೆಗಂಣ
ಅಂನೆಗಂ ಎಂದು; ಎಂನೆಗಂ-ಎಂನೆಗಂ ಎಂದು; ಎಂನದೆ-ಎಂನದೆ; ಕ ಕಡೆಗೆ-ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ; ಲೋಪಂಣ
ಲೋಪಂ; ಉಂಟ್ಟುಉಂಟಾಗುವದು; ಮುಟ್ಟಿನೆಯುಂ-ಮುಟ್ಟಿ ಎನೆಯುಂ; ಕೆಂನಂವೆಗ್ಗಳವಾ
ಗಿ; ಗಿ; ಪೆಬಿವರ್ಕೆ-ಅನ್ಯ ವಾದುವರ್ಕೆ; a ಹ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ವರಂ ವರೆಗಮೆಂಬ ಸೀಮಾರ್ಥ ಶಬ್ದಂ ಪರದೊಳಿರೆ, ಅಂನೆಗಂ ಇಂನೆಗಂ ಬಂನೆ
ಗಂ ಎಂಬೀ ಗತಾರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ; ವರಂ ವರೆಗಮೆಂಬಿವು ಪರದೊಳಿರ್ದೊಡಂ ಮಿ
ಕೃಲ್ಲ ಲೋಪಂ (ಲೋಪವಿಧಿಯೆಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ) [. B. ಮಿಕ್ಕ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ವರಂ
ವರಸಮಾಜಿವು ಪರಮಾದೊಡಂ ಸುವ ಲೋಪಮಿಲ್ಲ]; ಮುಟ್ಟಿ' ತ್ತ
ಸೀಮಾರ್ಥಮಂ ಪೇಲಯ್ಗುಂ.
296 5೮ಅ. 508. ಅಲೆಯಲೊಡಂಗಳ್, 7೫೫ AFFIXES AL, ೫, ALODAM.
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ವರಮೆಂಬುದಾಗಮಕ್ಕೆ- ಉಂನೆವರಂ ಸಿರಿ ತಮಗುಂಟಂನೆವರಂ ಸೇವ್ಯರಲ್ತ ಖಳ
ರು. ಇಂನೆವರಂ ಗುಣ್ ಯಾದುದಿಲ್ಲ ಕಾಮಕರಮುಕ್ತಬಾಣಹತತಿಗೆ.
ಮುಚಟ್ರೆಂಬುದರ್ಕೆ-ದೆಸೆಮುಟ್ಟಿ; ವಾರ್ಥಿಮಟ್ಟೆ; ಅಂತಮುಟ್ಟೆ; ಆನರಿಯನಾ
ತಂಮುಟ್ಟೆ ಸಂಗ್ರಾ(ಮ)ಮಂ. [ಖ. B. ಆನರಿಯೆ]
ಸೂತ್ರ).
Ib is not ಜಸ ವಿದಿತೋಭಯಕೃತ ೯ಕಮೆನಿ
೩0103 ೪ ಸಿದ ಸತಿಸಪ್ರಮಿಗೆಕಾರಮಪ್ಪುದದರ್ಕಂ |
ಅಲೆ (68, 284; 285)
instead of the of ಜದೆ ಕೆಲರಲ್ಹಂ ಪೇಲ್ಜರ್
ಗ ಚದುರರದಂ ಮೆಚ್ಚರಲೊಡಮೆಂದೊಡೆ ಶುದ್ಧಂ ॥ 249 |
nitive (8, 246). This
last Infinitive form is used when another agent is expected (ಉಭಯಕತ್ಛ ೯ಕಂ).
ಪಡಚ್ಛೇದಂ.
ಲು
ವಿದಿತೋಭಯಕರ್ತ್ಯಕಂ ಎನಿಸಿದ ಸತಿಸಪ್ತಮಿಗೆ ಎಕಾರಂ ಅಪ್ಪುದು. ಅದರ್ಕೆ ಅಂಜದೆ
ಕೆಲರ್ ಅಲ್ಪಂ ವೇಟರ್; ಚದುರರ್ ಅದಂ ಮೆಚ್ಚರ್; ಅಲೊಡಂ ಎಂದೊಡೆ ಶುದ್ಧಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
| ವಿದಿತ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾದ್ಯ; ಉಭಯಕರ್ತ್ಸೃಕಂ-ಅರ್ವರ್ಕರ್ತ್ಯಗಳನುಳ್ಳುದು; ಎನಿಸಿದ ಸತಿಸಪ್ಮ
ಮಿಗೆ-ಎನಿಸಿದ ಸತಿಸಪ್ಪಮಿಯ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ; ಎಕಾರಂ-ಎತ್ತಂ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವದು; ಅದ
ರ್ಕೆೊಆ ಎಕಾರಕ್ಕೆ; ಅಂಜರ್ದೆಹೆದರದೆ; ಕೆಲರ್-ಕೆಲಂಬರ್; ಅಲ್ಪ೯-ಅಲ್ ಎಂಬುದಂ; ಪೇಲ್ತಿ
ರ್-ಹೇಳ್ಬರ್; ಚದುರರ್-ಬಲ್ಲವರ್; ಅದಂ-ಆ ಪ್ರಯೋಗಮಂ; ಮೆಚ್ಚರ್ಒಡಂಬಡರ್; ಅಲೊ
ಡೆಂ-ಅಲೊಡಂ ಎಂದು; ಐಂದೊಡೆ-ಪೇಳ್ಗೊಡೆ; ಶುದ್ಧಂ-ಶುದ್ಧವವ್ಳುದು.
ವತ್ತಿ.
ಅಮಂ
೧್ರರ್ಬರ್ಕರ್ಶ್ವಗಳ್ಳೆ ನಿಮಿತ್ತಮಪ್ಪ ಸಶಿಸಪ್ತಮಿಗೆ ಏಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಆ ಖಕಾರ
ಕೆ ಅಲುವಂ ಕೆಲರ್ ಅಂಜದೆ ಪೇಲ್ಚ ರ್; ಅದುಮಾಗದು; ಅಲೊಡಮೆಂದೊಡೆ
ರ
ಶುದಂ.
ಧಿ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಇ೧ರ್ಬರ್ ಕರ್ಯಗಳ್ಳ ಪ್ರ ಸತಿಸಪ್ತಮಿಗೆಗಾಯಕಂ ಪಾಡೆ ದೇವಂ ಮೆಚ್ಚಿ ದಂ;
ಪಾತ್ರವಾಡೆ ಮಾದಕಂ ಬಾಜಿಸಿದು; ವಂದಿ ಪೊಗಟಚಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಂ.
wu, THE ೩೫೫೫೭ ODE. 297
ಅಲ್ಲೆ -ಪಾದಪದ್ದ ಂಗಳನೊತ್ತು ತ್ಲಿರಲ್ ಶೂದ್ರಿಕನಪತಿ ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿರ್ದ
ನಾಗಳ್; "ಬಯ್ಗಿನ ಕೆಂಬಸಿಲೆಳಸಲೆಸದುವಾಶ್ರ ಮ್ ಉಂಬಿವಬದ್ರಂಗಳ್.
ಶುದ್ಧಕ್ಕ ಫೆ ಸತು ಬರಲೊಡಂ ಕೋಗಿಲೆಯುಲಿಗುಂ
ಗಾಳಿ ಬೀಸಲೋಡನೆಲೆ ಕಬಲ್ಪುವು.
ಸೂತ್ರಂ.
ಬಿರಿದು ಪಕಾ ಂತರಮಂ
The Affix ಒದೆ
which introduces ವಿರವಿಪೆಕಾರಂ ನಿಜಾಂತಮಾದೊಡೆಶಬ್ಬಂ |
the Subjunctive
1004 (ಪಕ್ಪಾರ್ಥಂ), ಪರಿಕಿಸೆ ಧಾತ್ಲಿಂತೃದೊಳಾ
is used for all gend- ಭಸಿರ್ಶ ಲಂಗವಚನಪ್ರರುಷಾಯತ್ತೂ || 250 [|
ers, all numbers,
all persons and all tenses.
ಪದಚೇದಂ.
ಹಿರಿದುಂ ಪಕ್ಸಾಂತರಮಂ ನಿರವಿಪ ಎಕಾರಂ ನಿಜಾಂತಂ ಆದ ಒಡೆಶಬ್ದಂ ಪರಿಕಿಸೈೆ ಧಾತ್ವೆಂತ್ಯೃ
ದೊಳ್ ಆವರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ, ಲಿಂಗವಚನಸಪ್ಪರುಷಾಯತ್ನಂ.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಅಂಗವಚನಪುರುಷಾಯತ್ತಂ ಆವರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ ಎಂಬುದನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಪಿರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಪಕ್ಷಾಂತರಮಂ-ಒಂದು ಪಕ್ಪಾಂತರವಂ; ನಿರವಿಪೆಕಾರಂ-ಪೇಳ್ರ ವಿ
ಕಾರಂ; ನಿಜಾಂತಂಣತಂನಂಶಂ; ಆದ-ಆದ; ಒಡೆಶಬ್ದಂ-ಒಡೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪರಿಕಿಸೆ-ವಿಚಾರಿಸೆ;
ಧಾತ್ಮಂತ್ಯದೊಳ್-ಧಾತುಗಳಂತ್ಯದಲ್ಲಿ; ಲಿಂಗಾಲಿಂಗತ್ರಯದಲ್ಲಿ; ವಚರ್ನವಚನತ್ರಯದಲ್ಲಿ; ಪುರು
ಷ-ಪುರುಷತ್ರಯದಲ್ಲಿ; ಆಯತ್ತೆಂ-ಕೂಡಿದುದಾಗಿ; ಆವರಿಸಿರ್ಕುಂ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರ್ಪದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಕ್ಲಾರ್ಥಮಂ ಪೇ4ಿಕಾರಂ ಕಡೆಯಾಗಳ್ಳೊಡೆಶಬ್ಬಂ ಲಿಂಗತ್ರಯವಚನತ್ರಯ
ಪುರುಪತ್ರಯಾನ್ಹಿ ತಮಾಗಿ, ಧಾತುವಿನ ಕಡೆಯೊಳ್ಳತ್ತುಗುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಂಗತ್ರಯಕ್ಕೆ-ನೋಟಸ್ಫಾಡವಳ್ಳಲ'ಯಳ್; ಸಮು ನುಡಿಪೊಡವಂ ಪಿರಿಯಂ;
ತೀಡುವೊಡಲ್ಲಿ ಕಂಮೆಲರ್ತೀಡುಗುಂ. ಲಕೆಯಳ್)
DHE ೬೮೪ ಟ್ರ ಧಾತ್ರರ್ಥಂ, , VARIOUS MEANINGS OF ROOTS,
ವಚನತ್ರಯಕ್ಕೆ-ಕಾದುಪೊಡೊರ್ಪನೆ ಬಲ್ಲಿದ; ಪೋಲಿಸುಪೊಡಿರ್ವರುಂ ತಕ್ಕ
5; ನುಡಿಪೊಡೆಲ್ಲರುಂ ಮಾತಜ”್ಯರ.
ಪ್ರರುಪತ್ರಯಕ್ಕೆ...ಪೂರ್ದುವೊಡವನೊಳ್ಳಿದಂ; ತಿರ್ದುಪೊಡವರೊಳ್ಳಿದರ್; ಬೇ
ಟೌ ಡೆ ನೀನೊಳ್ಳಿದಯ್; ಈಪೊಡೆ ನೀಮೊಳ್ಳದಿರ್; ಭಾವಿಪೊಡಾನೊಳ್ಳಿದೆಂ; ಸೇ
ವಿಪೂಡಾಮೊಳ್ಳಿದೆವು.
ಪಿರಿದೆಬುದಬ್ಂ ಕಾಲತ್ರಯಕ್ಕೆ-ಪುಸಿದೊಡೆ ಬಿಟ್ಟಂ; ಪಳಂಚಿದಪೊಡೆ ಕೊಂ
ದಪ; ಚಿತ್ರಿಪೊಡೆ ತೂಳಿಕೆಯಂ ತರಿಸುವು.
ಸೂತ್ರಂ.
Roots, also those ಧಾತುಗಳವು ನಾನಾರ್ಥೂ
88606 in ೬h i- ಹೇತಂಗಳ್ ಲಕ ಸಿದ್ದಿ ಖಿಡಿದುವನಖ್ದ |
stances of this part ಇಬ್ರ
| of the book, have ನ್ಹಿತರ ಕ್ರಿಯಾನುಕೂಲಂ
ತರು ಕ ನ ಚ ಪೂರಿಸುಗೆ ಮತ್ತಮುಟ್ದುವನಿದಳುಸೊಳ್ || 251೩ |
ಸಡಿಲ €ದಂ.
ಧಾತುಗಳ್ ಅವು ನಾನಾರ್ಥೋಸಖೇತಂಗಳ್; ಲಕ ಕ್ಯ್ಯಸಿದ್ದಿವಿಡಿದುವಂ ಅಮದು, ಅನ್ವಿ ತರೆ
ಕ್ರಿಯಾನುಕೂಲಂ, ಮಾತೆಂ, ಪೂರಿಸುಗೆ ಮತ್ತಂ ಉರ್ದುವಂ ಇದರಿಕೊಳ್.
ಅನ್ವಯ.
ಮತ್ತಂ ಉರೌದುವಂ ಇದಟಿಸೊಳ್ ಪೂರಿಸುಗೆ ಎಂಬುದನ್ವಯಂ.
ಟೀಕು.
ಧಾತುಗಳ್-ಧಾತುಗಳ್; ಅವು-ಅವು; ನಾನಾರ್ಥೋಪೇತಂಗಳ್-ನಾನಾರ್ಥದೊಡನೆ ಕೂ
ಡಲ ಬ್ಬಟ್ಟುವು;' ಲಕ್ಷ್ಯಸಿದ್ಧಿ ವಿಡಿದುವಂಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ನಿ ವಡೆದುವಂ; ಅಟ್ದು-= ತಿಳಿದು; ಅ
ವ್ರತವ ಕ್ರಿಯಾನುಕೂಲಂ-ಕ್ರಿ ಯೆಗೆ ಅನಾಯ ಮಾತೆಂ-ಹೇಳ್ಸು ದೆಂ; ಮತ್ತಂ
ಇನ್ನು; ಉಲೌದುವಂ-ಉಳಿದ ಧಾತುಗಳಂ; ಇದಬಿಕೊಳ್=ಈ ಆಖ್ಯಾತಪ್ರ ಯೋಗದಲ್ಲಿ: ಪೂರಿ
ಸುಗ-ಪೂರ್ಣವಂ ಮಾಡುಗೆ.
ವೃತ್ತಿ ಕ
ಧಾತುಗಳ್ಳಲವರ್ಥಂಗಳಂ ನುಡಿಯಲ್ಲಮರ್ಥಂಗಳಾಗಿರ್ಪವು; ಪ್ರಮಾಣಪು
ರುಪರ ಮಾರ್ಗೋದಾಕಹರ್ರಂಂಗಳ ಬಂ'ವಿಡಿದು, ಕಾವ್ಯಾನ್ಜ ಯಸಿದ್ದಿ ಯುಕ್ಳರ್ ಕ್ರಿ
ಯಾನುಕೂಲಮಾಗಿ ಮತ್ತಮ್ ಈ ಆಖ್ಯಾತಪುಕರಣದೊಲ್ಲಿಳಿದು ಪೂರಿಸುಗೆ.
©ೆ, THE AFFIXES AL AND E WITH PADU.
ಅನುತ್ತ ಸೊತ್ರಂ.!
ಕೆಯೆಯಪದಂ ತಾಂ ಕರ್ತ
To 29 (to give) ೬೨ ©
or to ಬೇಡು (10 08, ಪ್ರಯುಕ್ತಮಾಗೆಲ್ಲಿಯೇನದೆಂಬಿಚ್ಚಿಯನಾ |
the contrary of to
ದ್್ ಡು 4
give), in fact to all ಶ್ರಯಿಪುದು ಸಕರ್ಮಕಮದಳಂ
verbal roots, whe- ಎ ಸ ಜ್ರ
ವ ಧಾ ರ್ವ ಧಾತುಗೆಯಕ 251
ther transitive or ಪ್ರಯ — ಪಡು ತು ನಿರ್ಬ್ಣ' ೨ ಯ ೨ | ಠಿ b |
intransitive, the affix © (or ಎ 8, 249) together with the root ಪಡು (8, 289) may be joined
(our Author uses also ಪಡೆ, 354; for forms with both see 8. 128), in which case ಪಡು 1 regularly
conjugated. This construction is also used to express the so-called Passive-voice,
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಕ್ರಿಯೆಯ ಪದಂ ತಾಂ ಕರ್ತೃ್ಯಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಆಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಏನ್ ಅದು ಎಂಬ ಇಚ್ಚೆಯಂ ಆಶ್ರ
ಯಿಪುದು, ಸಕರ್ಮಕಂ ಅದು. ಅಲ್ಟ್ರಯುಕ್ತ ಪಡುಧಾತು ಸರ್ವ ಧಾತುಗೆ ಅಕ್ಕುಂ.
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀತ್.
ಕ್ರಿಯೆಯ ಪದಂ-ಕ್ರಿಯಾಸದಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಕರ್ತೃಪ್ರಯುಕ್ಕಂ-ಕರ್ತೃ್ಯಪದದೊಡನೆ ಕೂ
ಡಿದುದು; ಆಗಿ-ಆಗಿ; ಎಲ್ಲಿ-ಆವೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ಅದು-ಅದು; ಏನ್ಇಏನೆಂದು; ಎಂಬಿಜ್ಚೆ ಯಂ-ಎಂಜಾ
ಪೇಕ್ಷೆಯಂ; ಆಶ್ರಯಿಪುದು-ಬಯಸುವುದು; ಅದು-ಆ ಪದಂ; ಸಕರ್ಮಕಂ-ಸಕರ್ಮಕಪ್ರಯೋ
ಗಂ ಅಪ್ಪುದು; ಸರ್ವ ಧಾತುಗೆ-ಈ || ಪ್ರದಾನೇ | ಎಂಬುದಾದಿಯಾದ ಸಮಸ್ತ ಧಾತುಗಳೆ
(vide 6th Chapter); ಅಲ್ಪ್ರಯುಕ್ತ ಪಡುಧಾತು-ಅಲ್ ಎಂಬುದಬಿಕೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಪಡು ಎಂ
ಬ ಧಾತು; ಅಕ್ತುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ. |
ತ್ರಿಯಾಪದಂ ಕರ್ಯಪದದೊಡನೆ ಕೂಡಿದುದಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಎನೆಬಾಪೆಕ್ಟೆಯಂ
ಬಯಸುವದು, ಆದು ಸಕರ್ಮಕಮಕ್ಕುಂ. ಅಲ್ಲಿ ಈ | ಪ್ರದಾನೇ ॥ ಖಂಬುದಾದಿ
ಯಾದ ಸಕಲಧಾತುಗಳ್ಗೆ ಅಲ್ ಬಂಬುದಂಯೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಪಡುಧಾತುವಕ್ಕುಂ,
ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ್ಬೇಲ್ಬ ತಾಂ ನೀನ್ ಆನೆಂಬ ಪುರುಪತ್ರಯಕ್ಕೆ ಉಕಾನೇಕವಚನದೊಳ್
ಅಮ್ ಅರ್ ಆಯ್ ಇರ್ ಬನ್ ಉವುಗಳಕ್ಕುಂ ಉಂಬುದನುವರ್ಶಿಸ್ಕೆ ಪದಮಕ್ಕುಂ.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ತಾನಿರಲ್ಪಟ್ಟಂ, ತಾಮಿರಲ್ಪಟ್ಟರ್; ನೀನಿರಲ್ಪಟ್ಟಯ್, ನೀವಿರಲ್ಪಟ್ಟರ್; ಆನಿರಲ್ಪ
ಟೈಂ, ಆಮಿರಲ್ಪಟ್ಟೆವು ಖಂಬಂತೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಂ ತಿಳಿವುದು.
1) cf. 8. 122b. This (251b) is not found in our best two manuscripts. Itisin M.A. and
B. Our author referred, as it appears, this so-called Passive-voice simply to Ss, 234; 235. See
s. 58, 126; 128.
38*
800 5ಅ. 50೫. ©ೆ, THR AFFIXES AL AND ೫ WITH ೫೬0೮.
ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಂ (4, 2)? | ಕರ್ಮಣಿ | ಅನ್ಲದ್-ಯುಪ್ಯದ್-ಅ
ಸ್ನದ್-ಅರ್ಥೇಪು ಪ್ರತ್ಯೇಕಮ್ ಏಕತ್ಹಾನೇಕತ್ಸಯೋರ್ ವಿವ್ಟಾತಯೋರ್ ಯಥಾ
ಕ್ರಮಂ ಧಾತೋಃ ಅಮ್ ಅರ್ ಅಯ್ ಇರ್ ಏನ್ ಖವು ಏತೇ ಪ್ರತ್ಯಯಾ ಭವಂ
ತಿ ಕರ್ಮಣಿ ಚಾಭಿದೇಯೇ ॥ ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಣ ಎಂದು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಂಬೀ ಸೂ
ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುವರ್ತನೆ ಬಂದು, ತಾನ್ಫೀನಾನೊಬರ್ಥಂಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಲ್ ಬೇಲ್ ಏಕವಚನ
ಬಹುವಚನಂಗಳ್ ವಿವಶ್ಚೆ! ಯಾಗೆ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಧಾತುಗೆ ಆಮ್ ಆರ್ ಆಯ್
ಇರ್ ಖನ್ ಖಪು ಖಂಬೀ ಪ್ರತ್ಯಯಂಗಳ್ ಕರ್ಮದೊಳಮಔ ಅಕ್ಕುಂ-_-ತಾನಿರಲ್ಪ
ಟ್ರಂ, ತಾಮಿರಲ್ಪಟ್ಟರ್, ನೀನಿರಲ್ಬಟ್ಟಯ್ ಉಂಬಂತೆಲ್ಲಕ್ಕಂ ಪತ್ತಿಸುಗು. ಯೋಗವಿ
ಭಾಗಮುತ್ತರಾರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರಂ (4,8) | ಬೇಡ್ದಾದೇರ್ ಅಪ್ರದಾನೇ | ಅನ್ಯದರ್ಥವಿವಕ್ಷಾಯಾಂ
ಬೇಡ್ಜ್ ಇತ್ಯೇವಮ್ ಆದಿಭ್ಯೋ ಧಾತುಜ್ಞ್ಯಃ ಅಪ್ರದಾನೇ ಕರ್ಮಣಾ ಅಮ್-ಆದ
| ಯೋ ಭವಂತಿ | ಎಂದುದಾಗಿ (ಈ ಅಂಬ ಧಾತುವಿಗಲ್ಲದೆ) ಬೇಡ್ದಾದಿಗಪ್ರದಾ
ನದಲ್ಲಿ (ಸಹ) ಎಂಬಾ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾರ್ಥವಿವಕ್ಷಿಯಲ್ಲ ಬೇಡು ಎಂಬುದಾದಿಯಾ
ದ ಧಾತುಗಳ್ಗೆ ಅಪ್ರದಾನವಾದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಮಾದಿಗಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಹ್ಮ 2 ಠಿ). ಆ
ಪಾರ್ವನಿನರಸಂ ಗ್ರಾಮಮಂ ಬೇಡಲ್ಪಬ್ಬಂ?; ನೀಂ ಬೇಡಲ್ಪಬ್ಬಯ್; ಆಂ ಬೇ
ಡಲ್ಪಟ್ಟೆ. (ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನದೊಳಪ್ಟೇ ಉದಾಹರಣಕಗಳ್). ಇಂತು. ಗೋವಳ
ನಿಂದೆ ಖರ್ಮೆ ಕಜಯಲ್ಪಟ್ಟುದು (ಕರೆ); ಗುರುವಿನಿಂ ತತ್ತಮಂ ಬೆಸಗೊಳಲ್ಪಟ್ಟಂ;
ಬೇಹುಕಾಜನಿನರಸಂ ಸುದ್ದಿಯಂ ಕೇಳಲ್ಪ ಬ್ರಂ; ಪಟ್ಟಳ್, ಪಟ್ಟುದು ಖಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರಂ (4, 89) | ಕರ್ಮಾ ಅನುಪಡುಃ ॥ ಧಾತೋಃ ಪಡುಧಾತುರ್
ಅನುಪ್ರಯಜ್ಯತೇ ಕರ್ಮಣ' ವಿಹಿತೇಮಾದ್ೌಪರೇ ॥ ಬಂದುದಾಗಿ ಧಾತುಗೆ ಪ
ಡುಧಾತುವನುಪ್ರಯುಜ್ಯಮಾದಪುದು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ” ವಿಹಿತಮಾಗೆ ಅಮಾದಿಗ
ಳರಮಾಗೆ.
Ww
1) The first 8. is: ಧಾತೋರಿ ಏಕಾನೇಕತ್ಸೇ (viz. are the Personal Affixes used). The instances
given are: ಶಾನಿರ್ದ೦, ತಾಮಿರ್ದರಿ, ನೀನಿರ್ದಯ್, ನೀಮಿರರಿ; 060. 2) ಕರ್ಮಂ೦ (409 8. 8. 126) here
seems to mean “೩11 formations with ಪಡು whether it be joinedto transitive or intransitive verbs.”
8) If translated “the king was asked by the Brahmin for a village”, it is an instance of
the Passive-voice; but it may be translated also “the king asked a village from the Brahmin”,
The next sentence “the cow was milked by the herdsman” is clear. The remaining two sen-
tences convey an Active-meaning. 4) 800/8 88 800 8. 68. 234. 5) Here ಕರ್ಮ೦ must mean
the so-called Passive-voice (ಕರ್ಮಣಿಪ್ರಯೋಸಂ) for the examples given.
ಅಲ THE AFFIXES AL AND ೫ WITH PADU. 301
(ಕರ್ಮಣ*ಪ್ರ ಯೋಗಕ್ಕೆ )--ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟುದು ಘಟಂ ಕುಂಬಖನಿಂ; ನೋಡಲ್ಪ
ಬ್ರನರಸನಂಗನೆಯಿಂ; ಚ ಟ್ರಳ್ಳರುಣ' ಡಿ ಮಾಡಲ್ಪ ಡುಗೆಮಗೆ ಸಂಪ
ಪ ಜಿನಪಶಿಂಯಿಂ'; ಕಿಡಿಸಲ್ಪಡುಗೆಮ್ಮ ದುಃಖಸಂತತಿ ಜಿನನಿಂ”.
ಕರ್ಮಣ್ಪ ಪ್ರಯೋಗಮ್ಮಬ್ಲದಿರ. ನೋಡಿದಳೆರಸನ್ಯಂಗನೆ; ರಮಣ ತರುಣ”
ಯಂ ಬಯಿಸಿದಂ; ಮಾಡಿದಂ ಪದಕಮನಕ್ಕಸಾಲೆ.
ಸೂತ್ರಂ (4 91) | ತಸ್ಮಿನ್ನೈದಲ್ | ಧಾತೋರ್ ಏಕಾರೆಃ ಅಲ್ ಭವತಃ ಪಡು
ಧಾತಾ ಪರೇ ॥ ಎಂದುದಾಗಿ ಧಾತುಗೆ ಹ್ರಸ್ತದೆಕಾರಂ ಅಲ್ಲುಂ ಅಪುವು, ಪಡು
ಥಾತು.ಪರಮಾಗೆ-ಮಾಡೆ ಪಟ್ಟಂ, ಮಾಡಲ್ ಪಟ್ಟಂ ಖಂಬಂತೆಲ್ಲಕ್ಕಂ ಪತ್ತಿಸುಪುದು.
|| ಮಶ್ತೇಭನಿಕ್ರೀೀಡಿತವ್ರುತ್ತಂ >
ಕವಿತಾ-ಪ್ರೌಢಿಯೊಳಬ್ಬ -ಸಂಭವನೆ ಕರ್ತಾರಂ ಕ್ರಿಯಾ-ಕೌಶಲಂ
The author 30- ಸೃವನೀಯಂ ತದಧೀನವಾದಖಿಳ-ಶಾಸ್ತ್ರಾಮ್ಮಾಯಮಂ ಕೂಡದೆ ಬ
Sava is a second ಲವರಿಲ್ಲೆ ನೃದಿರೆ ೂರ್ವನಿಂದಭಿನವ-ಬ್ರಹ್ಮಂ ಗಡೆಂಬಂತೆ ತೋ
Bramha indeed!
ಯುವನಾತ್ಲೀಯ-ವಚೋ-ವಿಚಿತ್ರೆತರ-ವಿದ್ಯಾವೇಶವಂ ಕೇಶಮಂ ॥
ಟೀಕು,
ಕವಿತ್ವದ ಬಲ್ಲತನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೆ ಕರ್ತ ಕ್ರಿಯಾಕ್ೌಶಲ್ಲ್ಯವುಳ್ಳ ವಂ ಸ್ಲುತಿ ಮಾಡಲ್ಲಕ ಕ್ವವಂ,
ದ ಸಮಸ್ಮವಾದ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ೦ಗಳಂ ಒಡನೆ ಅಖತವರ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಎನಲ್ ಬೇ
ಡ; (ಆದರೆ) ಕವಿಕೇಶವೆಂ ಒರ್ವಂ ಇಂದು ಹೊಸಬನಾದ ಬ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಗಡ! ಎಂಬ ಹಾಂಗೆ ತನ್ನಸಂ
ಬಂಧವಾದ ವಾಕ್ಯಂಗಳ ಚೋದ್ಯತರವಾದ ವಿದ್ಯಂಗಳ ಆವೇಶವನ್ನು ಕಾಣಿಸುವಂ.
ಗದ್ದುಂ.
ಇದು ಸಮಸ್ತಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ ) ಸಂದೇಹಶಲ್ಯು ಜಾರುಚುಂಬಕಾಯೆಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ನಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಆ
ಖ್ಯಾತಸಾಕಲ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮೆಂಬ ಪಂಚಮಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
೫ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
SOOT
1) Our ಶಬ್ದಾನುಕಾಸನಂ has «ಸಣಪಕಿಂಖಂ” M. A. «ಶಿವನಿ೦?; ್ಬ. B. «ಜಿನಪತಿಂಉಖಂ”. 2) SabdA.
«AeA; M. A. «Hao; M. ೫. ««ಖೆನನಿಂ?',. 8) This metre is four times: YY — | — vu] ——|
ಅಲಲ [ದಾದಾ [ಟರ | ಅದ |
802 6ಅ. 608. ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೩15% OF VERBS.
೬ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ. VI. CHAPTER.
ಜಾಣಾ? ) =) ಭಾ
ಧಾತುಪಕರಣ೦.
1
CANARESE VERBAL ROOTS.
(Together with Synonyms and Compounds, and with some
verbs derived from Canarese and Sanskrt themes
by means of ಇಸು 0% ಚು).
— 00-0
ಸೂತ್ರ).
ವೇದಸವನಾಗಿ ಭೀಮನಿ
Késava’s list of
Canarese roots is ನಾದುದು ಸಂಸ್ಥೆ: ತದ ಧಾತುವಾ ತೆಜದಿಂದಂ |
ಟಿ ಬ ಯಡಿ
(the poet) Bhima’s
(Bhima ೬ » ನಾಡದುದು ಕರ್ಣಾಟಧಾತು ಕವಿಕೇಶವನಿ ॥
excellent list of Sanskryt roots.
ಸೂತ್ರೆ)ಂ.
ದೊರೆವಡೆದ ಮಹಾಪ್ರಾಣ
No ೮80೩2089
8008. 4 8 ಸ- ಕ್ಲರಾಂತದಿಂ ಜಇ೫ಿಶಪಾಂತಹಾಂತಕ್ಟಾಂತ್ಲೋ |
pirated consonants
or in ಹರ್, ೧೧೧ರ ಕ್ರಿ ಧ್ರರಣದಿನುದ ನೈಖಿಸವು ಬ :
ಜಾ ರ ಲರ ಮತದಿಂ" ಧಾತು ತಿಳಿವುದಿವನೀ ಕ್ರಮದಿಂ ॥ 2516 |
5. 88).
ಕ್ರಿಯಾರ್ಥ್ಯೋ ಧಾತುಃ)
(Roots as sources for the different manner of action or
experiencing, cf. S. 216).
1; ಸರಧಾತುಗೆ. ಸ ಸ್ನೇಹೇ, 10 love (5. Ss. 286; 241).
೪೦
1. ಈ. ಪ್ರದಾನೇ, (literally: in giving) to 2. ಕಾಂತಕ್ಕೆ.
give (s. Ss. 286; 240). 3. ಕಾ. ರಕ್ಷಣೇ, 10 guard (6. S. ೩86.
1) This sentence occurs in 1, 12 of the Sabd&nusAna.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ,
ಕಲ್ಲ ರಕ್ತಪಕ್ಟೇ, 10 become pus (s. Ss.
286; 241).
. ಹೇ. ಶಯನೇ, 60 186 8078, ನಿಧುವನೇ
ಚ, to lie with (6. S. 236).
ಬಿಸು. ಸ್ಪಂದನೇ, to move.
. ಮುಸುಕು. ಆವರಣ್ಕೊ 80 0070, ಭಾವೇ
ಚ, a covering.
. ಕುಸುಕು ಕುಸುಂಕು. ಘಾತನೇ್ಯ ಕಂ strike,
to kill.
. ಕುಸುಕು, ಪಿಸುಂಕು. ಅವಜ್ಞಾತಿಶಯೇ, 0
show great dis-respect.
.- ಕುಯಿಕು, ಕುಯಿಂಕು. ಖಾದನೇ, ಕಂ €೩ಃ,
chew (8. S. 36).
. ಮುಯಿಕು. ಮುಖವಿಕಾರೇ, 10 distort
the face, make grimaces.
ಎ ತುಲಿಕು. ಗಾಢಪ್ರವೇಶೇ, to enter for-
cibly or thoroughly; to force into.
- ನುಯಿಕು. ವೃದ್ಧಿಹೀನೇ, to be deficient
in growth.
. ಇಯಿಕು, ಇಯಿಂಕು. ನಿಗ್ರಹಗ್ರಹಣೇ, 1
hold compressed, tighten (s. S. 36).
. ಸಾಕು. ಕ್ಷಣೇ, to preserve, foster.
. ಹರ್ಕು. ನಖಘಾತನೇ, 10 strike or kill
with the claws.
: ನೂಂಕು. ಪ್ರೇರಣೇ, to push on.
. ಸೋಂಕು. ಸ್ಪರ್ಶನೇ, to touch.
.) ಕೊಂಕು. ಉತ್ಪರ್ಪಣ್ಣೇ ಉತ್ಸರ್ಪಣ
ಮೆಂದು ಗಮನಂ, 080 (ಆ. 8% 8. 8.
86). ಕ
. ತೆಂಕು. ಫ್ಲವನೇ, ॥0 808, swim.
. ಔಂಕು. 'ದೃಢಪೀಡನೆ, ಬ press 8121).
. ಕಲಂಕು. ಆಲೋಡನೇ, 10 mix, stir up.
LIST OF VERBS.
308
28. ಚೆಲುಕು, ಚಲುಂಕು. ಜಲೋತ್ಸರ್ಜನೇ,
to pour out liquids. |ಚಲಕು 00.1
೩೩೩. ಚಲಕು, ಚಲಂಕು. ಕರವಿಮೋಜನೇ, 10
loosen from out of the hands (cf.
283).
21. (ಪಯಿಂಕಿದಂ, he 660801)66, 8. 8. 86).
ಪೊಳಕು, ಪೊಳಂಕು. ಚರ್ವಣಕ್ರಿಯಾ
ಯಾಂ; to chew (5. 8, 36).
. ಪಳಂಕು. ಗಾಢಸ್ಪರ್ಶನೇ,. ಕಂ ಕಂuch
strongly or forcibly.
. ಹಲಕು. ವೃಕ್ಪಾರೋಹಣೇ, 0 climb, as
೩ 1166, ಶರೀರಾಂಗಭೇದೇ ಚ, ೩ 068-
tain member of the body.
- ಉಲುಕು. ಶರೀರಸ್ಸುರಣೇ, to expand
25.
‘or swell, as the body.
. ಮುಲುಕು. ಪ್ರಸವನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, ೬ಂ
bring forth young.
. ಸುಲುಕು. ಗಾಢಪೂರಣ, 80 011 exces-
sively or by force.
, ತೊಡಕು, ತೊಡಂಕು. ವಿಪರ್ಯಾಸೇ,
to be the reverse; to oppose, en-
tangle.
. 88. ಕೊಂಕು ಬಂಕು. ಕೌಟಲ್ಮೇ 1೦
crooked; to bend.
. ತುಡುಕು, ತುಡುಂಕು. ಸತ್ತರಗ್ರ ಹಣೇ, 10
seize hastily.
. ಪ್ರಡುಕು, ಪ್ರಡುಂಕು. ಕರಾನ್ಸೇಷಣೇ, 10
search for with the hands.
. ಮಿಡುಕು. ಜೈತನ್ಯೇ, ಕಂ got strength or
animation, recover.
. ಇಡುಕು, ಇಡುಂಕು. ಗಾಢನಿಮೋಚನೇ,
to release vehemently.
. ಅಡಕು. ಸ್ಥಾನಾಂತರಪ್ರಣೀತೇ, ೬0 be put
or put in another place, hide.
1) No. 19--82 are notin M. A; but are found afterwards. This alteration of place also
happens there regarding other verbs.
304 6ಅ. 608.
39.
ಚಿಪು.
ತುಡುಕು. ಚಂಚುಘಾತನೇ, to peck with
the beak, ಧಾನ್ಯಾದಿದ್ರವ್ಟೇ ಚ, corn
and other things.
. ಕರ್ದುಕು, ಕರ್ದುಂಕು. ಲಘುಚಂಚುಘಾ
ತನೇ, 60 peck lightly with the beak
(s. S. 36).
, ಬರ್ದುಕು, ಬರ್ದುಂಕು. ಜೀವನಾರ್ಥೇ,
to live.
. ಬೆದಕು. ಅನ್ರೇಷಣೇ, to search for.
. ಕುಡುಕು (ಕುದುಕು). ಈಷತ್ಛ್ರಧಾವನೇ, |
to run easily or swiftly (cf. 39).
. ಮುಡುಕು (ಮುದುಕು). ಶರೀರೋಪಗೂ
ಹನೇ, ಉಪಗೂಹನಮೆಂದಾಲಿಂಗನಂ,
to embrace the body (one’s own
knees?).
ಮಿನು. ಅಂತರ್ಗತಸ್ವನೇ, to sound
internally or secretly, ಕಾಂತೌ ಚ,
to glitter.
. ಸೇಣಕು. ಕದರ್ಥನೇ,10 plague, provoke.
. ಕುಣುಕು. ಮುಸಲಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 10
pound, #ಲೇ ಚ, to play (ಕೀಲೇ
ಚ, ೩ plug).
. ಹೊಣಕು. ಮೃಗಲಂಘನೇ, to leap, as
a wild beast.
. ತಿಣಕು. ಅಪಾನವಾಯ್ೌ, 10 ೬%.
ತು. ಉಚ್ಛಾ ಸೇ, ೬0 51], 800, ಮಾಂ
ರ
ಸಭೇದೇ ಜೆ, 8080.
4 ಒಸ್ಸು. ಖಲಕರಣೇ, ಕಂ work on the
floor for treading out corn, ಶಕುನೇ
ಚ, 10 be ominous, or an omen.
ಸ ತ್ಯಾಗ-- ಹನನಯೋ$, to de-
posit; to beat, kill.
. ನಕ್ಕು. ಲೇಹನೇ, 0 lick.
ಮಿಕ್ಕು. ವಿವರಣೆ, ಕಂ separate.
55. ವಿ್ತು. ವಿಭಜನೇ, ೬0 divide
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
, ಪ್ರವಾಹಿ
ಕಾಯಾಂ ಜೆ, to have diarrhea, or
diarrhoea.
. ತೆಕ್ಟು. ತಿರ್ಯಕ್ಕಂಡೂತಿಲೇಹೆನೇ, ಓಂ lick
one’s itching, as beasts do.
; ಕೆಕ್ತು. ಗೋಶಿಕ್ಲಾಧ್ವನೌ, to sound, ory
when training cattle.
ಸ ಮುಕ್ಫು. ಖಾದನವಿಶೇಷೇ, ಕಂ at in a
certain manner.
ಕ ನೆಕ್ಕು. ಅಂತರ್ಲೀನೇ, 10 80 in or be
inside.
. ಸುಕ್ಕು. ವಸ್ತ್ರಸ್ತಲ್ಪಘಾತನೇ, to beat a
cloth to a small extent, ಪಕ ಭೇದೇ
M |
ಚೆ, ೩ rane.
. ಮಯಿಕು, ಮುಯಿಂಕು. ಜಲನಿಮಜ್ಜ ನೇ,
to immerse or be immersed in water
(ek. 188). [ಮುಳುಕು 640.]
, ತುಳುಕು, ತುಳುಂಕು. ಸೇಚನೇ, ಕಂ rip;
to sprinkle (8. Ss. 36; 230).
ಕ ಬಳ್ಳು. ನಮನೇ, tಂ bow.
s ನಿಳ್ಳು. ಉಪರಿಸ್ಪರ್ಶನೇ, to touch above,
or from above, to cover; to be pro-
minent.
ಎ ಉಳ್ಳು. ದೀಪ್ಕೌ, 10 shine, ದ್ರಮ್ಯೇ ಚ,
a thing.
ಕ ಅಳು. ಭಯೇ, 10 1981, ಅಶಕ್ತೌ ಚ,
be without strength (cf. 808; 136).
; ತಳ್ಳು. ಅನುಲೇಪನೇ, 10 anoint, make
glistening, ತದ್ಭಾವೇ ಚೆ, lustre.
ಒಳ್ಳು. ಪ್ರವಾಹೇ, ೬ಂ 80% (of. th
Tamil uಲಖಿಕುಕಬಿದು, 80 £0, leak)
ಕ ಅಳ್ಳು [M. A. ಕಳ್ಳು]. ಜೀರ್ಣೇ, ೬ಂ be
worn, tattered (cf. 66).
. ಉರ್ಕು [ಉಕ್ಕು M. A.] ಔದ್ದತ್ಯೇ, to
be proud, ಲೋಹಭೇದೇ ಚ, steel.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, IST ೦೫ VERBS.
, ಸೊರ್ತು. ಉನ್ಮಾದೇ, to be insolent.
. ಸಿರ್ಕು, ಸಿಲ್ತು. ಪ್ರತಿಬಂಭೇ, ೬0 be im-
peded, entangled (s. S. 128).
. ಸುರ್ಕು. ಸಂಕೋಚ, 60 contract, shri-
vel up.
. ಜಿರ್ಕು. ನಖಕ್ಷತೇ to wound with the
nails.
. ಸೆರ್ಕು. ವಸ್ತ್ರಾಂತರಪ್ರವೇಶೇ, to change
one’s clothes. (cf. the Tamil ಜಿರು
ಕುಕಿಉಿದು).
. ಮೊರಕು. ದರ್ಪಘೂರ್ಣನೇ, ಕಂ be in
trembling oscillation from haugh-
tiness.
. ಘೋ (ಗ. 682). ಸೂತ್ರಪ್ರವೇಶೇ, ೬0 -
ter, as a thread into a needle, to
be threaded; to thread.
ಡಿ ಗಾಂತಕ್ಕೆ.
ಹಾ]
. ಉಗಿ. ಆಕರ್ಷಣ, 10 draw; ನಖಕ್ಷತೇ
ಚ, to wound with the nails.
“ಮು, ಪ್ರಷ್ಪಸಂಕೋಜನೇ, to contract,
as a flower.
ಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷೇ, ವಿಶ್ಲೇಷವೆಂದು ಭಾಗಂ,
to 617166, separate.
. ಸುಗಿ. ಭಯೇ, ಏ ಕಂ.
. ಬಿಗಿ. ಬಂಧನೇ, ೬ಂ 180೫, ಹಯಪರಿಕರೇ
ಚ, multitude or girth of horses,
. ಅಗಿ. ಸಂತ್ರಾಸ- ಹರ್ಷ- ಚರ್ವಣೇಷು,
ಸಂತ್ರಾಸವೆಂದು ಭಯಂ, (೬0 tremble)
to fear; to be glad; to chew.
. ಚಿಗಿ. ಅಂಗುಲಿವಿಸರ್ಜನೇ, 10 let 10086
from the fingers, or to throw away
with the fingers, (loosen with the
fingers, or to send off the fingers). |
85.
86.
87
. ಆಗು.
805
ಪುಗು. ಪ್ರವೇಶೇ, to enter (Ss. 238; 289).
ನಗು. ಹಸನ, tಂ laugh (Ss: 238; 239).
ಉಗು. ವಿಸರ್ಜನೇ, tಂ let loose, throw
away (Ss. 288; 239).
ನು ಅತಿಕ್ರಮಣೇ, 0 exceed, trans-
gress, ಅವಶಿಷ್ಟೇ ಚ, to remain (5,
289).
ಸ ಮುಗ್ಗು. ಜೀರ್ಣಾವಗಂಧೇ, 80 have a
corrupt, musty smell, ಗತಿಭಂಗೇ
ಚ, to stumble.
. ಒಗ್ಗು. [ಉಗ್ಗುಖ. A.;R.] ವಡನನಿರೋ
ಧೇ, to be inconsistent in words,
to yield.
. ಹೋಗು. ಗಮನೇ, 80 80 (8. 242).
ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೇ, 0 become
manifest, to become (S. 242).
. ಕೊಗು. ಉಚ್ಚೈರ್ಥ್ಸನೌ, to ory aloud,
shout.
. ತೇಗು. ಉದಾನವಾಯ್ೌ, tಂ have the
hiccough, to pant; ವೃಕ್ಷಭೇದೇ ಚ,
a teak-tree.
. ತಾಗು. ಸಂಘಟ್ಟನೇ, to come into close
contact (cf. 106).
. ಬಾಗು. ನಮ್ರತ್ತೇ, to bow, to be
humble.
4
. ತೂಗು. ತುಲನೆ, 10 weigh.
. ಬೀಗು. ಹರ್ಷಭಾವೇ, 006 8184, ಸೌ
೪
ಲ್ಯೇ ಚೆ, to be bulky, to swell.
. ಹೇಗು. ಮಯೂರಸ್ವನೇ, to ery, as a
peacock.
. ನೀಗು. ತ್ಯುಜನೇ, to leave, resign.
. ಹುದುಗು. ಗೋಪನೇ, 10 guard, con-
ceal.
. ಸಿದುಗು. ಹಸ್ತಾನ್ರೇಷಣೇ, to search
about or for with the hands.
306 6ಅ. 608.
103
104
105
117
. ಪೊಂಗು. ಸ್ಪುಟನೇ, to burst, open,
expand, disperse.
. ನುಂಗು. ಗಿಲನೇ, tಂ swallow.
. ಶುನುಂಗು. ಸಂಕೋಚನೇ, ಕಂ 908-
tract, bend.
. ತಾಂಗು. ಧಾರಣ-ಸಂಘಟ್ಟಿನಯೋಃ, 10
support; to come into close cont-
act.
- ಜೆನುಗು, ಜಿನುಂಗು. ಅವ್ಯಕ್ತದ್ರನೌ, 10
sound indistinctly or inarticu-
lately, to mutter; ವರ್ಷಭೇದೇ ಚ,
fine rain.
. ಮಲಗು ಮಲಂಗು. ಉಪಧಾನಾವಲಂ
ಬೇ, to support one’s self on a
pillow, ೫60139; ಉಪಧಾನೇ ಚೆ, ೩
pillow.
. ಜೆಲುಂಗು [. A. ಜೆಲಂಗು]. ಕರಮು
ಕ್ರೌ, to release or throw out of the
hands. [R. ಜಲಂಗು]
. ತೊಲಗು. ವಿವಿಕ್ಕೇ, 60 move away,
separate from.
- ಹಿಂಗು. ಅಪಸರಣೆಕಿ, 10 80 away, re-
treat.
. ಮಿಸುಗು. ಶಾಂತ್ಕೌ 10 shine.
ಸಗ್ಗ ಉದ್ಯೋಗೇ, 10. commence,
attempt, exert one’s self.
. ಮಸಗು. ವಿಜೃಂಭಣೇ, 10 002, 88)6,
extend, appear.
. ತರಗು. ವಿಲೀನ, to be dissolved,
melt.
. ಹೊರಗು. ರಸವಿಹೀನೇ, ಕಂ be deprived
of juice, or to be extracted as juice.
. ಹರಗು. ನಸ್ಕೃಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, to work
in a corn-field, to harrow.
118.
119.
120.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST ೦೫ VERBS.
ಮಯುಿಗು. ಸಂತಾಪ, tಂ burn, grieve
(6. 5. 189).
ಬಂಗು. ಪ್ರಣತೇ, to stoop, to bow.
ಮಿಯಿಗು. ಚಕಚಕಾಯಮಾನೇ, 80
glitter (6. S. 59).
- ತುಮಿಗು. ಸಂಚ್ಚಂನೇ, to cover, fill, be
extensive (s. 5. 301).
. ಉಯುಗು. ವಕ್ರಭಾವೇ, ಕಂ be crooked,
bent.
. ಒಬಿಗು. ಸುಖ, tಂ lie down, sleep
(8. 5. 18).
4 ಕಂಗು. ಕಾರ್ಕ್ಸ್ಸೇ, ಕಾರ್ಸ್ಸ್ಟ್ಯವೆಂದು
ಕಷ to be black (cf. 147).
. ಉಡುಗು. ಸೆಂಕೋಚನೆೇ, ೬0 108605
contract, become Compressed.
. ತೊಡಗು. ಪ್ರಾರಂಭೇ, to begin.
. ಮಡಗು. ಗೋಪಾನೇ, tಂ guard, con-
0681.
. ನಡಗು. ಕಂಪನ, 10 tremble.
. ಮಿಡುಗು. ಸಂಖಿಂನೇ, ಸಂಖಿಂನವೆಂದು
ದುಃಖದಿಂದಾದ ಚಿಂತೆ, 60 grieve.
. ಶಡಂಗು. ಔತ್ಸುಕ್ಕೇ, ಔತ್ಸುಕ್ಯವೆಂದು
ಇಚ್ಛೆ, to desire (s. 8. 198).
, ಅಡಂಗು. ಗೋಪನೇ, to hide.
. ಒಣಗು. ಶೋಷಣೆ, ಕಂ dry up.
. ಐಡೆಯುಡುಗು (ಎಡೆ+ಉಡುಗು). ವಿ
ಚ್ಛೇದೇ, to divide, separate.
1828, ತೊಳಗು. ಬೆಳಗು. ಕಾಂತ್ಕೌ, ಓಂ
shine.
ಮುಳುಗು. ನಿಮಗೇ » to submerge
(cf. 61).
. ಅಲುಗು. ಸಂಚಲನೆ, tಂ shake.
: 136. 137. ಅಲೆ (cf. 893). ಅಲ್ಲಿ (61.
140). ತಯಟ್ಲಿ. ಶ್ಲೀಣತ್ರೇ, 80 decay.
ಂ ಮುಲಿಲ್ಲಿ.. ಪತನೇ, ಕಂ fall down.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS. 307
4 ಮೊಯ್ಲಿ. ನಮನೇ, 10 bow.
. ಅಲ್ಲಿ (566 186). ಲಯೇ, 80 dissolve:
೯ ಪುಟು. ದಹನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, to burn
(as bodies).
ಕ ಉಲಿ | ಸ್ನೇಹೇ, to love.
.. ಮೊಟಿಗು. ವಾದನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, ಂ
sound, as musical instruments; ಸೃ
ನಿತೇ ಚ, to thunder; ವೃಕ್ಷಭೇದೇ
ಚ, a sort of tree.
ಸ ಒಂ್ಗು (ಬಟ್ಟಿ). ಸಂಮೇಳನೇ, tಂ unite.
. ಸುಯಿ್ಲಿ. ಸಂಚೂರ್ಣೇ, tಂ grind, crush.
ಕ ಫುಲ್ಲು. ಆಕುಂಚನೇ, 106068 together,
contract.
ಶಿ ಕಲ್ಲಿ. (see 124) ಕಾರ್ಟ್ಟ್ಫ್ಗೇ to be
black.
i ನೆಟ್ಟು. ಅಂತರ್ಲೀನೆ, ಕಂ be dissolved
inwardly, to sink in.
, ತೆಗೆ. ಆಕರ್ಷಣೆ, ಕಂ take.
ಒಗೆ. ಜನೆನ--ವಸ್ತ್ರಪ್ರಕ್ಷಾಲನಯೋ$,0
be born; to wash clothes.
. ಬಗೆ. ಪರಿಭಾಷೆ, 10 disrespect; ಜಿ
ತೇ ಚ, 0 think.
, ತಗೆ. ಸ್ಮಂಭನೇ, 10 make firm.
. ಹೊಗೆ. ಧೂಪಧೂಮನಿರೋಧಕ್ರಿಯಾ
ಯಾಂ, to hem in the smoke of
incense and other materials, to |
smoke, ಧೂಮೇ ಚ, smoke.
ನಗ, ಉತ್ಸವನೇ, to purify: [R. ನಗೆ]
. ಮೊಗೆ. ಜಲಾಕರ್ಷಣೆ, 10 8000) up
water, ಭೂಭೇದೇ ಜಳ, (ಘಟಭೇ
ದೇ ಚ ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ), ೫೫
earthen vessel.
1) Also in M.A. andR,
4. ಚಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಮಿಂಚು. ದೀಷ್ಮೌ, ಕಂ 81116, ವಿದ್ಯುತಿ ಚ,
lightning.
. ಮುಂಚು. ಅಗ್ರಗಮನ 80 80 bere.
. ಮಿಂಚು. ಪಶ್ಚಾದರ್ಥೇ, to be behind.
. ಹೊಂಚು. ಸಂಕೇತೋದ್ಯೋಗೇ, ೬ act
by secret agreement, spy.
. ಪೆಳೆಂಚು. ಸಂಘಟ್ಬನೇ, to come into
close contact (s. S. 36).
. ಜಯಿಚು. ಬಹುಭಾಷಾಯಾಂ, 10 chat-
ter.
. ಅಯಿಜು. ಉಚೆ ರ್ಧ್ವನೌ, to ery out
ಬ್ರ
aloud.
. ಮೋಹು. ವೈದಧವ್ಯೇ, 10 become a
widow.
, ಕವಿಯ. ವಿಪರೀತಪತನೇ, 10 ೫1 or
turn upside down.
. ಪೆರ್ಚು. ವಿಸ್ತಾರೇ, ಕಂ increase.
. ಮರ್ಜು. ಅತಿಪರಿಚಯೇ, ಕಂ become
very intimate with.
.:ಬೆರ್ಚು. ಸಂತ್ರಾಸೇ, to fear; ತೃಣಪ್ರೆ
ರುಷೇ ಚೆ, ೩ straw-puppet.
. ಕರ್ಚು. ಖಾದನೇ, ೧ i; ತಂಡುಲಪ್ರ
ಕ್ಲಾಲಜಲೇ ಚ, (ಪ್ರಕ್ಸಾಲನೇ ಚೆ ಎಂತ
ಪಾಠಾಂತರಂ ೩lso R.), water in
which rice has been washed.
. ಬಾರು. ಪುಂಜೀಕರಣೇ, ಕಂ heap.
. ತೀರ್ಚು. ನಿಷ್ಟತ್ತೌ, 10 be finished or
finish.
. ಉರು. ಆಕರ್ಷಣ, ಕಂ draw, (ಭೇ
ದೇ ಚೆ, to break, loosen), ಮಲ
- ಭೇದನೇ ಚ, 10 be purged.
, ಬಿರ್ಜು. ವಿಭಜನೆ, 10 divide, 10086.
39*
ಚಾ ವಾರ ಶಾ ಭಾ ಸಾ ಹಾಸಾಪಾಗಾಾಘಾಾಣಹಾಣಾಪಾಸಾಹತಾಸಪಾಸಾರಾಪಾಾರ್ಪಾಸಾ”
೨808 6ಅ. 608.
178. ಪರ್ಚು [ಅರ್ಜು ಬ. A. andR.]. ಅವ್ಳು
ಕ.ಧ್ಧ್ವ ನೌ, to sound indistinctly or
— ಸ
inarticulately.
. ಪೆಟ್ಟುವೆರ್ಜು (ಪೆಟ್ಟು--ಪೆರ್ಜು?). ದ
ಪೇ, to be haughty, [ಬೆಟ್ಟುವೆರ್ಚು
M. A. and R.]-
. ಚುರು. ದಾಹ, 0 burn.
. ಚುರ್ಚು (ಚುಚ್ಚು). ಶಿಶುಸಂಧಾರಣೇ,
to sustain a young (?). [22-,R.]
; ಮುಚ್ಚು. ಆಚ್ಛಾದನೇ, to cover.
. ಮೆಚ್ಚು. ಅಭ್ಯುಪಗಮೇ, 10 ೩s5ent.
ಸ ನಜಚ್ಚು. ವಿಶ್ವಾಸ್ಟೇ to trust.
; ಎಷ್ಟು. ಅಂಜನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ,॥0 anoint.
£ ಕೆಚ್ಚು. ತಂತುವಾಯಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 80
do (a certain kind of) weaving-
business, (to fix the warp in the
1oom); ತರುಸಾರೇ ಚ, the marrow
of a tree.
. ನಾಣ್ಟು. ಲಜ್ಜಾಯಾಂ, to be ashamed.
. ಕಡೆಗಣ್ಣು (ಕಡೆಗೆ--ಅಣ್ಣು?). ಅವಜ್ಞಾ
ಯಾಂ, ಅವಜ್ಜಿಯೆಂದು ಮಾಖಯೌದು
ದು, 80 transgress, to disregard.
184. ನುಣ್ಣು. ಅಪಸರಣೇ, ಕಂ retreat.
ಧಾಶೋ5 ಇಸುಪ್ರಶ್ಯಯಸ್ಥ್ಯ ಜಾಶೇಣೇ
ಫುವರ್ಧಾಶುತ್ನೊಂ.
(New roots formed with ಚು this being
a substitute of ಇಸು; Ss. 231; 239.)
185. ಅಲರ್ಜು. ವಿಕಸನೇ, ಕಂ expand, open
(cf. 558).
186. ಎಲರ್ಜು. ಜೇತನಕರಣೇ, ೬ಂ ಕve
strength or animation, to revive.
187. ಉದಿರ್ಜು. ಅಧಃಪತನ, ಕಂ 11 down
(from above). (cf. 552).
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, IST OF VERBS..
188. ಸಾರು. ಸಮಿಸಾಪಾಗಮನೇ, 10 ಖು”
proach (cf. 556).
189. ಸೋರು. ಗಲನೇ, 0 drop (cf. 563).
190. ಒಡರ್ಚು. ಉದ್ಯಮೇ, ಕಂ make ef-
fort, begin.
. ತೊಡರು. ಬಂಧನ, 10 bind, en-
tangle (cf. 547).
. ಬಿದಿರು. ರಥವಿಮೋಜನೇ, ಕಂ loosen
or unharness, as the body or a
coach (cf. 551).
. ಅಮರ್ಜು. ಸಂಘಟೀಕರಣೆಕ, 10 put in-
to close contact, to join (cf, 543).
. ಬೆಮರ್ಚು. ಸ್ರೇದಕರಣೇ, to perspire
or cause perspiration (cf. 544).
. ನಿಮಿರು. ಪ್ರಸಾರಣೇ, ಪ್ರಸಾರಣವೆಂ
ದು ನಿಗುರಿಸುವದು, 10 extend, make
stand out erect (cf. 542).
. ಪೊಣರ್ಜು. ಸಂಯುಗೇ, ಸಂಯುಗವೆಂ
ದು ಬೆರೆದುದು, 10 be joined, to unite.
. ತಳರ್ಜು. ಸ್ಟಾನಾಪಗಮನೇ, 80 80 ೩-
way from one’s place (cf. 597).
2 ಸಡಿಲ್ಲು. ಶೈೈಧಿಲ್ಕೇ, to be loose, to
loose.
. 200. ಕೊರಲ್ಟು. ಪ್ರಯಲ್ಟು. ಆಕ್ರೋಶ
ಧ್ವನ್, to sound in abuses.
* 202. ಮರಲ್ಟು (cf. 622). ಮಗುಯ್ದಿ
(cf. 912). ಪರಾಜ್ಮುಖೀಕರಣೇ, 10
avert one’s face. [M. A. ಮಗುಳ್ಳು >
also R].
ತ ನುಗುಳ್ಳು (cf. 950). ಸೂಕ್ಷ್ಮದ್ಧಾರಪ್ರವೇ
ಶೇ, to enter a small opening, to
squeeze through.
ಸ ಮುಗುಳ್ಟು (8. 954). ಸಂಶೋಜಕರಣೇ,
to contract, shut up (s. S. 48).
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS. 309
ಕ ಸುರುಳ್ಬು (8. 955). ಸಂಕೋಜನೇ, ಐ
contract, to coil up.
. ತೆರಳು. ಚಲನೆ, ಕಂ £0 forward; ಜಯ
ನೇ ಚ, to pile up. 6. 8. 211).
| ಪೂರಳ್ಳು (ef. 957). ಲುಶನೇ, 10 welter.
ಿ ತೆರಳು. ಆಸ್ಫೋಟನೇ, ಆಸ್ಫ್ರೋಟನವೆಂ
ದು ಪ್ರಕಟಂ [M. ೩. ಕೋಪವೋದ್ರೇ
To], to open, to become manifest.
ಸ ಕುರುಳ್ಳು, ಶಸ್ತ್ರಸಂಚಾಲನೇ (ಶಸ್ತ್ರಚಾಲ
ನೇ ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ), 10 shake
for instance a weapon.
. ಉರುಳ್ಳು (08.956). ನಿಮ್ನಾಗಮನಕರಣ್ಣೊ
to cause to go into the deep, to
cause to roll down.
5 ಹರಳ್ಳು, ನೇತ್ರವಿರೋಧಕರಣೇ, to im-
pede or shut the eyes.
. ಖರಿಲ್ಲು. ಆಲಂಬನೇ, to be supported
or support (cf. 620).
i ಕಲಿಲ್ಲು. ಪೃಥಕ್ಕರಣೇ, to separate
(cf. 615).
. ಬಲಿಲ್ಬು. ನಿಶ್ರೇಷ್ಟಾಯಾಂ, to be de-
prived of motion, exhausted, or
trans. (cf. 617).
. ಬಯೌಲ್ಲು. ಅಧಃಸ್ರಂಸನೇ, tಂ fall down,
or trans.
. ಅಗುಲಿಪ್ರಿ. ಜಲಾಶಯಮಗ್ಗ್ನೇ ೬ ಯಃ
plunged in a tank, or trans. (cf.
916).
. ಅರಿಿಲ್ಲು. ದುಃಖೋತ್ಸಾದನೇ, to make
sorrowful (cf. 619).
. ಕಮುಯಿ. ಹಸ್ತಮರ್ದನೇ, 0 rub or
ಜ
press with the hand (6. 6. 24),
ಕ ನೆಗಯ್ಬಿ. ವಿಖ್ಯಾತ್, to be notorious,
ಉದ್ಯೋಗೇ @, to engage in (cf.
911).
. ತಗುಯ್ದಿ (ತೆಗುಳ್ಳು). ಉದ್ಯೋಗೇ, 10
engage in; ಅಗ್ನಿಬಾಧನೇ ಚೆ, to be
annoyed by or in danger of fire
(ef, 952).
ಶಿ. ಜಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಅಂಜು. ಭಯೇ, 0 ಕಂ.
'ಪ್ರಿಂಜು, ಪೃಥಕ್ಕರಣೇ, to separate.
3. ನಂಜು. ಈಷಲ್ಲೇಹನೇ, to lick a little,
to taste; ವಿಷೇ ಚ, poison.
. ಬೆರಂಜು. ಚಯನೇ, ಜಯನವೆಂದೊಟ್ಟು
ಗೂಡುವದು, ಕಂ collect together.
, ಮಾಂಜು. ಅಪಲಾಖಪೇ, 10 conceal (as
0768 thoughts).
6. ಟಾಂತಕ್ಕೆ.
. ದಾಂಟು. ಲಂಘನೇ, 10 jump over,
cross (8. ಔ. 36).
, ದೂಂಟು. ಏಕಪಾದಗತ್ೌ, 80 walk on
one leg (5. ನಿ. 36).
. ಕೊಂಬು. ವಿಕೃತಗತ್, to walk in
a disfigured manner, to halt (s. ನೆ.
36).
. ಮಾಂಟು. ಉತ್ಪಾಟನೇ,10 pull out; ಉ
ತ್ವರ್ಷದ್ರವ್ಯೇ ಚ, an instrument for
pulling out (s. S. 36).
, ಈಂಟು. ಹಾನೇ, tಂ drink (6. 8. 36).
. ನಾಂಟು. ಅಂತರ್ಭೇದೇ, 10 pierce in.
. ತೇಂಟು. ಶೂರ್ಪಕರಣೇ, 10 winnow.
. ಸೀಂಟು. ಗುದಸಂಮಾರ್ಜನೇ, 10 rub
(or clean) the anus (8. ನ. 36).
. ಬೆರಂಟು (99). ಅಂಗುಲಿಕ್ರಿಯಾಯಾಂ,
10 act (or 808110) with the fingers
(ನ. 241).
. ಮುರುಂಟು. ದಹನಕರಣೇ, 80 burn.
. ಸುರುಂಟು. ಸಂಕೋಚನ, 10 contract,
to shrink.
310 6ಅ. 608.
237. 238. ಶೆರಂಟು. ಬೆರಂಟು (೩80. ನಖಖನ
ನೇ, 10 dig with the nails (6. S. 36).
289. ತೆರಂಟು. ನಿವಸನೋದ್ರ ಹನೇ, ನಿವಸ
ನೋದ್ರಹನವೆಂದು ಮದುವೆಯ ಮು
ಯ್ಯು. ಸೀರೆ, to compensate by the
wedding-garment-
. ಉರುಟು. ಅತಿಕ್ರಮಣ 10 transpass.
. ತಾಟು; ಸಂಘಟ್ಟನೇ, 80 be in or put
into close contact.
. ಬಗಟು. ಊರುವಿಶ್ಲೇಷ, 10 disunite
the legs.
3 ಪುಟ್ಟು. ಉತ್ಸತ್ಕೌ, ೬0 be bಂುn; ದಾರು
ಹಸ್ಕೇ ಚೆ, a wooden ladle.
. ಕಟ್ಟು. ಬಂಧನೇ, 10 bind, to build;
ಪಕ್ತೈಧಾನ್ಸರಸೇ w, ‘the juice of
ripe (or boiled) corn.
4 ಕುಟ್ಟು. ತಾಡನೇ, ಕಂ strike, to pound.
ಬೆಟ್ಟು. ಗಾಢಪ್ರವೇಶೇ, to enter by
1010 ಪರ್ವತೇ ಜೆ, mountain.
ಸ ಮುಟ್ಟು. ಸ್ಪರ್ಶನೇ, ೬೦ ಏ೬%; ಉಪಕ
ರಣೇ ಚ, utensils, implements.
4 ಕೆಟ್ಟು. ಸ್ಪರ್ಶನೇ, ಂ 10008.
. 250. 251. ಅಟ್ಟು. ಅಉಕೆಯಟ್ಟು (ಅರಕೆ
ಅಟ್ಟು). ಎಬ್ಬಿ ಟ್ಟು (ಎಲ್ಬಿ-*ಅಟ್ಟು). ಅ
ನುಧಾವನೇ, 80೫07 after. (R. ಅರೆ-)
252. ಮೆಟ್ಟು. ಪದವಿನ್ಯಾಸೇ, to place the
100% 5100; ಪಾದತ್ರಾಣೇ ಚ, ೩8೩೬-
dal.
253. ತಿಟ್ಟು. ಭರ್ತ್ತನೇ, 80 150; ಉಂನತ
ಭೂಮೌ ಚ, high ground.
254. ಸುಟ್ಟು. ಅಂಗುಲಿದರ್ಶನೇ, tಂ show
with the finger or look at the
fingers.
255. ಕೆಡುಕುಟ್ಟು (ಕೆಡುಕುಟ್ಬು). ಸಂಘಟ್ಟ
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೩187 OF VERBS.
ನೇ,. 60 be in or put into close
contact.
ಕ ಸಮಸಟ್ಟು (ಸಮ-ಕಟ್ಟು). ವಿಧಾನೇ,
to arrange.
. ಗುಡಿಕಟ್ಟು (ಗುಡಿ--ಕಟ್ಟು). ವರ್ಣಪೂರ
ರೇಖಾಯಾಂ, ವರ್ಣಪೂರರೇಖೆಯೆಂ
ದು ಕುಂಡಲೀಕರಣಂ, 10 draw col-
oured lines, to make diagrams.
ತಟ್ಟು. ತಾಡನ, ಕಂ strike; ಕ್ಷಪಣಕಾ
ಚ್ಛಾದನೇ ಚ, to screen (Jaina)
mendicants.
4 ಎಟ್ಟು. ಊರ್ಧ್ವಗತವಸ್ತುಗ್ರ ಹಣೇ, 10
reach a thing placed on high
; ಒಟ್ಟು. ಏಕ ಕ್ರೆಯಾಯಾಂ, to make one;
to put together.
ಗ ಡಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಜಡಿ. ತರ್ಜನೇ, 10 menace; ಅಲ್ಪವ್ಯ
ಷ್ಟೌ ಚ, small rain.
. ಬಡಿ. ತಾಡನ, 60 strike; ಸ್ನಲ್ಪದಂಡೇ
ಜಡ (ಅಲ್ಪದಂಡೇ ಚ ಎಂತ ಪಾಠಾಂ
ತರಂ), ೩ short staff.
. ನುಡಿ. ವಚನೇ, ಕಂ speak.
. ಹಿಡಿ. ಗ್ರಹಣೇ, 0 seize; ಕರಿಣ್ಯ್ಯಾಂ ಚ,
a female elephant.
. ಸಿಡಿ. ವಿಕೀರ್ಣೇಣ, 10 scatter; ಸುಕ್ಸ್ಮಾ
ಯಸ--ದಾಹಾಂತಗಜಳ್ರೋಧವಸ್ತು
ನೋ; ಸೂಕ್ಷ್ಮನೆಂದು ಕಾಣ ಬಾರದ
ಹಾಂಗಿರ್ದ ಭಾವಂ, ೩ ೩1೦೫; ಅಯ
ಸವೆಂದುಮಪ್ಪುದು, an iron thing
(10010); ದಾಹಾಂತದಲ್ಲಿಯುಂ [M.
A. here ದಾಹಂ--] ಗಜದಲ್ಲಿಯುಮ್
ಉಂಟು. (ವಸ್ಮುನೋಃ, Dual)
266. ಶುಡಿ. ಪಾನೇ, 10 drink; ವಲ್ಲಗ್ರೇ ಜೆ,
the point (shoot) of a creeper.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೩೫57 ೦೫ 7೫೫೫8. 311
. ಮಿಡಿ. ಅಂಗುಲಿಪ್ರಹರಣೇ (08. 858, 10
strike or propel with the fingers;
ಶಲಾಟುಫಲೇ ಚ, unripe fruit.
. ಮುಡಿ. ಕೇಶಬಂಧನೇ, tಂ tie the hair;
ನಿರ್ವಹಣೇ ಜೆ, (0 604.
. ಉಡಿ. ಮೋಟನೇ, 180 break; ರೋಗ
ಭೇದೇ ಚ, a kind of sickness.
- ಕಡಿ. ಖಂಡನೇ, ೬೦ 0% ಶಕಲೇ ಚ, ೩
piece, a potsherd.
. ಮಡಿ. ಮರಣ, 10 416; ಧೌತವಸ್ತೇ ಚ,
washed cloth.
- ಗಿಡಿ. ಕಬಳಪ್ರವೇಶೇ (cf. 880) ॥0 enter
in or make enter by mouthfuls
(morsels).
. ಇಡಿ. ಚೂರ್ಣೇ, tಂ be powdered; ಸಂ
ಕೀರ್ಣೇ ಚ, 10 be crowded, collect.
. ಅಡು. ಪಚನ 0 000% (8. 289.
. ಸುಡು. ದಾಹ, 0 burn (8. 299).
. ತುಡು. ಶರಸಂಧಾನೇ, tಂ 0% the arrow
(to the ೊಂಬ), ಭೂಷಣಾವರಣೇ ಚ,
10 cover with ornaments (Ss. 288;
289).
. ಕುಡು. ಪ್ರದಾನೇ, to give; ವಕ್ರೇ ಚ
crooked (58. 288, 289),
. ಬಿಡು. ವಿಮೋಚನೆ 0010880 (8. 239).
. ಉಡು. ವಸ್ತ್ರಪ್ರವೇಷ್ಟನೇ, to enter into
01065; ಮೃಗವಿಶೇಷೇ ಚ, ೩180
kind of lizard (9, 289),
. ನಡು. ಸಂಸ್ಥಾಪನೇ, to plant; ಮಧ್ಯೇ
ಚೆ, the middle, the waist (S. 289).
. ಪಡು. ಮರಣ ೬ 416 ಶಯನೇ ಚ,
to repose (S. 289).
. ಸೆಡು, ಸ್ಕೂತೇ to be sewn, stitched,
united, or to unite.
283. ಇಡು. ಕರವಿಮೋಚನೆ, 10 let go or
put down from out of the hand
(8. ೩89).
. ಕಡು. ವಿನಾಶೇ, 80 be ruined (8. 289).
. ಮಡು. ದೃಢಸಂಧಾನೇ, ಕಂ put firmly
or close together; ಅಗಾಧಜಲೇ ಚ,
deep water (ನ. 289),
. ಆಡು. ನರ್ತನೇ, 10 dance, to play;
ಅಜೇ ಚ, ೩ 80೫.
. ಪಾಡು. ಗಾನೇ, 10 sing.
. ನೋಡು. ಪ್ರೇಕ್ಷಣೇ, to see.
. ಕಾಡು. ಅವಹೇಲನೇ, 10 disrespect,
to torment; ಅರಣ್ಯೇ ಚ, a forest.
. ತೋಡು. ನಿಷ್ಕ್ರಮಣೇ, 10800 [ಯು
ಗ್ಮೇ ಚ, apa.
. ನೀಡು. ಪ್ರಸಾರಣ್ಣೊ to stretch out.
. ಓಡು. ಪಲಾಯನೇ, ೬೦ 16; ಭಾಂಡಶಕ
ಲೇ ಚೆ, ೩ potsherd.
. ಮಾಡು. ಕರಣ, to make, to dಂ; ಕು
ಡ್ಳೃವಿಶೇಷೇ ಚ, a kind of wall.
- ತೀಡು. ವಾಯುಸ್ಪರ್ಶನೇ, to touch or
blow, as wind.
. ಸೂಡು. ಪುಷ್ಪಧಾರಣೆ 10 dress with
flowers; ತೃಣಾದಿವೂರೇ @,a bundle,
as of grass.
. ಕೂಡು. ಸಂಮೇಲಕೆ, ಕಂ come or brin
8
together.
. ಊಡು. . ಭೋಜನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 10
take 1006; ಆಧಾರೇ ಜೆ, a support,
prop.
. ಮೂಡು. ಉತ್ಪತ್ತೌ, to be born, rise.
. ಹೋಡು. ತೈತ್ಯೇ, (to feelthe sharpness
086018), to be cold; ಭಯೇ, ಕಂ 1681)
ಶೃಂಗೇ ಚ, a horn.
312 68ಅ. 608.
800. ಬೇಡು. ಯಾಚ್ಲಾಯಾಂ, 10 )68; ಶಬರ
ಸಮೂಹೇ ಜ,
Sabaras.
. ಬಾಡು. ಮ್ಲಾನೇ,0 1146; ಮಾಂಸೇ ಜೆ,
flesh.
. ಹೂಡು.
harness.
. ಅಳ್ರಾಡು (ಅಳ್ಳು- ಆಡು?). ನಿರವಶೇ
ಷೆ, ನಿರವಶೇಷವೆಂದಿಲ್ಲವಾದುದು,00
be finished (cf. 877).
ತಡಮಾಡು. ತಡಂಮಾಡು (ತಡಂ--ಮಾ
ಡು). ವಿಪರ್ಯಾಸ, 10 be opposite,
retain.
. ಓಲಾಡು (ಓಲ್. ಆಡು). ಜಲಖೇಲನೇ
to move to and fro in water.
ಏಸಾಡು (ಏಯ್--ಸು-ಆ೮ಡು). ಶರಗತೌ,
to go or let go,as an arrow.
. ಈಸಾಡು (ಕಈಸುಆ೮ಡು). ಜಲೋತ್ತರ
ಣೇ, to cross water, to swim.
. ಬೀಸಾಡು (ಬೀಸು.-ಆಡು). ಕರವಿಮೋ
ಡನೇ, to let go from the hand, to
throw away (cf. 324).
. ಹರಡು. ಅಂಗುಲಿಖನನೇ, 10 dig with
the fingers; ಶರೀರಾಂಗಭೇದೆ ಚ, the
ankle. (-ಖನನಪ್ರಸಾರೇ, R.)
. 811. ಕದಡು. ಕಲಡು. ಕಲುಷ, tಂ be-
come turbid. |
. ಮುದುಡು. ಸಂಶೋಜಚನೇ, 10 contract.
. ಹೊರಡು. ಪರಿಲುಶನೇ, ಪರಿಲುಶನವೆಂ
ದು ಪೂರಳ್ಳುದು, to roll about, to
welter.
. ಔಡು. ದಂತಚರ್ವಣೇ, tಂ chew with
the teeth.
. ಹರಡು. ಪ್ರಸಾರಣೇ, to spread (cf.
809). ಚ] A. ಗುಲ್ಫೆ ಶೇಡ, the ancle].
a company of
ಯೋಜನೆ, 10 join, to
316.
317.
.- ಉಬನಂ-ಬಡು.
ಧಾಶುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
ಅಲ್ಲಾಡು (ಅಲೆ ಆಡು). ಸಂಚಲನೇ,
to shake.
ತೊಂಡಾಡು (ಕೊಂಡು ಆಡು). ಅತ್ಯಾ
ದರೆ, to show excessive regard,
10 praise.
. ಆಸೆವಡು (ಆಸೆ-ಪಡು). ಈಪ್ಸಾಯಾಂ,
to desire (8. ನಿ. 239).
. ಪಡಲಿಡು (ಪಡಲ್-ಇಡು). ವಿಕೀರ್ಣ್
ಪತನೇ, 10 fall scattered (8. 8. 239).
. ಮುಂಬಿಡು (ಮುಂಬಿಡು). ಪ್ರರೋವ
ಗಮನೇ, 10 get or send before-
hand (6. ನಿ. 289).
, ಹೊಲಬುಗಿಡು (ಹೊಲಬು ಕಡು). ದಿ
ಗ್ಬ ಮಣ್ 10 become bewildered
5. 239).
. ಓಡಂಬಡು (ಒಡಂ--ಪಡು). ಅಭ್ಯುಪಗ
ಮೇ tಂ agree (8. 8. 289).
: ಮೂಗುವಡು (ಮೂಗು4ಮಡು). ಮೌ
ನೇ, to be silent.
, ಬೀಸಾಡು (4. 800. ಬಿಸುಡು. ಹೋಗಾ
ಡು (ಹೋಗು--ಆಡು). ಈಡಾಡು (ಈ
ಡು.ಆಡು. ಪ್ರಮಾದತ್ಯಜನೇ, 10
throw off or abandon intoxication
or carelessness. (ಬಿಸಾಡು)
. ಅಳ್ಳೆಜಂ-ಬಡು. ಅಸೂಯ್ಯೇ, ಓಂ
angry or malicious (s. S. 239).
. ತರು-ವಿಡು (ಕರವಿಡು ಎಂತ ಪಾಠಾಂ
ತೆರಂ). ಲೇಪ್ಯ ಕರ್ಮಣಿ, to Rs
(8. S. 289).
. ತಿಟ್ಟ-ವಿಡು. ಚಿತ್ರಪ್ರಾರಂಭೇ, ೬0 begin
a picture or to begin with a pic-
ture (s. S. 239).
ನ ಉತಾ ಫಹನಿಗ್ರ ಹೇ
(also R; ಉಚ್ಛ್ಯಾಸನಿಗ್ರವೇ ಎಂತ
ಧಾತುಪ್ರಕೆರಣಿಂ, 1s? oF ೪೫೩೫5.
ಪಾಠಾಂತರಂ, ಕಂ suffer from short- |
ness of breath), to be restrained in
effort (s. ನಿ. 239).
. ದಾಯೌಡು (ದಾಲ, ಇಡು, ಆ. 8. ೩1).
ದೂರಧಾವನೇ, 80 run far [M. A.
and R. ದಾಳಿಡು].
. ಗೋಲೌಡು (ಗೋರಿ ಇಡು). ಆ
ಸ್ರೋಶಧ್ವನೌ, to roar, to howl.
- ಊಳಿಡು (ಊಳ್--ಇಡು). ಜಂಬುಕಸ್ವ
ನೌ, to howl as a jackal.
ಸ ಮೆಯ್ತಿಡು (ಮೆಯ್_-ಬಿಡು). ನಿಕಶಂಕ
ತಾಯಾಂ, to be without hesita-
tion, be fearless.
. ಹೊಗಿಡು (ಕೂಗು--ಇಡು). ಉಚ್ಚೆ ರ್ಹ್
ನೌ, to ery aloud.
ಕ ಬಾಯ್ತಿಡು, (ಬಾಯ್--ಬಿಡು). ದೈೈನ್ಸೇ,
10 be humble.
y ಬೆಕ್ಕಸಂ-ಬಡು. ವಿಸ್ಮಯೇ, 10 be sur-
prised.
. ಪೊಡ-ಮಡು. ನಮಸ್ಕಾರೇ, to make
obeisance.
. ತಲೆ-ಮಡು. ಶಿರಸ್ಸಂಧಾನೇ, 80 8೫80
heads or support the head. [R.
ವಡು]
. ರೂಪಿಡು (ರೂಪು-- ಇಡು). ಕ್ರೋಧನಿ
ರ್ದೇಶೇ, 80 order in an angry
manner.
. ಕಾಪಿಡು (ಕಾಪು.-ಇಡು). ಸಂರಕ್ಷಣೇ,
to protect.
. ಬೇರ್ಪಡು (ಬೇಬಿ -ಪಡು). ವಿವಿಕ್ತೇ,
to change, (ವಿವರೇ ಚ, to be sopa-
rated, explained; also in R.)
. ನೇರ್ಪಡು (ನೇರ್--ಪಡು). ಸಂಶ್ಲೇಷ್ಟೊ
to embrace, be in union or order
(6, B63).
313
342. ಒಡ್ಡು. ಪ್ರತಿಕಾರೇ, to counteract, op-
343
pose; ವ್ಯೂಹೇ ಚೆ, ೩ ೫೩೩6.
ಹಿಂಡು, ಮುಷ್ಟಿ ನಿಷ್ಸೀಡನೇ, ಕಂ 506626
out with the fist; ಗೋಸಮೂಹೇ
ಚ, a herd of cattle.
. ಚಿವುಡು. ನಖಚ್ಚೇದೇ, to cut with the
nails.
ಎ ಸೈ-ಮಾಡು. ಶಸ್ತ್ರಸಂಚಾಲನೇ, 0 bran-
dish a weapon; ಮೃವಹಾರಮೌಲ್ಯ
ಸಂಕೇತನೇ ಚೆ, tಂ ೫೬ the price in
bargaining.
. ಬಾಯ್ಮಾಡು (ಬಾಯ್-ಮಾಡು). ಪ್ರ
ತಿಜ್ಞಾಯಾಂ, to assent, assert.
ಕೊಲಿಜಾಡು (ಕೊಟಿಚುಆಡು; 6ಓ
89). ಮರ್ಮೋದ್ಧಾಟಿನವಚನೇ, 10
speak thus as to open a secret,
tell a secret.
. ಉಕೋಡಾಡು (ಜಿಸೋಡು೮ಡು; 7008
ರೋರ್ಡ್ಉನ್ಮಾದೇ, ಅನಾದರೇ). ವಿ
ಕೃತಾಂಗಾಪಹನನೇ to deride (or
drive off) by mimicks (--ಅಪಹ
ಸನೇ ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ).
. ಒಡೆ. ಸ್ಫೋಟನೇ ಓ bk; ದ್ರಮ್ಮೇ
ಚ, a broken piece.
. ಪೊಡೆ. ಪ್ರಹರಣೇ, 10 strike; ಕುಕ್ಷೌ
ಚ, the belly.
ಸಹಿ (ನಡೆ). ಆಸ್ಚ್ಲ್ಯೇ, ಆಸ್ಪೌಲ್ಯನೆಂದು
ಪೆರ್ಚುಗೆ, 10 increase; ರಸಧಾನ್ಯಾಕ
ರ್ಷಣಪಾತ್ರೇ ಚ, ೩ vessel for hold-
ing liquids and corn.
. ಡೆ (ಕಡೆ). ಪತನೇ, 10 811.
, ಅಡೆ. ಅಂಗುಲಿಪ್ರಹರಣೇ (ef. 267), to
strike or propel with the fingers;
ಪಂಚಕಾರುಕಕರ್ಮದಾರುವೋಃ
40
314 6ಅ. 608೫. LIST OF VERBS.
[M. A. ದಾರಯೋ$,೫. ದಾರ್ಫೋಃ) 371.
(ದಾರಯೋಃ ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ),
an artisan’s work-wood (೧.
, ಪಡೆ. ಉಪಾರ್ಜನೇ, ೬೦ ೩೧0176; ಬಲೇ
ಚ, an army.
. ಕಡೆ. ಮಥನೇ, 10 00878; ಅವಸಾನೇ
ಚ, end, termination (cf, 270).
. ತಡೆ. ಕಾಲಕ್ಷೇಪೇ, to delay.
. ತೊಡೆ. ಸಂಮಾರ್ಜನೇ, tಂ rub, 10 clean,
10 sweep; ಅಂಗೇ ಚ, the thigh.
. ನಡೆ. ಗಮನ, 10 walk.
.: ಈಟ್ಟು- ವಡೆ. ಮನೋನಿರೋಧೇ, ೧
coerce the mind or be coerced in
the mind.
. ಮೊಗೆಂ- ಬಡೆ. ಅನುನಯೇ, 10 be
polite.
. ಜೀವಡೆ (ಜ್ಯಾ--ನಡೆ?). ಸಿಂಜಿನಿಪ್ರಹರ
ಣೇ, to strike or twang the bow-
string. [ಔ.-ವೊಡೆ]
8. ೧೫ಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಮಣಿ. ನಮನೇ, ಕಂ bow; ಭಯ- ರತ್ನ
ಯೋ, ar; a gem.
. ಕುಣಿ. ನರ್ತನ ೬0 84860.
. ತಿಣಿ. ಸಂಕೀರ್ಣೇ, 10 be mixed.
, ತಣಿ. ತೃಪ್ತೌ, 10 be satisfied.
. ಅಣೆ (ಲ. 312). ಸ್ಪರ್ಶನೇ, to come in
contact, strike against. [R. ಅಣಿ]
. ಉಣ್. ಭೋಜನೇ, 10 take ೩ meal
(5. 241).
. ಕಾಣ್. ದರ್ಶನೇ, 10 860 (8. 240).
. ಮಾಣ್. ನಿವಾರಣೇ, ಕಂ keep off,
desist.
. ಪೂಣ್. ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯಾಂ, to promise,
to assent (s. S. 145).
ಹ್. ಸಚ್ಚೀಕರಣೇ, 10 make ready;
ಫಲೇ ಚ, ripe fruit.
. ಅಣೆ (0ಓ 866). ಅಂಗುಲಿಪ್ರಹರಣೇ, to
strike with the fingers (cf. 858);
ಜಲಪ್ರತಿಬಂಧನೇ @, a water-dam.
. ಸೊಣೆ. ಅಂಗುಲಿಪ್ರಹರಣೇ, to strike
or rap with the fingers.
. ಪೆಣೆ. ಮಿಶ್ರಬಂಧನೇ, to unite miscel-
laneous things, interlace, twist;
ಸಂಯೋಗ ಜೆ, to link on.
. ಸೆಣೆ. ಕ್ರೋಧೇ, to be angry:
. ನೊಣೆ. ಗಿಲನೆ, 10 swallow.
. ಟೊಣೆ. ಶಠಾರ್ಥೇ, to be wicked; or
to be a mediator.
9, ತಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಒತ್ತು. ಆಕ್ರಮಣ, 10 step on, rise
on; ನದಿತೀರೇ ಚ, the bank of &
river.
. ಸುತ್ತು. ವೇಷ್ಟನೇ, 10 surround.
. ಮುತ್ತು. ನಿರೋಧಾವರಣ ಓ cover
50 as to obstruct, hem in; ಮೌಕ್ತಿ
ಕೇ ಚೈ, ೩ pearl.
, ಕೆತ್ತು (0. 88). ಸ್ಪಂದನೆ, 10 quiver.
, ಕುತ್ತು. ಘಾತನೇ, 10 strike, kill.
. ಕೆತ್ತು (68. 881. ತನೂಕರಣೇ, 10 make
thin, chip.
. ತುತ್ತು. ಕಬಲನೇ, 80 take a mouthful.
, ಪತ್ತು. ಸಂಶ್ಲೇಷ್ಟೊ ಸಂಶ್ಲೇಷನೆಂದು ಪೊಂ
ದುಗೆ, to be in contact; ಕಲಹ-
ಸಂಖ್ಯಯೋಃ, a fight; the number
10,
. ಬತ್ತು. ನಿರ್ದ್ರವೆಿ ಕಂ 10080 wetness,
dry up.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫487 OF VERBS.
: ಬಿತ್ತು. ಬೀಜಸ್ಥಾಪನೇ, to put seeds,
sow; ಬೀಜೀ ಚೆ, ೩ 8606.
. ಪೊತ್ತು. ಅಗ್ನಿಪಟೂಕರಣೇ, 10 kindle
a fire; ಅತಿಪಕ್ಟ್ರಾಂನೇ @, rice which
has been burnt in dressing.
. ತೇ. ಅಪಸರಣೇ, tಂ move off, wear
away; to macerate.
ತೋ, ಆರ್ದ್ರವಕರಣೇ, to fill with a
liquid, make wet; to be wet.
10. ದಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಹದಿ. ಖನನವಿವರಣೇ, 10 uncover by
digging, dig.
ಹದ; ಆಚ್ಛಾದನೇ, ೬ಂ cover, be cover-
ed; ದ್ವಾರಪಾರ್ಶೇ ಚ, the sides of a
door (S. 225).
. ಗುದಿ. ಪಾದಬಂಧನೇ, tಂ te the feet.
ನ ಮುಸಲಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 60 work
with the pestle, to pound; ಘಾತ-
ಮರ್ದನಯೋಿ, 00 1011; to grind.
[R. ಹನ್ನಮರ್ದನೇ ಚ]
. ಕುದಿ. ಸಂತಾಪೇ, 1ಂ be hot.
. ಕಾದು. ಯುದ್ಧೇ, to fight.
. ಮೋದು. ತಾಡನ, tಂ strike (s. 5. 128).
. ಓದು. ಪಠನೇ, 80 read.
. ಊದು. ಶ್ವಾಸಪ್ರಹರಣೇ, to strike
with the breath, to blow.
. ಉರ್ದು. ಸಂನಿಘೃಷ್ಟೇ, 0 rub; ಮಾಷೇ
ಚ, a kind of pulse (S. 37).
. ಗುರ್ದು. ಮುಷ್ಟಿ ತಾಡನೇ, to strike
with the fist (8, 87).
. ತಿರು. ಖುಜೂಕರಣೆಕೆ' tಂ make
straight or right (5, 37).
. ಬರ್ದು. ಮರಣ, ೬೦ 616.
315
404. ಪೊರ್ದು. ಸಮಾಪೇ, 10 be near.
405.
. ತಾಳು.
ಲು
ಆಯ್ಚಿ [M.A.andR. ಆಳ್ಬು]. ಜಲ
ಮಗ್ನೇ , to sink under water, dive
(ef. 915).
ಧಾರಣೆ, 10 hold on, to en-
dure.
. ಮೊಳ್ಳು. ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಕಂ surpass,
transpass.
ಲ ತೆಮಳ್ಸು. ಚಯನೇ, ೬೦ ೩೫೩೩6.
. ಸೇಂದು. ಜಲನಿಷ್ಟ್ರಮಣೇ, to draw up
water (s. S. 36).
. ನಾಂದು (0£ 47. ದ್ರವೀಕರಣೇ, 10
moisten (8. 5. 36).
. ಹೊಂದು. ಮರಣೇ, 10 ಕಃ:
ಜಿ ಮೈಥುನೇ, to lie with; ಶಯ
ನೇ ಚ, 10 lie down.
, ನಂದು. ವಿನಾಶೇ, 0 860/7; ಗತತೇಜಸಿ
ಚ, to loose one’s splendour.
. ಮಾಂದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧೇ, to succeed, be fa-
mous;[M. A. ಪ್ರತಿಷೇಧೇ, 60 ೧114].
, ಒಂದು. ಸಂಮೇಲನೇ, 10 unt; ಸಂ
ಖ್ಯಾಯಾಂ ಚ, the number 1.
. ಕಂದು. ಗತಕಾಂತ್ಮೌ್ (0 loose one’s
108679 ಪೇಷಣಾಗ್ರಶಿಲಾಯಾಂ ಜ,
the top-stone in grinding.
. ಮುಂದು. ಕ್ಷಯೇ, 10 decrease; ಪಶು
ರೋಗೇ ಚೆ, a disease of beasts .
. ಮುಂದು. ಪುರಸ್ಪರಣೇ, 10 80 before;
ಅಗ್ರೇ ಚ, the front.
ಸ: ಪಾದಪ್ರಹರಣೇ, to strike with
the foot.
ಹೊದೆ. ಆಚ್ಛಾದನೇ, to cover; ಶರ
ಕೋಶೇ ಚೆ, an arrow-hold, quiver,
ತದೆ. ತಾಡನ, tಂ strike.
316 6ಅ. 608%.
422.
ಸದೆ. ಈಷತ್ಚೂ ಹ, to orush a little
or slightly, to squash.
4238. ಪದೆ. ಈಪ್ಸಾಯಾಂ, 10 808179.
428. (ಮುದು. ವೃದ್ಧೌ, to grow, 8. 8.
289).
4280. (R. ಮೊದೆ. ಮುಂಜಾತೃಣೆಲಿ.
424,
42ರ,
I ನಾಂತಕ್ಕೆ
ಮುನಿ. ಕ್ರೋಧೇ, 80 be angry; ತಪಸ್ವಿ
ನಿ ಚೆ, ೩೫ ೩806810.
ತುನಿ. ಆಕುಂಚನೇ, 10 bend together,
ಕ್ರಭೂಮೌ ಜ,
crooked or bent land.
to compress;
. ಹನಿ. ಬಿಂದುಪತನೇ, ಕಂ ll in drops.
. ನಾನ್ ಟೆ. 40). ಆರ್ದ್ರಭಾವೇ, to be-
come wet.
. ಬಾನ್. ಕುಲಾಲಕರಣೇ, 80 40 the
work of a potter; ಆಕಾಶ-ಗೋಮ
ಯಪಿಂಡಪ್ರಂಜಯೋ$, the sky; ೩
heap of lumps (cakes) of cowdung.
. ಆನ್. ಧಾರಣೆ, 10 hold, support (Ss.
205; 241).
. ಮೋನ್. ವ್ರತಾಚರಣೇ, to perform a
vow (ನಿ. 241).
- ನೀನ್. ಸ್ಸುತಕರಣ 10 sneeze (ನಿ, 241).
. ಶೂನ್. ಆನಮೇ, tಂ bend (8. 241).
. ಪೇನ್ (ಹೇನ್). ಯೂಕಸಮೃದ್ಧ್, 10
increase; as lice (ನಿ. 241).
. ಈನ್. ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರ ಸವೇ ೬ಂ bring forth,
as cattle and other beasts.
. ತಿನ್. ಖಾದನೇ, ೬ಂ 6೩
. ಐನ್. ಭಾಷಣೇ, 10 887.
ಜ್ ಸ್ಮರಣೇ, to remember.
- ನನೆ (8. 427). ಆರ್ದ್ರಭಾವೇ, 0 become
770; ಪುಷ್ಟ ಕಟ್ಟಲೇ ಚ, the opening
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, 11ST ೦೫ VERBS.
of flowers; or to open, as flowers
(6. ನೆ. 130).
. ತೊನೆ. ಆಂದೋಲನ to swing back-
wards and forwards.
. ಕೊನೆ. ಸ್ನೀಕೃತಾರ್ಥವರ್ಧನೇ, 10 80-
ceed in one’s adopted cause; ಅಗ್ರೇ
ಚ, point, top.
. ಒನೆ. ಶೂರ್ಪಕರಣೇ, tಂ winnow.
ನೋ, ವ್ಯಥನೇ, to suffer pain (6. 288;
s. ನೆ. 286).
ಸ ಪಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಪೂ. ಸ್ರಷ್ಟಸಂಭವೇ, ೬೦ 11008; ಪುಸ್ಟೇ
ಚ, a flower. (The final ಪು in
several instances has the mean-
ing of ಸು; cf. 8s. 228; 292). 8. 8.
286; ನ. 241,
. ಪರೆಪ್ರ. ಪ್ರಸಾರೇ, to spread (cf. 592),
. ನೆರೆಪು (ನೆರಸು). ಸಂಗ್ರಹೇ, 80 collect.
(cf. 585). [M. A. ನೆಬಿಪು].
. ತಿರುಪು. ಭ್ರಮನೇ, 10 turn round.
. ಉರಿಸು. ಅಗ್ತಿಬಾಧೇ, to damage by
fire (cf. 588).
. ಮುರಿಪ್ರು. ಮುಷ್ಟಿಭ್ರ ಮಣೇ, to whirl
the fist (ef. 586).
. ತಣಿಪು. ತೃಪ್ತೌ, to satisfy (cf. 365).
. ಪೋಸು. ಆಸನ್ನಗಮನೇ, ಆಸನ್ನಗಮನ
ವೆಂದು ಗಮನೋದ್ಯುಕ್ಕಂ, 6 %ಂ
active in going (cf. 91).
. ಮಡಿಪು. ಮರಣಕರಣೆ, 10 kಸll (08
271).
. ಕೆಡವು (ಕಿಡಪು). ಪತನ, 10 ll (0/.
852),
. ಕೊಡಪು. ಕರವಿಕೀರ್ಣೇ, tಂ cast down
from the hands.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫೩57 ೦೫ VERBS. 817
. ಸಲಪು. ರಕ್ಷಣೇ, to preserve (cf. 633). | ೬14. ಅಲಂಬು. ಜಲಕ್ಷಾಲನೇ,10 wash with
. ಇಲೌ್ಪು. ಅಧಃಸ್ಥಾನೇ, 10 08856 10
descend, to lower (cf. 891).
. ಗಲಿಸಪು. ಬಹುಭಾಷಣೇ, 10 chatter.
, ಕಳಿಪು. ಅನುಗಮನೇ, (0 ಕಂlow) to
send after (cf. 932).
, ತಿಳಿಪು. ಕ್ರೋಧೋತ್ಸರ್ಜನೇ, ಓಂ aban-
don one’s anger (cf. 9818).
. ಅಪ್ರ. ಲೋಪತ್ರೇ, to destroy (cf.
898). ಲ
. ಉಲೌಸಪು. ಶೇಷಕರಣೇ, ಕಂ let remain
(cf. 892).
. ಅಪ್ಪು. ಆಲಿಂಗನೇ, ೬0 0೫1೩06; ಉದ
ಹೇ ಚೆ, water (cf. 6417).
. ಒಪ್ಪು. ಸೌಂದರ್ಯೇ, 0 be beautiful.
(8. ಅಂಗೀಕಾರೇ ಚ).
ಸೊಪ್ಪು. ನಿವಾರಣೇ, 10 keep of, to
prevent.
; ತಪ್ಪು. ಸ್ಪಲನೇ, to slip, to err.
. ಉಪ್ಪು. ಪ್ರಹರಣೇ, 80 strike.
ಕಸ್ಟ. ಖನನ, 10 dig.
ನ ಕುಪ್ಪು. ಪ್ರಂಜೀಕರಣೇ, 10 heap to-
gether, ರೋಗಭೇದೇ ಚೆ, spleen-
disease.
ಬಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಬೀ. ಅವಸಾನೇ, 80 end, 86087 (6. 241).
. ನಂಬು. ವಿಶ್ತಾಸೇ 10 trust.
. ತುಂಬು. ಪೂರಣೇ, 10 811; ವೃಂತೆ-ಜಲ
ಪ್ರಣಾಲ್ಯೋ, the foot-stalk of a
flower or ofaleafor fruit; a chan-
nel], drain.
. ತಿಂಬು. ಪೂರಣ, 10 811.
. ಅಂಬು. ಶೋಷಣೇ, 140 dry, ಶರೇ ಚ,
an Arrow.
. ನಾಂಬು. ಆಲಸ್ಯೇ, to be idle.
water.
. ತುಯಿಂಬು (ತಯಿಂಬು). ಗತಿಸ್ತಂಭೇ,
10 obstruct going, to stand; ಶಿಲೋ
ದ್ವಹನದಾರೌ ಚ, ೩77೦೦6 for lifting
stones, a lever (5. 8. 36; ನೆ. 71).
. ಶುಯಿಂಬು [R. ಕಯಿಂಬು]. ಅಸೂ
ಯೇ, ಕಂ envy (s. S. 36).
. ಉಯಿಿಂಬು. ಯುದ್ಧಕ್ರಮಣಗಮನೇ, 0
walk when going to a battle, march
against.
, ಅಸುಂಬು. ಸಂಚಾಲನೇ, 10 shake 6.
ಆ, 36).
. ಕಲುಂಬು. ಕಲುಷೀಕರಣೇ, 10 make
turbid.
. 481. ನಿಗುಂಬು. ನಿಲುಂಬು (. 8. 86)
ಪುಂಜೀಕರಣೇ, ೬0 ೩೫೩೩6.
ಶ್ರ ತುಬ್ಬು. ಜೋರಸೂಜಚನೇ, 80 inform
against a thief; to be detected, as
a thief; ತಲ್ಲಂಜೇ ಚ, rite-water.
. ಗೆರ್ಬು (ಗೆಬ್ಬು). ಮೈಥುನೇ, ೬ಂ have
sexual intercourse.
. ಪರ್ಬು. ವಿಸ್ತಾರೇ, 10 spread.
ಕೊರ್ಬು. ಸಮೃದ್ಧ್, to increase, to
fatten.
. ಉರ್ಬು. ಉತ್ಸಾಹೋದ್ರರ್ತನಯೋಃ, ಕಂ
make effort; to rise, to swell.
ಜರು; ಆಕ್ರಮಣಧ್ವನೌ, to sound
usurpingly, scowl.
. ತರ್ಬು. ಆಶ್ಲೇಷ ಆಶ್ಲೇಷವೆಂದು ಆ
ಲಿಂಗನಂ, 60 embrace.
. ಎಬ್ಬಿ. ಉತ್ಸರ್ಪಣೆಕ್ರ 10 rise or raise
(cf. 921).
. ಬೇ. ದಾಹೇ, 10 burn, to be hot (ನ.
288; 8. ನ. 286),
318 6ಅ. 608.
491. ಬಾ. ಶೋಭಿ 10 be bright (8. 241; | 506.
s. 5. 286).
14. ಮಾಂತಕ್ಕೆ.
ತಕಕ ಸ್ನಪನೇ to bathe (9. 297).
. ಕೆಂಮು (ಕಿಂಮು). ಕಾಸ ೬0 cough.
. ಕಂಮು. ದಂತಸ್ಸಾನೇ, to give a sound
as teeth do. (R. ದಂತಸ್ವ್ರಾಸೆಲ).
. ಶುಂಮು. ಮುಸಲಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 0
work with the pestle.
. ಹಮ್ಮು, ಅನುವರ್ತನೇ, 10 ೩0004 on.
. ಚಿಂಮು. ಯುಗಾಂಗುಲಿವಿಮೋಜನೇ,
to let go the fingers when joined,
to fillip; ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯಾಯಾಂ ಚೆ ಕಂ
handle weapons or shoot with
them.
. ಹಂಮು. ರಜ್ಜು ಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, to make
or twist rope.
, ನೆಂಮು. ಸೃಷ್ಟಸ್ಥಾಪನೇ, to place in
moisture, keep damp; be damp.
ಅಣ್ಣು ಪೌರುಷ 40 be strong.
5018. ಪೊಣ್ಣು ಉದ್ದ ಮನೇ, (0 rise, appear
(ನಿ. 168).
501%. ಉಣ್ಣು. ಉದ್ದತೌ, to rise.
502. ಕೆಯ್ದಣ್ಣು (ಕಯ್ಗೆ ಅಣ್ಣು). ಅತಿಕ್ರಮ
500.
ಣೊ to overstep, transgress.
508. ಕರೆಗಣ್ಮು (ಕರೆಗೆ-ಅಣ್ಮು). ಕುಲಾತಿಕ್ರ
ಮಣೆ, to overstep the (rules of
one’s) caste [M. A. ಕಡೆಗಣ್ಣ್ಮು].
504. ನಮೆ. ಗುರುಯಾಪ್ಯೇ, 10 become
less heavy or large, wear away;
ದಾರಿದ್ರೇ ಚ, to become poor, or
poverty.
505. ಸಮೆ. ನಿರ್ವಹಣ, 60 906; ನಿಃಶೇಷೇ
ಜೆ, to wear away, be consumed.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫೫5% 0೫ 178825.
ಮೇ. ತಿರ್ಯಕ್ಟಾದನೇ, to eat as
beasts do, to graze.
15. ಯಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಪೊಯ್. ತಾಡನ, 80 strike.
ರ್ ವಿಕ್ಷೇಪೇ, to cast away (5. 70).
. ಗೆಯ್ (ಬೊಂ ಕೆಯ್, ೩5 would appear
from the compounds, 520, 521, 527,
528, 529). ಶಿಲ್ಪೇ, 10 perform manu-
al or mechanical art (to labour,
do).
ಧ್ ವನ್ಯ ಕ್ರಯಾಯಾಂ, to weave
cloth (5. 145); ಘೃತೇ ಚ, clarified
butter (ನ, 70).
. ಹೊಯ್. ಲವನ, 80 ut, reap:
. ಉಯ್. ನಿಯಾಮೇ, 10 restrain (S.
70).
ಆಗ: ಅನ್ವೇಷಣೇ, to search (8.
5. 70).
ಷಯ್: ಉಚ್ಛ್ರ್ವಾಸೇ, 0 breathe, sigh
(5. 70).
. ತೊಯ" (ತುಯ್). ಸಾರ್ದ್ರತ್ವೇ, to be
wet.
ಹಾಯ್. ಫಲೋತ್ಸತ್ತೌ್, to grow as
fruits; ಕೋಪೇ ಚ, wrath. |
I ವಿರಲವಸ್ತ್ಯ್ಯಾಕರ್ನ್ಷಣ್ಯೇ to
pick up single things, 860%; ಆ |
ಯುಷ್ಕೇ ಚೆ, ೩.
5188. ಪಾಯ್. ಲಂಘನೇ, 10 pass over.
518). (ಸಾಯ್. ಮೃತ್, to die, 8. 240).
519. ಮನಂ-ಬೊಯ್. ಸಮಗ್ರಜೇಷ್ಟಾಯಾಂ,
ಸಮಗ್ರಜೇಷ್ಟೆ ಯೆಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ
ಜೇಷ್ಟೆ, to be in full action.
520. ಕೆಡು-ಕೆಯ್. ತೀವ್ರತ್ವೇ to hasten.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ,
. ಓಳ-ಕೆಯ್. ಅಂತಃಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 10
act within, to put in, to hide (?).
ನ ತಳ್ಳೊಯ್ (ತಳು-ಪೊಯ್). ಪ್ರತಿಹತೇ,
to be repulsed, hindered or dis-
appointed.
ಎ ಕಯ್ಗಾಯ್ (ಕಯ್--ಕಾಯ್). ಸಂರ
ಕ್ಷಣೇ, 80 protect.
- 5೩5. ತುಲೌಲ್ಲೆಯ್ (ತುಯೌಲ್-ಗೆಯ್).
ನಮಸ್ಕಾರೇ, to make obeisance.
ಕ ಕಯ್ಗೆಯ್ (ಸಯ್--ಗೆಯ್). ಭೂಷ
ಣೋದ್ರ್ವಹನೇ, to put on or wear
ornaments.
. ಬಂಬು-ಕೆಯ್. ಅನುಮತೇ, ೬೦ ೩68.
. ಇಂಬು-ಕೆಯ್. ಸ್ಥಾನಸಂಗ್ರಹೇ, 10
obtain or seize a place.
ಅಪ್ಪು-ಕೆಯ್. ಅಂಗೀಕರಣೇ, ಕಂ ೩೪1೦6,
consent.
. ಸಯ್ತೊಯ್ (ಕಯ್.-ಪೊಯ). ಪ್ರತಿ
ಜ್ಞಾಯಾಂ, 10 promise, assent.
16. ರಾಂತಕ್ಕೆ.
. ಸರಿ. ಪಲಾಯನೇ, 10 go backwards,
flee; ಸಾಮ್ಕೇೇ ಔಚ, equal or to be
equal.
. ಸುರಿ. ಗಲನೇ, ೧ ಕೇಂ).
ಬಿರಿ. ಸ್ಫುಟಿನೇ) to burst, rend, open.
. ಅರಿ. ಕೃಂತನ್ಯೆ to cut.
; ಕರಿ. ವಪನೇ, 10 sow or to shave;
ತಂತುಗೃಂಧಿ-ವರಾಹಯೋಕಿ, ೩ knot
in thread; a wild boar.
ಮುದಿ ವಕ್ರಭಾವೇ, to be bent, be
crooked (ef. 448).
: ಹರಿ (ಪರಿ, 869 8. 8. ೫, No. 117%
8. 5. 120. ಧಾವನೇ, 10 run, 801. |
LIST OF VERBS. 319
| 538. ಉರಿ. ದಹನ 10 bun; ತರುವಿಶೇಷೇ
ಚ, a pole for carrying burdens
(cf. 445).
. ಕರಿ. ಅತಿದಾಹೇ, tಂ burn to cinder,
be charred; ಗಜೀ ಚ, an elephant.
. ಹುರಿ. ನಿರ್ದವಕರಣೇ, tಂ make dry,
parch.
. ಜರಿ. ತೀರಪತನೇ, 80 wear away or
slip down, as a bank.
, ನಿಮಿರ್ (0£ 195). ಪ್ರಸಾರಣೇ, to ex-
tend, be straight.
. ಅಮರ್ (68. 193). ಗಾತ್ರವಿಶ್ಲೇಷ್ಟೊ to
separate the limbs (for holding
something), grasp, hold (Ss. 8; 63;
219; 287).
. ಬೆಮರ್ (68.194). ಸ್ತೇದಭಾವೇ, ಓಂ bein
perspiration (S. 241).
- ತಿಮಿರ್. ತ್ರಜ್ಮಲವಿಸರ್ಜನೇ, 0 do away
with filth or excretion of the
skin.
. ಅಡರ್. ಆರೋಹಣ, ೬೦ ೩80008,
pounce upon.
. ತೊಡರ್ (68. 191). ಬಂಧನ, ಕಂ bind,
entangle.
ಬುಕ್: ಅಶ್ಶಂಖಲಾಯಾಂ, to untie.
. ಪೊಡರ್. ಸ್ಫುರಣೇ, 0 tremble, shake.
. ಅದಿರ್. ಕಂಪನ, 60 tremble.
. ಬಿದಿರ್ (ಜೆ. 192. ವಿಕೀರ್ಣೇ, tಂ be scat-
tered, 61801761106, spread about;
ವೇಣೌ ಚ, ೩ b೩Abಂಂ.
. ಉದಿರ್ (68. 187). ಪತನೇ, 10 ೫11 down
from above.
. ಅಲರ್ (68. 185). ವಿಕಸನ, ಕಂ open,
10850೫; ಪ್ರಷ್ಟೇ ಚ, ೩ 8080.
, ಮಲಕ್. ಪರಾಜ್ಮುಖೇ, to have the face
೨220 6೮. 608.
averted, to avert the face; ಪುಷ್ಟೇ
ಚ, a flower.
. ಪೋರ್. ಮೆಲ್ಲಯುದ್ದೇ, to wrestle;
ಬಿಲೇ ಚ, a hole (8. 40.
. ಸಾರ್ (6€ಓ 188).' ಸಮಾಪಾಗಮನೇ, 0
come or go near (ನ. 40).
. ನೇರ್. ಕೃಂತನೇ, 10 0168. 40; 5. 8.241).
. ಪಾರ್. ಸಮಯಾನ್ರೇಷಣೇ, 10 search
for a proper time, look for (Ss.
40; 143),
. ಗೋರ್. ಜಾಲಕರಣೇ, 10 make a net,
or to catch by a net.
. ಸೇರ್. ಸಾನುಮತೇ, 10 agree with.
. ಸೊರ್. ಸ್ನೇಹೇ, to be attached to
(5, 241.
. ಬಾರ್. ಚರ್ಮವಲ್ಲೀಕರಣೆ 10 8ur-
round with leather; ದ್ರವ-ದ್ರವೈನಿ
ರ್ಮುಕ್ತಯೋಃ (-ನಿರ್ಮುಕ್ಕ್ ಎಂತ
ಪಾಠಾಂತರಂ, so ಹ. A.) a liquid;
to melt (ನಿ, 40).
. ಸೋರ್ (6. 189). ಗಲನೇ, ಕಂ drop;
ಗರ್ವಹೀನೇ ಚ, to be without pride
(8. 40).
. ಕಾರ್. ಖಾದನೇ, ೬ಂ ಯಂ; ಜಲದಾಗ
ಮೇ ಚೆ, the coming of clouds, wet
season (ನ. 40).
. ಹೀರ್ (ಪೀರ್, 8. 40). ರಸಾಸ್ಟ್ರಾದನೇ
10 suck a liquid; ಭೂಷಣೇ ಚ, ೩
ornament.
ಆರ್. ಉಚ್ಚರ್ಧ್ಯನೌ, to sound
aloud; ಹಲಾಸ್ಟಿ ತಮೃಷಭಯುಗ್ಟೇ, &
pair of oxen followed by 0೫10 cong,
nection with a plough; ದಾರುಭೇ
ದೇ ಚ, a kind of wood (8. 40), [R.
-ಯುಗ್ಮದಾರುಭೇದೇ ಚ].
ಧಾತುಪ್ರಕೆರಣಿಂ, LIST OF VERBS.
. 568. 569. ತೊನರ್. ಚಿಗುರ್. ತಳಿರ್.
ಪಲ್ಲವೋತ್ಸತ್ಕೌ, 10 sprout (8, 241).
- ಕೆನರ. ಅಪಕ್ತರಸೇ, 10 have an im-
mature taste (ನಿ, 241).
. ಒಸರ್. ಸ್ರವಣೇ, 10 0026.
. 578. ಕಿಸುರ್. ಅಸುರ್. ಅಸಹ್ಯ ಭಾವೇ,
to be of an intolerable nature or
temper,
. ಉಸಿರ್. ಭಾಷಣ, 10 speak.
. ಕಸರ್. ಗಲಕಂಡೂತಶ್ೌ, ಕಂ 807೩0 the
throat, to be astringent to the taste.
. ಪಸುರ್. ಹರಿತಭಾವೇ, 10 be green.
, ತಗರ್. ಗತಿಬಂಧನೇ, ೬೧ 800); ಅಜಭೇ
ದೇ ಚ, ೩ %0-ಅಂ೫ು.
ಬಿಗುರ್. ಭಯೇ, ಏಂ ಕಂ.
(ಇರ್, ೬ಂ ಬೀ, ನ. ಚಂ). ಔ. ಸ್ಥಾಯೊಭಾವೇ,
. ತರ್. ಆನಯೇ, tಂ bring (Ss. 281, 238).
. ಬರ್. ಆಗಮನೇ, 10 come (ನ. 287, 288).
: 582. 588. ಎಲಲ್ಲಿರ್ (ಎರಿರಿರ್--ತರ್). ಎ
ಯರ್ (ಎಯ್ ತರ್). ಸಾರ್ತರ್
(ಸಾರ್ ತರ್). ಸಮಿಾಪಾಗಮನೇ,
to come or bring near (s. ನಿ, 52).
. ಪೊರೆ... ಪೋಷಣೇ, 10 nourish; ಉಪ
ಸ oN ಚ, (R. ಉಪಶ್ತಲ್ವೀ ಚ).
. ನೆರೆ (8.45). ಸಂಯೋಗ, 10 unite;
ಪಾರ್ಶ್ವೇ ೫, proximity, neighbour-
hood.
. ಅರೆ. ಪೇಷಣೇ, ₹ಂ grind; ಅರ್ಥೇ ಚ,
half.
. ಒರೆ. ಕರ್ಷಣೇ, 10 draw; (to say, 8.
200).
. ಈರೆ. ಆಹ್ರಾನೇ, 10 01]; ವಸ್ತ್ರದಶಾಪ
೦೨
ನ-ಗೋಕುಲೇಷು, 186 fringe or
selvage of a cloth; obtaining (7
ಪನ); a herd of kine.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫15% ೦೫ ೫೫೫೫.
589. ತೊರೆ. ಸ್ಮನ್ಣೇ, 10 milch or become |
milky.
590. ಕೊರೆ. ನಿದ್ರಾಂಗಧ್ಕನೌ, to sound as
the body does in sleep. (cf. the
Tamil ಕುರೈಕಿಉದು).
ಬಿರ ಯಾಚ್ಛಾಯಾಂ, 10 beg; ಭೂವಿ
ಶೇಷ ತಿರ್ಯಗ್ಗಾ ಸಯೋ$ ೩ kind
of black earth; food of beasts.
೫0, ಪ್ರಸಾರಣ, 80 xen; ಕಾಲ್ಯೇ
ಚ, dawn (cf. 440.
ರೆ] ವಿಲೇಖನೇ, to write.
. ಮುರೆ (ಮೊರೆ). ಭ್ರಮರಾದಿನಿನದೇ, 80
sound, as a black bee and other
insects; ಕೆನ್ನರಿಕ್ತಿಯಾಯಾಂ, to
sound the lute.
. ರೆ. ನಖಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, ಂ scratch
with the nails.
596. ಮಿಳಿರ್. ಲುಠನೇ, 60 welter.
597. ತಳರ್ (0. 197). ಚಲನೆ, 10 move (8.
| 5. 19).
5988, ಅಳುರ್. ಆವರಣ, 10 cover.
598), ತಳಿರ್. ಪಲ್ಸವೋತ್ಸತ್ತೌ, ಕಂ sprout.
599. ಕಳಿರ್. ಹಯಧ್ವನೌ, to sound as a
horse, to neigh (see s. S. 5).
600. ಬೆಳರ್. ಧಾವಲ್ಯೇ, to be white (6.8.
241).
601. ಕೆಳರ್. ವಿಜೃಂಭಣೆ, 10 expand, yawn.
- ಮಿಳಿರ್. ಸಮೃದ್ದೌ, to increase (s.
5. 19).
. ಶುಳಿರ್. ಖುಜುಭೇದೇ, tಂ bend, sit
down; ಹೈಮೇ ಚ, to be cold, or
chilliness.
(ಎಲರಿ, ಒಡಠ, ಪೊಣರಠ, Nos. 186, 190 and
196, are not in this list).
16. ಲಾಂತಕ್ಕೆ.
604. ಮಲೆ. ಚದ್ದತ್ಯೇ, to be puffed up; ವ
ನೇ ಚ, ೩1076
605. ಕೆಲೆ. ಉತ್ಸಾಹಧ್ರನ್ೌ, to shout for
ardour,
ಒಲೆ. ಆಂದೋಲನೇ, tobeinaswing-
ing motion; ಅಶ್ಮಂತಕೇ ಚ, afire-
606.
place.
. ಅಲೆ. ಪರಿಭಾವ-ಲೋಲನಯೋ, %
be despised or grieved; to shake,
be unsteady.
- ಅಂಡಲೆ (ಅಂಡೆ*ಅಲೆ?). ಆಸಂನಪೀಡ
ನೇ, to be full of distress.
. ಕಣ್ಮಲೆ (ಕಣ್ ಮಲೆ). ಚಿತ್ತಸ್ಫುರಣೇ,
to tremble or be expanded in the
mind.
. ಪೊಲ್. ಸ್ಕೂತೇ, to be sewn, or sew
(8. S. 88; 5. 241).
. *ಚಿಕಿಲ್, ಹೇಷಿತೇ, 0 neigh.
- ಶುಕಿಲ್. ಕೋಕಿಲಸ್ವನೇ, to sound as
a cuckoo; ಪಕ್ಷಿಭೇದೇ ಚ, the
cuckoo.
“ಜಗಳ: ಸ್ನೇಹೋ to love.
. ನೆಬಿಲ್ [M. A. ನೆಲಿಲ್]. ನಿಶ್ಲೇಷ್ಟಾವ
ಲಂಬನೆ, to take support of or
refuge with motionless or inani-
mate things, to use, for instance,
a staff.
. ಕಲಿ೨ಿಲ್. ತನುತ್ವೇಲ ಕಂ be thin (be spoil-
61); ತಕ್ರ-ಮಂಜೀರಯೋ, butter-
milk mixed with water; a leg-
bracelet (ಕಲ್ in Tamil). (s.
ನ. 86; 291; 249; 5, 815).
322 6ಅ. 608.
616. ಅವಲ್. ಮುಸಲಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 1017018
with the pestle. [R. also ಚಿವಿಟಿಕೇ.
617. ಬಿಲ್. ಶ್ರಾಂತೌ, to be weary (of.
214; 5. 23, No. 129; the Tamil ವ
ಲಲಿಕ್ಸೈ fatigue).
- ಶೊಲ್. ಭ್ರಮಣೇ, 10 whirl round,
to wander about (8. Ss. 86; 128;
169).
. ಅಲಿಲ್. ದುಃಖೇ, to sorrow (cf. the
Tamil ©6ಲ೨ಿಲುಕೆಬಿದು, tಂ be hot
from pain).
. ಎಲಲಿಲ್. ಆಲಂಬನೇ, 10 be supported,
or support (cf. 212).
- ಖಳೆಲ್. ಹಸ್ತೋನ್ಮುಕ್ಕ್, 80101008603
fall from the hand (connected with
the Tamil ಪೀ failure, 611017).
6228. ಮರಲ್. ಪರಾಜ್ಮುಖ್ಯ to have the
face averted, to go back; ಪುಷ್ಟೇ
ಚ, a flower (cf. 201).
622%. (ಕವಲ್. 10 separate into two. 8. 8,
241).
623. ಅರಲ್. ವಿಕಾಸ, tಂ 0060; ಪುಷ್ಟೇ ಚ,
a flower.
. ನಲ್. ಕ್ರೋಧೇ, 80 be angry.
. ಓನಲ್, ಅಪಹಸನಕ್ರೋಧೇ, ಅಪಹಸನ
ಕ್ರೋಧವೆಂದು ನಗೆಯಿಲ್ಲದ ಕ್ರೋಧಂ,
to be in scornful wrath, in a wrath
which knows no smile-
*ನರಲ್, ವೇದನಧ್ವನೌ, 10 sound under
pain, groan.
. ಮಡಲ್. ವಲ್ಲಿವೃದ್ಧ್, 10 grow or
spread as a creeper (ನಿ. 241).
. ನಿಡಿಲ್. ವಿಕೀರ್ಣೇ, 10 be scattered
or split; ಮೇಘವಹ್ನೌ ಚ, ಕಂ 8:0
of clouds, thunder-bolt-
ENN SEES SETTERS STENT ನಗಳ
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, 1187 ೦೫ VERBS.
629. ತಳೆಲ್. ಶಾಖಾಮುಖೇ, 10 bud, ೩8
branches.
ಎಲೆ-ತಳಲ್. ಪಲ್ಲವಪ್ರಾಪ್ತೌ, ₹೦ 66
sprouts or shoots. [R.-ತೊಳಲ್].
. ಜೋಲ್. ನೇಲ್ (45). ಆಲಂಬನೇ, 10
630.
hang on, be suspended.
. ಕೊಲ್. ಹಿಂಸಾಯಾಂ, tಂ kl (ನ,
287),
ಹಲ್ ಸ್ಥಾನಪ್ರವೇಶೇ, to 60167 ೩ place,
be current; ಸಮಾಖ್ಯಾತೌ ಚ, ಕಂ
be famous (cf. 454; ನಿ. 287).
. ನಿಲ್. ಗತಿಮುಕ್ಕೌ, tಂ cease from
walking, stand (ನೆ. 281).
ಬಲ್ ವಿಕ್ರಯೇ, 10 sell; ಕೋದಂಡೇ
ಚ, a bow.
ಕಲ್, ಅಭ್ಯಾಸೇ, 0 10818; ಪಾಷಾಣೇ
ಚ a stone (ನಿ. 241).
(ಬಲ್. 10 be great? 5, ನಿ. 241).
1668: ಜಗಿಲ್. ಹಗಿಲ್. ಸ್ನೀಗ್ಬ--ಸಂಕ್ಸೇಶ
ಯೋಕ 80 be smooth or unctuous;
to suffer distress.
. ತಖೌ್-ಸಲ್. ನಿಶ್ಚಯೇ, to be or make |
firm, ascertained (ನಿ. 58).
, ಬಲ ಸಲ್. ಅನುಗಮನ, ಓಂ ಗಂllow.
(. S. 237).
ಸೋಲ್. ಪರಾಜಯ, ಕಂ 10056, be
defeated.
. ಸಾಲ್. ಖುಣೇ, ಕಂ be in or get into
debt; ಸಸ್ಯಪಂಕ್ಕೌ್ ಚೆ, ೩ con-ro;
furrow (S. 241).
. ಪೋಲ್. ಸಾದೃಶ್ಯೇ, 10 resemble.
: ನೂಲ್. ತಂತುಕರಣೇ, 10 make thread;
ತಂತುಮಾತ್ರೇ ಚ, thread (5S. 241).
. ನೇಲ್, ಆಲಂಬನೇ, tಂ be suspended
(cf. 681).
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
646. ಪೇಲ್. ಮಲವಿನರ್ಜನೇ,tಂ void excre-
ment [R. ಮಲೇ ಚ].
(ಸಡಿಲ 198, ಕೊರಲೆ 199, ಪುಯಲೆ, ೩00 ಬ
6೨೨೮ 215, are not in this list.)
18. ವಾಂತಕ್ಕೆ,
. ಅವಿ. ನಿಗೂಹನೇ(ಗೂಹನೆಲಿ, 1060761,
hide.
. ಈದಿ. ಆಚ್ಚಾದನೇ, 10 cover; ಕವೌ ಚ,
a poet.
ಬಹ, ಖಾದನಪರೀಕ್ಷಾಯಾಂ, to test
by eating, to taste.
. ತಿವಿ. ಮುಷ್ಟಿ ಪ್ರಹರಣೇ, to strike with
the fist.
. ತವು. ಕ್ಷಯೇ, to decrease (S. 240).
. ಹಿದವು. ನಮ್ಯುದ್ಬೌ, to thrive.
. ಹಿವು. ಹಾಲನ, ಯ guard, protect
(ef. 2).
. ಸೀವು. ಭೂಷಣ, tಂ be adorned.
. ತೀವು. ಪೂರಣ, ೬ಂ 811.
. ಐಳವು 0 6%. ಅಪಮರ್ಜನೇ, ಅಪಮ
ರ್ಜನವೆಂದು ತೊಡೆವುದು, tಂ remove
by wiping or rubbing.
. ಗರವು. ಸರ್ವಾಕರ್ಷಣೇ (0. 966), 80
attract or draw on all, to be a nig-
gard(?).(ef.the Tamil ಕರಕ್ವಲಿ ದು).
, ತಡವು. ಹಸ್ತಾನ್ರೇಷಣೇ, to seek with
the hand, grope for, ಸ್ಕಿಮಿತಭಾವೇ
ಚ, to be immovable, or delay
(cf. 856).
& ಅಳ್ಟು. ದಹನಾತಿಕ್ರಮಣೇ, to pass by
or over as burning, to be extingu-
ished (?)
ತಳ್ಳು. ಕಾಲಕ್ಷೇಪೇ, 10 delay. (11 the |
|
೨283
root were ತಟ್ಟಿ, cf. 856; 658 and
S. 19).
. ಎಳವು(. 656). ವಿಧೀಕರಣೇ, 50 order.
19. ಸಾಂತಕ್ಕೆ,
. ಹುಸಿ. ಅನೃತೇ, to be false.
. ನಸಿ. ಜೀರ್ಣೇ, ಕಂ 46087; ನಷ್ಟಜೇಷ್ಟಾ
ಯಾಂ &, to have become motion-
less or immovable.
. ಬಸಿ. ಗಲನೇ, 10 610; ಶಾತ-ದಂಡ
ಮಧ್ಯ್ಯಯೋ$, sharp; the middle
of a (balance-) staff.
. ಈಸಿ. ಕ್ಲೀಣತ್ರೇ, to decrease, give
way; ಕವಾಟಿಶಲಾಕಾಯಾಂ ಚ, the
bar of a door.
. ಹಸಿ. ಕ್ಲುಧಾಯಾಂ, 10 hur; ದ್ರವದ್ರ
ವ್ಯೇ ಔಚ, a wet or sappy substance.
. ಕಸಿ. ವಿಕಸನೇ, ೬0 burst, open.
. ಸಸಿ. ಸಸ್ಯಾದ್ಯುತ್ಸಾಟಿನೇ, to pull out,
as corn 610,; ಸಸ್ಯೇ ಚ, corn, a
young plant.
ಬೀಸು (ಆ. 809). ಆವರ್ತನೆ, 80 turn
round (6. 8.168).
70. ಪಾಸು. ಆಸ್ಕರಣಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 10187,
spread out; ಶಲ್ಲೇ ಚ, ೩ 4.
71. ಸೂಸು. 'ಪರಿಶ್ಯಾಗೇ, 80 throw away
or over; to run over.
. ಆಸು. ಊರ್ಧ್ವವಿಮೋಡನೇ,10 release
from or towards above; ವೃಕ್ಷಭೇ
ದೇ ಚೆ, the Saul tree.
. ಮಾಸು. ಮಲೀಮಸೇ, ೬ಂ 41: ಜರಾ
ಯೌ ಚ, womb, after-birth. [R.
8೫80 ಮಾಂಸಭೇದೇ ಚ].
. ಹೇಸು. ಜುಗುಪ್ಸಾಯಾಂ, to have
aversion.
824 6ಅ. 608.
615. ಬಾಸು. ಪುರೀಷೋತ್ಸರ್ಗೇ, 10 1088 |
676.
. ಶುಬೀಸು.
excrements.
ಕೇಸು. ಕೃಷೀಕರಣೇ, to plough; ಕ
ರ್ಣಪತ್ರೇ ಚೆ, 687-180
. ಮೂಸು. ಆಘ್ರಾಣೇ, 10 smell.
. ಪೂಸು. ವಿಲೇಪನೇ, to 6817681, plaster
(8. 5. 160] ಅಪಾನವಾಯೌ ಚ, 0
fart.
, ಈಸು (8. 800. ಜಲೋತ್ತರಣೇ, ೬ಂ
cross water in swimming; ಶಕಟಾಂ
ಗ-ದೋಹನಯೋ, ೩ part (the
shaft) of a cart; a milk-vessel (?).
, ಹೂಸು. ಅಥೋವಾಯ್ೌ, tಂ break
wind downwards.
. ಕಾಸು. ದಾಹ, ೬0 burn, make hot;
ವಿವರೇ ಚ, dail (the Smallest
copper coin). [R. ವಿವಿಧೇ ೫].
. ಕೋಸು (. ೫. ಸೂತ್ರಶಪ್ರನೇಶೇ, 0
thread.
. ಸಯ್ತೊಸು (ಕಯ್-ಬೀಸು). ರಣಾರಂ
ಭ.-ಹಸ್ನಸೂಚನಯೋ$, 60 begin
fighting by flourishing the hands;
to give a sign with the hands. R.
and R.—wನೇ.
. ಅಬುಸು. ಅನ್ರೇಷಣೇ, to search.
'-ಮುಜಿಸು. ಆಚ್ಚಾ ದನೇ, to cover (cf.
828 7).
ಕಂಡೂತಿಕರ್ಷಣೇ, ೬ಂ
seratch (in itching).
:.ಮೊಗಸು, ಉದ್ಯೋಗಾರಂಭೇ, to begin
a business.
. ಉಟಯೌಸು. ಸಹನೇ, 10 bear, endure.
- ಎಳಸು. ಇಚ್ಚಾಯಾಂ, 10 668180.
ಬಸ ಸು ಭ್ರಮಣ-ಕಂಚುಕಾಂಗಯೋಕ,
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
to go round; a piece of a coat-of-
mail (a girdle).
, 692. ಬೆರಸು. ಕಲಸು. ಸಂಮಿಶ್ರೇ, 10
mix or be mixed.
. ಅಡನು. ಗಾಢಪ್ರವೇಶೇ, 10 enter by
force or thoroughly (S. 186),
. ಅಲಸು. ಆಲಸ್ಯೇ, to be idle or fati-
gued.
. ಸೆಣಸು. ಈರ್ಷಾಯಾಂ, 10 envy (8.
Ss. 129; 149).
EEE)
. ಹರನು. ಘರ್ಷಣೇ, ಕಂ rub into or off.
. ಇಸು (. 306, ಶರವಿಮೋಜನೇ, 10
let off an arrow (Ss. 288; 239).
, ಬಿಸು. ಲೋಹಸಂಧಾನೇ, 10 put metals
together, solder (Ss. 238; 289).
- ಪಿಸು. ವಿಭಜನೇ, 00 611146; ಜೇವಧನೇ
ಚ, living wealth (cattle). (ನಿ. 239).
ಹೊಸೆ. ನಿಧುವನಕರಣೇ, 1087686081
17197000786; ವಾಹಾರೋಹಭೇದೇ
ಚ, a sort of riding a horse (rid-
ing in the longe).
. ಹೊಸೆ. ರಜ್ಜುಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, ಕಂ make
rope, twist; ಮಂಥದಂಡೇ ಚ, churn-
ing-stick.
, ಬೆನೆ. ಗರ್ವೇ, 60 be proud; ಕಾರ್ಪಾಸ
ಚಾಪೇ ಚ, a bow for (dressing)
cotton.
ಬಹಷ ಉತ್ಸವನೇ to purify,
EE
ಘರ್ಷಣೇ, ೬0 rub, whet; ಸ್ವಲ್ಪ
ತೇ ಚೆ, aslight wound (s.S.
. ಎಸಿ. ಶೋಭಾಯಾಂ, ೬ಂ shine.
ಸ
. ಪ್ರಸನ್ನೇ, tಂ be pleased.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, 21೫೫ ೦೫ ೪೫೫೫.
ಸಂಸ್ಕ್ರೃತಕ್ಟಾದಂತ್ಕೇ ಸ್ಟೇಯಂಕರ್ತ್ಶ ರಿವ
ಇಸು ಭವತಿ.
Verbs formed of Sanskrt simple
noun-themes ಕತಿ) by means of ಇಸು
in which the Subject is doing or experi-
encing something it self. (S. 231).
707. ಚಿತ್ರಿಸು. ರೂಪಾದಿಲೇಖನೇ, ಕಂ draw ೩
picture, etc.
708. ಸೂತ್ರಿಸು. ಮಾನಸೂತ್ರಸ್ಥಾಪನೇ, to
apply the measuring thread.
709. ಗರ್ಜಿಸು. ಭಯಂಕರಧ್ರನ್, to roar.
710. ತರ್ಜಿಸು. ನಿವಾರಣೆ, 10 keep 08, pro-
hibit.
711. ಮುದ್ರಿಸು. ಅಂಗೀಕರಣೇ, 10 88೫66,
Consent.
712. ಭದ್ರಿಸು. ಮುಂಡನಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, ೬ಂ
shave.
718. ವರ್ಣಿಸು. ಸ್ತೋತ್ರೇ, to praise.
714. ಘೂರ್ಣಿಸು. ವಿಜೃಂಭಣೇ, to yawn,
expand; (10 move to and fro).
715. ಶಿಕ್ಷಿಸು. ನಿಯಾಮೇ, 10 restrain, sub-
due.
7168. 7160. ಪಾಳಿನು. ಮೇಳಿಸು. ಸಂಯೋ
ಗೇ, to connect, join.
717. ರಕ್ಷಿಸು. ಪಾಲನೇ, 0 protect.
718. ರಾಜಿಸು. ಶೋಭಾಯಾಂ, tಂ shine.
719. ಪೂಜಿಸು. ಅರ್ಜನವಿಧೌ, 0 worship
16018.
720. ವರ್ತಿಸು. ವರ್ತನೇ, ಓಂ) occupied.
7೩1. ಕೀರ್ತಿಸು, ವರ್ಣನೆ ೬ಂ colour, praise.
722. ನಿರಾಜಿನು. ಆರಾತ್ರಿಕಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 0
wave lamps before a person or idol.
7238. ಯೋಜಿಸು. ಅನುಮತ, ೬೦ ೩88.
724. ಜೇಂಕರಿಸು. ಪ್ರಶಂಸಾಯಾಂ, ಪ್ರಶಂಸೆ
ಯೆಂದು ಕೊಂಡಾಟಿಂ, ಕಂ praise.
325
725. ಮಾಂಕರಿಸು. ಅವಜ್ಞಾಯಾಂ, ಅವ್ರೆ
ಯೆಂದು ಮಾಾಖೌದುದು, tಂ ೫೩08-
gress.
. ಶಾಸಿಸು. ಶಿಕ್ಷಾಯಾಂ, to teach, train.
. ವಾಸಿಸು, ಆಫ್ರಾಣೇ, to smell.
. ನಿಯಾಮಿಸು. ಆಜ್ಞಾಪನೇ, 10 com-
mand.
. ಅಭಿನಯಿಸು. ಅನುಕರಣ, tಂ imitate.
- ರಂಜಿಸು. ಶೋಭಾಯಾಂ, 10 shine.
. ಪುಂಜೆಸು.
. ರಂಜಿಸು. ರಾಗೇ, 10 colour.
. ಭಂಜಿಸು. ಅಪಮಾನೇ, 10 6808001.
. ಉದಾಹರಿಸು. ಕಥನ, 10 relate.
. ಚರಯಿಸು. ಭ್ರಮಣ್ಣೊ to turn about.
[್ಣ. ಚರಿಯಿ-].
: ಬಠಯಿಸುಃ ಸ್ವೀಕಾರ to adopt.
[R. ವರಿಯಿ-].
. ಶೋಪಿಸು. ಅಮರ್ಷೇ, tಂ be impa-
tient. [R. ಆಮರ್ಷೇ-].
ಬ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ನ್ಯಾಸಕರಣೇ, to put down,
plant. [R. ವ್ಯಕ್ತಕ-].
. ಸಂಚಿಸು. ಸಂಗ್ರಹೇ, 10 collect.
. ವಂಚಿಸು. ಅಪಲಾಸಪ್ಟೊ 10 00866,
ರಾಶ್, to heap.
deny.
. ರಮಿಸು. ಕ್ರೀಡಾಯಾಂ, ಕಂ py.
. ಗಮಿಸು. ಗಮಕೃತೇ,0,0. [R.-ಕತೇ.
ಕರ್ಣಾಟ ಸ್ಥಿಯಂಕರ್ಕ್ಸಾಕ-
ಹೇತುಕರ್ತ್ಪುಕಯೋ5 ಅಪಿ ಇಸು ಭವತಿ.
Verbs formed of Canarese themes
by means of ಇಸು in which the Subject is
doing or experiencing something it self,
or causes something to happen.
742. ಆಲಿಸು. ಆಕರ್ಣನೇ, 10 hear.
ದಾದು ಸ .ಈ..।ಈ.....್ಠ.್ಠ.್ಠು.,.೬.“, ಕಿ
926 6. 608. ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ,
748. ಮಾಲಿಸು. ಕಟಾಕ್ಸೇ, 10 look amo- :
rously or to give a side-look; ದೀ
ರ್ಫಾಲೋಕೇ ಚೆ, to look far or
from afar.
. ನಿಗುಂಬಿಸು. ಸಂಕೀರ್ಣರಾಶೌ, 10 heap
miscellaneous things together.
. ನಂಬಿಸು. ಅನುಮೋದನೆ 10 animate, |
to encourage.
. ಗುಡಿಯಿಸು (ಗುಡಿಸು, ೩80 ೫.). ಪುಂ
ಜೀಕರಣೇ, 10 make a heap.
, ಬಡಿಸು (. ೨62. ಓಲಗಕ್ರಿಯಾಯಾಂ
(ವಾಲಗಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, also R.), to
serve up.
ನಿಟ್ಟಿಸು ನಿರ್ಭರಾಲೋಕೇ, ಕಂ look
excessively or ardently (s. ನ. 231).
2 ತುಟ್ಟಿಸು. ಶಕ್ಕಿಕ್ಷಯೇ, to decrease in
strength, or injure (s. S. 281),
. ಓಸರಿಸು. ಅಪಾದಾನೇ, 10 take away,
remove; or get out of the way.
. ಬೋಹರಿಸು. ಮಿಥ್ಯಾದರೇ, to have a
wrong concern for.
ಕ ಮುಕ್ಕುಳಿನ ಸು (6. 59). ಗಂಡೂಸೇ, ೬ಂ
- rinse mouth with water.
ಕ ಬಿಕ್ಳುಳಿಸು (ಆ. 50). ಉದಾ ನರ, ೬ spit.
ಅಕ್ತುಳಿಸು. ನಿಮ ಕುತ್ತ, to have a
squeezed in or biti sto-
mach, or to draw in the stomach;
ಭಯೇ ಚ, ಕಂ 9೩.
ವಿಲಾಸಾವನಮ್ರೇ, ವಿಲಾ
ಸಾವನಮ್ರವೆಂದು ವಿಲಾಸದಿಂ ಬಾಗು
ವತನ, to be bent on sport or
wantonness.
ಜಕ್ತು ಳಿಸು. ರ to jest.
757. ಕುಪ್ಪಳಿ ಸು (0. 467). ರಾಶ್ೌ, 10 heap
(8. ನ. 195).
ಕ ನಿಕ್ತುಳಿಸು.
756.
LIST OF VERBS.
( ಅಫ್ಪಳಿಸ d (ef. 461).
ಆಸ್ಚಾಲನೇ, to
flap, strike against.
, ಬಿತ್ತರಿಸು(/.887). ವಿಸ್ಮಾರೇ, 10 spread.
. ಹಿತ್ಕರಿಸು (68. 818).
[M. A. ಉದ್ಭೃತ್ತೌ] , to be elevated
or unrestrained, to act unrestrain-
ಉದ್ರ ಎತ್ತಾಯಾಂ
edly.
. ಉಂಮಳಿಸು. ಚಿಂತಾಯಾಂ, 10 be in
thoughts, grieve.
. ದೊಂಮಳಿನು. ತಿರ್ಯಕ್ಸಮೂಹಸಂಭ್ರ
ಮೇ, to be agitated or confused,
as a herd of cattle.
ಕ ಕೊಕ್ಕರಿಸು. ವಿಭತ್ಸರ್ಜನೇ, ಕಂ abandon
fearing. [R. ವಿಭರ್ಜನೆಲೈ.
ಚೆಕ್ಕರಿಸು. ಅಜಧ ನೌ, to bleatas agoat.
, ಆಲಿಸು (8. 74). ಪರಿಭಾವನೇ, 00
think (?), unite (?).
ಸೋಲಿಸು (0ಓ 64).
defeat.
767.768. ಸಂದಣಿ ಸು (ಸಂದುಅಣೆ4ಇಸು?)
ಗೊಂದಣಿಸು. ಸಮೂಹೇ, 0 01071,
frequent; ಬಾಹುಲ್ಯೇ ಚ, to be
plentiful.
769. ಬಿಚ್ಚಲೌ್ಸು
spread.
770. ಪ್ರಚ್ಚಲೌಸು. ಲಯೇ, to melt away, be
766. ಅಪಜಯೇ, 10
(8. 112). ವಿಸ್ತಾರೇ, 10
destroyed.
771. ಬೆಚ್ಚಳಿಸು (0£ 167). ವಿಮೋಹೇ, ೬ಂ ರೀ
bewildered or beguiled. [R. ಬೆಬ್ಬ-]
772. ಓಬ್ಬರಿಸು.
blunt.
(ಡಿ ಗಬ್ಬರಿಸು. ಖನನ, 10 ಸ್ತ.
ಕುಂಠೀಕರಣೆ, tಂ make
ಪೂರಣೇ, tಂ ನ.
775. ಕುರ್ಗಿಸು (ಕ. 146). ಸಂಕೋಜೆ, to con-
tract.
774. ಉಬ್ಬರಿಸು (cf. 486).
ಧಾತುಪ್ರ ಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
. ಜಾನಿಸು. ಧ್ಯಾನೇ, to meditate. |
. ಜಿನಿಗಿಸು. ನಷ್ಟಜೇಷ್ಟಾಯಾಂ, to beor
make motionless.
ತಡವರಿಸು (0ಓ 68). ಅಸೌಷ್ಟನೇ (ಅ
ನ್ಷೇಷಣೇ ಎಂತ ಪಾಠಾಂತರಂ), 10
search. [R. ಸೌಷ್ಟನೇ].
. ಗುಡುಗುಡಿಸು. ಕೋಪವೋದ್ರೇಕೇ, 10 be
excessively ೩೫817.
. ಚಿಮಿಚಿಮಿಸು. ಶಬ್ಬೇ, 80 make ೩ sound
(to prattle); ಲುಠನೇ ಚ, to roll
ಅಥ ಭಿನ್ನಕರ್ತ್ರುಕಪ್ರಯೋಗೇ.
Verbs formed of Canarese verbal
roots by means of ಇಸು in which the
Subject causes something to be done
by another (see s. 8. 231).
796. ಪೆರ್ಜಿಸು (6. 16). ವರ್ಧನೆ, 10 08089
to grow.
- ಬೆರ್ಚಿಸು (8. 161. ಭಯೇ, 10 cause
to suffer fear.
. ಮಾಡಿಸು (0£ 28). ನಿರ್ಮಾಪಣೇ, ೬ಂ
about.
. ಕದಕದಿಸು. ಸಂಚಲತ್ತ್ವೆ, tಂ tremble,
shake. ತ
, ಕಳವಳಿಸು. ಮನೋವೈಕಲ್ಯೇ, 0 ಸ
failing or agitated in one’s mind.
. ಕೆನವರಿಸು. ನಿದ್ರಾವಿಕಾರೇ, to be in a
perturbated sleep, (talk in sleep).
ಕ ಸ್ಫರಿಸು. ಸಹನೇ, tಂ bear, forbear.
. ಸೊಗಯಿಸು. ಶೋಭಾಯಾಂ, 10 shine.
cause to perform.
. ನೋಡಿಸು (01.29). ಲೋಚನಕ್ರಿಯಾ
ಯಾಂ, 10 cause 10 see.
. ಆಡಿಸು (6& ೩86). ನರ್ತನವಿಧೌ, ಓಂ 08889
to play.
. ಪಾಡಿಸು (68.287). ಗಾನೇ, 10 cause to
sing.
- ಓದಿಸು (01. 898). ಶಾಸ್ತ್ರಶಿಕ್ಷಾಯಾಂ, 0
cause to be trained in or to read,
: ಮಂದಯಿಸು. ಸಾಂದ್ರತ್ತೇ, to be thick,
as the 58607೩5.
. ಕಾದಿನು (0. 899. ಸಂಗರಕ್ರಿಯಾಯಾಂ,
to cause to fight.
. ಮುತ್ತಿಸು (6. 880). ದುರ್ಗಸಂವೇಷ್ಟನೇ,
stout or close.
. ಸಂದಿಸು. ಸಂಧಾನ, ೬ಂ unite, join.
- ಚಾಳಿಸು. ಚಾಪಲ್ಯೇ, to be unsteady.
. ಕಡೆಗಣಿಸು. ಅವಜ್ಞಾಯಾಂ, to dis-
respect.
. ಸಮನಿಸು. ಪ್ರಾಪ್ತ್, tಂ obtain; to pro-
to cause to encompass, as a fort.
- ಎತ್ತಿಸು (08. 489; 921; 839). ಉದ್ದರಣ್ಣೇ,
to cause to lift up.
vide; to be gained. . ತೊಡೆಯಿಸು (68 357). ಲೇಪ್ಕಕರಣ್ಣೊ
ಲ್ಯಾ
- ತವಿಸು (8. 650. ಕ್ಷಯೇ, to decrease. to cause to plaster or cover over.
. ಅವಧರಿಸು. ಸ್ಮರಣೆ ೬0 remember. ಕಡಿಯಿಸು (68. 210. ಖಂಡನ, 0 68080
. ನಿನು. ಕೋಪ 10 be angry.
. ಹನಿಸು (0ಓ 46). ರಸದಾನೇ, 10 give
or pour out aliquid.
. ಬಿಂನವಿಸು. ವಿಜ್ಞಾಪನೇ to teach, in-
form; to petition.
.- ಮುಳಿಯಿಸು (68. 936).
to cut (s. S. 231).
. ಅಲಯಿಸು (08 888), ಲಯ, 10 0೩೭86
to be destroyed.
ಕೋಪೇ, 80
cause to become angry.
828 6. 608.
810.
811.
ನತಾಲ್,
ಕಟ್ಟಿಸು (ef. 244). ಬಂಧನೇ, 10 cause to
bind.
ಒಟ್ಟಿಸು (8. 260). ಪ್ರಂಜೀಕರಣೇ, ೬ಂ
cause to put together.
. ಪೊದೆಯಿಸು (6. £0). ಆಚ್ಚಾದನೇ, 10
cause to Cover.
. ಪದೆಯಿಸು (8. 488). ಈಪ್ಸಾಯಾಂ, 10
cause to desire.
. ಅಗುಲ ಸು (01. 907). ಖನನೇ, ॥0 08೩80
to dig.
. ತೆಗಲೌನು (6. 908). ನಿಂದಾಯಾಂ, ೬ಂ
cause to blame.
. ಬರೆಯಿಸು (08.59). ಲೇಖನ, 10 ೩use
to write.
. ಒರೆಯಿಸು (0£ 587). ಕರ್ಷಣೇ, ೬ಂ
cause to draw.
20. ಉಾಾಂತಕ್ಕೆ
. ಮೆಜಖ್್. ವಿಡಂಬೇ (08 8. 310), 10 dis-
guise, make an ostentatious dis-
play, shine (s. S. 95; 5. 317).
. ಸಲೆ. ದೋಹನೇ, 10 milk; ಕಳಂಕೇ
@, ೩ 800% astain (6. Ss. 128; 251 b).
. ಮಲ. ಪೋತಕಾಯಾಂ,10 bring forth
a young; a young.
- ತೆರೆ. ಅನಾವರಣೋದ್ಭಾಟಿನೆಯೋ್ಯ
to be uncovered; to open; ಕರೇ ಚ,
tax [M.A. ಕಲ್ ಚ].
- ನೇಕ, ಸಮಗ್ರತ್ತೇ, to be entire or
full grown, to take place (Ss. 8;
15% 8. ನಿ. 244).
. ಮರಿಕೆ. ವಿಸ್ಮರಣೆ ಕಂ ಕಂrget (5. 8.
189; ನಿ. 241).
ವಿಸರ್ಜನೆ, ಕಂ put away,
ನದ್ಯ್ಯಾಂ ಚ, a river.
ವು
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ,
LIST OF VERBS.
8258. ಅಯ್, ಜ್ಞಾನೇ, to know (ನ. 241).
825. (ಕು೮೨ೃ, 5, ೩41).
826,
ಕಜಿಯ (ಕಡು ಇಟ್). ಯುಗಲಸಂ
ಜ ಜ್
ಧಾನೇ, 00 join a pair.
. ಬೊಬ್ಬಿಯೌ (ಬೊಬ್ಬೆ-ಇಟೌ). ಮಹಾರ
ವೇ, ಕಂ give a loud sound.
. ಪ (08. 833). ವಿಚ್ಚಿತ್ತೌ, 10 00%, 1088
(6. 5. 184).
, ತೌ (68. 881). ಲೂನೇ, 10 clip or strip
off; ಖದಿರೇ ಚ, the Acacia Catechu
tree.
. ಮುಖ್. ಮೋಟನೇ, tಂ twist round;
ಖಂಡೇ ಚೆ, 60 break to pieces; ೩
piece (s. ನಿ. 24).
- ತ (8. 829). ಛೇದೇ, to cut down,
split.
. ಮುಖ್. ಸಂಚೂರ್ಣೇ, 10 be powdered;
to powder.
. ಪೌ (8. 828). ಭೂಷಣ, 0 decorate;
(or an ornament, cf. the Tamil
ಪೌ, £014).
. ಬಲೀ. ಘಾತನೇ, ಕಂ strike, stab.
. ಅಳ್ಳಿಯೌ (ಅಳ್ಳ್ ಇಟಿ). ಸ್ಪಂದನ ೬ಂ
tremble, shake.
. ಈಡಿ (ಈಡು ಇಯ್ೌ). ಶೃಂಗ-ಸಂ
ಕರ್ಷಣೇ (-ಕರ್ಷಣೆಟ ೫.-ಘರ್ಷ
ಣೇ) , to. attract ox fetch with the
horns, to toss.
. ಪಾಗಬೌ (ಪಾಗು%ಅಯಬ್ೌ). ಪ್ರಕಾರಗ
ಮನೇ, to walk in different (affect-
ed) manners or in good order.
- ಐಡೆಗಿಬೌ (ಎಡೆಗೆ ಇಟ್). ಸಂಛಂನ್ಯೊ
10 Gover or Conceal.
. ಏಯಿ. ಆರೋಹಣ, 10 880686; ಕ್ಲತೇ
ಚ, a wound.
SS EEA ಮು ಮು ಮ ಬು ಬಬ ಪ
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST OF VERBS.
840. ಮಾಯಿ. ಅತಿಕ್ರಮಣೇ, 10 transgress
(6. 5. 189).
8404-840. [ಕೇಲಿು, ಸೂರ್ಪಕರಣೇ, 10
winnow.— ತೊಯಯಿ. ಉದ್ದೂತೌ, to
shake up, raise. — ದೊಲಮಿ. ಪೈಶೂ
ನೇ to backbite.— ತೀಲಮಿ. ಕಬಳ
ನೇ, to take mouthfuls. — ಸಾಯಿ.
ಘೋಷಣೆ, 60 proclaim; ರಸಾರ್ದೇ
ಚ, broth. M. A.]
. ಪಾಟಿ. ಉತ್ಸ ವನೇ, tಂ 108) up, to
jump; ವಹಿತ್ರಭೇದೇ ಚ, a kind of
boat (s. S. 185). [R. ಉತ್ಸವನೇ, ಬ-].
. ತೋಟಿ. ದರ್ಶನೇ ಕಂ appear; to show.
- ಕೇಯಿ (0ಓ 888). ಆಗ್ರಹ-ಪ್ರಮಾರ್ಜನ
ಯೋ, 80 seize; to help, favour;—
to rub, to wipe off (s. S. 189).
. ಮಾಯಿ. ವಿಕ್ರಯ, 10 exchange, sell.
. ಕಾಯಿ. ವಮನ, 80 vomit.
. ನಾಲಿ. ಗಂಧ, 60 smell; ಆರ್ದೀಕರ
ಣೇ ಚೈ to make wet, moisten.
. ಪೇಮಿ. ವಿಕೀರ್ಯೇ, ವಿಕೀರ್ಯವೆಂದು
ಚೆಲ್ಲುವುದು, 10 soatter, spill. [R.
ಬಲು]
. ತಾಯಿ. ಶೋಷಣೇ, 10 dry up; ಶಕು
ನೇ ಚೆ, an omen.
. ಊಯು. ಸತ್ತೇ, to be, live (to settle).
. ಸೆದಯಿ (ಕೆದುಮಿ). ವಿಕೀರ್ಣೇ, ಏ
scatter, dishevel. [R. ಕದಲಿ]
. ಓಲೆ, ಶ್ರವಣೇ, 10 8081; ಶಸ್ತ್ರಕೋಶೇ
ಚ, the sheath of a weapon. Wheth-
er ಸ್ರ-? ;
852. ಬೆದಯಿ. ಮ್ಯಸ್ಕೇ, to be thrown as-
under, start from fright.
853
854,
855.
329
ಹರಯ, ಆಸ್ಪೋಟನೇ, to clap the
hands.
ಗದಯಿ. ಗರ್ಜನೇ, to roar (rebuke).
ಸಮಯಿ. ಚಾರುಕರಣೆ, tಂ make
agreeable or beautiful.
. ಮುಸುಯಿ. ಸಂಛಂನೇ, tಂ be cover-
ed, or to cover.
. ವಿಡಿ. ವಕ್ರಭಾವೇ, ಕಂ be crooked;
ದಾರಿದ್ರೇ ಚ, poverty (8. 5. 102).
. 859. ಅಳಯಿ. ಪೆಳಯಿ. ಭಯೇ, 0 ಗೀ.
. ಓಳಯಿ. ರಾಮೇ, 10 sound.
. ಕೆಳಿಯು. ಹಯಘಭಘೋಷಾಯಾಂ, ೧
neigh as a horse.
. ಪೊಬಿಮಾಯಿ (ಪೊಟಿ-ಮಾಲಯು?).
ಲಾಯನೇ, ೬೦ 006 (8. 8. 23).
ಪ
. ಪೆಯಿ. ಉಪಲಭೌ, 10 ೩೦೧116; ಪ್ರಸೂ
ಛಿ Ne)
ತೇ ಚೆ, tobe produced, or to bring
forth (S. 240).
x ತೆಪ್ಪಯು. ಜೇತನಕರಣೇ, to animate
(ನ. 240).
. ತಿಯ. ವಿನಿಮಯ, tಂ barter, ex- |,
change (Ss. 238, 240).
ಇಯು, ವೃವಧಾನೇ, to intervene,
screen, to be covered (Ss. 238, 240),
. ಪೊಯಿ. ಶಿರೋಧಾರಣೇ, 10 bear on
the head (5. 240).
. ಎರಿಶೆ, ದ್ರವದ್ರಮ್ಯದಾನೇ, 80 give or
pour out liquids, ಪತಿತ್ನೇ ಚ, (ma-
11117077); master.
. ಕೊಟ್ (8. 84). ಖಂಡನ, ೧ cut,
break; ಧಾನ್ಯಭೇದೇ ಚ, Panick-seed.
. ಜೌ (08 888). ಅವಗ್ರ ಹೇ, ೬೦ 860೩1೩10,
impede; to be impeded (as rain in
a time of drought).
. ಅಜುಕಿ, ಸ್ವರೂಪಾಭಾವೇ, to disappear
42
8380 6ಅ. 608.
(ನ. 152); ಶಿಲಾಯಾಂ ಚ, a rock (ನಾ.
241; 252).
. ತೆಯ್ಮಬ್ೌ್ (ಕಯ್--ಮಹ). ವಿಸ್ಮಯೇ,
to be surprised, wonder,
. ತೆಗೆ-ನೆಖೌಿ. ಆಕರ್ಣಾಂತೇ, 80 00886 80
hear.
ಸ ಎಂ ಯಿ. ಜಾಗರಣೆ, 0 wake (6, 240).
816. ಬೇಸರು. : ಆಸಯಿ. ಆಲಸ್ಯೇ,
to be weary or idle (ನಿ. 240).
[7 ಎ ಕ ನ ಛಿ J ;
. 878. ಅಬ್ಬಿಯ (08. 879). ಬೆಚ್ಚಿ ತು
ಯೇ, ಕಂ 80೩1.
A ಅಲಿಪ್ವೀಯಿ. ಪ್ರೇಮ್ತಿ, to love (s. 5. 95).
ಕ ಎಂಫ ಯಿ. ನಿದ್ರಾಭಾವೇ, 10 wake, a-
‘wake (see 874).
ಪೊಚ್ಚಯು. ಸ್ಫುರಣೇ, to tremble; (to
be joined, S. 317).
ಭಧ ನಿರ್ದ್ರವೇ, ಓಂ dry up; ಸಮರ್ಥ
ತ್ರೇ ಚ, to be fit, able or strong
(8. Ss. 240; 2459).
. ಸೀಳಿ. ದು&ಖಲಯೇ, tಂ immerge
in sorrow, or to get rid of one’s
sorrow (see 8. 5. 203). [R.-ಕಲಹೇ]
. ಕೇರಿ (08. 848). ಭಯಧ್ವನ್ೌ, 10 017
for fear (s. 5. 189).
. ಬೀಯಿ. ಸ್ವೇಚ್ಛಾ ಪ್ರದಾನೇ, 10. give
away according to one’s wish (6.
5. 48).
. ಗೀಯಿ (ಗಿಯಿ). ಪರಿಭಾವನೇ, ೬ಂ
disrespect (Ss. 238, 240). [R.-ವೇ]
. ಜೀಯಿ (ಜಿಯೆ). ಭಯೇ, 10 ಕಂಡ.
ಇ ಬಯ, ಸಮಗ್ರತ್ರೇ, to be complete
or to complete (s. 39; s. 9, 210).
W. and R. ಉರಿ,
. ಜಯತೆ (64. 810. ಆಕ್ರಮಣಾಲಾಪೇ, 0
speak assaultingly.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, LIST ೦೫ VERBS.
889. ಬೆಬ್3. ಅಹಂಕಾರಭಾವೇ, ಕಂ be 680-
tistic or arrogant.
2] ಾಂತಕ್ಸೆ.
ಉತ್ತರಸ್ಸಿ ತಯೆಲಿಧಾತವಃ
. ಕುರಿ, ಖನನ 10 61 ನಿಮ್ನಭೂ
ಮೌ ಚ, low or deep ground.
ಅ, ನಿಮ್ನಾವತರಣೇ, 0 come down,
to descend (cf. 455).
ಉಲಿ ಅವಶಿಷ್ಟೇ, to remain, (cf. 460);
ವಿಮೋಚನೇ ಚ, 10 release or be
released; ಜೋರಪ್ರಸ್ತೋಪಕರಣ
ಗೋಪಣೇಷು ಈುಳೆಂ, but when
meaning “the tool of a thief or that
of a Prasta (2), or 460 hide”,itis
written ಉಳಿ, (cf. S. 23, No. 169).
. ಅ6೨. (8. 185. 459. 8. 168). ವಿನಾಶೇ,
10 be ruined; ಮಾನಶೇಷರಸೇ ಜೆ,
the liquid which remains when
measuring; ಭ್ರಮರಾರ್ಥೇ ಕ್ಷಳಂ,
but when meaning “the black bee”
it is written “ಅಲಿ? or “O೪9,
. ಕಲೌ (ಕರಿ). ನಿಧಾನಾತಿದೂರಯೋ,
10 put aside; to be very far from;
ಸೌವೀರೇ ಚ, antimony; sour gruel.
. ಬಲ್. ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ- ಮಾರ್ಗ- ವಂಶೇ
ಷು, to rub, sweep; road; a bamboo;
ಆಹ್ವಾನಪುರುಷೇ ಚ, a man who is
invited (or listens to a calling, cf.
ನಿ. 23, No. 15).
. 897. ಕೆಯ್ದ್ (ಗಲಿ ಕಯ್ ಕಲ).
ಅಸ-ಕರ (-ಕರಿಕೆ). ಅತಿಕ್ರಮಣ,
to transgress.
. ಪರ೨., ನಿಂದಾಯಾಂ, 10 rebuke; ವಸ್ತ್ರ
ವಿಶೇಷೇ ಚೆ, a certain cloth.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೩15೫ ೦೫ 1೫೫೫5.
ಹಾಲ್; ಭ್ರಮಣೇ, to turn round; ಜ | 912.
ಲಾವರ್ತ್ಶೇ ಚ, ೩a whirlpool.
ತುಲ್. ಪಾದಸಂಘಟ್ಟನೇ, to trample
on.
. ಹಿಲ್. ನಿರ್ದವಕರಣೇ, 0 make dry;
ದಲನಾರ್ಥೀ ಕುಳಂ, but when mean-
ing “to break”, it is &9, for in-
84100 ಹಿಳ್ಳನೆ ಹಿಳಿದುದು. (. ೫%
No. 118)
. ಶೋೆ. ಜೀರ್ಣೇ, 10 66087, to rot;
ಕಾಯಮಲೇ ಚೈ, excrement of the
body.
. ಎಲಿ ಆಕ್ರಮಣಾಕರ್ಷಣೇ, to draw
on with power, to pull; ತಂತುಮಾ
ತ್ರೇ ಚ, thread; ಭೂವಾಚಕೇ ಕುಳಂ,
but when meaning “earth” itis ಎಳೆ.
. ಕೇರಿಶ್್ (ಕೀರ್; ಂ!. 8. 240). ಉತ್ಪಾ
ಟನೇ, to pull out, to eradicate
(ನ. 241).
. ಉಲ್, ವಿಲೇಖನೇ, to make furrows,
10 plough (ನಿ. 241).
. ಅಲ್, ರೋದನೇ, ೬ಂ weep (ನ. 241).
. ಅಗುೀಖ್, ಖನನೇ, 1061 (8. S. 36. cf.
814; 916),
. ತೆಗಲತಿರ್. ನಿಂದಾಯಾಂ, 10 rebuke, to
blame (cf. 815; s. S. 36).
ಜಗುೀಖ್. ಅಪಸರಣೇ, 10 retreat, re-
tire (6. 5. 36).
: ಪೊಗ£(್, ಸಂಸ್ಕವನೇ, ಕಂ praise (8.
5. 36).
. ನೆಗತ್, ಉದ್ಯೋಗ- ಖ್ಯಾತಯೋಕ,
to engage in; to be known or fa-
mous (S. 208); ನಕ್ರೇ ಚ, an alli-
gator (61, 219; s. ನಿ. 36).
ಸಾ ಕಾರಾ ಲ7ಭಂ
913.
381
ಮಗು, ನಿವರ್ತನ, 80 return (cf.
202, 8. 5. 86).
ಪೆಹ-ಮಗುಲಿತ್. ಪರಾಜ್ಮುಖೇ, to have
the face turned.
. ಎರಿ5ೆ (08. 9082. ರೋಧಾಕರ್ಷಣೇ, ೬ಂ
draw on an obstacle, to drag.
. 916. ಆ6ಲಿರ್ (68. 5. 240). ಅಗುಲ೨ರ್ (08
216). ಜಲನಿಮಜ್ಜನೇ, to dive into
water; ಸೇವಳೇ *ುಳಂ, but when
meaning “servant”, ಆಳ್.
. ಬಾರಿಶ್, ಜೀವನೇ, tಂ live (6. 201);
ಖಡ್ಗೇ ®ಳೆಂ, but when meaning
«sword, ಬಾಳ್.
. ಪೋಲ್, ವಿದಾರಣೇ, 10 tar or
cleave asunder (8. 5. 127); ಖಂಡೇ
ಚ, a piece or portion; ವಿರಚನಾ
ರ್ಥೀ ಚೆ, to prepare, embellish.
. ಪೂತ್, ಆಚ್ಚಾದನೇ, to cover, hide
ಗ
(bury).
, ಬೀಲಿ೨ಿ5್ (68. ನ. 240). ಪತನೇ, 10 ಕಡ;
ಖಿಲಕ್ಷೇತ್ರೇ ಚ, uncultivated land.
. ಏರಿಕ. (೧8. 8. ೩40. ಉತ್ಪಾಪನೇ, 10
(raise,) rise (ef. 489).
. ಪಾಯಸೇಲಿನ್ (ಪಪಾಯಿ. ಎ0೨), ನಿ
ರ್ಧಾವನೇ [ಖ. A. ನಿರ್ದಾವನೇ],
‘to run out; ಅವಮಾನೇ ಚ, 4-
honor, or to suffer dishonor. [R.—
ಧಾ-]
. ಜೀಲಕೇರಿತ್ (ಜೀಯಿ--ಏಲಿತ್), ಧ್ವನಿ
ವಿಕಾರೇ, 80 sound strangely. [R.
ಜೇ]
[ಕಮುಲ೨ರ್ (218) is wanting, cf. also 456;
ಫು 18 wanting according to
ನ, 8147.
೨289 6ಅ. 608.
9 ಳಾಂತಕ್ಕೆ.
ತದನಂಶಕೇ ಕುಕ್ಳಃ
, ಬೆಳೆ. ಸಸ್ಯವೃದ್ಧ್, to grow, as corn
(ef. 5. 218).
. ಬಳೆ. ಪ್ರವೃದ್ಧ್, to grow in prospe-
rity (cf. 5. 218; ಕಾಚಭೂಷಣೇ ಚ,
a glass-ring (8. S. 195).
. ತಳೆ. ಧಾರಣ, 10 carry, obtain; ಆತ
ಪತ್ರಭೇದೇ 6೨6೨೦, when meaning
«parasol, it is ತಕ (8s. 140; 184,
227).
. ಮೊಳೆ. ಪ್ರರೋಹಕ್ರಿಯಾಯಾಂ, 1ಂ
produce or get shoots; ಅಂಕುರೇ
ಚ, a shoot, a sprout (8. ೨41).
. ಸೆಳೆ. ಆಕರ್ಷಣ, 10 61೩6; ಬಾಲಶಿಕ್ಲಾ
ದಂಡೇ ಚೆ, a stick for training
boys.
. ಅಳೆ. ಪರಿಮಾಣ, 10 measure; ತಕ್ರೇ
ಚ, buttermilk mixed with water.
ತೊಳೆ. ಪ್ರಕ್ಷಾಲನೇ, 10 make ablu-
tions, wash; ಫಲತುಲಾಯಾಂ ಚಡ
(-ತೂಳಾಯಾಂ ಚ; ೫. ತೂಳಯಾಂ
ಜಡ), panicle of fruits (7).
. ಪೊಳೆ. ಲುಠನೆೇ, tಂ roll about; ನದು
ರ್ಥೇ 6೭೨೦, but when ೫೩081
river”, ಪೊರ028, (6. 8. 242).
. ಕಳೆ. ವಿಸರ್ಜನೆ tಂ throw away,
relinquish. [R. ಕಳಾಯಾಂ ಕ್ಷಳೆಂ] |
ಲ್ಕ
. ತಳಿ. ಸೇಚನೇ, 10 sprinkle; ಸತ್ರೇ ಚ,
(sacrifice; wealth;) a house; ಸ್ಥೂಲ
ದಾರ್ 606೨೦, but when meaning
“a thick piece of wood or rod’, it
is ತಲೀ,
. ನಳಿ. ನಮನೇ, 60 bow.
935.
936.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫18೫ 0೫ ೪೫೫೫5.
ಚಳಿ. ವಿಗತಪ್ರಭಾವೇ, to be deprived
of power; ಶೀತೇ ಚ, cold, or to be |
cold (8. 241). [R. ವಿಗತಭಾ-]
ಮುಳಿ (08. 89). ಶಕೋಪೇ, 10 be angry.
987೩. ತಿಳಿ (6. 458), ನೈರ್ಮಲ್ಯೇ, to be or
become clean or clear; ಜ್ಞಾನ-ಪ್ರಸಂ
ನಭಾವಯೋಕ, 00 be known, to
know; 10 be propitious or pleased;
ಕಾಂಜಿಕೇ ಚ, sour gruel.
937. (ಉಳ್. ಸತ್ಕಾರ್ಥೇ, ಸತ್ತಾಯಾಂ, 0
938.
989.
- ನೀಳ್.
be; Ss. 244, 245).
ತೂಳ್. ಅವಸರ್ಪಣೇ, ಕಂ retreat.
ತಾಳ್. ಧಾರಣ, 10 bear; ವೃಕ್ಷೇ ಅ
6೨೦, but when meaning “the pal-
myra tree”, it is 3209S, [R. and
B. ವೃಕ್ತೆ € ಚ]
. ಸೀಳ್. ವಿದಾರಣೇ, 10 tear or cleave
asunder; ಶಕಲೇ ಚ, ೩ piece.
. ಬೇಳ್. ಹವಿಪ್ರದಾನೇ, tಂ 8801806
meat offerings; ನಿವೃದ್ದೌ ಚ.
. ನೋಳ್ (ನೊಳ್). ಅಗ್ರಗಮನೇ, to
go before.
. ಓಳ್ (in Tamil ಓಲ್). ನಿಧುವನೇ,
to have sexual intercourse. (Not
in ೫.)
. ಊಳ್ (ಲ. 391). ದೂರಾದಾಹ್ವಾನೇ,
to call from afar. (Not in ೫.)
ಪ್ರಸಾರಣೇ, to extend (s. 6,
214). (Not in ೫.)
. ಕಳ್. ಸೈೇಯೇ, ಐ 8ಬ] ಮದ್ಯೇ ಚ,
1066].
: ಕೊಳ್. ಗ್ರಹಣೇ, to seize, take, lay
hold (S. 241; 245).
. ಮುಳ್. ಕಂಟಕ, 10 be thorny; (a
thorn).
1
949. ಮುಸುಳ್. ವಿಗತಪ್ರಭಾಯಾಂ, 0 be
deprived of 81106, - grow dim (s.
ನ. 36). (ಮಸುಳ್, ೫30 in R.)
. 951. ಮುಗುಳ್ (08. 208), ನುಸುಳ್. ದ್ಪಾ
ರಪ್ರವೇಶೇ, 10 enter a door or open-
Ing.
. ತಗುಳ್ (08. ೫0). ಅನುಧಾವನೇ, ೬ಂ 80
or run after (S. 236).
. ಬಗುಳ್. ಕುರ್ಕುರಧ್ವನೌ, to sound
as a dog, to bark.
. ಮುಗುಳ್ (08 204). ನಿಮಾಲನೇ, ಓಂ shut
the eyelids; ಕುಟ್ಟಿಲೇ ಚ, anopen-
ing bud, orto be unblown asa bud.
. ಸುರುಳ್ (6. 205). ಸಂಕೋಚನೇ, ೬ಂ |
contract, shrivel.
. ಉರುಳ್ (68, 210). ನಿಮ್ಮಪತನೇ, 10 £೩11
or roll down into ೩ 660) place.
. ಪೊರಳ್ (ಆ. ೩0). ಲುಶನೇ, 10 roll
about.
. ಸೂರುಳ್ (ಸುರುಳ್, ೩lso in R.). ಶಪ
ಥೇ, 0 curse.
. ಕಣ್ಣೊಳ್ (ಕಣ್.-ಕೊಳ್). ದರ್ಶನೀ
ಯೇ, to be visible or beautiful, to
appear.
960.
ಗದ್ಯಂ.
ಧಾತುಪ್ರಕರಣಂ, ೫18 oF ೫೫೫೫5. 888
ಕಯ್-ಕೊಳ್. ಸ್ತೀಕಾರೇ, to adopt
(5. 206).
. ಬೆಂ-ಗೊಳ್. ಅನುಧಾವನೇ, 10 run
after.
. ದೊರೆ-ಕೊಳ್. ಪ್ರಾಪ್ಕೌ, 10 gain or
ತ
be gained, take place (S. 254).
. ಮನಂ-ಗೊಳ್. ಚಿತ್ತವಿಮೋಹನೇ, 0
be seduced or confounded in the
mind, feel inclined.
. ಅಸುಂ-ಗೊಳ್. ಪ್ರಾಣಾಪಹರಣೇ, 80
take away life.
. ಬಟಯೌ-ಕೊಳ್. ಕ್ರಮಸಂಧಾನೇ, 80
put in order (cf. 895).
. ನೆರೆ-ಕೊಳ್ [ಖ. A. ನೆಬಿಗೊಳ್]. ಸ
ರ್ವಸ್ಪಹರಣೇ, to seize all for ones’
self, ಮರ್ಮಭೇದೇ ಚ (ವರ್ಮಭೇ
ದೇ ಚ, also in R.).
. ಮಾರ್ಕೊಳ್ (ಮಾಯಿಕೊಳ್). ಸಂ
ಮುಖೇ, 10 be in front of.
. ಒಲವರಂಗೊಳ್. ಪಕ್ಷಸ್ತ್ರೀಕಾರೇ, 10
side with. [R. ವಲವ-]
(ತೆರಳಿ, 206, ಕೆರಳಿ, 208, ಕುರುಳಿ, 209, ಹರಳೆ,
211 are not in this list).
ಇದು ಸಮಸ್ತಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ನಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಲಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದ ಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಧಾ
ತುನಿರ್ಣಯಮೆಂಬ ಷಷ್ಟಮಪ್ಪ ಸಂಧಿ ಸಮಾಪ್ತಂ.
೬ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
OCD
232 7೪. TCH. ತದ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
೭ನೆಯ ಅಧ್ಭಾಯಂ. VIL. CHAPTER.
ಹ ಡಿ
ಅಪಜಚ್ರ೦ಶಪ್ರಕರಣ೦.
ON WORDS CORRUPTED FROM THE 5475817 (cf. Ss. 80--87).
ಸೂತ್ರ).
9 ಬ
There are ಈಕ್ಷಿಸಿ ಶಿಕ್ಲಾಸೂತ್ರದ
(4pabhrass or ಅಶ ೧ಮಂ ಲೋಕರೂಢಿ ಕೆಡದ ಪೊಲಖಬ್ಷರ್ |
| Tadbhava-) words ಆ
in common use that ಲಕ್ಷಿ ಪ್ರದು ನುಡಿಗಳೊಳ್ ಬಹು
are worth some
consideration, also ಫಾಕ್ಷೀಪಣಯಿಲ್ಲದಿರೆಯುಮಜ್ಯದ ಕಲವಂ | 289 |
| on the part of the learned.
ಪರಂ
| ಈಕ್ಷಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಾಸೂತ್ರದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಂ, ಲೋಕರೂಢಿ ಕೆಡದ ವೊಲ್, ಅಲಿೌ್ವರ್ ಲಕ್ಷಿಪುದು,
ನುಡಿಗಳೊಳ್ ಬಹುಳಾಕ್ಷೇಪಣಂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರೆಯುಂ, ಅಖಯದ ಕೆಲವಂ.
ಅನ, ಯಂ.
ಶಿಕ್ಷಾಸೂತ್ರದ ಲಕ್ಷಣಮಂ ಈಕ್ಟಿಸಿ, ಲೋಕರೂಢಿ ಕೆಡದ ವೊಲ್, ಅಬೀ್ವರ್, ನುಡಿಗಳೊ
ಛ್ ಬಹುಳಾಕ್ಷೇಪಣಂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರೆಯುಂ, ಅಖ್ಯದ ಕೆಲವಂ ಲಕ್ಷಿಪುದು.
ಟೀಕು.
ಶಿಕ್ಲಾಸೂತ್ರದ=ಶಿಕ್ಲಾಸೂತ್ರದ; ಲಕ್ಷಣಮಂ-ಲಕ್ಷಣವಂ; ಈಕ್ತಿಸ-ನೋಡಿ; ಲೋಕರೂಢಿ
ಚಟ್ಟ ಜ್ ಲ್ಕ M M y
WwW
| ಲೋಶಪ್ರಸಿದ್ಧಿ; ಸೆಡದ ವೊಲ್=4ೆಡದ ಹಾಂಗೆ; ಅಬವರ್=ತಿಳಿವರ್; ನುಡಿಗಳೊಳ್-ವಾಕ್ಯಂಗ
| ಜಲ ಬಹುಳಾಕ್ಲೇಪಣಂ-ಬಹುಳಸಮುಚ್ಛಯಂಗಳ್; ಇಲ್ಲದಿರೆಯುಂ-ಇಲ್ಲದಿರ್ಡೋಡಂ; ಅಲ
ಯದ ಕೆಲವಂ-ತಿಳಿಯದ ಕೆಲವಂ; ಲಕ್ಷಿಪುದು-ಕುರುವಿಡುವುದು.
ವೃತ್ತಿ 18 wanting.
1, Changes of Consonants in general.
ಸೂತ್ರ).
ಸಕ್ಕದದ ತದ್ಭವಂಗಳ
In 78618೩ ಲಕ್ಷಣ ಮಂ ಕಂನಡಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಿಸಿ ಪೇಖೆಂ | :
words Band are 5 ರ ಅ 46
0. hangedinto ®. ಸಕ್ಕದದ ಶಪದ್ಹಿತಯ
ಕೃಕ್ಕುಂ ಸತ್ವಂ ಪ್ರಸಿಧಿಯಿಂದೆಲ್ಲೆಡೆಯೊಳ್ || 258 |
೪೨ ಛ ೧೧
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಸಧ್ಯ €ದಂ.
ತದ್ಭುವಂಗಳ ಲಕ್ವ: ಮಂ ಕಂನಡಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಿಸಿ ಪೇಲಲಿ3ಂ. ಸಕ್ಕದದ ಶಷದ್ರಿತಯ
ತ್ವಂ ದಯೆ. ಎಲ್ಲ ಜಯ್
ಸಕ್ಕದ
ಕ್ರ ಅಕ್ವುಂ
ದ
ಸ
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಅನ್ನಯಂ.
ಸಕ್ಕದದ ಶಷದ್ವಿತಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆ ಡೆಯೊಳ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದೆ ಸತ್ವಂ ಅಕ್ಕುಂ ಎಂಬುದನ್ಹಯಂ.
ಟೀತು.
ಸಕ್ಕದದ-ಸಂಸ್ಕೃ ಎತದ; ತದ್ದ ವಂಗಳಾತ ದ್ಭವಶಬ್ದಂಗಳ; ಲಕ್ಷಣಮಂ-ಲಕ್ಷಣವಂ; ಕಂಡ
i ಕರ್ಣಾಟಕಕ್ಕೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸಿಇಕುರುಸಿಟ್ಟು (ಹುಲಿ | ಪೇರಿ ಂ-ಹೇಟ್ಟಿಲ ಸ ಸಕ ಕೃದದ-ಸಂಸ್ಕೃೃತದ;
ಶಷದ್ರಿ ತೆಯಕ್ಕೆ- ನ 'ಷಕಾರನೆಂಬೆರಡಳೆ: ಎಲ್ಲೆ ಡೆಯೊಳ್3ಎಲ್ಲಾ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದೆ-
ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ; ಸತ್ವಂ-ಸಕಾರಂ; ಆಕ್ಟ ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಪುಟ್ಟದ ಕಂನಡಮಾ ನಿರೂಪಿಸುವೊ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಪಂಗಳ್ಳ ಸಕಾರ
ಪ್ರಸಿದ್ಧಮಾಗೆಲ್ಲೆಡೆಯೊಳಮಕ್ಕುಂ. |
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ಶಕಾರಕ್ಕಿ-ಶಪಿ-ಸಸಿ ಸಿ; ಶಂಕೆ-ಸುಂಕೆ; ಶಾಂತಿ-ಸಾಂತಿ; ಶರಂ ರು. ಶಂಬರಂ-ಸ =ಸುಂ
ಬರಂ, ಮ ಕಳಶಂ-ಕಳನು; ಗಿರಿಶಂ-ಗಿರಿಸು; ಶಿರ್ವೆಸಿವೆ; ನಿಶ್ಶ್ಚಂಕಂ
ನಿಸ್ಸಂಕಂ; ಅಶರ್ನಿ ಅಸನಿ; ಶುರ್ಚಿಸುಚಿ; ಪಾಶಂ-ಪಾಸುಂ; ಹಾಶಂ-ಹಾಸು; ಶರದ
ಸರದಂ; ಶಂಕ್ಕುಸಂಕು, ಶಂಕುವೆಂದು ಕೊರಡುಂಗಿರ್ವ ೦ದಿಯಮಕ್ಕುಂ; ಅಂಕುರ್ಶಆಂ
ಕುಸಂ; ಶಾಲೆ-ಸಾಲೆ; ಶಕುನಂ-ಸಕುನಂ; ಶಾಪಂ-ಸಾಪಂ; ಶಂಬಳಂ-ಸಂಬಳಂ; ಆ
ಕಾರ್ಶಆಕಾಸಂ, ಆಗಸಂ; ಶಾಲಣಂ- ಸಾರಂ; ಸಂಶಯಂ-ಸುಂಸೆಯಂ; ಶೌರಿದಂ-
ಸೌರಿದಂ; ಶಿರಂ-ಸಿರಂ; ದರ್ಶೆದಸೆ; ರಾತಿ-ರಾಸಿ; ಶಾಣಂ-ಸಾಣಕಿ; ಶೌರಿ-ಸ್ರಿ; ಶ
ಕುರ್ನಿಸಕುನಿ; ಪರರ್ಶುಪರಸು; ಶುದ್ಧಿ ಇಸುದ್ದಿ; ಶುಂಟಿ-ಸುಂಟ್ರಿ ಶೀತಂ-ಸೀತಂ; ಪಶು-
ಪಸು; ನಿಶಾದಿ ()ನಿಸಾದಿ; ಶಾರೀರಂ-ಸಾರೀರುಂ.
ಪಕಾರಕ್ಕೆ.-.ಹರ್ಪಂ-ಹರುಸಂ; ಭಾರ್ಪೆಬಾಸೆ; ವೇರ್ಪುವೇಸಂ; ವಿಷಯಂ
ಯಿಸಯಂ; ಮೇರ್ಪಮೇಸಂ; ಆಮಿರ್ಪಆಮಿಸಂ; ನಿಪಾದಿ-ನಿಸಾದಿ, ನಿಸಾದಿಯೆಂ
ದು ಮಾವಂತಿಗಂ; ದೋರ್ಪೂದೋಸಂ; ವಿರ್ಪವಿಸಂ; ನಿಮಿಪಂ-ನಿಮಿಸಂ; ಪಾಷಾ
೯; ಪಾರ್ಸಾಇಂ; ಔಷರ್ಧಔಸದಂ; ದೂಪಣಂ-ದೂಸಣ್ಣ್, ಪಾಪಾಂಡಿ-ಪಾ
ಸಾಂಡಿ; ಜಬೋತಿಪಂ-ಜೋಯಿಸಂ; ಶೇಪಂ-ಸೇಸೂ; ಶೇರ್ಪೆಸೇಸೆ; ಪೌರುಪ-ಪ್ೌರು
ಸಂ; ಕಾಪಾರ್ಯಾಕಾಸಾಯಂ; ಮರ್ಥಿಮಸಿ.
228 17. 100. ತದ್ಭವಂಗಳ್, ೩೦೫೫೩೩6.
ಸೂತ್ರಂ.
ವಿರಳಂ ಮಾಡಿದ ದಡ
Further, when 0
a Double-conson- ಕೃರದ ಮೊದಲ್ಲತ್ರಯಿತ್ತೆಮುತ್ತ ಮುಮಕ್ಕುಂ
ant is disjoined,
its first lelter re- ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಮತ್ತ ಬತ್ತದ
061768 either ಅ, ೧ ಪರವರ್ಣಂ 'ದೀಫ ಕ ಪಕ್ಷಂ ಹ್ರಸಂ | 254 |
or ಉ and a long ಅಂ
vowel (preceded by © or ೧೩) is then shortened.
ಸ ಹ ದಂ,
ವಿರಳಂ ಮಾಡಿದ ದಡ್ಡಕ ಸರದ ಮೊದಲ್ಲೆ ಅತ್ವಂ ಅತ್ವಂ ಉತ್ಪ ಮುಂ ಅಕ್ಕು ೦; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ
ತಾ
ಅತ್ವದ ಅತ್ತದ ಪ 453. ನ ಆದ "ನಕ್ಷ ಪ್ರಸ್ಥ.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಅತ್ತದ ಅತ್ವದ ಪರವರ್ಣಂ ದೀರ್ಥಮಾದ ಪಕ್ಷಂ ಪ್ರಸ್ತ ಸ್ರಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ೦ ಎಂಬುದನ್ನ ಯಂ.
ಟೀಕು.
ವಿರಳಂ ಮಾಡಿದ ದಡ್ತಕ್ಕರದ=ನಿರಳೆವಂ ಮಾಡಿದ ಒತ್ತಿನಕ್ಕರದ; ಮೊದಲ್ಲೆಮೊದಲಕ್ಷ
ರಕ್ಕೆ; ಅತ್ರಂ-ಅಕಾರಂ; ಇತ್ಸಂಅಕಾರೆಂ; ಉತ್ತ ಮುಂ-ಉಕಾರಮುಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವುದು;
ಅತ್ರ ದ=ಅಕಾರದ; ಇತ ತ್ರದ-ಇಕಾರದ್ಯ ಪರವರ್ಣಂ-ಮುಂದಣಕ್ತ ರಂ; ದೀರ್ಫ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಾಕ್ಷ
ತ ಆದ ಪಕ್ಷಂ-೮ದ ಇ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ; ಹ್ರಸ್ವಂ-ಹ್ರಸ್ವಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಗು ೨ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಬೇರ್ಕೆಯ್ದ ದಡ್ತಕ್ಸರದ re ಆಕಾರಮಿಕಾರಮುಕಾರಮಕ್ಕುಂ;
ಅಕಾರಮಿಕಾರದ ಆಕ್ ದೀರ್ಫುಕ್ಕೆ ಹ ಸ ಹಸ್ತ ಸ್ಪಮಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಆಕಾರಕ್ಕೆ ರುತ, _೦ಜತನಂ; ಇಂದ್ರಂ-ಇಿಂದರಂ; ತ್ತ ಕಚರ೯ಕರಗಸೂ.
ಇತಾರಕ್ಕ ಶ್ರೀಗಿರಿ; ಗೀರ್ಗಟಂಗಿರಿಗಟಿಂ.
ಊತಾರಕ್ಕ ಲಕ್ಷಿ ಪ್ರಲಕ್ಕುಮಿ (ಲಕುಮಿ); ಲಕ್ಷ ೌ3೯೯ಲಕುಮ£9ಂ; ಸರ್ಪಪಂ-
ಸರುಸಪಂ, ಸರ್ಪಪಮೆಂದು, ಸಾಸವೆ; ಹರ್ಪಂಹರುಸಂ; ಅಹರ್ನಅರುಹಂ; ದ
ರ್ಶರ್ನಾದರುಸನಂ; ಆಕರ್ಪಣ-ಆಕರುಸನಂ; ಅಲ್ಪಂ”ಅಲುಪಂ; ಯುಗ್ಗಜು
ಗುಮಂ.
ಅತ್ತದ ಮುಂದಣ ಹ್ರಸ್ಟ ಕೈ.-ಪ್ರಾಯಹರಯಂ; ಪ್ರಾಣಂ-ಹೆರೇಣಂ; ತ್ರಾ
ರ್ಸತರಸಂ; ತ್ರಾಣಂ*ತೆರಣಂ.
ತದ ಸ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
)
ಇತ್ರದ ಮುಂದಣ ಹ್ರಸ್ಷಕ್ಕೆ.. ವ್ಯಾಧಿ =ಬಿಯದಿ;
ಬಿಯಳಂ; ವ ನ್ಯಸುಗಂ-ಬಿಯಸುಗು.
ಧರ್ಧ-ಬಿಯದಂ; ೫5 ಕ್ಯಳಂ- | |
ಸೂತ್ರಂ.
The letters ಕ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ,
ಚ, ಟೈ, ಠ become ಧ್ವರ್ಗತ್ರತೀಯಾಗಳಪ್ಪು ವುಲ್ಯೆ ಪವರ್ಗಂ
ಹಯ ಡ್ಶ ದ (01. 8,
65); ಖ ಛ ತಥ್ಯ ಪರ್ಗದ್ದಿಶೀಯವರ್ಣಂ
ರ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂ ಚತುರ್ಥಮಲಯ್ಗೆ ತ್ರತೀಯ ॥ 255 |
ತ, ಪ; 4 ಘು ರ್ಳು
ಢೃ ಸ (cf. 8, 288), ಭ (cf. 8. 282) become A, ಜೈ ಡೈ ದ, ಬ.
ಪದಜೇದಂ.
೪
ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್ ತೆದ್ರ ರ್ಗತ್ತ ತೃತೀಯಂಗಳ್ ಅಪ್ಪುವು, ಉಲಿಯೆ ಪವರ್ಗಂ; ವರ್ಗದ್ವಿತೀ
ಯವರ್ಣಂ ಹೊ ಥಮಂ; "ಚತುರ್ಥಂ, ಅಗೆ, ತೃತೀಯಂ.
ಅನ್ನುಯಂ.
ಪವರ್ಗಂ ಉಲಿಯೆ, ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗಳ್ ತದ್ಮರ್ಗತೃತೀಯಂಗಳ್ ಅಪ್ಪುವು; ವರ್ಗದ್ವಿತೀ
ಯವರ್ಣಂ ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂ; ಚತುರ್ಥಂ ತೃತೀಯಂ; ಅಟೌೌಗೆ.
ಟೀ.
ಪವರ್ಗಂ-ಪವರ್ಗಂ; ಉಲ್ಯೆ-ಹೊಲತಾಗೆ; ವರ್ಗಪ್ರಥಮಂಗರ್ಳ್ವರ್ಗದ ಮೊದಲಕ್ಷ
ರಂಗಳ್; ತದ್ರ ದೃರ್ಗತೃತೀಯಂಗಳ್-ಆ ವರ್ಗದ ಮೂಜಿನೆಯಕ್ವ ನರಂಗಳ್; ಅಪ್ಪುವು-ಆಗುವವು; ವ
ರ್ಗದಿ ಮಿ ತೀಯವರ್ಣಂ-ವರ್ಗದೆರಡನೆಯಕ್ಷರಂಗಳ್, ವರ್ಗಪ್ರ ಇರ ಮೊದಲಕ್ಷರಂಗಳ್
ಜಾಂ ಚತುರ್ಥಂ-ವರ್ಗದ ನಾಲ್ವನೆಯಕ್ಷರಂಗಳ್; ತೃತೀಯಂ-ವರ್ಗದ ಮೂಲಿನೆಯಕ್ಷರಂ
ಗಳ್ ಆಗುವವು; ಅಲಾಗೆಎತಿಳಿಗೆ.
ವೃತ್ತಿ ಸ
ಪವರ್ಗಮಂ ಕಳೆದುಟಿದ ವರ್ಗಂಗಳ ಮೊದಲ ಕಚ ಒಟ ತಂಗಳ್ತ ಮ್ಮ ಮೂ
ಅನೆಯ ಗಜಡ ದಂಗಳಷ್ಪುವು; ವರ್ಗದೆರಡನೆಯ ಖಛಠ ಥ ಫಂಗಳ್ ತಮ್ಮ ಮೊ
ದಲಕಚಟತ ಪಂಗಳಪು ಿಪುು ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಯ ನೆಯ ಘರುಢ ಧ ಭಾೂಗಳ್ ತಮ್ಮ
ಮೂಜನೆಯ ಗಜಡದ ಬಂಗಳಪುವು.
ಪ್ರಯೋಗಂ. |
1) ಕಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರಂ--ಹೋರಿಕಂ-ಹೋರಿಗಂ; ವಾಸುಹಿವಾಸುಗಿ; ಡಮ
ರುಕಂಡಮರುಗಂ; ಆಕರಂ-ಆಗರಂ; ಆಕಾಶಂ-ಆಗಸಂ; ಕಳಂಶಿಕೆ-ಗಳಂತಿಗೈೆ ಗಳಂ
43
BAB TOTO ತದ್ಬವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ತಿಗೆಯೆಂದಣದಿಗೆ (ಅಣಡಿಗೆ); ಪೆಟ್ಟರ್ಕೆಪೆಟ್ಟಗೆ; ಮಲ್ಲಿಕೆ-ಮಳ್ಳಿಗೆ; ಹಾರಿಕೆ-ಹಾರಿ
ಗೆ; ದೀಪಿಕೆ-ದೀವಿಗೆ; ಮುಷ್ಟಿಕೆ-ಮುಖ್ವಿಗೆ; ಜೀವಕಂ-ಜೀವಗೂ, ಜೀವಗಮೆಂದು ಹೊ
ನ್ವಯ ಮರಂ; ಪಿೀಳ್ತಿಕೆ-ವೀಳ್ಡ್ಗೆ (ಹೀಳಿಗೆ; ಪೈತ್ರೆಕಂಹೈತಿಗೆ; ಓಳಿಕೆವಓಳಿಗೆ.
ಚಕಾರಕ್ಕೆ ಜಕಾರಂ--ಶೂಚಿ-ಸೂಜಿ; ಕಾಚು-ಗಾಜು; ಮಾಚನೆ-ಬಾಜನೆ; ವಚೆ
(ವಚನೆ)-ಬಜೆ.
ಟಕಾರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಂ-ಕೋರ್ಟಿಕೋಡಿ; ಕಟಕ೯ಕಡಗಂ; ಮಕುಟಂ-ಮಗುಡಂ;
ಅಟರ್ಪಿಅಡವಿ; ಮಾರ್ಟುಮಾಡಂ; ಲಕುಟಂ-ಲಗುಡಂ, ಲಗುಡಮೆಂದು ಡಾಣ್;
ಕಟಿಂ-ಕಡು; ಪಟಲಕರಹಡಲಗೆ; ಕುಟಿ-ಗುಡಿ; ಕೋರ್ಟಿಗೋಡೆ; ಕೂಟಿಂ-ಕೋಡು.
ತಕಾರಕ್ಕೆ ದಕಾರಂ-ಜಾರ್ತಿಜಾದಿ; ವಸಶಿ-ಬಸದಿ; ಚತುರಂ-ಚದುರಂ; ಭೂ
ತಿ-ಬೂದಿ; ದೂರ್ತಿದೂದಿ, ಕೈತವಂ-ಕ್ವೈದವ; ಪ್ರಾ ಕ ತ್ತಪಾಗದಂ; ತಾರ್ತುತಂದೆ.
2) ಖಕಾರಕ್ಕೆ ಕಕಾರಂ_-ಖದಿರಂ-ಕದಿರಂ; ಖಳರ೯ಕಳಂ; ಖಂಡರಕಂಡಂ; ಖಾ
ಸ್ಪಕಾಸಂ; ಶೆಂಖಂ-ಸಂಕಂ; ನಖಂ್ನಕಂ; ಪರಿಖೆ-ಪರಿಕೆ; ಖಂಖರಿ-ಕಂಕರಿ; ಖಜಾಖರ
| ಕಜಾಕಂ; ಖರಂ-ಕರಂ; ಖುರಂ-ಕುರಂ; ಮುಖಂಮುಕಂ.
ಛಕಾರಕ್ಕೆ ಚಕಾರುಂ--ಛಂದಂ-ಚಂದಂ; ಛಿಂನಂ”ಚಿಂನಂ; ಛಾಂದಸಂ-ಚಾಂದಸುಂ;
ಛರ್ವಿಚವಿ.
ಠಕಾರಕ್ಕೆ ಟಕಾರಂ--ತಂಠಿರ್ಕೆಕಂಟಿಕೆ; ಶುಂಠಿ-ಸುಂಟಿ; ಮಠಂ-ಮಖಟಂ; ಶರ್ಶೆಸ
ಟೆ; ಕಂಠಂ-ಕಂಟಂ; ವಂಠಥಂವಂಟಂ; ಕಠೋರ್ರಕಟೋರಂ.
ಥಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರಂ--ಕರ್ಥೆಕತೆ; ಕಂರ್ಥ ಕಂತೆ; ವೃರ್ಥಪಿತೆ (ಇ. ನ. 268), ವಿತೆ
ಯೆಂದು ಪ್ರಯೋಜನವಲ್ಲದುದು; ಮಂಥಂ-ಮಂತಂ, ಮಂತಮೆಂದು ಕಡೆಗೋಲುಂ
ಮೊಸರ ಮೇಲಣ ನಿಡಿಯುಮಕ್ಕುಂ (ನಿಡಿಯಮಸಕ್ಸುಂ); ಮಂಥಣ”-ಮಂತಣ”,
ಮುತಣ್ಯೆಂದು ಕಡೆವ ಮಡಕೆಯುಂ ಗುಡುವನಮಕ್ಸುಂ; ಮಿಧಿಳ-ಮಿತಿಳೆ;
ಪಥಂ-ಪತಂ; ಗ್ರಂಥಂ-ಗುಂತಂ.
ಫಕಾರಕ್ಕೆ ಪಕಾರು--ಫಳಂ-ಪಳಂ; ಫಾಲಂ-ಪಾಲಂ; ಫಣ೫-ರ್ಪ; ಫಲಕಂ-
ಹಲಗೆ; ಕಫಂ-ಕಪುಂ; ಫಲ್ಗು ಣಂ-ಪಲುಗುಣಂ ಫೇನಂ-ಪೇನಂ; ಗುಂಫನಂ-ಗುಂಪ
ನಂ; ಫಾಲ್ಗು ಉಂ-ಪೌಲುಗುಣಂ.
8) ಘಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರಂ-ಘಂಟಿಗಂಟೆ; ಘುಂಟಿಕೆ-ಗುಂಟಿಗೆ; ಜಘನಂ-ಜಗನಂ;
ನಿಘಂಟು-ನಿಗಂಟು; ಘಟಕಂ-ಗಡಗೆ;, ಘಟಿಗಡೆ; ಜಾಘಂ-ಜಾಗಂ; ಗರ್ಫರಂ-
ಗರ್ಗರಂ; ಸಂಘಂ-ಸಂಗಂ; ಘೋಷ್ ಗೋಸಣಿ; ಘೂಕಂ-ಗೂಗೆ; ಅರ್ಥಂ-
ಆಗ್ಗಂ.
ಪುಟ ಬ ಅಜ ಪ ಘಾ ಸುಜ ಜವ ಪಜಸ ಪಸ ಮಂಜೂ ಸದಸಜ ಸೂ ಅಸ ಸರ ಸಜಜ)
ರರ
ತದ್ಸವಂಗಳ್ , TADBHAVAS. ೨89
ರುಕಾರಕ್ಕೆ ಜಕಾರಂ--ರುಗಟೆ-ಜಗಳ; ರುಡಿಶಿ-ಜಡಿತಿ, ಜಡಿತಿ ಏಂದು ಬೇಗಂ;
ರೂೂಂಟಿಗಂ-ಜೊಂಟಿಗಂ; ರುಂಕೆ-ಜಂಕೆ; ರುಂರೂ-ಜಂಜೂ.
ಢಕಾರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಂ--ಡಕ್ಕೆ-ಡಕ್ಕೆ; ರೂಢಿ-ರೂಡಿ; ಗಾಢಾ-ಗಾಡಂ; ಪಂಡಢಂ-
ಸಂಡಂ; ಢೆಂಕೆ-ಡೆಂಕೆ.
ಧಕಾರಕ್ಕೆ ದಕಾರಂ--ಧನಂ-ದನಂ; ಧೂಪಂ-ದೂಪಂ; ನಿದಿ-ನಿದಿ; ನಿಧಾನಂ-
ನಿದಾನಂ; ಸಾಧನಂ-ಸಾದನೆ; ಬಂಧಂ-ಬಂದಂ; ಧೂಸರಂ-ದೂಸರಂ, ದೂಸರಮೆಂ
ದು ನಸುಬಿಳಿದು; ಥಾರೆ-ದಾರೆ; ಬುಧಂ-ಬುದಂ; ಔಪಧಂ-ಔಸದಂ; ಧೂಳಿ
ದೂಳಿ; ಸಿಂಧುರಂ-ಸಿಂದುರುಂ; ಶುದ್ದಿ ಇಸುದ್ದಿ; ವಿದಿ-ಬಿದಿ; ಸ್ಥುಧವಂ-ಸ್ಟುಂದವಂ.
ಭಕಾರಕ್ಕೆ ಬಕಾರಂ- ಶುಭಂ ಸುಂಬಂ; ಶಂಭು-ಸಂಬು; ಕುಶುಂಭಂ-ಕುಸುಂಬೆ;
ಮ ರಂಭಿ-ರಂಬೆ; ಭ್ವುರವಂ-ಬೈರವಮ; ಬೇರಿ-ಬೇರಿ; ಆರಂಭಾ-ಆರಂ
ಬಂ; ಭೀಮಂ-ಬೀಮಂ; ಭೋಗಂ-ಬೋಗಂ; ಭವಿ-ಬವಿ; ಭಂಡಂ-ಬಂಡಂ; ಲೋ
ಬಂ-ಲೋಬಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಎ ರ್ ಮತ್ತ ಕಂ ಬಹುಳತೆಯಿಂ
ಸ; ಚ್ಛ ಬಲ್ಲ - ಗತ್ಟಂ ಛತ್ರಂ ಧ್ವಿರುಕ್ಕಿಯಿಂ ಕೂಡಿರೆ ಮೇಲ್ |
ದಲ ಯತ್ನಾಪ್ತಿತಮಿರೆ ಚತ
5. 68). ದ್ವಿತ್ಹಂ ಛತ್ಮಕ್ಕೆ ಸತ್ವಮುಂಟರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ || 256 |
ಪ ವ ಕದಂ.
ಖತ್ವಕ್ವಂ ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಗತ್ತೆಂ; ಛತ್ರಂ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಯಿಂ ಕೂಡಿರೆ, ಮೇಣ್ ಯತ್ವಾಸ್ವಿತಂ ಇರೆ,
೦ ದ್ರಿತ್ವಂ; ಛತ್ರಕ್ಕೆ ಸತ್ವಂ ಉಂಟು ಲಕ ಬಿರ”
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು,
ಮಿತ ತ್ರಕ್ಸಂ-ಖಕಾರಕ್ವೆ. ಯುಂ; ಬಹುಳತೆಯಿಂ-ಬಹುಳದಿಂದೆ; ಗತ್ತ ೦=ಗಕಾರಂ ಬರ್ಪುದು;
ಛತೃಂ-ಛಕಾರಂ; ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಯಿಂ-ದ್ವಿತ್ವೆದಿಂದೆ; ಕೊಡಿಕೆ-ಪೂರ್ಮಗೆಯಾಗತೆ, ಮೇಣ್-ಅದಲ್ಲದೆ;
ಯತ್ಪಾನ್ವಿ ತಂ-ಯಸಾರದೊಡನೆ ತ ಟ್ಟುದಾಗಿ; ಇರೆ-ಇರ್ದೊಡೆ; ದ್ವಿತ್ರಂಣದ್ವಿತ್ತವಾದ; ಜೆ
ತ್ರ ಕು ಬರ್ಪುದು; ಛತ್ರಕ್ಕೆ ಎಛಕಾರಕ್ಕೆ; ಅರೆಯೆಡೆಯೊಳ್=-ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್; ಸತ್ತೆಂ-ಸಕಾ
ಕ ಉಂಟು=-ಉಂಬಾಗುವದು. |
ವೃತ್ತಿ.
ಖಕಾರಕ್ಕಂ (ಬಕಾರಕ್ಕೆ ತಾನುಂ) ಗಕಾರಮಕ್ಸುಂ; ಛಕಾರಂ ದಡ್ಡಕ್ಕರಮಾಗಿ
483"
3೩) 17ಅ. TCH. ತದ್ಭವಂಗಳ್, 1೩0೫೫೩7745.
ದರ್ದೊಡಂ ಮೇಣ್ ಯಕಾರಂ ಬೆರಸಿರ್ದೊಡಂ ದ್ಹಿತ್ತಮಪ್ಪ ಚಕಾರಮಕ್ಳುಂ; ಛ
ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಮುಂ ಕಲವೆಡೆಯೊಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಖಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರಂ-ಮುಖಂ-ಮೊಗುಂ; ವೈಶಾಖಂ-ವೈಶಾಗಂ-ಬೇಸಗೆ.
ಧ್ಹಿತ್ಹದ ಛತ್ತಕ್ಕ ದಡ್ಡಕ್ಕ ರದ ಬಾ ಇಚ್ಚೆ; ಮಚ್ಛ ರಂ-ಮಚ್ಚ ರಂ; ಚಿ
ಕಚ್ಚೆ ಚಿಕೆ.
ಯತ್ತಂ ೦ ಬೆರಸಿದ ಛತ್ಹ ಕ್ಸ ಛತ್ರದ ಚಕಾರು-ಮಲ್ಲ್ಯ -ಮಚ್ಚೆಂ; ತುಛ್ಲ್ಯಂ-ತುಚ್ಚಂ;
ಅಭ್ಲ್ಯಂ-ಆಚ್ಚಂ; ವಿಭ್ಭಂದಂ-ಬಿಚ್ಚಂದಂ; ಲಾಂಛ್ಸ್ಯನಂ-ಲಚ್ಚ ೧90.
ಛಕಾರಕ್ಕಿ ಸಕಾರಂ-ಛುರಿಕೆ-ಸುರಿಗೆ; ಛತ್ರಿಕೆಸತ್ತಿಗೆ.
ಸೂತ್ರ).
ಅರಮೆ ಠಕಾರಂ ಡಟದಿಂ
© becomes also
ಡ ೫೫4 6೨ 6. 21); ಪರಿಣಮಿಕು ಸತಮಿಶ ಮಪ, ಥಕಾರಂ
ಸ ಪ ಅಂ ಯ) Ww
ಸ್ಸ ಏೀಂಂmes ತ; ಥ
ಡಂ also ದ್ಯ ಟೈ ಬರೆಯುಂ ತಕಾರಮಕ್ಕುಂ
and ಹ. ಸ್ಹರಾಸ್ಹಿತಂ ಥತ್ರಮೊರ್ಮೆ ದಟಹಮುಮಕ್ಕುಂ | 257 |
ದಲ ಫ್ರೇದಂ.
ಅರಮೆ ಠಕಾರಂ ಡಲುದಿಂ ಪರಿಣಮಿಕುಂ; ಸತ್ವ ಮಿಶ್ರವ ನಷ್ಟ ಥಕಾರಂ ಬರೆಯುಂ ತಕಾರಂ
೦ ಸ್ವರಾನ್ತಿ ತೆಂ; ಥತ್ರಂ ಒರ್ಮೆ ದಟಹಮುಂ ಅಕ್ಕು
re.
ಟು.
ಅರಮೆ-ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್; ಠಕಾರಂ-ಶತ್ರಂ; ಡಟಿದಿಂ-ಡಕಾರ ಕಾರಂಗಳಿಂದೆ; ಪರಿಣಮಿ
| ಕುಂಪರಿಣಮಿಸುವದು; ಸತ್ವಮಿಶ್ರಂ-ಸಕಾರದೊಡನೆ ಮಿಶ್ರಂ; ಅಪ್ಪ ಥಕಾರಂ-ಆದ ಥಕಾರಂ;
ಬರೆಯುಂ-ಬಂದೊಡೆಯುಂ; ತೆಕಾರಂ-ತೆತ್ವೆಂ; ಅಕುಂ-ಅಪ್ಪುದು; ಸ್ವರಾನ್ವಿ ತಂ-ಸ್ತರದೊಡನೆ
ಕೂಡಿದುದಾದ (7, (%6 ವೃತ್ತಿ ೫0 it ೬0 ತಕಾರಂ); ಥತ್ರಂ-ಥೆಕಾರಂ; ಒರ್ಮೆ-ಒಂದು ಬಾರಿ;
ದಟಿಹಮುಂ-ದಕಾರ ಟಿಕಾರ ಹಕಾರಮುಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಅಸಪ್ರೃದು.
: ವೃತ್ತಿ.
ಖತ್ತಾನು ಕೆಲವು ಶಬ್ರ ೦ಗಳ ಠಕಾರು ಡೆಟಕಾರಮಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಕುಂ; ಸಕಾ
ರದೊಡನೆವೆರಸಿದ ಥಕಾರಂ ಸ್ಲರಾನ್ಹಿ ತಮಪ್ಪ ತಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಥಕಾರಮೊರ್ಮೆ ದ
ತಕಾರಮುಂ ಟಕಾರಮುಂ ಹಕಾರಮುಂ ಅಕ್ಸುಂ.
ನ
ತದ್ಗ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಠಕಾರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಂ--ಕುಠಾರಂ-ಕೊಡಲಿ; ಮಠಂ-ಮಡಂ.
ಠಕಾರಕ್ಕೆ ಆಕಾರಂ-ಮಠಿಕೆ-ಮಲಲ್ಗೆ; ಪಿಠಿಕೆ-ಫೀಠಿಗೆ.
ರೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಥಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರು-ಅವಸ್ಪೆ ಅವತ್ತೆ, ಸ್ಟ ಲಂ-ತೂ
ಳಂ; ಸ್ಥಾನಂ-ತಾಣಂ; ಸಂಸ್ಥೆ-ಸಂತೆ; ಸಾ. ಪನೆ-ತಾಪಣ. '
ಥಕಾರಕ್ಕೆ ದತ್ತೆಂ- ವೀಧಿ-ಬೀದಿ.
ಹಕಾರ ತ್ತ ೦-ಗುಂಧಿ-ಗಂಟು.
ಥಕಾರಕ್ಕೆ ಹತ್ಚಂ--ಗಾರ್ಥಗಾಹೆ.
ಸೂತ್ರ).
ಬ ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂ ಪತ್ತ
ಪೆ becomes ವ 886
ಹೆ (08. 85. 67; 159; ಶೃ ವತ್ರಹತ್ತವ್ನವ ವಸ್ತು 'ಕಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್
282); ಬ becomes ಸ
ವ (08 8s. 67; 282; ನ ಬತ್ತ ಕ್ತ
292); ವ becomes ಬ Se ವತ್ತಮುಂ 'ವತ್ತಿಡಿಗೆ ಬತ್ತಂ ಬಹುಳಂ [| 258 ||
(ef. 8. 289).
ನಿರ €ದಂ.
ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ ಪ ತ್ರಕ್ಕೆ ವತ್ತ ವತ್ತ ಹತ್ತವ್ಯ ವಸ್ಥೆ ಸೆಲಕೆಲ ಎಡೆಯೊಳ್; ಸವನಿಸುಗುಂ ಬತ
ಕ್ವ ಒರ್ಮೆ ವತ್ರಮುಂ; ವತ್ನದ ಡೆಗೆ ಬತ್ತಂ ಬಹುಳಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಇೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ ವತ್ವಹೆತ್ವವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ; ಒರ್ಮೆ ಬತ್ತಕ್ಕೆ ವತ್ತ
ಮುಂ, ವತ್ತದ ಎಡೆಗೆ ಬತ್ತಂ ಬ ಸವನಿಸುಗುಂ.
ಟ್ರೀಘು.
ಕೆಲಕೆಲನೆಡೆಯೊಳ"-ಕೆಲವು ಕೆಲವು ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಪತ್ತಕ್ಕೈನಪ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ; ವತೃಹತ್ವವ್ಯವಸ್ಥೆ-
ವಕಾರದ ಹಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ; ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂ-ಹುಟಿ ನಿರ್ಪುದು; ಒಮೆ ಜಿ ಬತ್ತ ಕೈ
ಬಕಾರಸ್ಕೆ; ವತ್ತಮುಂ-ವಕಾರವುಂ; ವತ್ತದಜೆಗೆ-ವಕಾರದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; ಬತ್ತೆಂ-ಬಕಾರಂ; ನ
ನ ಸವನಿಸುಗುಂ-ಪಾಫ್ರಿ ಚ
ವೃತ್ತಿ.
ಪಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರಮುಂ ಹಕಾರಮುಂ ಕೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳಕ್ಕುಂ; ಬಕಾರಕ್ಕೂ
ರ್ಮೆ ವಕಾರಮುಂ, ವಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಬಕಾರಮುಮಕ್ಸುಂ.
೨1೨2 175, 70೫. ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪತ್ತಕ್ಟೆ ವೆತ್ತಂ-ಸೂಪಂ-ಸೂವು; ವಾರ್ಪಿಬಾವಿ; ಚಾಪಳ-ಚಾವಳ; ದೀಪಿ
ಕ=ದೀವಿಗೆ; ಕಪಿರ್ಲೆಕವಿಲೆ; ತ್ರಿಪರ್ದೆತಿವದೆ (ತ್ರಿವದೆ) ಕೂಪಸಂರ್ಜ್ಯಕೂವಕಂಬಂ;
ಕಪಿಂಜಳಂ-ಕವಿಂಜಳಂ.
ಪ್ರ ಶೆ ಹತ್ತಂ-ಪಿಪ್ರ ಲಿ-ಹಿಪು ಲಿ; ಪಟ್ಟರ್ಕೆಹಟ್ಟಕೆ; ಪಾದುಕಂ-ಹಾವುಗೆ; ಗೋ
ಪ್ರರ್ನಗೋಹುರಂ; ಪರವರ್ಶಹರವಸಂ; ಪಂಜರಂ-ಹಂಜರಂ; ಪಾರ್ಶಹಾಸಂ; ಪಂ
ರ್ಥಕಂತಂ; ಪಿಸುನರಕಿಸುಣ90.
ಬತ್ತ ಕ್ರೈ ವಶ್ಚಂ-ಕಬಳಂ-ಕವಳಂ; ಶಿಬಿಕ-ಸಿವಿಗೆ; ಶಬರಸವಂ; ಖಿಬಂರ್ದ-ವಿ
ವಂದಂ.
ವತ್ತ ಕ ಬತ್ತೆಂ-ವಿಧಿ-ಬಿದ್ದಿ; ವಶೆ-ಬಸೆ, ಬಸೆಯೆಂದು ನೆಾಮುಂ ಹೋಳಾನೆ
ಯುಂ ಗೊಡ್ಡಾಕಳಮುಮಕ್ಕುಂ; ಮೇಗಂ-ಬ್ಲೇಗಂ; ವೇದನೆ-ಬೇದನೆ; ವಂಚನೆ-ಬಂ
ಚನೆ; ವಸಂತಂ-ಬಸಂತಂ; ವಾಸಂರ್ತಿಬಾಸಂತಿ; ಖೀಣ-ಬೀಲಂ3; ಬೀರಂ-ಬೀರಂ ವಾ
ಲರಬಾಳಂ; ವಲ್ಲಿ-ಬಳ್ಳಿ; ವಸರ್ಶಿಬಸದಿ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಘನಮಿಲ ಯತದೊಳ್ ಗ
ಯ seldom be- ಸಿ
comes ಸಂrನೆ, often ತ್ರನತ್ತವಿಧಿ ಖರಿದು ಜತ್ತವಿಥಿ ಮತ್ತಂ ದ |
ಜ (98. 8. 282); ದ್ದ
ಹಸ (60 ಕಿತ್ತೆ ತ್ರನಿಯುಕ್ತ ಯತ್ತಮುಂ ಜ
ನರ ತ್ರನಿಯತಮಂ ಕೆಲವು ಶಬ್ದದೊಳ್ತಾಳ್ಲಿರ್ಕುಂ | 259 |
ಹದ ದಂ,
ಘನಂ ಅಲ್ಲ ಯತ್ತ ದೊಳ್ ಗತ ನತ್ರ ವಿಧಿ; ಜು ಜತ್ತ ತ್ರವಿಧಿ ಮತ್ತಂ ದತ್ತ ತೃನಿಯುಕ್ಕ ಯತ
ಮುಂ ಜತ್ತ ತ್ರನಿಯತೆಮಂ “ಕೆಲವು ಶಬ್ದ ಬ ತಾಳ್ಗು
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಯತ್ತದೊಳ್ ಗತ್ರನತ್ತವಿಧಿ ಘನಮಿಲ್ಲ; ಪಿರಿದು ಜತ್ತವಿಧಿ; ಮತ್ತಂ ಕೆಲವು ಶಬ್ದದೊಳ್ ದ
ತ್ರನಿಯುಕ್ಕಯತ್ರಮುಂ ಜತ್ತನಿಯತಮಂ ತಾಳ್ದು ಇರ್ಕುಂ.
ಟ್ರೀ.
ಯತ್ಛದೊಳ್-ಯಕಾರದಲ್ಲಿ; ಗತ್ತನತ್ವವಿಧಿ-ಗಕಾರದ ನಕಾರದ ವಿಧಿ;
ವಾಗಿ ಬಾರದೆಂಬುದರ್ಥಂ; ಪಿರಿದು-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಜತ್ತ ವಿಧಿ:ಜಕಾರದ ವಿಧಿ ಬರ್ಪದು; ಮ
ಘನಮಿಲ್ಲ-ವೆಗಳ
|
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS. 1 343
ತೈಂ-ಬಳಿಕಂ; ಕೆಲವು ಶಬ್ದ ದೊಳ್=ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ದತ್ರ ನಿಯುಕ್ತ ಯತ್ಛಮುಂ-ದತ್ವ ದೊ
ಡನೆ ಕೂಡಿದ ಯತ್ನವುಂ; ಜತ್ವನಿಯತೆಮಂ-ಜಕಾರದ ಮ ತಾಳಿತು? ಧರಿಸಿ ಜಾತ
ವೃತ್ತಿ.
ಯಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರನಕಾರಾದೇಶು ಕಿಜ್ದೆಡೆಯೊಳುಂಹು; ಆ ಯಕಾರಕ್ಕೆ ಜ
ಕಾರಾದೇಶಂ ನಿಂದು; ದಕಾರದೊಳ್ಳೂಡಿದ ಯಕಾರಕೃಂ ಧ್ವಿತ್ವದ ಜಕಾರಮತ್ತಂ ತ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಯಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರು--ಧ್ವಿತೀರ್ಯೆಬಿದಿಗೆ; ತ್ರತೀರ್ಯೆತದಿಗೆ; ಚರ್ಯೆ-ಚರಿಗೆ.
ಯತ್ನಕ್ಕೆ ಜ್
ಯತ್ನಕ್ಕೆ ಜತ್ರಂ--ಯವ್ವೆಜವೆ; ಯಶಂ-ಜಸಂ; ಯೋರ್ಗಿಜೋಗಿ; ಜ್
ಯವ ನ್ರನ-ಜವು ನ್ಯ ಯಂತ. ತ್ರೆಂ್ಜಂತ್ರೆಂ; ಯಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆ; ಯುಗಂ-ಜುಗಂ; ಯುದ್ದ ೦್
ಜುದ್ದಂ; ದುರ್ಯೋಧನು-ದುಜ್ಛೊ ದನ. ಜ್ 'ಜುಗುಮಂ; ಯಮುನ ಜ
ಗುನ್ಯ ಯಮಳಂ-ಜಮಳಂ; ಯವನಿಕ-ಜವನಿಕೆ.
ದಕಾರದೊಳ್ಳೆ ರಸಿದ ಯತ್ತ ಕ್ರೈ ಧ್ಲಿತ್ತಜಕಾರಂ-ವಿದ್ದೆ “ಬಿಚ್ಚ; ವಿದ್ಗಾ ಧರಂ-ಬಿ
ಸ
ಬ್ರೊ €ದರಂ; ವೈದ್ಧ್ಬೆಬ್ಬಂ 0; ಉದ್ಯೋಗ ಉಜ್ಜು ಗಂ.
ಸೂತ್ರ).
ವ್ಲವಹರಿಕುಂ ಲೋಪಂ ದೂ
ದ್ಯೂತಂ ವಿಂಧ್ಮಂ, ಫ್ರಿ ರು |
ನಂದೇ, ಸಂಧ್ಯೇ, ಧಾ ತವಿಧ್ಯವಂದ್ಧಾಪ್ರತಸ್ತಸಂಧ್ಯಾಧ್ಯಾನ |
ನಂ 1009 ಜೂರು, ಪ್ರವಿದಿತದಧಕಾರಂಗ
೭೬ ಕ್ಮ ನಂ ಛವಶಿಪ್ಟ ಯಕಾರಮಂತೆ ಜತ್ಹಮನಾಳ್ಗುಂ | 260 |
ಜೈ ಜಾನಂ.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಛೆ ಅವ ವಶಿಷ್ಟ ಯಕಾರಂ ಅಂತೆ ಜತ್ತ ಮಂ ಆಳ್ಗುಂ.
ಸ
ಹುಂ, ಅವಶಿಷ್ಟ ಮ ಹ ಒತ್ತ ಆಳು.
ಟು.
ದ್ಯೂತ=ದ್ಯೂತ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ; ವಂಧ್ಯ=ವಿಂಧ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ; ವಂದ್ಯಾ-ವಂದ್ಯಾ ಎಂಬ
344 7ಅ; 70೫. ತದ್ಭವಂಗಳ್, 7೩08141೩5.
ಸಿದ್ಧವಾದ; ಸಂಧ್ಯಾ-ಸಂಧ್ಧಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ; ಧ್ಯಾನಾಧ್ಯಾ ನ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ;
ಕ ದ ವಾದ; ದಧಕಾರಂಗಳ್ಳ- =ದಕಾರ ಧಕಾರಂಗ್ಗೆ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ವೃವ
ಹರಿಕುಂ-ನ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು; ಅವಶಿಷ್ಟ. ಯಕಾರಂ-ಉಳಿದ ರ ಅಂತೆೊಮೊದಲ್ ಪೇ
ಛಂತೈ; ಜತ್ತೆ ಮಂ-ಜಕಾರಮಂ; ಆಳ್ಗುಂ-ತಾಳುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಮೇಲಿರ್ದ ದಧಕಾರಂಗಳಂ ಲೋಪಿಸಿ, ನಿಂದ ಯಕಾರಕ್ಕೆ ಜತ್ತೆಮಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಜಃ ವಿಂಧ್ಯಂ-ಬಿಂಜಂ; ವಂದ್ಯೆ-ಬಂಜೆ, ಸ ಸುಧೆ ರ್ಯ” ಸಂಜೆ; ಥ ಸ್ಯಾನ್
ಜಾನಂ.
ಸೂತ್ರ).
ನೆಗಲ್ಗುಂ ದ್ದಿತ್ಹಾಗೃದ ರೇ
Repha after a
double or single ಫೆಗೆ ಲೋಪಂ ರಾಮಃ ಶ್ರರೇಫಕ್ಕ ೦ ತ೨೦ |
consonant (೯) and
under a consonant ನೆಗಂಪ್ಗುಂ ಲೋಪಂ ಬಹುಳದೆ
(_) is 611106; when ನೆಗಟ್ಲುಂ ವತರೇಫಮಡಿಯೊಳಾ ವರ್ಣದ" ಮೋಲ್ | 261 |
under a consonant,
it also takes the form of that consonant.
ಪದಜಯೇದಂ.
ನೆಗ್ಗಿ ಂ ದ್ರಿತ್ವಾಗ್ರದ ರೇಫೆಗೆ ಲೋಪಂ; ವರ್ಣಮಿಶ್ರರೇಫಕ್ಕಂ ತಾಂ ನೆಗಲ್ಸಿಂ ಲೋಪಂ
ಬಹುಳದೆ; ನೆಗಲ್ಲು ಂ ವೃತರೇಫಂ ಅಡಿಯೊಳ್ ಆ ವರ್ಣದ ವೋಲ್. ಈ
ಅನ್ಮೇಯಂ.
ಬಹುಳದೆ ದ್ರಿತ್ವಾಗ್ರದ ರೇಫೆಗೆ ಲೋಪಂ ನೆಗ್ಗಿ ಂ; ವರ್ಣಮಿಶ್ರ ರೇಫಕ್ಕ ೦ ಲೋಪಂತಾಂ
ನೆಗಲಂ; ವೃತಕೇಫಂ ಹ ಆ ವರ್ಣದ ಸ ನೆಗ್ಗಿ ೦.
ಟೀಕು.
ಬಹುಳದೆ-ಬಹುಳದಿಂದೆ; ದ್ವಿತ್ವಾಗ್ರದ-ದ್ವಿತ್ರದ ಮೇಲಣ; ರೇಫೆಗೆ-ರೇಫಕ್ಕೆ; ಲೋಪರಂ-ಅ
ದರ್ಶನಂ; ನೆಗ್ಗು ಂ-ನೆಗಳ್ಳುದು, ಬರ್ಪುದ್ಗು; ವರ್ಣಮಿಶ್ರರೇಫಕ್ಕಂ-ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಆ ವೃತವಾದ
| ರೇಫೆಗಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ,ತಾಂ-ತಾಂ; ನೆಗಬ್ಗುಬರ್ಪ್ರುದು; ವೃತರೇಫಂ-ಆ ವೃತರೇ
ಫಂ; ಅಡಿಯೊಳ್- ಕೆಳಗೆ; ಆ ವರ್ಣದ ವೋಲ್=-ಆ ಮೇಲಿರ್ದ ವರ್ಣದ ಹಾಂಗೆ; ನೆಗಬ್ಗುಂ-
ಪ್ರಸಿದ್ದಿವಡೆವುದು.
DD
REE ಮು
ತದ್ದವಂಗಳ್ , TADBHAVAS.
ವೃತ್ತಿ. |
ದಡ್ಡಕ್ಕರದ ಮೇಲಣ ರೇಫೆಗೆ ಲೋಪಂ; ಬಳಸಿದ ರೇಫೆಗಂ ಬಹುಳದಿಂ ಲೋ |
ಪಂ; ಆಸುತ್ತಿದರೇಫೆತನ್ಕೋ ಳರ್ದಕ್ಕರದುತೆ ಧ್ಲಿರ್ಭಾಪಮಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ಳಳೆಗುಂ.
ಧ್ಲಿತ್ಲಾಗರೇಘಫಲೋಪ ಸ _ಬರ್ಬ್ಬರು-ಬಬ್ಬ ರಂ, | ನಾಜುವ ಬೇ |
ಳೆಯುಂ ಬೊಬ್ಬು ಯಪ ದೇಶಮುಮಕ್ಕುಂ; ಸರ್ಬ್ವ ೦-ಸೆಬ್ಬಂ; ನಿರ್ಬ್ಬ ಬ್ರಿ- |
ನಿಬ್ಬುದ್ದಿ; ಪುಗ್ಗಿ ರಾ ಪುಗ್ಗ; ಅಪ್ಪು ರ್ಸ್ಸುಂ-ಅಗ್ಗಂ; ಶೀರ್ಪ ಕಂ-ಸೀಸಕಂ, ಸ ಸಕಮುದು' ತ
ಲಯ ಚಾಳ (ಚೌಳು; ವರ್ಶ್ಶಿ-ಬತ್ಮಿ; ಕರ್ತ್ರರಿ-ಕತ್ತರಿ; ಮರ್ಕ್ಯಟಂ-ಮಕ್ಕಡಂ; ದ
ರ್ಪ್ರಂ-ದಪುಂ; ಶರ್ಕೃ ರ-ಸಕ್ಕರ; ವರ್ಗ್ಗ ೦-ಬಗ್ಗಂ; ಅಚ್ಚ ಇ ನೆಅಚ್ಚನೆ; ಕರ್ತೃ ಶಂ-ಕಕ್ಕಸಂ; |
ಅದ್ರ ರ ಂ-ಅದ್ರಂ; ಧರ್ಮ ೯ ೦-ಧಮ್ಮಂ ೦; ನಿಮ್ಮ ರ ಳಂ-ನಿಮ್ಮಳ ಛಂ, |
ಅಕ ರ್ಸ್ 'ದರ್ದ್ವಗಳರಡಜ ಮೇಲಣ ಅ ಗೆ ತದ ವಮಾದೊಡೂ ಬಹುಳದಿಂ
ಲೋಪಮಿಲ್ಲ- ಆರ್ಕ- ರ್ಕ; ದರ್ದ್ಪು-ತರ್ದ್ದ. ಹ ತೆಂದಿನಿರ್ಪವು. 'ಅವರ್ಕೆ
ಪ್ರಯೋಗಂ |
ಒರ್ಕ್ಯುಡಿತೆನೀರ್ಗೆ ಪರಿಪ [2 ೫. ಸಲೌಸ-]
ಟ್ರರ್ತ್ಯೇಯ ಪಣ್ಣಕಿಲೆಯ | ಕಂದಭಾಸಂ, 8. 6, 24 |
ತರ್ದುಗಳಬ್ಗುಂಬೆರಟಿಯೊ [M. 7. ತರ್ಮ್ಮುಸಳಳಿಸುಂ]
ಳುರ್ದ್ರಿ ನೆಲಾವರೆಯ ಬೇರನಾಮಳಕಮುಮಂ |
ಬಾರ್ದ್ವಿಲೆಮಿಂಚಿಯರಸಿದಂ [11 ೫. ಐರ್ದ್ರಿಳಿಮಿಂಜೆಯರಸದಿಂ]
ನಿರ್ದಯೆಯಿಂದೊರಸಿ ಪೂಸಿ ಸೈದಿನಪುಚಕದೊಳ್ || ಕಂದಂ |
ಪರಿವು ತರೇಫಲೋಪಕ್ಕೆ..ದ್ರೋಣ'-ರ್ದೋಣ'; ದ್ರೋಣಂ-ಜೋಣಂ, ದೋ
ಲಮೊಂದು ನಾಗೋಳಗಮುಂ ದ್ರೋಣ7ಾಚಾರ್ಯನುಮಕ್ಕುಂ; ದ್ರೋಹಂ-ದ್ಲೋ |
೦; ಕ್ರೇಣ್-ಕೇಣ್ (ಕ್ರೀಕ್); ಭ್ರಮರಂ-ಬವರಂ; ಪ್ರಬಿ-ಹಬೆ. |
ಸುತ್ತಿದ ರೇಫೆ ದಡ್ಡಕ್ಕರಮಾದುದರ್ಕೆ. ವೇತ್ರಂ-ಬೆತ್ತಂ (ವೆತ್ಕಂ); ನೇತ್ರಂನೆತ್ತಂ;
ಛತ್ರಿಕೆ-ಸತ್ತಿಗೆ; ಶೀಪ್ರಂ-ತೆಬ್ಬಂ; ಮುದ್ರಿಕೆ-ಮದ್ದಿಗೆ; ಚಕ್ರಪಕ್ತಿ-ಚಕ್ಕವತ್ಕಿ; ವ್ಯಾ ಘಂ
ಬಗ್ಗಂ; ನಿದ್ರೆ-ನಿದ್ದೆ; ಚಿತ್ರಾಕಾರಂ-ಚಿತ್ತಾಗಾರಂ; ಪುತ್ರಿಕ-ಪುತ್ತಿಗೆ ಬಹುಳದಿ ಪ್ರ |
ತೈಳಿಯುಮಕ್ಕುಂ.
ಹೊತ್ರೆಂ.
ಮ ದ್ವಿತ್ಹಂ ಬೆರಸಿದ ಕತ್ತಂ
eer ಕ್ವ, ಧ್ವ, ಬ್ಬ, ಚತ್ತಂ ಮತ್ತಂ ಯಥಾಪ ನು
346 7%. 708. ತದ್ಭವೆಂಗಳ್, TADBHAVAS
ಸ, ಂr ಕ; also ಶ್ಲ ಕೃತ್ರಕ್ಕೆ ಬಹುಳದಿಂದಂ
ಸಿಉಂಉಜತ್ಕ. ಸ್ಪಶ್ಟ ತತ್ವಂ ಧ್ವಿರುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ | 262 |
ಪದಜೆ ದಂ.
೦
ತ್ರೆಂ ಯಥ ಥಾಪ್ರಯೋಗದಿಂ ಅಕ್ರುಂ
ಕ್ಸ ಬಹುಳೆದಿಂದಂ ದ್ರಿತ್ವಂ ಬೆರನಿದ ಕತ್ವಂ, ಚತ್ಪಂ, ಖತ್ವಂ ಯಥಾಪ್ರಯೋಗದಿಂ ಅಕ್ಟುಂ;
ಯೊಳ್ ಸತ್ವಂ ಕತ್ರಂ, ದ್ರಿರುಕ್ತಯಿಲ್ಲ.
ತ್ತ
ವ
ಡೆ
ಟೀಘು.
ಘತ್ತಕೆ =ನ್ಲಕಾರಕ್ಸೆ; ಬಹುಳೆದಿಂದಂ-ಬಹುಳೆದಿಂದೆ; ದ್ವಿತ್ತ್ರಂ ಬೆರಸಿದ ಕತ್ತಂ-ದ್ರಿತ್ಯವಂ ಬೆರ
ಲ ರ ಊ ವವ ವವ
ಸಿದ ಕಕಾರಂ; ಚತ 0, ಖತ್ತಂ-ಖಕಾರಂ; ಯಥಾಪ್ರ ಯೋಗದಿಂ-ಪ್ರ ಟಾ
ದಿಂದೆ; ಅಕ್ಟುಆಗುವದು; ಅರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ವಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲ; ಸತ್ರೆಂ-ಸಕಾರಂ; ಕತ್ವಂ-ಕಕಾರಂ;
ದ್ವಿರುಕ್ತ-ದ್ರಿರ್ಭಾವೆಂ; ಇಲ್ಲಾಬಾರದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕಃ ಕಾರಕ್ಕೆ ದ್ದಿತ್ಸಂ ಬೆರಸಿದ ಕಕಾರಮುಂ ಚಕಾರಮುಂ ಖಕಾರಮುಂ ಪ್ರಯೋ
ಗಾನುಸಾರಮಾಗಿ ಬಹುಳದಿನಕ್ಕುಂ; ಆ ಕಕಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಮೊರ್ಮೆ ಘಟಿಯಿಸು
ಗುಂ; ಬ್ಹಿತ್ತಮಿಲದ ಕಕಾರಮುಂ ಕಕಾರಕ್ಕೆ ಕ ಕಿ೫'ದೆಡೆಯೊಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕ್ರ ಕಾರಕ್ಕೆ ಧ್ವಿತ್ಹದ ಕಕಾರಂ-ರಕ್ಷೆ ಇರಕ್ಕೆ ; ಪಕ್ಷಂ-ಪಕ್ಕಂ; ಲಕ್ಷ ೦ಲಕ್ಕಂ; ಪ್ರೇರ್ಷ್ಷಣ0-
ಪೇತ್ಸ ೧೨೦; ೩ ರಂ ಅಕ್ಕರಂ; ಸಾಕ್ಷಿ "ಸಾ ಬಿಕ್ಷೆ “ಬಿಕ್ಕೆ; ಲರ್ಷ್ಷ್ಮಣ0-ಲರ್ಕ0.
ತ್ರ ದ ಚಕಾರಕ್ಕೆ.ಅಕ್ಷಿ-. = ಹ ; ಭಿಕು-ಬಿಚ್ಚು; ಕಕಂ-ಕಚಂ; ಅಕಂ (ಅಕ್ಷ
| 3 ಅ ಸ ಇ ಚಿ ಇ ೨೩
| ಅಚ್ಚು; ಮಕ್ತಿ (ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚು.
ಔ ತ್ರ ದ ಖಕಾರಕ್ಕೆ -ಪ್ರುಕ್ಷಾಲಂ- ಪಖ್ಚಾ ಳಂ (ಪಬ್ಬ ಛಂ).
ಬಹುಳದಿಂ ಇಾರಮಶ್ರ ಮಫ್ಪ ಕ್ಷ ಕ್ಷಕಾರ ರಕ್ತಂ ಧ್ಲಿತ್ರದ ಕತಾರ್ ಇತ
ಸಕಾರಕ್ಕೆ ಕ್ಲೀಮಂ-ಸೇಮ; ಸ ಪಣಂಂ-ಸರ್ವಣು.
ಅದ್ದಿತ್ತ ಸ ಕಕಾರಕ್ಕೆ ತ ಕ್ಷೇಪಣು-ಕೇವಣಂ, ಕೇವಣಮೆಂದು ನೂಂಕುವದು; ಲ್ಭ
ಕ್ಷಂಬೈಕು; ಪರಿಕ್ಷೆ ಪರಕೆ; ಕ್ಹಾರಂ- ಕಾರಂ; ಕ್ವೀರಂ-ಕೀರಂ; (ಕರಂ); ದಿಲ್ಲಿ ಬೀಣೆ (ದಿಕೆ.
ತದ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಮೆ becomes ವ ಪಡೆಗುಂ ಮತ್ತಂ ವತ್ಚಮ
(8. 100 ಆರ: ಪ್ರಡಸ್ಸಿದ ಚತಕ್ಲೆ ಸತದತಂ ಶಪತು |
comes ಸಂr ದ; ಶೃ ಅದ್ರು ಅ ಅಂ
ಪೈ ಸ, ತಶೀಂಣ ಪಡೆಗುಂ ಚಕಾರಮಂ ತಾಂ
ಚ; ಹ becomes
either ಯ, ಸ, ೫ ಪಡೆಗುಂ ಬಹುಳದೆ ಹಕಾರದೆಡೆಯಂ ಯಗಣಣ || 268 |
೧೩,
ಪದ ದಂ
ಪಡೆಗುಂ ಮತ್ತಂ ವತ್ರ ಮಂ; ಅಡಸಿದ ಚ: ಕ್ಕ ಸ ಸತ್ಸ-ದತ್ನಂ; ಶಷತೆಂ ಪಡೆಗುಂ ಚಕಾರಮಂ;
೧:
ತಾಂ ಪಡೆಗುಂ ಬಜ ಸು ಎಡೆಯಂ ಯಗಣಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಮತ್ತಂ ವತ್ರವ ಮಂ ಪಡೆಗುಂ; ಅಡಸಿದ ಚತ್ರಕೆ ಸತ್ರದತ್ವೆಂ; ಶಷತೆಂ ಚಕಾರಮಂ ಪಡೆಗುಂ;
ವಶ
ಜಳಕ ಸರ ಎಡೆಯಂ ಯಗಣಂ ತಾಂ ಪಡೆಗುಂ.
ಟೀಕು,
ಮತ್ತಂ-ಮೆಕಾರಂ; ವತ್ತ ಮಂ-ವೆಕಾರಮಂ; ಪಡೆಗುಂ-ಪಡೆವುದು; ಅಡಸಿದ ಚತ್ಮಕ್ಕೆ-ಶ
ಬ್ರಂಗಳಲ್ಲಿರ್ದ ಚಕಾರಕ್ಕೆ; ಸತ್ವದತ್ವಂ-ಸಕಾರ ದಕಾರಂಗಳ್ ಒಬರ್ಪುವು; ಶಷತಂ-=ಶಕಾರ ಷಕಾ
ರ ತಕಾರಂ; ಚಕಾರಮಂ-ಚತ್ವ ವಂ; ಪಡೆಗುಂ-ಪಡೆವುದು; ಬಹುಳಡೆ=ಬಹುಳದಿಂದೆ; ಹಕಾರದಣ
ಹತ್ತದ; ಎಡೆಯಂಸ್ಥಾ ನವಂ. ಯಗಣಂ-ಯಕಾರ ಗಕಾರ ಣಕಾರಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಪಡೆಗುಂಇ
ಪಡೆವುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪರದೊಳಗಣ ಮಕಾರಂ ವಕಾರಮಕ್ಳು ೦; ಚಕಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಮುಂ ದಕಾರ
ಮುಮಕ್ಕುಂ; ಶ ಪ ತಂಗಳೆ ಚಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಹಕಾರು ಸಹ ಯಕಾರಮುಂ
ನಂ ೯ಇಕಾರಮುಮಕ್ಕೆಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
ಮಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರಂ-ಭೀಮಂ-ಬೀವಂ; ಯಮಳೆಂಜವಳೆಂ; ಗ್ರಾಮಂಗಾ
ವಂ; ಕುಂಕುಮಂ-ಕುಂಕುವಂ; ಹಿಮಾಹಿವಂ; ರೋಮಂ-ರೋಮವ; ಭೂಮ್ಮಿಬೂ
ದಿ; ಡಮರಕ-ಡವರುಗಂ; ಶ್ರಮಂ-ಸಮ; ಚಾಮುಂಡಿ-ಚಾಪುಂಡಿ; ಕ್ರರ್ಮಾಕವಂ;
ಜೇಮನಂಜೇವಣ (ಜಿವಣಂ); ಸಂಗಮಂ-ಸಂಗವಂ; ಅಮರಿ-ಅವರಿ.
ಚಕಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಂ-ಚರ್ಮಕಾರಂ- ಸಮ್ಮ? ಗಾಣಿಂ; ಚೂರ್ಣಂ್ಸುಂಣಂ; ಮ
ಟಿ ಮಣು, ಚೇಲರ-ಸಿಲೆ; ಚೀರಂ-ಸೀರೆ; ಕ್ರಕಚು- =ಕರಗಸುಂ.
|
|
|
|
AAS TIO : ತದ್ದವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಚಕಾರಕ್ಕೆ ದತ್ತೆಂ-ಉಚ್ಚಂ”ಉದ್ದಂ.
ಶತ ಕ್ಕೆ ಚತ್ರಂ-ಶಿಲ್ಪಿಗಂ”ಚಿಪ್ಪಿಗಂ; ಶಪ್ಟುಲಿ-ಚಕ್ಕುಲಿ; ವಂಶಂ-ಬಂಚಂ; ಶಿಖರ
ಚಿಕರಿ; ನಿಶ ಲಂ-ನಿಚ ಲಂ; ನಿಶ್ಲಿಂತಂ-ನಿಚಿ ೦ತಂ.
23 23 23 23
ಪತ್ತ ಕ್ಸ ಚತ್ರ ೦-ಪಖ್ಬಿ-ಚೆಟ್ಟಿ.
ಬಹುಳದಿಂ ಸತ್ತ ಕ್ರ ಚಿತ್ತಂ-ಹಂಸೆ-ಅಂಚಿ; ತುಳಸಿ-ತೊಳಟಚಿ; ಕಾಂಸ್ಕಂಕಂಚು;
ಅಪ್ಪರಸಿ-ಅಚ್ಚರಸಿ.
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಚತ್ರ ೦-ನರ್ತ್ರಕಿ-ನಚ್ಚ ೧೫ ವತ್ಸಳಬಚ್ಚ ಛೆ; ನಿತ್ಯಂ-ನಿಚ್ಚ ೦.
ಹಕಾರಕ್ಕೆ ಯಕಾರಂ-ಕುಹಕಂ-ಕೋಯಕಂ (ಕೋಯಕಂ).
ಹಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರು-ಹಡಹು-ಪಡಗು; ಸಿಂಹಂ-ಸಿಂಗಂ.
ಹಕಾರಕ್ಕೆ ೧ಕಾರಂ-ಸಂನಾಹಂ-ಸುಂನಣಂ, ಸಂನಣವೆಂದು ದಗಲೆ.
ನ
ಸೂತ್ರಂ.
ತಳೆಗುಂ ಮೇಲಣ ಕಸಪಂ
| me ತ್ವ; ಹೃ ಶ೪- ತಳೆದ ತಕಾರಸ್ಸರೂಪಮೂಂ ಮೇಗೆ ತಗು |
ಕ್
ಹ್ಹಾ: ಛೆ ಳಸಿದ ಹಕಾರಮುಂ ತಳ
ದೊಳಿರ್ದ ಮನಕಾರರೂಪಮಂ ಧರಿಯಿಸುಗುಂ | 264 |
008298 ಮ್ಲ
ಟು
comes ನ್ಯು.
ಪದಜಚೇದಂ.
6
ತಳೆಗುಂ ಮೇಲಣ ಕಸಪಂ ತಳದ ತಕಾರಸ್ಪರೂಪಮಂ; ಮೇಗೆ ತಗುಳ್ಳು ಎಳಸಿದ ಹಕಾರ
ಮುಂ ತಳದೊಳ್ ಇರ್ದ ಮನಕಾರರೂಪಮಂ ಧರಿಯಿಸುಗುಂ.
ಅನ್ಮುಯೆಂ.
ಮೇಲಣ ಕಸಪಂ ತಳದ ತೆಕಾರಸ್ವ ರೂಪಮಂ ತಳೆಗುಂ; ಮೇಗೆ ತಗುಳ್ಳಿ ಳಸಿದ ಹಕಾರಮುಂ
ತಳದೊಳ್ ಇರ್ದ ಆ ಬಚ್ಚ ಧರಿಯಿಸುಗುಂ.
ಟೀಕು.
ಮೇಲಣ-ಅಗ್ರದ; ಕನಸಪಂ-ಕಕಾರ ಸಕಾರ ಪಕಾರಂ; ತಳದ-=ಕೆಳಗಣ; ತಕಾರಸ್ಪರೂಪ
| ಮಂ=ತಕಾರದ ರೂಪಮಂ; ತಳೆಗುಂ-ಧರಿಸುವದು; ಮೇಗೆ-ಮೇಲೆ; ತಗಳ್ಳಿಳಸಿದ-ಕೂಡಿಕೊಂ
ಡಿರ್ದ; ಹಕಾರಮುಂ-ಹಕಾರವೂ; ತಳದೊಳ್ಇಕೆಳಗೆ; ಇರ್ದ ಮ ಮಂ-=ಜರ್ದ ಮ
ಕಾರನಕಾರದ ಸ್ವರೂಪಮಂ; ಧರಿಯಿಸುಗುಂ-ಧರಿಯಿಸುವದು.
ಸ್ಸ]
| Dee
| oon
Con
| Com
| con
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
()
ಮೇಲಿರ್ದ ಕಸಪಾಕ್ಷ: ರಂಗಳ್ಳೆಳಗಣ ತಕಾರರೂಪಪಾಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುಗುಂ;
ಮೇಲಣ ಹಕಾರಮುಂ ಕೆಳಗಣ ಮಕಾರನಕಾರಮಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುಗುಂ.
ವೃತ್ತಿ ಸ
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಮೇಲಣ ಕಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರಂ- ಶುಕ್ತಿ-ಸುತ್ತಿ; ಯುಕ್ಕಿ-ಜುತ್ತಿ ಜುಗುತಿಯು
ಮಕ್ಳುಂ.
ಮೇಲಣ ಸಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರಂ-ವಿಸ್ಕಾರ೯-ಬಿತ್ತರಂ; ಕಸ್ತೂರ್ರಿಕತ್ತುರಿ; ಪುಸ್ಮ
ಕಂಹೊತ್ತಗೆ; ಕುಸ್ಮುಂಬುರ್ಡುಕೊತ್ತುಂಬರಿ (5. 8. 287).
ಮೇಲಣ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ತಕಾರಂ-ಸಪ್ಮರ್ಮಿಸತ್ಕವಿ; ಗುರ್ಪೂಗುತ್ತಂ.
ಮೇಲಣ ಹತ್ತಕ್ಲೆ ಮಕಾರು-ಬ್ರಹ್ಮೆ”ಬೊಮ್ಮಂ.
ಅ೨ ಲ 6 [7
ಮೇಲಣ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ನತ್ತಂ-ಚಿಹೈಂ್ಚಿನ್ನಂ.
ಸೊತ್ರಂ.
ಪ್ಶ ಶ6ಂ0ಊ ಮ್ಲ; ತಳದ ಮಕಾಕ್ಚ! ರರೂಪಂ
ನ್ಯ 606 ಕ; ಕು ಘುಳಿಯಿಪ್ರದಗದ ಪಕಾರಮಗ ತಕಾರಂ
becomes ಪ್ರ; ಫೃ be- J ಜಿ
comes ಫ್ಸ; ತ್ತು )ಂ- ತಳದ ಪಫನಮೆ ದಲಕ್ಕುಂ
90೫98 ಸು; ೫೯ %- ಪಟದ ನಮಾಕ್ಷ ರಮೆಯಕ್ತುಮಗ್ರದ ನಣಮುಂ || 265 ||
60೫95 ನ್ನು; ನ್ವ ೀ-
ಟ್ರಿ
001868 ಮ್ಲ.
ಟಿ
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ತಳದ ಮಕಾಕ್ಷರರೂಪಂ ಘಳಿಯಿಪುದು ಅಗ್ರದ ಷಕಾರಂ; ಅಗ್ರತಕಾರಂ ತಳದ ಪಫನಮೆ
ದಲ್ ಅಕ್ತುಂ; ತಳದ ನಮಾಕ್ಷರಮೆ ಅಕ್ಟುಂ ಅಗ್ರದ ನಣಮುಂ.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಅಗ್ರದ ಷಕಾರಂ ತಳದ ಮಕಾಕ್ಷರರೂಪಂ ಫಘಳಿಯಿಪುದು; ಅಗ್ರತಕಾರಂ ತಳದ ಪಫನಮೆ
ದಲ್ ಅಕ್ಕುಂ; ಅಗ್ರದ ನಣಮುಂ ತಳದ ನಮಾಕ್ಷರಮೆ ಅಕ್ಟುಂ.
ಟೀಕು.
ಅಗ್ರದ-ಮೇಲಣ; ಸಕಾರಂ-ಹತ್ವೆಂ; ತಳೆದ=ಕೆಳಗಣ; ಮಕಾಕ್ಷರರೂಪಂ-ಮಕಾರದ ತ
ಕಾರದ ರೂಪಂ; ಘಳಿಯಿಪುರ್ದುಘಳಿಯಿಸುವದು; ಅಗ್ರತಕಾರಂ-ಮೇಲಣ ತಕಾರಂ; ತಳದ
ಕೆಳಗಣ; ಪಫನಮೆ=ಸಕಾರ ಫಕಾರ ನಕಾರವೆ; ದಲ್ಐನಿಶಯವಾಗಿ; ಅಕ್ಕುಂಆಗುವದು; ಅ
880 7ಅ. TCH. ತದ್ಬವಂಗಳ್, TADBHAYAS.
ಗ್ರದಾಮೇಲಣ; ನಣಮುಂ-ನಕಾರ ಣಕಾರವುಂ; ತಳದ=ಕೆಳಗಣ; ನಮಾಕ್ಷರಮೆ-ನಕಾರ ಮ
ಕಾರವೆ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು.
ವತ್ತಿ
ಲಪ"
ಮೇಲಣ ಪತ್ಹಂ ತಳದ ಮತ್ತ ಕತ್ಹಂಗಳಕ್ಕುಂ; ಮೇಲಣ ತೆತ್ತಂ ಕೆಳಗಣ ಪ
ಫ ನಂಗಳಕ್ಕುಂ; ಮೇಲಣ ಲಕಾರ ನಕಾರಂಗಳ್ ಕೆಳಗಣ ನತ್ತ ಮತ್ತಂಗಳಕ್ಸುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಮೇಲಣ ಪತ್ತ ಕ್ಕೆ ಮೆತ್ತ ೦--ಉಪ್ಪ್ವಉಮ್ಮೆ
ಮೇಲಣ ಪತ್ಚಕ್ಕೆ ಕತ್ತ ೦--ಖಿಖ್ವಿರಂ-ಪಿಕ್ಕಿರಂ, ವಿಶ್ಠಿರಮೆಂದು ಪಕ್ಚಿ ಪುಷ್ಕರಣ*-
ಹೊಕ್ಕರಣ; ಮಪ್ಕರಿ-ಮಕ್ಕರಿ.
ಮೇಲಣ ತತ್ತಕ್ಕೆ ಪಠ್ತಂ-ಉತ್ತ ಟರಉಪ್ಪಡಂ.
ಮೇಲಣ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಫತ್ತ ೦-ಸತ್ಛಲಂ-ಸಫ್ಫ ಛಂ,
ಮೇಲಣ ತತ್ಪಕ್ಕೆ ನತ್ಚಂ--ರತ್ತಂ-ರನ್ಯಂ.
ಮೇಲಣ ಇಕ್ಕೆ ನತ್ತಂ-ಜೀರ್ಲ್ಂ”ಜಿನ್ವಂ (ಜೀನ್ಮಂ; ಕರ್ಣಂ-ಕನುಂ; ಕರ್ನಾ
ಟಕಂ್ಕನ್ವಡಂ.
ಮೇಲಣ ನತ್ತ ಕ್ಸ ಮತ್ತ ೦-ಉನ್ಮತೆಂ-ಉಮ್ಮತಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
Within words ಜಲತದ ಕೆಳಗ ವತ್ಸಂ
ಜ್ಜ 8. ೩1) ೬- ನಲತವಪಾಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಕೂಡಿದ ಯತ್ತೆಂ |
comes ೫; ಲ (8, ತ
281) ತ ಮ ಸಲೆ ಗತ್ತದ ಕೆಳಮೈಯೊಳ್
ತುಟ. ೩1 ಸ ನೆಲಸಿದ ನತಂ ತದಾಕತಿಯನಾಳರ್ಕುಂ॥ 266 |
001805 ತ್ರ; ದ್ಸ್ (8. ಅಂ © 0
281) becomes ಧ್ಲ; ನ್ಯ (8. 281) becomes ನ್ಸು ಲು becomes ಲ್ಲ) ತ್ಸ becomes ತ್ರ; ವ್ಯ (5. 281) becomes ಬ್ಬ;
ಪ್ಯು becomes ಪ್ಪ; ಸ್ಪ becomes F-
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಜಲತದ ಕೆಳಗಣ ವತ್ತಂ, ನಲತವಪಾಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಕೂಡಿದ ಯತ್ನಂ, ಸಲೆ ಗತ್ವದ ಕೆಳ
೦೨ 5 0.
ಮೈಯೊಳ್ ನೆಲಸಿದ ನತ್ನೆಂ ತದಾಕೃತಿಯಂ ಆಳ್ದು ಇರ್ಕುಂ.
೧೨
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀಕು,
ಜಲತದ=ಜಕಾರ ಲಕಾರ ತಕಾರಂಗಳ; ಕೆಳಗಣ-ಅಡಿಯಣ; ವತ್ಚಂ-ವಕಾರಂ; ನಲತವ
oa
2 |
ಶಬ |
)9 |
ತದ್ಸವಂಗಳ್ , TADBHAVAS. gE
ಪಾಕ್ಷರದ-=ನಕಾರ ಲಕಾರ ತಕಾರ ವಕಾರ ಪಕಾರವೆಂಬಕ್ಷರದ; ಫೆಳಗೆ- ತಳದಲ್ಲಿ; ಕೂಡಿದ
ಯತ್ವಂ-ಕೂಡಿದ ಯಕಾರಂ; ಸಲೆ-ಚಂನಾಗಿ; ಗತ್ತದಾಗಕಾರದ ಕೆಳಮ್ಟೆಯೊಳ್=ಕೆಳಗಣ ಮೈ
ಯಲ್ಲಿ; ನೆಲಸಿದ ನತ್ತಂ-ನೆಲೆಗೊಂಡ ನಕಾರಂ; ತದಾಕೃತಿಯಂ-ಆ ಮೇಲಿರ್ದಕ್ಷರದಾಕಾರಮೆಂ;
ಆಳ್ಬು-ತಾಳ್ದು; ಇರ್ಕುಂ-ಇರ್ಪುವು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದಂಗಳೊಳ್ ನೆಲಸಿದ ಜಕಾರ ಲಕಾರ ತಕಾರಂಗಳ ಕೆಳಗಿರ್ದ ವಕಾರಮ
ವಜಂತಕ್ಕುಂ; ನಕಾರ ಲಕಾರ ತಕಾರ ವಕಾರ ಪಕಾರುಗಳ ಕೆಳಗಿರ್ದ ಯಕಾರಮ
ವಬಿಂತೆಕ್ಟುಂ; ಗತ್ತ ದ ಕೆಳಗಣ ನತ್ತಂ ಗತ್ತ ಮೆಯಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.
ವತ್ಚಕ್ಕೆ ಜತ್ತಂ-ಉಜ್ಜ ಲಂ (ಉಜ್ಜಲಂ)-ಉಜ್ಜಳಂ; ಪ್ರಜ್ಞಲಂ-ಪಜ್ಗಳಂ.
೨೨ ಅಂ ಬ್ರ ೪೨೦ ಜ ಅಂ ಜ
ವತ್ತ ಕ್ರ ಲತ್ತಂ-ಬಿಲ್ಲಖತ್ರಂ್ಬೆಲ್ಲವತ್ತೆಂ.
ವತ್ತ ಶ್ರ ತತ್ನಂ-ಸತ್ತಕಂ-ಸತ್ತುಗಂ.
ಯತ್ತ ಕ ನತ್ತ ೦-ಮನ್ಯಾಳಿ-ಮನ್ನಳಿ ತ ಅನ್ಯಾಯಂ-ಅನ್ನೆಯೊ; ಕನ್ಫಕೆ-ಕಗ್ಬಿಕ.
ಯತ್ತ ತ್ಕ ಲತ್ತ, ೦-ಪಲ್ಯಂಯನಂ-ಹಲ್ಲ್ಬಂ.
ಯತ್ತ ತ್ ತತ್ತ ಮ್ಮ ತ್ಯು-ಮಿತ್ತು, ಯಿಯ್ಕವೊದುಮುಂಟು.
ಯತ್ತ ಕ್ರ ವತ್ತ ೦-ಕಾವ್ಯಂ್ಕಬ್ಬಂ.
ಯತ್ತ ಶ್ರ ಪತ್ತ ೦-ಲೇಪ್ಯಂಲ೮ಪ್ರ ೦. |
ನಕ್ಕೆ ಗತ್ತಂ-ಆಗ್ಗೀಅಗ್ಗಿ; ಲಾಗ್ಮಿಕಂ-ಲಗ್ಗಿಕಂ. ಮೃಧ್ದೀಣೆ (ಮ್ಹದ್ಧಿಕೆ 5. 8.
208) ಮುದ್ದಿಗೆಯಾದಂತೆ ಕಳಗಣಕ್ಸರಮೆ ಮೇಲಣದಪ್ಪದರ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋ
ಗವಶದಿನಬ್ಪುದು.
ಸೂತ್ರ).
ಜಾ ಭ್ಯ ವರಜಯತಡರ್ವಾಮನಾ
(and ೩ ಸಿ )9%8- ಚರಿಪ್ರದು ತಾಂ ಬೇಜ್ ಬೇಕ್ ಪದಚಯದೊಳ್ತಂ |
ಜ್ಯ ೬. ಐ ಚರಿಪ ದಕಾರಕ್ಕಾದಂ
(600 ದ್ವೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ಕೆಲವು ಶಬ್ದದಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ || 267 ॥
in case of a con-
traction, cf, 8, 270) the first syllable of a word is lengthened (ef. S. 270).
ಪದಜಚೇದಂ.
ಅ
ವರಜಯತಡವರ್ಣಮಂ ಆಚರಿಪುದು ತಾಂ ಬೇಲೆ ಬೇಲೆ ಪದಚಯದೊಳ"್ ಸಂಚರಿಪ
ದಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ಕೆಲವು ಶಬ್ದದ ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ.
302 7ಅ. 708. ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS,
ಅನ್ನುಯಂ.
ಪದಚಯದೊಳ್ ಸಂಚರಿಪ ದಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಂ ಬೇಲ್ ಬೇರಿಗೆ ವರಜಯತಡವರ್ಣಮಂ
ತಾಂ ಆಚರಿಪುದು; ಕೆಲವು ಶಬ್ದದ ಆದಿಗೆ ದೀರ್ಫಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ.
ಟೀಕು.
ಪದಚಯದೊಳ್ಾಪದಸಮೂಹದಲ್ಲಿ; ಸಂಚರಿಪ ದಕಾರಕ್ಕೆ-ಸಂಚರಿಸುವ ದಕಾರಕ್ಕೆ; ಆ
ದಂ-ಆದಂ ಎಂಬ ವಿಶೇಷದಿಂದೆ; ಬೇರೆ ಬೇರಿಕೆೊಒಂದೊಂದಾಗಿ; ವರಜಯತಡವರ್ಣಮಂ-
ವಕಾರ ರೇಫ ಜಕಾರ ಯಕಾರ ತಕಾರ ಡಕಾರವೆಂಬಕ್ಷರವಂ; ತಾಂ-ನಿದ್ವಾಂಸರ್ ತಾಂ; ಆಚ
ರಿಪುದು-ಹೇಳ್ಬುದ್ದು; ನೆಲವು ಶಬ್ದದ-ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳ; ಆದಿಗೆ-ಮೊದಲ್ಲೆ; ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಂ;
ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ-ಬರ್ಪುದು. _
ವೃತ್ತಿ.
ಪದಂಗಳೊಳ್ಳೆಲಸಿದ ದತ್ತಕ್ಕೆ ವತ್ಹಮುಂ ರೇಫೆಯುಂ ಜತ್ತಮುಂ ಯತ್ತಮುಂ
ತತ್ತಮುಂ ಡತ್ತ ಮುಮಾದೇಶವಕ್ಕುಂ; ಕೆಲವು ಶಬ್ದಂಗಳಾದಿಗೆ ದೀರ್ಫಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗ ೦,
ದಕಾರಕ್ಕೆ ವತ್ತಂ-ಪಾದುಕಂ-ಹಾಪುಗೆ (6. ನ. 278).
ದಕಾರಕ್ಕೆ ರೇಘಫಂ--ಕದಂಬಂ-ಕರಂಬಂ, ಕರಂಬಮೆಂದು ಹಸುರ ಶಾಕದ ಕಾವು.
ದತ್ತ ತ್ ಜತ್ತಂ-ಗದೆ-ಗಜೆ; ದಂತಂ-ಜಂತಂ.
ದತ್ತ ಕ್ವ ಯತ್ತಂ-ಮದನಂ-ಮಯಣಂ; ಪದಂ-ಪಯಂ; ಯಶೋದೆ-ಜಸೋಯೆ. |
ದತ್ತ ಶ್ರ ತತ್ದಂ--ದರ್ದ-ತರ್ದು.
ದತ್ತ ಕ್ಸ ಡತ್ಹಂ--ವಿಚ್ಛಂದಂ-ಬಿಚ್ಚಂಡಂ; ಪದದಕ್ಕೆ [also M. A., M. 0. with
others ಪದಡಕ್ಕೆ]-ಪದಡಕ್ಕೆ [M. B. with others ಪಡದಡಕ್ಕಿ].
ಪದದಾದಿಯ ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ... ಗಹನಂ-ಗಾನಂ; ನವಮ್ಮಿನಾಮಿ; ದಂಪ್ಸಂದಾ
ಡೆ; ಕಹಳ್ಳೆಕಾಳೆ; ಅಮರೆ [ಅಮರಿ]-ಆವರೆ; ದ್ದಿ ಪಟ್ಟಿಕ-ದೂವಟ್ಟಿಗೆ; ದ್ವಿಹಸ್ಮಿದೂ
ಹಸ್ತಿ.
2. Changes of Vowels and Consonants in the Beginning.
ಸೂತ್ರಂ.
In the begin- ಪದದಾದಿಯ ಸುತ್ಪಕ್ಕಿ
ng ಉ ಶಂ ತ್ರದೆತ್ತದತ್ತದ ವಿಧಾನಮುತ್ತಂ ಬಹುಳಂ |
ರಿ, ೧೧, 0) ಅ and ಕಿ
©; in the middle ಪುದಿದಿರ್ಕಮಮ ತಶಬಾಂ
ಸ | WE ಶ್ರ ದಿ
ಹ! ತದಲ್ಲಿಯುಂ ಬ್ರಹ್ಮಶಬ್ದ ದಂತಿರೆ ರೇಫಂ | 268 |
2.೮೨೬.
pa
<UL
ಪ್ತ
ಆಜ್ಯ
&
pod
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪದಚೇದಂ.
ಪದದ ಆದಿಯ ಯತ್ತಕ್ಕೆ ತ್ವದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ರದ ವಿಧಾನಂ, ಉತ್ಪಂ ಬಹುಳಂ, ಪುದಿದು ಇ.
ರ್ಥುಂ; ತಾಳಿಯ ಬ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಕಬ್ಬದಾತೆ ಇರೆ, ರೇಫಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದದ ಆದಿಯ ಬುತ್ತಸ್ಕೆ ಇತ್ವದ ಎತ್ತದ ಅತ್ವದ ವಿಧಾನಂ ಪುದಿದು ಇರ್ಕುಂ, ಉತ್ಪಂ ಬ |
ಹುಳಂ; ಅಮೃತತಬ್ದಾಂತದಲ್ಲಿಯುೂ, ಬ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಕಬ್ಟದಾತಿಕೆ, ರೇಫಂ. |
ಟೀಣು.
ಪದದ=ಪದಂಗಳೆ; ಆದಿಯ-ಮೊದಲ; ಯತ್ರಕ್ಕ- ಯಕಾರಕ್ಕೆ; ಇತದ-=ಇಕಾರದ್ಯ ವತ್ವದ-
ವಿಕಾರದ ಅತ್ವದ-ಅಕಾರದ್ಯ ಮ ಪ್ರಜ ಎನಗ ಉ
ತ್ರ-ಉಕಾರಂ; ಬಹುಳಂ-ಬಹುಳವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿರ್ಪುದು; ಅಮ್ಯತಶಬ್ದಾಂತದಲ್ಲಿಯುಂ=
ಪ್ರಿಮೃತವೆಂಬ ಶಬ್ದದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಬ್ರಹ್ಮಶಬ್ದದಂತಿರೆಬ್ರಹ್ಮಶಬ್ದದ ಹಾಂಗೆ; ರೇಫಂ-ರೇಫೆ
ಪ್ರವೇಶವಾಗಿರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದದ ಮೊದಲ ಮತಕ್ಕೆ ದಿತ್ರಮುಂ ಎತ್ತಮುಂ ಅತ್ತಮುಂ ಬಹುಳದಿನುತ್ತ
ಮುಮಕುಂ;
ಬ್ರಹ್ಮ ಶಬ್ದ ಡುತಮ್ಮತಶ ಬ್ರದ ತಡೆಗಂ ರೇಫಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಖುತ್ತಕ್ಸಿತ್ತ ೦-ಖಯುತು-ರಿತು; ಖುಖಿನರಿಸಿ; ಯುಣಂ-ರಿಣಿಂ; ಮ ಶುಗಂ-ಯಿಗಂ;
ಶೆಂಗಿ-ಸ ನಿಂಗಿ; ನು ಶ್ರಿ; ಭಂಗಂ- =ಬಿಂಗಂ; ಬಂದಂ- ಬಿಂದಂ; ವದಿ-ವಿದ್ರಿ, ವೃಥ
ತೆ; ಮ್ಳ ತ ಸ ಭೃಂಗಾರಂ-2 ಬಿಂಗಾರಂ; ಶಂಗಾರಂ- ಸಿಗಾರು, ಜಾ ನ
ಯತ್ನಕ್ಕಿತ್ಸಂ ಥಷ್ಟಂ- ಹಂ; ಹ್ರದಯು-೭ ಹೆದೆಯಂ.
ಯತ್ತ ತ್ರ 5 ೦-ವ್ರ ೫ ಬಸವ; ; ಶಂಖಲೂ-ಸಂಕಲೆ: ; ತರ್ತ್ಗದಕಿ.
ಬಹುಳದಿಂ ಪದಮಧ ಟದ ಖಯತ್ತಕ್ತಮತ್ತಂ-ಪ್ರಾ ಕ್ತ ತೆಂ-ಪಾಗದಂ; ಅಮ್ಮತಂ-
ಅಂಕ್ 60 © ©
ಅಮರ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃ ತ್ಯ ಸಕ್ಕ ದಂ.
ಷೂ ಬುತ್ಮಕ್ಕುತ್ತು-ಮ್ಹದ್ದಿಕ- ಮದ್ದಿಗೆ (8. 8. 266; 0ಓ ಓಂ ಮು
ದ್ದಿಗೆ 5.8. 261).
| ದಂತಮೃ್ಮತಶಬ್ದದ ಕಡೆಗಂ ರೇಘಂ-ಬ್ರಹ್ಮ್ವ-ಬರ್ಮು; ಅಮ್ಪತ-ಅ
ಮರ.
HL TO TCH. ತದ್ಭವೆಂಗಳ್, ೫೩0೫೫೩೪೫೩5.
ವಿ
ಸೂತ್ರಂ.
ಆದಿಯೊಳಿರ್ದತತು
In the begin- ಈು` 3
ರ ರಂ ಪ್ರಾ ದೇಶಮುಮಿತ್ತವುಶಿಯುಂ ಹತ್ತಮುಮಾ |
ಉಊ, 2, or ಹ; after
the first syllable ಪಾದಿತಮಕ್ಕುಂ ಜತ
ಠಂ
ಕ್ಯಾದಿಯನುಬ್ದು ನೃನಕ್ಳುವುದು ಬಹುಳತೆಯಿಂ ॥ 269 |
ಜ್ಞ becomes ನ್ನು or
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲ
ಆದಿಯೊಳ್ ಇರ್ದ ಅತೃಕ್ಕೆ ಉತ್ಪಾದೇಶಮುಂ ಅತ್ತವೃತ್ತಿಯುಂ `ಹತ್ತಮುಂ ಆಪಾದಿತಂ
ಅಕ್ಕುಂ; ಜ್ಞತೃಕ್ಕೆ ಆದಿಯಂ ಉರಿದು ನ್ನಂ ಅಕ್ಸುಂ, ಅದು ಬಹುಳತೆಯಿಂ.
ಅನ್ನಯುಂ.
ನ್ನಂ ಅದು ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಅಕ್ಟುಂ ಐಂಬುದನ್ರಯಂ.
ಟೀಕು.
ಆದಿಯೊಳ್-ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಅರ್ದತ್ವಕ್ಕೆ-ಇರ್ದಕಾರಕ್ಕೆ; ಉತ್ಪಾದೇಶೆಮುಂ-ಉಕಾರದ ಆ
ದೇಶಮುಂ; ಇತ್ತವೃತ್ತಿಯುಂ-ಇ ಕಾರದ ವರ್ತನೆಯುಂ; ಹತ್ತಮುಂಹಕಾರಮುಂ; ಆಪಾದಿ
ತಂ-ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವದು; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು; ಜ್ಞತ್ರಕ್ಕೈಜ್ಜ ಕಾರಕ್ಕೆ; ಆದಿಯಂ=ಮೊದಲಂ;
ಉಲೌದು-ಬಿಟ್ಟು; ನ್ಹಂದ್ವಿತ್ರದ ನಕಾರಂ; ಅದು-ಅದು; ಬಹುಳತೆಯಿಂ-ಬಹುಳತ್ತದಿಂದೆ; ಅ
ಹ್ರುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದದಾದಿಯಕಾರಕ್ಕುಕಾರಮುಮಿಕಾರಮುಂ ಹಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಆದಿಯೂ
ಕಳೆದುಟಲ್ದ ಜ್ತ ತ್ರ ತ ದ್ಹಿತ್ತದ ನಕಾರಂ ಬಹುಳದಿನಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಅತ್ತ ಕುತ್ತ ೦--ಅಂಗುಪ್ಪಂ-ಉಂಗು೬ಂ (ಉಗುಪಫ್ಪಂ) ತ್ತ ರಿತಂ-ತುರಿಹಂ (8.
BATT.
ಅತ್ತ ಶತ ೦-ಜಳೂಕಂ-ಜಿಗುಳೆ; ಅಂಗಾರಂ-ಇಂಗಳಂ.
ಅತ್ತ ಕ್ಸ ಹತ್ತ ೦-ಆಗ್ಬೀಹಗ್ಗಿ (
ಜ್ತ ಕಾರಕ್ಕೆ ಧ್ಹಿತ್ತನಕಾರಂ-ವಿ ಜ್ಞಾನಂ-ಬಿರ್ನಂ; ಸಂಜ್ಞೆ =ಸನ್ಸೆ; ಯಜ್ಞ ೦-ಜನ್ಸಂ.
ಬಹುಳಮೆಂಬುದಬ್ೌಂದಾಜ್ಞ ಗೆ ಆಣಕೆಯೆಂದುಂಟು.
ಗಿತಂ |
|
ತೆದ್ದವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
pa
ಸೂತ್ರಂ.
Mo ಪದದಾದಿಯುವರ್ಣಕ್ಕ್
ning ಉ becomes ಬ ತ್ರದತ್ತದೆಡೆಗೊತ್ತಮುಂ ಪೊದಳ್ಳೋತ್ತೆಮುಮ |
or 8; ಊ becomes
೨ ಸ್ಟ ಸ್ವ
ಓ; ® becomes ಬ ಪ್ರದು ವೈಕಲ್ಪಿಕದಿ ಶ್ರ
and ಶ್ರ © becomes ಎರಾ ತ ಸ ಜಿ ೦
ಓ and (in case of ಬ್ಹದಾದಿದೀಫ ಕ್ಕ ಖರಿದುಮಕ್ಕುಂ ಹ್ರಸ್ತಂ | 0 |
a contraction or elision, cf. Ss, 267; 271; 275) ಹಿ: the first syllable, when long, becomes short |
(cf. 8. 267).
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲ
ಪದದ ಆದಿಯ ಉವರ್ಣಕೆ ಔತ್ರದ ಅತ್ವದ ಎಡೆಗೆ ಒತ್ತಮುಂ ಪೊದಳ್ಳ ಓತ್ತಮುಂ ಅಪ್ಪು
ಸ
ದು ವೈಕಲ್ಪಿಕದಿಂ; ಶಬ್ದದ ಆದಿದೀರ್ಥಕ್ಕೆ ವಿರಿದುಂ ಅಕುಂ ಹಸ್ತಂ.
ಕು
ಅನ್ಮಯಂ.
ಪ್ರಸ್ತಂ ಅಕ್ಟುಂ ಎಂಬುದನ್ವಯಂ. ಸ
ಟೀತ್.
ಪದದ-ಪದಂಗಳ; ಆದಿಯ= ಮೊದಲ; ಉವರ್ಣಕೆ ಶವಾಉು ಊ ಎಂಬ ಸವರ್ಣಕ್ಕೆ; ಬಔತ್ಸದ-
ಔಕಾರದ; ಅತ್ವದ- ಅಕಾರದ; ಎಡೆಗೊಸ್ಗಾ ನಕ್ಕೆ; ಒತ್ತ ಮುಂ ಹ್ರಸ್ತ ಸ್ರವಾದ ಒಕಾರವುಂ; ಪೊದ
ಳ್ಹೋತ್ತಮುಂ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದಿವಡೆದ ಓಕಾರವುಂ; "ಇ ಕದಿಂ-ವಿಕಲ್ಲ ಗ ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವದು;
ಶಬ್ದದ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಆದಿದೀರ್ಫಳ್ಳೆ- ಮೊದಲ ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ; ಪಿರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ: ಹ್ರಸ್ತಂ-ಹ್ರ
? ಅಂವ
ಸ್ವಂ; ಅಕ್ಕುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪಿಕಲ್ಪದಿಂ ಪದದಾದಿಯ ಉ ಊ ಖಂಬಿವರ್ಕಂ ಬಿಕಾರಕ್ಕಂ ಅಕಾರಕ್ಕಂ ಹ್ರ
ಸ್ನೋತ್ಸಮುಂ ದೀರ್ಫೋತ್ಸಮುಂ ಆಕ್ಕುಂ; ಪದಂಗಳ ಮೊದಲ ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಖರಿದುಂ
ಹ್ರಸ್ತ ಮಕ್ಳುಂ. ಹ
ಪ್ರಯೋಗ ೦.
.ಉಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಂ--ಕುಂತಂ-ಕೊಂತಂ; ಕುಂಡಂ-ಕೊಂಡಂ; ತುವರಿ-ತೊವರಿ; ಸು |
ಧೆ-ಸೊದೆ; ಭುಜಂಗಂ-ಬೊಜಂಗಂ; ಸುಖಂ-ಸೊಕಂ (ಸೂಗಂ); ಸುಭಗಂ-ಸೊಬ
ಗಂ; ಮುಖಂ-ಮೊಗಂ; ಉಪ್ಪ್ಪಂ-ಒಟ್ಟೆ (ಒಂಟೆ); ಪ್ರಸ್ಮಕಂ-ಪೊತ್ತಗೆ; ತುಲಸಿ-ತೊ
ಛಸಿ (ತೊಳಚಿ).
ಉಕಾರಕ್ಕೆ ಓತ್ತಂ-ಸುಖಾಸಿನಿ-ಸೋಮಾಸಿಣ್ಯ್; ಕುಕ್ಕುಟಂ-ಕೋಲ?; ಕುರುಂ
ಟಗೋರಟೆ (6. 8. 278).
356 7©. 768. ತದ್ಧ ನೈವಂಗಳ್, 7೩೦೫/47೬5
ಊಕಾರಕ್ಕೆ ಓತ್ತಂ-ಮೂಢಂ-ಮೋಡಂ; ಕೂಟಂ-ಕೋಡು.
ಕಾರಕ್ಕೆ 'ಒತ್ತಂ-ಸ್ರಾಷ್ಟ್ರ ೦-ಸೊರಟಂ; ಕೌ, ಸ್ರಾಂಚಂ-ಕೊಂಚೆ.
ದಕಾರಿ ಓ ತಂ ಕಾಪಿನು ಕೋಮವಣಂ.
ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ ತ್ರಂ-ಸ್ಸ ೧೯೦-ಸೊಂನೆ.
ಅಕಾರ ಓತ್ತ ತಂ ಮಯೂರು-ಮೋರು.
ಆದಿದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ವಂ--ಕಾರ್ಯಂ-ಕಜ್ಜಂ; ಸೂತ್ರಿಕ-ಸುತ್ತಿಗೆ; ರಾಕ್ಚಸಂ-ರಕ್ಕೆ
ಸು; ಪೂರ್ವೆ ಹುಬ್ಬ; ಗೂರ್ಜರಂ- ಗುಜ್ಜರಂ; ಸ್ಪಾ ಕ್ಕಿ; ಪ್ರೇರ್ಷ್ಷಕ- ರ
ವ್ಯಾಘ್ರ ೦-ಬಗ್ಗಂ; ಇಂಚಿ-ಕಂಚಿ; ಕಾಂಜಿ” ಗಂಜಿ; ಆರ್ಯಂ ಆಲ್ಬಂ; ತಾರ “ದೆ
ಸ ಇಡಿ ಹ -ಕಂಡಪಟಂ; ಲಾಗಿ; ಶಂ =ಬಗ್ಗಿ ಕಂ.
ಸೂತ್ರಂ.
ಅಕ್ಟುಮೆರ್ವರ್ಣಂ ಭಾವಿಸಿ
In the begin- ಸ್ರ
ing it now and then ತಕ್ಕಂತೆ ಪದಾದಿಂಿತ್ತದತ್ತದ ಸಂಸ್ಥಾ |
happens that ೧೩
and © become ವ್ಯ ನಂ ಮತೆ ತೈೈತ್ರಕ್ಕಂ
ರ 0 ಈ ನಿತ್ಯಾದಿಹತಾರವಸ್ನೆ ರದೆ ಲೋಪಿಸುಗುಂ | 271 |
contraction, 5. 270)
ಐ; also that © becomes or ಏ; an Initial ಹೆ dropped, but its vowel is retained.
ನಿ
1;
ಅಕ್ತುಂ ವವರ್ಣಂ, ಭಾವಿಸೆ, ತಕ್ಕಂತೆ ಪದಾದಿಯ ಇತ್ವದ ಅತ್ವದ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಕ್ಟಂ; ಮಿಕ್ಕ ಆದಿಹಕಾರಂ ಅಸ್ವರದೆ ಲೋಪಿಸುಗುಂ.
ಅನ್ಸಯಂ.
ಪದಾದಿಯ ಇತ್ವದ ಅತ್ತದ ಸಂಸ್ಥಾ ನಕ್ಕಂ ಮತ್ತೆ ಐತ್ರಕ್ಕಂ ವಿವರ್ಣಂ, ಭಾವಿಸೆ, ತಕ್ಕ, ಂತೆ
ಅಕ್ಕು; ೧; ಮಿಕ್ಸಾ ೫03 ಅನ್ನ ರದೆ ಸೂ
ಟೀಕು.
ಪದಾದಿಯ-=ಪದಂಗಳ ಮೊದಲ; ಅತ್ತದ- ಇಕಾರದ; ಅತ್ರದ- ಅಕಾರದ; ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಸ ಸಂ-ಲೇ
ಸಾದ ಸ್ಪಾ ನಕೆ ಯುಂ; ಮತ್ತೆಎಬಳಿಕ; ಕ ತ್ರಕೃಂ- ಐಕಾರಕ್ಕೆ. ಟೆ ವಿವರ್ಣಿಂ-ಬಿ ನ ಪಲ
ರ್ಣಂ; ದಿ ವಿಚಾರಿಸೆ; ತಕ ಸಂತೆ ತಕ್ಕ ಹಾಂಗೆ; ಅಕ್ಟುಂ- ಚ ;ಮಿಕ್ಕ-ಉಳಿದೆ; ಆದಿಹಕಾ
ರಂಎಮೊದಲ ಹಕಾರಂ; ಅಸ್ಪರಔಿ-ವ್ಯಂಜನರೂಪದಿಂದೆ: ಲೋಪಿಸುಗುಂ-ಲೋಪಿಸಿ ಕೊಂಬುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಐ ಉಂಬಕ್ಕರಂಗಳ್ ಪದಾದಿಯ ಇಕಾರಕ್ಕಮಕಾರಕ್ಕಮ್ಮೆಕಾರಕ್ಕಮಕ್ಸುಂ;
ಪದಾದಿಯ ಹಕಾರಂ ಸ್ಪರರಹಿತಮಾಗಿ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ತದ್ಭ ವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪ್ರಯೋಗಂ. ಕ
ಇಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ರಂ-"೨೪- ಬಳೆ; ಸಿಂಧೂರಂ-ಸೆಂಧುರಂ; ದಿವಸಂ-ದೆವಸು; ದಿಶೆ-
ದೆಸೆ; ಬಲ್ಲಪೆತ್ರಂ-ಬೆಲುವತ್ತಂ; ವಿನಾಯಕಂ-ಬೆನಕಂ; ಶಿಲೆ-ಸೆಲೆ.
ಕಾರಕ್ಕೆ ಏತ್ತಂ-ನಿಯಮಂ-ನೇಮಂ.
ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಎತ್ತೆಂ-ಜಟಿ (ಜಟ್ರೆ-ಜೆಡೆ; ಶಯ್ಲೆ-ಸಜ್ಜೆ ; ವ್ಯಂಜನಂ-ಬೆಂಜನಂ; ವ್ಯ
ಶಿರೇಕಂ-ಬೆತಿರೇಕಂ; ವೃಥಬಿದೆ..
ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಏತ್ಟ ೦--ವ್ಯವಹಾರಂ-ಬೇಹಾರಂ.
ಐಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಂ-ಸ್ವೆಂಧವಂ-ಸೆಂದವಂ; ವೈದ್ಧಂ-ಬೆಜ್ಜಂ; ತೈಲಿಕಂ-ತೆಲ್ಲಿಗಂ.
ಐಕಾರಕ್ಕೆ ಖತ್ತಂ-ವೈಶಾಖಂ-ಬೇಸಗೆ (ಬೇಸಗಂ); ವೈರಂ-ಬೇರಂ.
| ತಕ್ಕಂತೆಯೆಂಬ ಪರಿಮಿತ ವಚನದಿಂದಿತ್ತ ಕೃಮತ್ತ ಕೃಮ್ಮೆತ್ತ ಶಂ ಖವರ್ಣಂ ಕೆಲವ
ಅಸೊಳಿಲ್ಲ; ಇತ್ತ ಕ್ವೈ-ನಿಶೆ (ನಿಶ್ರಿ-ನಿಸಿ; ವಿಪಂ-ಬಿಸಂ; ನಿಮಿಪಂ-ನಿಯಿಸುಂ.
ಅತ್ತ ಗ ಕಂಠಿಕೆ-ಕಂಟಿಕೆ; ಕಂಖರಿ (ಬಂಖರಿ)-ಕಂಕರಿ.
ಐತ್ತಕ ಮಂತೆ-ಬ್ವರವಂ-ಬ್ವೈರವಂ; ಬ್ಲ We 0 =ಬ್ವಿಕಂ; ಶೈವಂ- ಸುವಂ.
ಅಸ ಫಲ —ಹಂಸೆ-ಅಂಚೆ; ಹಿಂಗು=ರಿಂಗು; ಹಿಂಗುಲಿಕಂ-ಇಂಗು
ಜು 2
ಸೂತಂ.
ಡಾ ಇಲಿ
ಅಕ್ಳುಂ ಸ್ಸ ರ್ಶಸ್ಸ ಹಿತ
ಕಂ, ಸ್ಫಕ್ಕಿ ಸ್ಫೋಟ ಬಕ್ಕಾಸ್ಫೋಟಕದೊಳಂ ಸ್ಮುಶಿಸ್ತಿಮಿತಸ್ತೋ |
ಕಂ, ಸ್ತುತಿ ಸ್ಲಿಮಿತಂ ಮಕ್ಸಿರ್ದ ಪದಾದಿಸಕಾ
ಸ್ಫೋಮಂ ೫೫4 ಶ್ಲಠಾ
| ನಂ೦ೀಂಂme ಪರುಸಂ, ರಕ್ಕಂ ಲೋಪಂ ಶ್ರಶಾನದಾ ಶತ್ತಕ್ಸಂ || 242 ||
| ಪಳಿಕು, ಹೆಕ್ಕೆ, ಹೋಳಿಗೆ, ತುತ್ರಿ, ಶಿಮಿತಂ, ತೋಮಂ 8೫4 ಮೆಸಣಿಂ. (೧8, 8, 22).
ಸ್ಫರ್ಶಂ, ಸ್ಸಟಿ
ಪದಜೆ ನ ಇದಂ.
ಅಕ್ಕುಂ ಸ್ಪರ್ಶಸ್ಸಟಿಕಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಸ್ಗೊ ಸ್ ಸ್ತುತಿಸ್ತಿಮಿತಸ್ಕೋಮಸ್ಕೆ ಇರ್ದ ಪದಾದಿ
ಸಕಾರಕ್ಕಂ ಕೋಪಂ, ಶ ಶಾ ಆ ಶತ್ವಕ್ಟಂ
k ಮ ೦,
ಸ್ಪ ರ್ಶಸ್ಫೃ ಟಿಕಸಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊ ೇಟಕದೊಳಂ ಸ್ತುೃತಿಸ್ಕಿಮಿತಸೊ ಸಮಕ್ಕೆ ಅರ್ದ ಪದಾದಿಸಕಾರಕಂ
ಜೋ ಅಕ್ಸುಂ, ಶೈಶಾನದ ಆ ಶತ್ವಕ್ಟಂ
ಟೀಣು.,
ಸ ಟಿಕಸ್ಸಿಕ್ರಾಸ್ಫೋಟಿಕದೊಳಂ-ಸ್ಪರ್ಶವೆಂಬ ಸ್ಫಟಿಕವೆಂಬ ಸ್ಥಿ
308 7ಅ: 708. ತದ್ಬವಂಗಳ್, 7೫೫೬೪೩೩.
ವೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿಯುಂ; ಸ್ತುತಿಸ್ಕಿಮಿತಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ-ಸ್ತುತಿಯೆಂಬ ಸ್ಥಿಮಿತನೆಂಬ ಸ್ಕೋಮವೆಂ
ಬ ಶಬ್ದಂಗಳೆ; ಇರ್ದ ಪದಾದಿಸಕಾರಕ್ಕಂ-ಇರ್ದ ಪದಾದಿಸಕಾರಕ್ಕೆಯುಂ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶ
ನಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು; ಶ್ವಶಾನದ-ಶ್ಶಶಾನವೆಂಬ ಶಬ್ದದ; ಆ ಶತ್ರಕ್ಯಂಎ೮ ಶಕಾರಕ್ಕೆಯುಂ ಅದ
| ರ್ಶನಂ ಆಗುವದು.
ಜಾ ವೃತ್ತಿ.
ಈ ಪೇಬಲ್ಪಡೆದ ಶಬ್ದಂಗಳ ಸಕಾರಕ್ಕಂ ಶ್ರಶಾನಶಬ್ದ ದ ಶಕಾರಕ್ಕಂ ಲೋಪ
ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ)ಯೋಗಂ.
ಸೃರ್ಶಂ-ಪರುಸಂ, ಸೃಟಿಕಂ-ಪಳಿಕು; ಗಕ್ಕೆಹಕ್ಕೆ (ಹಿಕ್ಕೆ); ಸ್ಫೋಟಕಂ-ಹೋಳಿಗೆ;
ಯ
ಸ್ತುತಿ-ತುತಿ; ಸ್ಕಿಮಿತಂ-ತಿಮಿತ; ಸ್ಫೋಮಂ-ತೋಮೆಂ; ಶೈಶಾನಂ-ಮರ್ಸಣಂ.
3. Changes of Vowels and Consonants in the Middle.
ಸೂತ್ರಂ.
ಸಪ ಇರು
In the middle ಪದಮಧ್ವ್ಯದ ದೀಫ ಕ್ಕ
೩ 106 1010 8 ಪ್ರದು ಪೀನಂ ಹೆಸಮೋತಮಾದಂದುತೆಂ
shortened; ಓ be- ೮ ಗಿ ಕ ಈ |
mes ಉ; ಉ- ಪುದಿದುತ್ತ ಕೈತ ಮುಮ
comes ೧೩೦೫ ಅ; and ತದ ಮೆಯು ಮದತ್ತದಲ್ಲಿಗಿತ್ಲಾದೇಶಂ | 273 |
© becomes ೧೩. ಸ್
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲು
ದೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪುದು ಪೀನಂ ್ರಸ್ತಂ; ಓತ್ತೆಂ ಆದ ಅಂದು ಉತ್ತೆಂ; ಪುದಿದ
ಮುಂ ಅತ್ವದ ಮೆಯ್ಯುಂ ಅದು; ಅತ್ರದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇತ್ವಾದೇಶಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಪದಮದ್ಗ್ಯದ ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಖೀನಂ ಪ್ರಸ್ವಂ ಅಪ್ಪುದು; ಓತ್ತಂ “ಆದಂದು ಉತ್ಪಂ; ಪುದಿದುತ್ತಕ್ಕೆ
ಇತ್ತಮುಂ ಅತ್ರದ ಮೆಯ್ದೂಂ ಅದು; ಅತ್ವದಲ್ಲಿಗೆ ಇತ್ವಾದೇಶಂ.
ಟೀತು.
ಪದಮಧದ=ಪದಂಗಳ ನಡುವಣ; ದೀರ್ಥಸ್ಕೈ-ದೀರ್ಥಕ್ಕೆ; ಪೀನಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಕ್ರ
ಊಹ ಸಂ ಅಪ್ರುದು-ಆಗುವದು; ಹತ್ತೆಂ-ಹಿಕಾರಂ; ಆದಂದು-ಆದಲ್ಲಿ; ಉತ್ಪಂ೯ಉಕಾರಂ ಅ
ಪುದು; ಪುದಿದ-ಪ್ರವೇಶವಾದ; ಉತ್ಪಕ್ಕೆ-ಉಕಾರಕ್ಕೆ; ಇತ್ಸಮುಂ-ಇಕಾರವುಂ; ಅತ್ರದ ಮೆ
' ಯ್ಯುಂ-ಅಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವುಂ; ಅದು-ಅದು ಅಪ್ಪದು; ಅತ್ವದಲ್ಲಿಗೆ-ಅಕಾರದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ; >!
| ತ್ರಾದೇಶಂ-ಅಕಾರದಾದೇಶೆಂ ಅಪ್ಪುದು.
ತದ್ಸವಂಗಳ್, 1೬088೬17೩೩.
ವಂ"
ಪದಮಧ್ಯ್ಯ ದ ದೀಫ ಕ್ಕ ವರಿದು ಹ್ರಸ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಪದಮಧ್ಯದೆ. ತ್ರ ಕುತ್ತ ತ್ತಮ
ಕು )ಂ; ಹಚ“ ದುತ್ತಕ್ಕಿ ತ್ರೆ ಮಮತ ಮುಮಕು ಸಂ; 'ಪದಮಧ (ಹತ್ತ ಕಿ ತ್ರ ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ಲಂ--ಅಯೋಗ್ರಂ-ಆಯೊಗಂ; ದುಕೂಲಂ-ದುಗುಲಂ; ಆಕಾ
ಶಂ-ಆಗಸು; ಸನಾ ುಕಂ-ಸನ್ನಣಂ; ಶಲಾಕೆ-ಸಲಗೆ; ತಾಂಬೂಲಂ-ತಂಬುಲಂ; ಆರಾ
ಮಂ-ಆರವೆ; ಹು ಕು; ಬಂದೂಕಂ-ಬಂದುಗೆ; ಗೋಧೂಮಂ-ಗೋದು
ವೆ; ಗೋಪಾಳಂ-ಗೋವಳಂ; ಬರ್ಬೂರು (ಬರ್ಬೂಲಂ) -ಬೊಬ್ಬುಲಿ (5. 5. 278);
ಕೂರ್ಪಾಸಂ-ಕುಪ್ಪಸಂ; ಶ್ರಶಾನಂ-ಮರ್ಸಇ9; ಪ್ರಯಾಣು-ಪಯ್3; ದ್ವಿತೀಯ
ಬಿದಿಗೆ; ತ್ರ ತೀಯೆ-ತದಗೆ,
ಒತ್ತಕ್ಕುತ್ತಂ-ಆಶೋೊಣೆ (ಅಶೋಕು)-ಅಸುಗೆ; ಉದೊ ೀಗಂ-ಉಜ್ಜು ಗಂ; ಕ
ಶೋರಂ-ಕಟುರಂ.
ಉತ್ತ ಶೈತ್ರಂ-ಆಯುಪ್ಪಂ-ಆಂಯಿಸುಂ.
ಉತ್ತಕ್ಟತ್ತಂ-ಕುರುಂಟಂ-ಗೋರಟಿ; ಮಾನುಪ್ಯಂ-ಮಾನಸೂ.
ಅತ ತತ್ರ ೦-ಕನ್ಯಕೆ-ಕನ್ಯಿಕೆ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ರ ಪದಮಧ್ಯ ದೇತ್ವದೊಳಮಾ
and ಈ$ become ಅ; ತ್ವದೊಳು' ತಾನತ್ತಮತ್ತಮಿರ್ದಂದುತ್ತೆಂ |
ಪೇ ವಿದಿತಾತ್ರ ಕೃಕ್ಕುಂ ಹ್ರ
ಸ ಸ್ಪದೆತ್ವ ಎದಿ” ಸ ಶ್ರಿಯಂ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ || 274 |
ಪದಚೇದಂ.
€೨
ತ್ರದೊಳಂ ಈತ್ವದೊಳಂ ತಾಂ ಅತ್ರ ಥಃ ಅತ್ರಂ ಇರ್ದ ಅಂದು ಉತ್ರಂ ವಿದಿ
ದ ಎತ್ಟವಿಧಿ ಬಹುಳವೃತ್ತಿಯಿಂ ಸ್ಥ ರಾ
ಅನ್ನೈಯಂ.
ಪದಮಧ್ಯದ ಏತ್ತ ದೊಳಂ ಈತ್ರ ದೊಳಂ ಅತ್ವಂ ತಾಂ ಅಕ್ಟುಂ; ಅತ್ರಂ ಅರ್ದಂದು ಉತ್ಪ್ರಂ;
ಇೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಬಹುಳವೃತ್ತಿ ಯಿಂ "ಎದಿತಾತ್ರ್ಳ ಜೆ ಸ್ರದ ಖತ್ರ ವಿಧಿ
800 1ಅ. TCH. ತದ್ದವಂಗಳ್, 1:4೨೫೫೩1೩5,
ಟೀತು.,
ಪದಮಧ್ಯರ್ದಪದಂಗಳ ನಡುವಣ; ಏತ್ವದೊಳಂ-ಏಕಾರದಲ್ಲಿಯುಂ; ಈತ್ವದೊಳಂ-ಈಕಾ
ರದಲ್ಲಿಯುಂ; ಅತ್ತಂ-ಅಕಾರಂ; ತಾಂ-ತಾಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದ್ಗು; ಅತ್ರಂ-ಅಕಾರಂ; ಇರ್ದಂ
ದು-ಇರ್ದಲ್ಲಿ; ಉತ್ಪಂ-ಉಕಾರಂ ಆಗುವದು; ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್-ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ಬಹುಳವೃತ್ತಿ
ಯಿಂ-ಬಹುಳದ ಸರಜೂ ವಿದಿತಾತ್ರಕ್ಯೈ- ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದಾಕಾರಕ್ಕೆ; ಪ್ರಸ್ತರ ಪ್ರಸ್ತದ; ಎತ್ತ
ವಿರಿಎಕಾರದ ವಿಧಿ ಆಗುವದು.
ಮತಿ
ಲನ"
ಪದಮಧ (ದೇತಾರದೊಳಮಿಾಕಾರದೊಳಮತ್ಹ ಮಕ್ಕುಂ; ಪದಮಧ ದತ್ತ ಕ್ಕು
ತ್ರ ಮಕ್ಕುಂ; ಪದಮ
ಧ್ವದಾತ್ಹಕ್ಕೆ ಕತೆಂ ಬಹುಳದಿನಕ್ಕು: ೦.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಏತ್ಟಕ್ಕತ್ವ ೦-ಆಅಲೇಖಂ-ಅಳಕಂ.
ಈಕಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ತಂ-ಕೌವೀನಂ-ಕೋವಣಂ; ಮರೀಚಾ-ಮೆಳಸು.
ಅತ್ತ ಪುತ್ತ ೦-ಸತ್ವಕಂ-ಸತ್ತುಗಂ.
ಆತ್ರ ಶತ, ೦-ಅನ್ಯಾಯಂ-ಆನ್ವೆಯಂ.
ಬಹುಳದಿನೊಂಬುದಲಖ್ಂ-ರಸಾಯನಂ-ರಸೆಯನುೂ (869. 8. 286). (ರನಿಯನಂ)
ಸೂತ್ರಂ.
... ಅವತರಿಸಿರ್ಕಂ ಪದಮ
In the Middle
Blision (contrac- ಧ್ಯ ವರ್ಣದೂಳ್ ಲೋಪವ್ವತಿಿ, ಬಹುಳತೆಯಿಂ ತ |
tion, ಲೋಪಂ; 68.
88, 267; 270; 271; ದ್ರ ವಮಾದಿಯ ಬತ್ತಂ ಬ್ರ
ಲ ತೆವ್ಯತ್ತಪಿಧಿಯತ್ತದಾತ್ತದೊಳ್ಳೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ | 275 |
place; in the begin-
ning (in case of an elision) ಬ becomes ©; and ಅ becomes ® also ಆ (ವಾ) becomes ಐ (ಮೈ).
ಪಡ್ಚ ತೇದಂ,
ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ ೪... 6 ಲೋಪವೃತ್ತಿ ಬಹುಳತೆಯಿಂ; ತೆದ್ದ ವಂ ಆದಿ
ಯ ಬತ್ವೆಂ ಭೃತ್ತೆಂ; ಐತ್ವವಿಧಿ ಅತ್ತದ ಆತ್ಮದೊಳ್ ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದಮಧ್ಯವರ್ಣದೊಳ್ ಲೋಪವೃತ್ತಿ ಬಹುಳತೆಯಿಂ ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂ; ಆದಿಯ ಬತ್ವಂ
ಬೈಶ್ತಂ ತದ್ಭವಂ; ಅತದಾತ್ತದೊಳ್ ಐತ್ವವಿಧಿ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ.
ಅ ್್
ಓಾ
ಸ್ ತ್ರ
' ಯತ್ರಮಿತ್ರಧತ್ವಕ್ಕೆ ದತ್ತಂ, ಅತ್ವಕ್ಕೆ ಇತ್ವಂ.
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS. 361
ಹಟೀಹು.
|
|
ಪದಮಧೆ ವರ್ಣದೊಳ್-ಪದಂಗಳ ನಡುವಣ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ; ಲೋಪವೃತ್ತಿ-ಲೋಪದ ವರ್ತ |
ನ; ಬಹುಳತೆಯಿಂ-ಬಹುಳದಿಂದೆ; ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂ-ಹುಟ್ಟಿರ್ಪುದು; ಆದಿಯ. ಮೊದಲ; ಬತ್ತೆ೦ಷ |
೨
ಕಾರ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ; ಐತ್ರವಿಧಿ-ಐಕಾರದ ವಿಧಿ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ-ಪ್ರಾಪ್ಲಿಸುವದು.
ವೃತ್ತಿ
po
| ಬಕಾರಂ; ಭೃತ್ತೆಂ-ಭೈಕಾರವಾಗಿ; ತತ್ಎಅದಲುಲ್ಲಿ; ಭವಂ-ಹುಟ್ಟಿದುದು; ಶತ್ರದಾತ್ರದೊಳ್-ಅ |
ಪದಮಧ್ಯದಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಬಹುಳದಿಂ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ; ಪದಾದಿಯ ಬಕಾರಕ್ಕೆ ಐ
ತ್ವಂ ಬೆರಸಿದ ಭಕಾರಮಕ್ಕು;; ಪದಾದಿಯತ್ತಕ್ಕಮಾತ್ತಕ್ಕಮೈೆತ್ನಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪದಮಧ್ಯಲೋಪಕ್ಕೆ_-ನವಮಿ-ನಾಮಿ; ಸಾಹಸಂ-ಸಾಸಂ; ಗಹನಂ-ಗಾನಂ; |
ಕುಕ್ಕುಟಂ-ಕೋಂ?' (8. ನ. 270); ವಾಹಳಿ-ವಾಳಿ; ಮಯೂರಂ-ಮೋರಂ; ಕು.
ಮಾರಂ-ಕೋರಂ, ಕುವರಂ; ನಿಯಮೂ-ನೇಮಂ.
ಬತ್ತದ ಬೃಕಾರಕ್ಕೆ-ಬಹಿತ್ರಂ-ಭ್ವೈತ್ರಂ.
ಅತ್ರ ಕ್ಕೆ ತ್ರೆ ೦-ಮಹಿಮೆ-ಮೈಮೆ; ಮಹಿಖಿ-ಮೈಸಿ. |
ಆತಕ್ಕೆತಂ_ವಾಹಾ
ಜ್ 9
©
ಸೂತ್ರಂ.
ಸಮನಿಸುಗುಂ ಗತಂ ಶ
In the Middle ೪೨
ಮೆ ೩14 ಳ (ಲ) be- ಬ್ಹಮಧ್ಯಮತ್ವಕ್ಕಮಾತೆ ಳತ್ತಕ್ಸಂ fo) |
ಸ ಕ್ರ ತ್ರಮದಿರ್ದೊಡೆ ವತ್ನೆಂ ಯ
ಗತ £ | ತ್ರಮಿಶ್ರಧತ್ತಕ್ಕೆ ದತ್ತಮತ್ತಕ್ಕಿತ್ತಂ || 276 ||
ಪ ಇ ೦.
೦ ಶಬ್ದಮಧ್ಯ್ಯಮತ್ತಕ್ಕಂ ಅಂತೆ ಳತ್ತೆಕ್ಟಂ; ಕತ್ತಂ ಅದು ಇರ್ದೊಡೆ ವೆತ್ವಂ;
ಇ.
ಅನ್ನಯಂ.
)
ಶಬ್ದಮಧ್ಯಮತ್ತಕ್ಕಂ ಅಂತೆ ಳತ್ರಕ್ಸೃಂ ಗತ್ವೆಂ ಸಮನಿಸುಗುಂ; ಕತ್ರಂ ಅದು ಇರ್ದೊಡೆ ವತ್ರಂ;
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ಅ-ವ್ಛಹ್ನಾಳಿ; ಬಹುಳದಿನಿಲ್ಲಿ ಪದಮಧ್ಯ ಲೋಪಖಿಲ್ಲ. |
02 70. 1 ೧೫. ತದ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS,
ಹೇತು. ತ |
ಶಬ್ದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತ ಕ್ಫಂ- ಶಬ್ದ ೦ಗಳ ನಡುವಣ ಮಕಾರಕೆ ರಕ್ಕೆಯುಂ; ಅಂತೆ=-ಹಾಂಗೆ; ಳತ್ರಕ್ಯಂಎಳ
| ಕಾರಕ್ಕೆಯುಂ; ಗತ್ವಂ =ಗಕಾ ಸ ಸಮನಿಸುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು; ಕತ್ರಂ-ಕಕಾರಂ; ಅದು
| ಅದು; ಇರ್ದೊಡೆ-ಇರ್ದೊಡೆ; ವತ್ರಂ-ವಕಾರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಸ ಸುವದು; ಯತ್ನ ತ್ರಮಿಶ್ರಥತ್ರಕ್ಕೈ-ಯಕಾರ
| ದೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಧಕಾರಕ್ಕೆ; ದತ್ವಂ- ದಕಾರಂ ಪ್ರಾಪ್ನಿಸುವದು; ಅತ್ತತ್ಥ- ಅಕಾರಕ್ಕೆ; ಶಿತ್ವೆಂವ
| ಇಕಾರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು.
ಶ್ರಿ.
| ಶಬ್ದಮಧ್ಯದ ಮಕಾರಕ್ಕಂ ಳಕಾರಕ್ಕಂ ಗಳಾರಮಕ್ಕುಂ; ಪದಮಧ್ಯಕಕಾರಕ್ಕೆ ವ
| ಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಯತ್ತ ಮಿಶ್ರಧಕಾರಕ್ಕೆ ದಕಾರಮಕ್ಕುಂ, ಅದಜುತ್ತ ಕ್ರೈತ್ತ ಮಕ್ಳುಂ.
ಪ್ರ) ಯೋಗಂ.
ಮಕಾರಕ್ಕೆ ಗಳಕಾರಂ-ಯಮುರ್ನೆ-ಜಗುನೆ.
ಛಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರಂ-ಜಳೂಕಂ”ಜಿಗುಳೆ.
ಕಕಾರಕ್ಕೆ ವತ್ತಂ-ಶೀಕರಂ”ಸೀವರಂ (ಸಿವರಂ).
ಯತ್ತ ಮಿಶ್ರಧಕಾರಕೃಿತ್ವ ೦ ಬೆರಸಿದ ದಕಾರಂ-- ಅಧ್ಯಕ್ಷಂ್ಆದ್ದಿ ಕಂ.
ಸೂತ್ರ).
ಪದಮಧ್ಯತಕಾರಕ್ಕ
In the Middle
| ತ ಶಂ ರಟ ಸ್ರಮೊರ್ಮೆ ರೇಫಂ ಟಕಾರಮೊರ್ಮೆ ಗಕಾರುಂ |
| ಪುದಿದಿರ್ಷಮೊರ್ಮೆ ತಾನಂ
ಣರ ತ್ರದೊಳೊಂದಿರೆ ಡತ್ತಮೊರ್ಮೆಯೊರ್ಮೆ ಹಕಾರಂ | 277 |
ಪಜ ಲಹಂ.
| or Ria Finalತ be-
| ಪದಮಧ್ಯ್ಯತಕಾರಕ್ಕೆ ಅನ್ಸದು ಒರ್ಮೆ ರೇಫಂ, ಟಿಕಾರಂ ಒರ್ಮೆ, ಗಕಾರಂ ಪುದಿದು ಇ
' ರ್ಕುಂ ಒರ್ಮೆ; ತಾಂ ಅಂತ್ಯುದೊಳ್ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಡತ್ತಂ ಒರ್ಮೆ, ಒರ್ಮೆ ಹಕಾರಂ. '
ಅನ್ನಯಂ.
ಪದಮಧ್ಯತಕಾರಕ್ಕೆ ಒರ್ಮೆ ರೇಫಂ, ಒರ್ಮೆ ಟಿಕಾರಂ ಒರ್ಮೆ ಗಕಾರಂ ಅಪ್ಪುದು; ತಾಂ '
| ಅಂತ್ಯದೊಳ್ ಒಂದಿ ಇರೆ, ಒರ್ಮೆ ಡತ್ತಂ, ಒರ್ಮೆ ಹಕಾರಂ ಪುದಿದು ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
_ ಪದಮಧ್ಯ್ಯತಕಾರಸ್ಕೈ॥ಪದಂಗಳ ನಡುವಣ ತಕಾರಕ್ಕೆ; ಒರ್ಮೆಣಒಂದು ಬಾರಿ; ರೇಫಂ-
| ರೇಫೆ ಆಗುವದು; ಒರ್ಮೈೆ-ಒಂದು ಬಾರಿ; ಟಿಕಾರಂ-ಖಿತ್ರಂ ಆಗುವದು; ಒರ್ಮೆಇಒಂದು ಬಾರಿ; |
| ಗಕಾರಂ-ಗತ್ವಂ; ಅಪ್ಪುದು-ಆಗುವದು; ತಾಂ-ಅದು ಸ ES ತುಲ್ಲಿ; ಒಂ
ತದ್ಸವಂಗಳ್ 3427141748. 363
ದಿರ-ಕೂಡಿರೆ; ಒರ್ಮೆ-ಒಂದು ಬಾರಿ; ಡತ್ಪ ೦=ಡಕಾರಂ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿರ್ಪದು; ಒರ್ಮೆ-ಒಂದು
ಬಾರಿ; ಹಕಾರಂ-ಹತ್ತಂ; ಪುದಿದಿರ್ಕುಂ-ಪ್ರ ಗ ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದಮಧ್ಯತಕಾರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ರೇಫಮುಂ ಟಕಾರಮುಂ ಗಳಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಪ
ದಾಂತ್ಯತೆಕಾರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಮುಂ ಹಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪದಮಧ್ಯತಕಾರದ ರೇಫೆಗೆ-ಖಾತಿಗೆ-ಕಾರಿಗೆ (ಗಾರಿಗೆ.
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಟಕಾರಂ-ಪತ್ತನಂ-ಪರ್ಟ್ರಂ.
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಗಕಾರಂ-ಉತ್ತ. ಟಂ-ಉಗ್ಗ ಹಿಂ; ಅತಸಿಎಅಗಸೆ.
ಸು ಜ್ ಡತ್ತಕ್ಕ _ಹುಘಾತು-ಸಂಗಡು.
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕಾರಂ- ತ್ರರಿತಂ-ತುರಿಹಂ.
4, Changes of Vowels and Consonants in the End.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ತ ತಿಳಿ ಬಹುಳದೆ ಶಬ್ರಾಂತು
ber ಗಛೆ ನತ್ತಬ್ರ ತ್ರತತ್ತದೆಡೆಗೆ ಕಾರು |
Final ನ,
ಘಾ
ಇನೆ
become %; ನ
|. comes also in the
Middle; Final © ಚಂ ಹಾಸ್
becdmes (8. 188), ಗಳೆತ್ತ ಮುಮನಿತ್ತ ವ ತ್ರಿಯುಮನುತ್ತ ಮುಮಂ 278 |
೧೩ or WM
ಕ ಫದ.
ತಿಳಿ! ಬಹುಳದೆ ಶಬ್ದಾ ೦ತಂಗಳ ನತ್ತಜ್ಞತ್ತಕತ್ತದ ಎಡೆಗೆ ಣಕಾರಂ; ತಳೆಗುಂ ಅದಂತಪದಾಂ
ತಂಗಳ್ ಎಶ್ತಮುಮಂ ಇತ್ತವೃತ್ತಿಯುಮೆ ಉತ್ತೆಮುಮಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಬಹುಳದೆ ಶಬ್ದಾಂತಂಗಳ ನತ್ರಜ್ಞತ್ವಕ ಕತ್ತದ ಎಡೆಗೆ ಣಕಾರಂ; ಅದಂತಪದಾಂತಂಗಳ್ ಎತ್ತಮು |
| ಮಂ ಇತ್ತವೃತ್ತಿ ಯುಮಂ ಉತ್ತ ಮುಮಂ ತಳೆಗುಂ; ತಿಳಿ!
ಟೀ.
ಬಹುಳದೆ-ಬಹುಳದಿಂದೆ; ಶಬ್ದಾಂತಂಗಳ- ಶಬ್ದಂಗಳಂತ್ಯುದ; ನತ್ರಜ್ಞತ್ತಕತ್ವರ್ದ ನಕಾರದ ಜ್ಞ
ಕಾರದ ಕಕಾರದ; ಎಡೆಗೆಸ್ಟಾ ನಕ್ಕೆ; ಇಕಾರಂ-ಣತ್ವಂ ಬರ್ಪುದು, ಅಲ ಚಾಡಿ |
ಅಕಾರಾಂತವಾದ 3 ಗ ಎತ್ವಮುಮಂವಎಕಾರಮುಮಂ; ಇತ್ತವೃತ್ತಿ ಯುಮಂಣಇಕಾ
ರದ ವರ್ತನೆಯುಮಂ; ಉತ್ಪವ ಮುಮಂಲಗಕಾರಮುಮಂ; ತಳೆಗುಂ-ತಳೆವುನವು; ತಿಳಿ-ಅಯ್ಾ.
46*
"ಶಿ 7 ಆ. TCH. ತದ್ಬವಂಗಳ್, TADBಜAVaವ.
ವೃತ್ತಿ.
ಫ ಬಹುಳದಿಂ ಶಬ್ದಂಗಳ ಕಡೆಯ ನಕಾರ ದ್ರಿ ಕಾರ ಕಕಾರಂಗಳ್ಗೆ ತ್ಲ ಮಕ್ಕುಂ;
ಪದಾಂತ್ಯಡಕಾರುಗಳ್ಳೆ ತ್ರಮುಮಿತ್ನಮುಮುತ್ತಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ನತ್ತಕ್ಕೆ ಣತ್ತಂ-ಎಖನಿ-ಖಣ್; ಮಂಥನಿ.ಮಂತಣ? (. 8. 285); ಲಂಬನಂ- |
| ಲಂಬಣ90; "ಸಾ ಸುತಾ; ವಿಶುನಂ-ಹಿಸುಂ; ಖಜ್ಞೌನಂ- ಬಿನ್ನ; ೧90; ಪತ್ತನಂ-
| ಪಟ್ಟಿ; ಸುಮಾಸಿಸಿ-ಸೋಮಾನಿಣ್ (s. ಜಿ. 270); ಫಲ್ಗುನಂ- ಮ ಅಂ.
| ಜ್ ಹ ಅಂರ್ಗಇವಾವಿಯೆಂದಚ್ಚಗನ್ನಡದ ಸಮಾಸಮುಂಟು, ಮತ್ತಂ ಸಂ
| ಸೃತದೊಳಮಂಗಣಮೂಟು, ಮ ಗಹಾಾಗಣಮೆಂದು.
ಜ್ಲತ್ತಕ್ಕೆ ತ್ತಂ-ಆಬ್ರೆ ಕೆ,
ತಕಾರಕ್ಕೆ ಣತ್ಚಂ--ನರ್ತಕ-ನಚ್ಚ ೫.
ದಜ ಪದಮಧ್ಯನಕಾರಕ್ಕಂ ಲತ ತಂ-ಶುನಕಂ-ಸೋೊಣಗಂ.
| ಅತ್ತಕ್ಕೆತ್ತೆಂ- ಶಾಣಂ-ಸಾಣಾಕ, ಪ ಪ್ರಹರಣಂ- ಪ್ರಹರಣ*; ಕುಸುಂಭಂ-ಕುಸುಂಬೆ;
| ಜೀರಕಂ-ಜೀರಿಗೆ; ಚೀರಂ-ಸೀರೆ; ಧೂಮಂ-ದೂವೆ; ಅಂದುಕಂ-ಅಂದುಗೆ; ಕುರುಂ
ಟಂಗೋರಟೆ (8. 8. 270); ಕಳಮಂ-ಕಳವೆ; ಘುಟ್ರಣಂ-ಘ್ಬಾಂತಿ ಸ್ದಾ ಚ
ತಾಪಣಕೆ ಕೊತಿಲಂ-ಕೋಗಿಲೆ; ೫ 21 ಎಚ...
' 268); ಹಂಸಂ-ಅಂಚೆ; ಆರ್ಕ ೦೨ರರ್ಕ್ಸೈ.
| ಆತ್ಮಕ್ಕಿತ್ವಂ--ಕಂಬಳಂ-ಕಂಬ ಘಿ; ಮ ರುಂ-ಮಾಗಿ; ಬರ್ಬುಲಂ-ಬೊಬ್ಬುಲಿ (s.
8.274); ಭೃಂಗಾರು-ಯಿಗಾರಿ; ಪಾಟಳಂ-ಪಾದರಿ; ಕುಕ್ಟು ಿಭಂ-ಕೋಲ್; ಅರ್ಗ
ಭು-ಅಗುಟ್ಯ್ಯ ಕುದ್ದಾಲಂ-ಗುದ್ದಲಿ; ಆಪಾಢಂ-ಅಸಡಿ; ಸಸ್ವಂ-ಸಸಿ, |
| ಅತ್ತ ಕುತ್ತಂ-ದಂಡಂ-ದಂಡು; ವಾಡಂ.ಬಾಡು; ಸ್ಟ ಸಟಿಕಂ-ಪಳಿಕು; ರೂಪಂ |
ರೂಪು, ರೂಮೆದುಮುಂಟು; ಕತೂಟಂ-ಕೋಡು; ಸುಲ್ಲಂ-ಸುಲ್ಬು ಸುಲೆಂದು ಕಿಸು |
| ಪೊನ್; ಕಾಚಂ-ಗಾಜು; ಅಕ್ಷ ೧-ಅಚ್ಚು ; ಅಮ್ಮ ತಂ-ಅಮರ್ದು; ಧಾಮಂ-ದಾವು;
| ಮರೀಚಂ-ಮೆಳಿಸು; ದ್ಯೂತಂ-ಜೂದು; ತರಂಗಂ-ತರಂಸು; ಪೆಟ್ರಂ-ಪೆಟ್ಟು.
ಸೊತ್ರಂ.
ನೆಲೆಗೊಂಡುತ್ತ ತ್ರೈ ತ್ರ ೦
Final ಉ be-
| comes ೧; ಇ. be- ಕೆಲವೆಡೆಯಿತ್ತಕ್ಕಮುತ್ತಮು ಹ ನ
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಸ ಗ್ಗಲಿಸಿರ್ದೆತ್ತಮುಮಂತ್ಯ
Final vowel is also
elided. ಸ್ಪ ಲಸ್ಷ ಸ್ಪರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಲೋಪಮುಂ ಸಂಭಖಿಕುಂ ॥ 279 |
ಪ ದಷ್ಟ ಫೇದಂ.
ನೆಲೆಗೊಂಡ ಉ ಉತ್ಪಕ್ಕೆ ಅತ್ವಂ, ಕೆಲ ಕಯ ಅತ್ತಕ್ತಂ ಉತ್ತ ಮುಂ ಹ್ರಸ್ತತೆ ಅ
5 ವಕ
ವಿತ್ತ್ರಮುಂ, ಅಂತ್ಯಸ್ಥಲ ಸ್ವರಕ್ಸ ರಕೆ ಸ ಲೋಪಮುಂ ಸಂಭವಿಕುಂ.
9೨
ಯಥಾನ್ಮ್ನಯಂ.
ಟೀಣು.
'ನೆಲೆಗೊಂಡ-ಪದಾಂತಂಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ; ಉತ್ತಳ್ಳೆ-ಉಕಾರಕ್ಕೆ; ಅತ್ತ ೦೧ಇಕಾರಂ ಬರ್ಪು
ದು; ಕೆಲವೆಡೆಯಕೆಲವು ತಾವಿನ; ಇತ್ವಕ್ನ ಕಂ ಅಕಾರಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಉತ್ಸವ ಮೂ ಕಾರವುಂ; ಹೃಸ
ಸ ಲ
ತ-ಹಪ್ರಸ್ರತ್ವಂ; ಅಗ ಲಿಸಿರ್ದೆತ್ತ ತ್ರಮುಂ-ವೆಗ್ಗಳಿನಿರ್ದ ಮ ಬರ್ಪುದು; ಅಂ ತೃ ಸ್ಥಲಸ್ಪರಕ್ವ- ವಾಡೆ |
ಯಣ ಸ್ವರಕ್ಕೆ; ಒ ರ್ನಿ-ಒಂದು ಬಾರಿ; ಲೋಪಮುಂ-ಅದರ್ಶನಮುಂ; ಸನಿಭವಿಕುಂ-ಸಂಭನಿ
ಡು ದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದಾಂತೃದುಕಾರಕ್ಕಿಕಾರಮಕ್ಸುಂ; ಕಲವೆಡೆಯಿಕಾರಕ್ತುಕಾರಮುಂ ಪ್ರಸ್ಥಮಫ್ರೆ
ತ್ರ ಮುಮಕ್ಕುಂ; ಪದಾಂತ್ಯಸ್ಥರಕ್ಕೊರ್ಮೆ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉತ್ಪಕ್ಕಿತ್ತೆಂ-ಖರ್ಜು-ಕಜ್ಜಿ; ಕುಸ್ತುಂಬುರು-ಕೊತ್ತುಂಬರಿ (5. 88. 264; 287).
ಇತ್ತ ಕು ತಂಗ ಗ್ರಂಥಿ-ಗಂಟು; ಸರ್ಥಿಸುದು; ಮಕ್ತಿ “ಮಚ್ಚು; ಮಂತ್ರಿ ಸೂ
| ಇತ್ತ ಪಾಚವಿ- ಪಚನ. ಸಪ್ತಮಿ “ಸತ್ಯವೆ. ಅಪ್ಪಮ್ಮಿ ತ ಪ್ರಪ್ಕರ
1% ರಣ; ಕುಕ್ತಿ-ಕುಕ್ಳೆ; ತುಂಡಿ-ತೊಂಡೆ; ಮ ತುಲನಿ-ತೊಳಟೆ
ಅಂತಸ ರಲೋಪಳ್ಳಿ-ಹೆಲ-ಸೀಲ್; ಶೀಲಂಶೀಲ್; ಕೋಣಂ-ಕೋಲ್್ ಪ್ರ
ಮಾಣಂಪವಣ್್, ಮಾನಂ-ಮಿಾನ್; ನೀರಂ-ನೀರ್; ಮುಕುಳಂ”ಮುಗುಳ್.
ಸೂತ್ರ).
| ಆಶ್ರರ್ಯಂ, ಪ್ರ ಮಹಿ ಪೊಗಬ್ಗಾಶ್ಲ ರ್ಯಪ್ರ |
ಕ್ಟ, ವಿಜ್ಞಾ ಪನಂ,
1) ೨
ಮ ಗ್ರಹಪಿಜ್ಞಾಪನಸಸಿಜಳಾಯವಸಾಚ
| ಸಂ, ಗ್ರಹಣಂ ಉೀ- ತ್ ಹಿತ. ಲೋಪವಿಧಾನಂ
| 00189 ಅಭ್ಞ ರೌಿಹಸಂ
ಬಿಂನಪಂ್ ಶೆಎಂಯು' ಗ್ರಹಣ ಗರಣಮಾಯ್ದ ಶಬ್ದಾದೇಶಂ | 280% |
ಆಂಗರಂ, ಸರಗಿಿಂ.
1) In ಪೊಸಲ್ಫ appears ಶಿಭಲತ್ಸ್ ೦.
366 7೮. 708. ತೆದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪದಚ್ಚೇದಂ.
ಮಹಿ ವೂಗಬಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪ್ರಗ್ರ ಹವಿಜ್ಞಾಪನಕಪಿಂಜಳಾಂಗಿರಸಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿತಂ ಲೋಪವಿ |
| ಧಾನಂ; ಗ್ರಹಣಕ್ಕಂ ಗರಣಂ ಆಯ್ತು ಶಬ್ದಾದೇಶಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಹು.
ಮಹಿ-ಭೂಮಿ; ಪೊಗಲಿತ್ರಿ- =ಹೊಂಡಾಡುವ; ಆಶ್ರರ್ಯ-ಆಶ್ರರ್ಯವೆಂಬ ಶಬ್ದದ; ಪ್ರಗ್ರಹ-
ಬಲ
ಪ್ರಗ್ರಹವೆಂಬ ಶಬ್ದದ; ವಿಜ್ಞಾವನ-ವಿಜ್ಞಾಪನವೆಂಬ ಶಬ್ದದ; 1.1 ಆ 1 ಶಬ್ದದ;
2 ೫ ೬ ಶಬ್ದದ; ಅಂತಕ =ಕಡೆಗೆ; ಲೋಪವಿಧಾನಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಹಿತಂ
ಹಿತವಾಗುವದು; ಗ್ರಹ ಣಕ್ಟಂ- ಸಹಾರ ಶಬ್ದಕ್ಕೆಯುಂ; ಗರಣಂ-ಗರಣವೆಂದು; ಶಬಾದೇ
ದಿ ದಿ |
ಶಂ-ಶಬ್ದಕ್ಕಾ ದೇಶಂ, ಆಯ್ಕು-ಆಯ್ತು.
ನ್
ಮತಿ
ವಿಕ:
ಈ ಶಬಂಗಳ ಕಡೆಯಕ್ತರಕೆ ಲೋಪಂ; ಗಹಣಶಬಕ್ಲೆ ಗರಣಮೆಂದಾದೇಶಂ. |
ಜಿ ರ್ ತ) ದಿ
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆಶ್ಚ ರ್ಯಂ-ಅಚರಿ; ಪ್ರಗ್ರಹಂ*ಹಗ್ಗಂ; ವಜ್ಞಾಪನಂ-ಬಿಂನಪಂ; ಕಪವಿಂಜಳಂ-ಕ
' ವಿಂಜು; ಆಂಗಿರಸಂ-ಆಂಗಿರಂ; ಗುಹಣಂ-ಗರಣಂ.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಕ್ರೂರಪ್ರಾಕಾರಂಗಳ
ಗ್ರಾ ಮಾಣ90 become ಮೇರೆಯ ರೇಷಕ್ಕೆ ತರದೆ ಅಟಲತ್ತಂಗಳ್ |
ಕೂರಿ 8. 91, ಪಾ ಪೂರಿಪುವಸ್ಸರವಿಧಿಯಿಂ
ಗಿ, ಸಾನ. ಸಾರು ಗ್ರಾಪಾಣಣತ್ತದೆಡೆಗೆ ಲಕಾರಂ | 2800 |
ಕ್ರೂರಂ, ಪ್ರಾಕಾರಂ,
ಎ
ಕಾದ ನದ.
ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾ ಕಾರಂಗಳ ಮೇರೆಯ » ರೇಫಕ್ಕೆ ತರ ತರದೆ ಬಲ ಅತ್ರ ೦ಗಳ್ ಪೂರಿಪುವು ಅಸ್ಪ ಸ್ವರವಿಧಿ
ಯಿಂ; ಸಾರಂ ಸ್ರಾಮಾಣಣತ್ರದ ಎಡೆಗೆ ಲಕಾರಂ.
ಯಥಾನ್ನೆಯಂ.
ಟೀಕು.
ಕ್ರೂರಪ್ರಾಕಾರಂಗಳ-ಕ್ರೂರವೆಂಬ ಪ್ರಾಕಾರವೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಮೇರೆಯ-ಅಂತ್ಯದ; ರೇಫ
ಕೈಪರೇಫೆಗೆ; ತರಡೆ-ತರುವಾಯಿಂಜಿ; ಬಿಬಿಲತ್ವಂಗಳ್-ಜಿಲ ಲಕಾರಂಗಳ್; ಅಸ್ಪರವಿಧಿಯಿಂ=
ತದ್ಭ ವಂಗಳ್, TADBHAvAS. 367
ವೃಂಜನದ ವಿಧಿಯಿಂದೆ; ಪೂರಿಪುವು-ಪೂರೈಸುವವು;' ಗ್ರಾಮಾಣಣತ್ರ ದ=ಗ್ರಾ ವ ಶಬ್ದ
ದ ಣಕಾರದ; ಎಡೆಗೆ-ತಾವಿಂಗೆ; ಲಕಾರಂ-ಲತ್ವಂ; ಸಾರಂ-ಶ್ರೀಷ್ಠವಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಕಾರಂಗಳ ರೇಫೆಗೆ ಪರಿವಿಡಿಯಿಂ ಜಟನುಂ ಲಕಾರಮು ವೃಂಜ
J ತ ಡಿ ಹ
ನರೂಪದಿನಕ್ಕುಂ; ಗ್ರಾಖಾಣಶಬ್ದದ ಕಾರಕ್ಕೆ ಲಕಾರಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕ್ರೂರಂ-ಕೂಂಖಯ್, ಪ 'ಿಕಾರಂ-ಪಾಗಲ್; ಗಾಮಾಣಂ-ಗಾವಿಲಂ.
ಹ
8. Further changes.
ಸೂತ
ಳೊೂತೌ ೦.
ಹ)
ಟಿ ಶಸದಧಲಜಳತದಿಂ ಕೆಳ
೩. ಬ. ಗೆಸಟ್ಟ ಪಕ್ಚಃ ಶ್ಮುಕಾರನತ್ಹಂ ಮತ್ತೂ |
loose their ವ (08. ಜಸಕನವಶಪದ ಯತ್ತಿಂ
8. ;) ಕು 100808 CE ಬು i
3 ಚ . ಪ್ರಸಂನಭಾವದೊಳೆ ತಳ್ಳು ಲೋಪಮನಾಳ್ಗಂ | 281 |
ನ್ಯ, ವ್ಯ ಶ್ಯ ಪ್ಯು loose their ಯ (cf. 8, 266); — and then some other changes also happen.
ಸನತ್ ಸ್ರ ದಂ,
ಶಸದಧಲಜಳತದಿಂ ಕೆಳಗೆ ಸ ಸಲ್ಪ ವತ್ವಂ, ಶ್ನುಕಾರನತ್ತಂ, ಮತ್ತಂ ಜಸಕನವಶಷದ ಯತ್ರಂ
ಸಂನಭಾವದೊಳೆ ತಳ್ಳು ೬೫೬8 ಳಂ.
ಯಥಾನ್ನುಯಂ.
ಟೀಕು.
ಇ
೨.
11
ಶಸದಧಲಜಳತದಿಂ-ಶಕಾರ ಸಕಾರ ದಕಾರ ಧಕಾರ ಲಕಾರ ಜಕಾರ ಳಕಾರ ತಕಾರಂಗ
ಳಿಂದೆ; ಕೆಳಗೆ ನ ಸಲ್ಪ ವತ್ತ ಕೆಳೆಗೆ ಸ ಸಲ್ಪ ವಕಾರಂ; ಶು ಕಾರನತ್ವ ಉಶ್ನುಕಾರದ ನಕಾರಂ; ಮತ್ತಂ-
ಬಳಿಕಂ; ಮ ಎ ಕಕಾರ ನಕಾರ ಜು ಶಕಾರ ಷಕಾರಂಗಳ; ಯ
| ತ್ವಂ-ಅಡಿಯಣ ಯಕಾರಂ; ಪ್ರಸನ್ನಭಾವದೊಳೆ-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದ ಭಾವದಲ್ಲಿಯೆ; ತಳ್ಳು-ಕೂಡಿ; ಲೋ
| ಪಮಂ-ಅದರ್ಶನಮಂ; ಅಳ್ಗು-ತಾಳ್ವುವು.
ವತ್ತಿ.
ವ |
ಶಕಾರ-ಸಕಾರ-ದಕಾರ-ಧಕಾರ-ಲಕಾರ-ಜಕಾರ-ಳಕಾರ-ತಕಾರದ ಕೆಳಗಣ ವ |
ತ್ಲೆಕ್ಕಿ ಲೋಪ; ಶ್ಹುಕಾರದ ನಕಾರಕ್ಕಂ ಲೋಪಂ; ಜಕಾರ-ಸಕಾರ-ಕಕಾರ-ನಕಾರ- |
' ವಕಾರ-ಶಕಾರ-ಪಕಾರದ ಕೆಳಗಿರ್ದ ಯತ್ನಕ್ಕಂ ಲೋಪ.
368 17ಅ. 708. ತದ್ಬವಂಗಳ್, 7೩0೫11೩೪೩5
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ವತ್ತ ಲೋಪಕ್ಕೆ... ಈಶ್ಟ ರಂ-ಈಸರು; ಶಾಶ್ಚ ತಂ-ಸಾಸತಂ; ಶ್ಲಾನಂ-ಸಾನಂ; ಶೇ
| ಸ್ ೦-ಸಗ್ಗಂ; ಸ್ಥಾಮಿ-ಸಾಮಿ; ಸಯಂಭು-ಸಯಂಭು; ಸ ಸ್ಪರಂ-ಸರುಂ;
ತಪ ಸ್ವಿಎತಪಸಿ, ತವಸಿಯೆಂದುಮುಂಟು; ಸ್ಹ ರೂಪಂ-ಸರೂಪಂ; ಸ್ಹಾತಿ-ಸಾತಿ; ಸರ
| ಸ್ಪ ಸ್ಪತಿ-ಸರಸತಿ:-ದ್ದಿ ೇಪಂ-ದೀಪಂ, ದೀವಿಯೆಂದುಮುಂಟು; ದ್ವಾರಪಟ್ಟಂ-ದಾರವಟ್ಟಂ;
ದ್ವಿ ಗುಣಂ-ದುಗುಣಂ;-ಧ್ಹನಿ-ದನಿ;-ಸುಲ್ಲಂ-ಸುಲ್ಬು ಸುಲ್ ಬಂದುಮುಂಟು--
ಜ್ಞಾ ಲೆ-ಜಾಳಿ; ಜ್ರ ರಂ-ಜರಂ;-ಖಿಳ್ಳ ೦-ಕಿಳ್ಸ್ ತ್ರರಿತಂ-ತುರಿಹಂ.
ಶು ೃತಾರನತ್ತ ತ್ವಲೋಪಕ್ಕೆ —ಶು ುರ್ಯಸೊಸೆ.
ಯತ ಲೋಪಕ್ಕಿ-ಚೆನೀತಿ-ಜೋತಿ ಜ್ಯೋತಿಪಂ-ಜೋಯಿಸಂ;-ಸಸ್ಯಂ-ಸಸಿ;
ಕಾಂಸ್ಕಂ-ಕಂಚು; ಆಲಸ್ನತಂ-ಅಲಸುಗೆ; ಅಮಾಮಖಾಸ್ಯ-ಅಮಾಸ, ಅವಸೆಯೆದು |
ಮುಂಟು (ಇ. 8. 286); -ಮಾಣ'ಕ್ಸಂ-ರ್ಮಾಣ'ಕಂ;--ನ್ಯೂನಂ-ನೂನಂ; ನ್ಯ್ಯಾಯಂ-
ನೇಯಂ;-ವ್ಯಥೆ-ಬೆತ್ಯ; ವ್ಯಂಜನಂ-ಬೆಂಜನಂ; ವ್ಯವಹಾರಂ-ಬೇಹಾರಂ;-ಮಾಂಶ್ಯಂ-
ವಾಸ; ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಂ-ಸಾವರ್ಣಂ-ಆಯುಪ್ಯಂ-ಆಯಿಸಂ. |
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಹ becomes ಯ ಯತ್ಸದ ಸತ್ತದ ಚತ್ರದ
೩8. ೫೫, ಸ. ಆ ದತ್ತದ ವಿಧಿ ಜತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರ್ಕುಂ |
ದ; ಭ ೫6001868 ಹ,
| ಪ್ಶ ವ (00 88, 256 ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಹಪವಮಕ್ಕುಂ
| 258); ರ becomes © ರಸೆತ ಲಳಮುವತು ುಮೋರೊಂದೆಡೆಯೆಳ್ | 282 |
|-or ೪ (cf. 8. 29).
ಘ್ ಜಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಜತ್ತದಲ್ಲಿ-ಜಕಾ ರದಲ್ಲಿ; ಯತ್ವದ=ಾಯಕಾರದ; ಸತ್ರದ=ಸಕಾರದ; ಚತ್ರರ್ದಚಕಾರದ; ದತ್ರ
5 ವಿಧಿವಿಧಿ; ಸಂಭವಿಸಿರ್ಕುಂಹುಟ್ಟಿಪೂದು; ಭತ್ತ ಕೈ-ಭಕಾರಕ್ಕೆ; ಹಪವಂ-ಹೆ |
೦೨
ಕಾರವಕಾರವಕಾರಂ; ಅಳ್ಲುಂ-ಆಗುವದು; ಓರೊಂದೆಡೆಯೊಳ್ಎಒಂದೊಂದು ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ರತ್ತ
ಸ್ರ
ಶೃಂ-ರೇಫೆಗಂ; ಲಳಮುಂ-ಲಕಾರಳಕಾರಮುಂ; ಅಕ್ತುಂ-ಆಗುವದು.
A
EAS ಮೂರ್ಟುೌ
<>
[et ಸ
\
ಇಯ, ATL
ತದ್ದವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಬ
ವೃತ್ತಿ. |
ಯತ್ನಮಖ ಸತ್ವಮು ದತ್ತೆಮುಂ ಚತ್ಹಮುಂ ಜತ್ತಕ್ಕಾದೇಶಮಕ್ಕುಂ; ಭತ್ತಕ್ಕೆ |
ಹತ್ತಮುಂ ಪತ್ತಮುಂ ಪತ್ತ ಮುಮಕ್ತುಂ; ರೇಫೆಗೆ ಅತ್ರಮುಂ ಛತ್ರಮುಂ ಕಿಟ್ದೆಡೆ
ಯೊಳಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗೆಂ.,
1೫.1]
ell eGL ell
aH aH AH gH GH gH
ತಂ--ರಾಜಂ-ರಾಯಂ.
ಸತಂ--ಕುಟಜಕಂ-ಕೊಡಸಿಗೆ.
೦-ಮುಂಜಂ-ಮೊದೆ [Also . A. and ೫.]
-ಲಾಮಜ್ಜ ೦-ಲಾಮಚ್ಚ ೦.
೦--ವಲ್ಲಭೂಂ-ಬಲ್ಲಹಂ.
೦--ಭಿಂಡಿವಾಳಂ-ಫಿಂಡಿವಾಳಂ.
೦-ವಪಭಂ-ಬಸಮಂ.
ತಂ-ಕುಠಾರಂ-ಕೊಡಲಿ.
ತ್ರಂ-ಮರೀಚಂ-ಮೆಳಸು.
ಜ್
€2
(0 6 8
[34
೧
ಹ ೫. ಜು ell
€ SD
et 6
dh
a 84
A
A
El
Dek
A
ರೇ
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಡತಂ ಜತಂದಿತಾ
ಶ್ರಿ ೦೦ ೦೦ 6೨ ಅಂ
ಡೈಂಗ ಜ್ಜ; ಧ (0% 8. ದ್ವಿತ್ತಥಕಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗಮಾಹಮನಾಳಾ |
255) becomes ೫, ಪ್ಚ ಹ ಎ
becomes ಥ್ರ, ಟ್ರ or ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಡತ್ತಟತ್ರಂ
ಲದ ಟ್ರ. ಕೃಷ್ಟ ದಿನಕ್ಕುಂ ಟಕಾರಮೊರ್ಮದ್ದಿ ತ್ವಂ | 288 ॥
ದ್ದೆ becomes ಡ
or ಟೆ
ಪದಜಚಜೇದಂ.
KY
ತ
ಸತ್ಯಂ ಜತ್ವಂ ದ್ವಿತ್ವ
ತ್ರಧಕಾರಕ್ಕೆ; ಯೋಗವಾಹಮಂ ಆಳ್ಬ ಆ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ಡತ್ಪಟಿತ್ವಂ ದ್ವಿತ್ವ
೧.
ದ್ದ
೦೨
ದಿಂ ಅಕ್ಟುಂ; ಟಿಕಾರಂ ಒರ್ಮೆ ಅದ್ರಿತ್ವೆಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ತ್ವಾದ್ಧಿತ್ರಧಕಾರಸ್ಕೆ ಡತ್ಪಂ ಜತ್ತಂ ಎಂಬುದನ್ಪಯಂ.
ಟೀಕು.
ಕ್ತ?
370 7ಅ. 708. ತದ್ಬವಂಗಳ್, ೫೩೦೫೫೬೫೩5.
ಆಳ್ದಾ ಪತ್ರಕ =ತಾಳ್ಗೆ ಆ ಸಕಾರಕ್ಕೆ; ಡತ್ವಟಿತ್ವ ೦-ಡಕಾರ ಟಕಾರಂಗಳ್; ದ್ರಿತ್ರದಿಂಒತ್ತಿ ನೊಡ
ನೆ ಘಾ ಟಿತ್ವಂ-ಟಿಕಾರಂ; | ಬಾರಿ; ಅದ್ವಿತ್ರಂಇದ್ವಿತ್ರವಿ ವಿಲ್ಲದದು ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ದ್ವಿತ್ವಮುಮದ್ದಿತ್ಸಮುಮಪ್ಪ ಧಕಾರಕ್ಕೆ ತದನುರೂಪಮಾಗಿ ಡಕಾರಮುಂ ಜ
ಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಆ ಯೋಗವಾಹದ ಪತ್ತೆ ಶ್ವ (5. 12. 17) ಧ್ವಿತ್ಚದ ಡಕಾರಮುಂ
ಟಕಾರಮುಮಕ್ಕುಂ; ಬಿತ್ತ ರಹಿತಮಪ್ಪ ಬತ್ತ ಮೊರ್ಮೆಯಕ್ಳುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದತ ತ್ವಧಕಾರಕ್ಕೆ ಡಕಾರಂ--ವದ್ದ ೯ಕಿ-ಬಡ್ಡ ಗ ಬಡಗಿಯುಮಕ್ಕುಂ.
ದ್ವಿತಧಕಾರಕೆ ಜಕಾರು-ಪಣ್ಣಶಿ- ಸಜ್ಜ ಹೆಚ್ಚ, ಪದ್ದ ಹ ಶಬ್ದದ ತಕಾರ
ಕ ಮ
ಅದ್ದಿತ್ಲೆಧಕಾರಕ್ಕೆ ಜಕಾರಂ-ಧಾತು-ಜಾದು (ಜಾತು).
ಯೋಗಮಾಹಪಕಾರಕ್ಕೆ ಡೆತ್ತಂ-ಕಾಫುಂ-ಕದ್ರಿ.
ಆ ಪಕಾರಕ್ಕೆ ಟತ್ತಂ-ನಿಪ್ಪ-ನಿಟ್ರೆ; ನಿಷ್ಠರಂ-ನಿಟ್ಟುರಂ; ಗೋಷ್ಠ-ಗೋಟ್ರಿ;
ಖ್ಯ ಇಚಟ್ಟಿ; ಮಂಜಸ್ಕಕು- ಮುಂಜಿಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಗುಪ್ಪಂ- ಊಂಗುಟ್ಟಂ; ಈ ಎರಡು
ಳ ಯಿ ಪಿಕಲಂ- ಮುಜಿಟಿಗೆ, ಗ ದುಪ್ಪಂ-ದುಟ್ಟಂ; ನ್ನ ಇನಟ್ಟಿ; ಸಖ್ಯ ಸಿಟ್ಟ ತ್ತ
ಪಂ ಕಟ ವಿಪ್ಟಂ-ಪಿಟ್ಟು (ಹಿಟ್ಟು); ಮು ಕೆ-ಮುಟ್ಟಿಗೆ; ಪ್ಪ ಪ್ರರ ಇಟ್ಟಿಗೆ
ಆ ಪಕಾರಕೆ ಅಧ್ಲಿತ್ತೆಟಕಾರಂ-ಪ್ರಶಿಪ್ಪ-ಹದಿಟ್ಯ; ಜ್ಯಪ್ಪ-ಬೇಟ ಸ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ =
ಸೊರ.
| ಸೊತ್ರ)ಂ.
೫? 'ವಿದಿತಂ ದಾಡಿಮಕೂಪಷ್ಯಾಂ
ಡಂ ॥ಂ89 ದಾಳಂ ಡದ ಮತ್ಪಸ್ಥಾ ನದಲ್ಲಿ ಬತ್ತೆಂ ಕೂಪ್ಯಾಂ |
ದ ಪತ್ತ; ಕಂ” 'ಬಿಂದುಗ
ಆಸ ಟ್ರ ಲೋಪವು ಶ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣವಿಭಯಿಂ | 284 |
ಪದಜಚೇದಂ.
ಕು
ವಿದಿತಂ ದಾಡಿಮಕೂಷ್ಮಾಂಡದ ಮತ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬತ್ವಂ; ಕೂಷ್ಮಾಂಡದ ಷ
ಗಂ ಉದಯಿಸುಗುಂ ಲೋಪವೃತ್ತಿ ಲಕ್ಷಣವಿಧಿಯಿಂ,
ತದ್ಗವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಅನ್ಭುಯಂ.
ದಾಡಿಮಕೂಷ್ಮಾಂಡದ ಮತ್ತಸ್ಥಾ ನದಲ್ಲಿ ಬತ್ತಂ ವಿದಿತಂ; ಕೂಷ್ಮಾಂಡದ ಷ ತ್ರಕ್ಸಂ ಬಿ
ಗಂ ಲಕ್ಷಣವಿಧಿಯಿಂ ರೋಪವೃತ್ತಿ, ಯ
ಟು.
ದಾಡಿಮಕೂಸ್ಕಾಂಡದ=ದಾಡಿಮನೆಂಬ ಶೂಹಾ ಿಂಡವೆಂಬ ಶಬ್ದ ೦ಗಳ; ಮತ್ತ ಸ್ಥಾ ನದಲ್ಲಿ-ಮ
ಕಾರದ ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಬತ್ತ ತೈಂಬಕಾರಂ; ವಿದಿತಂ-ಪ್ರ ದ್ದ ವಾಗುವದು; ಕೊಟ್ಪಾಂಜದ್ 'ಕೂಷ್ಯಾಂಡ
ಶಬ್ದದ; ಸತ್ತ ತ್ರಕೃಂಷತಾರಕ್ಕೆ. ಯುಂ; ಬಾತಿಸಾರಜ ಲಕ್ಷ ಇವಿಧಿಯಿಂ-ಲಕ್ಷಣ
ವಿಧಿಯಿಂದ; ಲೋಪವೃತ್ತಿ ಇಲೋಪದ ವರ್ತನೆ; ಉದಯಿಸುಗುಂ-ಹುಟ್ಟುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ದಾಡಿಮಕೂಪ್ಯಾಂಡಂಗಳ ಮತ್ತ ತ ಬತ್ತೆಂ; ಕೂಪ್ಯಾಡದ ಪಕಾರಕ್ಕಂ ಬಿಂದು
ಗಂ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ದಾಡಿಮಂ-ದಾಳಿಂಬಂ; ಕೂಪ್ಲಾಂಡಂ-ಕುಂಬಳಂ.
(ಈ
ಸೂತ್ರೆಂ.
ಸಮನಿಸುಗುಮಾದಿವಂರಖ್ಲ್ಂ
First and second
syllables receive ತಿಮದೊಳಮೆರಡನೆಯ ವರ್ವಾದಂತಿಮದೊಳಮಾ
the Bindu; a Bindu
is sometimes drop- ಸಮುಚಿತಬಿದುಸ್ಸಿತಿ ಬಿ
ಗೀಸ. ದುಮಂತಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಓಂದುಲೋಪಂ ಬಹುಳಂ | 285 |
ಪದಜೇದಂ.
6)
ಸಮನಿಸುಗುಂ ಆದಿವರ್ಣಾಂತಿಮದೊಳಂ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಣದ ಅಂತಿಮದೊಳಂ ಆ ಸಮು
ಚಿತಬಿಂದುಸ್ಟಿತಿ; ಬಿಂದುಮಂತಶಬ್ದಸ್ಕೆ ಬಿಂದುಲೋಪಂ ಬಹುಳಂ.
ಯಥಾ ನ್ನಯಂ.
ಟ್ರೀಘು.
ಆದಿವರ್ಣಾಂತಿಮದೊಳಂ-ಆದ್ಯಕ್ಷರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯುಂ; ಎರಡನೆಯ ವರ್ಣದ-ವಎರಡನೆ
ಯಕ್ಷರದ; ಅಂತಿಮದೊಳಂ-ಕಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಆ ಸಮುಚಿತಬಿಂದುಸ್ದಿರ್ತಿಆಯುಚಿತವಾದ ಬಿಂ
ದುವಿನ ಸ್ಥಿತಿ; ಸಮನಿಸುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು; ಬಂದುಮಂತಶಬ್ಬಳ್ಳೆ- ಬಿಂದುವುಳ್ಳ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ಬ
ಹುಳಂ-ಬಹುಳವಾಗಿ; ಬಿಂದುಲೋಪಂ-ಬಿಂದುವಿನ ಲೋಪಂ ಪಾಪ್ತಿಸುವದು.
ಸಾ
47
412 TE. TCH. ತದ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ವೃತ್ತಿ.
ಮೊದಲಕ್ಕರದ ಕಡೆಯೊಳಮೆರಡನೆಯಕ್ಕರದ ಕಡೆಯೊಳಮುಚಿತಮಾಗಿ
ಬಿಂದುವಕ್ಕುಂ; ಬಿಂದುಯುಕ್ತಶಬ್ದಂಗಳ್ಳಿ ಬಹುಳದಿಂ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಆದ್ಭಕ್ಷರದ ಬಿಂದುಖಿಂಗೆ-ಮೇಠಿ (ಮೇದಿ)-ಮೆಂಟಿ; ತಾತಂ-ತುದೆ; ಕೂಪ್ಯಾಂ
ಡಂ-ಕುಂಬಳಂ; ಮರ್ಕ ಟಂ-ಮಂಕಡು, ಮಕ್ಕಡಮೆಂದುಂಮುಂಟು.
ದ್ವಿಶೀಯಾಕ್ಷರದ ಬಿಂದುವಿಂಗೆ -ಕ್ರಮುಕಂ-ಕವುಂಗು; ದಾಡಿಮಂ-ದಾಳಿಂಬಂ.
ಬಿದುಲೋಪಕ್ಕೆ ವಾಂತ್ಯಂ-ವಾಸಂ; ಮುಂಜಂ-ಮೊದೆ (5. ನ. 282); ಸಂ
ಸ್ವತಂ-ಸಕ್ಕದಂ; ಲಾಂಛನಂ-ಲಚ್ಚ ೧೪೦.
ಬಹುಳಮಾಗಿ ಲೋಪಮಿಲ್ಲ-ಮುಂಥನಿ-ಮಂರ್ತಳಿ (೩ ನ. 278), ಸಂಘಾ
ತಂ-ಸಂಗಡಂ; ಅಂಕುಶಂ-ಅಂಕುಸಂ.
ಢೂತ್ರ)ಂ.
In the Second ಪದದೆರಡನೆಯಕ್ಕರದ
syllable ಅ (in con- 3 ದೊಳೆ ೦ ಹ್ರಸ್ತ ದೆತ್ರ ಮಾತ್ಹ 3, ್ಯೂತ |
traction, §. 275) ಹ
3 ಆ 9
becomes ಐಎ; also © ಕ್ಯುದಯಿಕುಮತ್ಹಸ್ಸಿತಿ ಬಹು
. ಊ ಜ್ರ 0
ಲ ಛದೆ ದೀರ್ಪಂ ಪ್ರಸ್ತಮಾ ತೆಶೀಯಾಕರಕಂ ॥ 286 |
comes ©; and a ೨೨೦ © 4
long vowel is shortened, The last occurs also in the Third syllable.
ಪದಜೆ ದಂ.
ಲು
ಖಿ pe ಎ 3
ಪದದ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ವರದ ಅತ್ವದೊಳ್ ಖತ್ರೆಂ; ಪ್ರಸ್ತದ ವತ್ವೆಂ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ; ಊತ್ಪಕ್ಕೆ ಉದ
ಯಿಕುಂ ಅತ್ತಸ್ಥಿತಿ; ಬಹುಳದೆ ದೀರ್ಫ್ಥಂ ಪ್ರಸ್ತಂ, ಆ ತೃತೀಯಾಕ್ಷರಕಂ.
ಅನ್ವಯ.
ಇ.
ಪದದ ಎರಡನೆಯಕ್ವರದ ಅತ್ವದೊಳ್ ಖತ್ವೆಂ; ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ತದೆತ್ವಂ; ಊತ್ಪಕ್ಕೆ ಅತ್ಮಸ್ಥಿತಿ ಉ
ತ
ಸ
9,
ದಯಿಕುಂ; ಬಹುಳದೆ, ಆ ತೃತೀಯಾಕ್ಷರಕಂ, ದೀರ್ಫ್ಥಂ ಪ್ರಸ್ತ
ಟೀಕು.
ಪದದ-ಪದಂಗಳ; ಎರಡನೆಯಸ್ಕರದ-ಎರಡನೆಯಕ್ಷರದ; ಅತ್ವದೊಳ್-ಅಕಾರದಲ್ಲಿ; ವಿ
ತ್ರಂ-ವಿಕಾರಂ ಆಗುವದು, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ-ಆಕಾರಸ್ಕೆ; ಹ್ರಸ್ತದೆತ್ವ ಪ್ರಸ್ತದ ಎಕಾರಂ ಬರ್ಪದು; ಊ
ಕೈ-ಊಕಾರಕ್ಕೆ; ಅತೃಸ್ಥಿತಿ-ಅಕಾರದ ಸ್ಪಿತಿ; ಉದಯಿಕುಂ-ಹುಟ್ಟುವದು; ಬಹುಳದೆ-ಬಹುಳ
ತದ್ಭವಂಗಳ್, 7೩೦೫೫೩೩5.
ದಿಂದೆ; ಆ ತೃತೀಯಾಕ್ಷರಕಂ-ಆ ಮೂಲಿನೆಯಕ್ಷರಕ್ಕಂ; ದೀರ್ಥಂ-ದೀರ್ಥಂ; ಹ್ರಸ್ತಣಕ್ರ
ಗುವದು. ಬಹುಳಸಮುಚ್ಚಯಂಗಳಿಂ ದ್ವಿತೀಯಾಕ್ಷರಕ್ಕಂ ಪ್ರಸ್ತಂ ಬರ್ಪುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಪದದೆರಡನೆಯಕ್ಕರದತ್ಹ ಕ್ರೈತ್ತ ಮುಮಾಕಾರಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ತೆ ಸ ಮುಮೂಕಾರಕ್ಕ್ಯತ್ವ ಮು
ಮಕ್ಕುಂ; ಈ ತೀಯಾಕ್ಷ ರದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಆ ತೆ ತೀಯಾಕ್ಷ ರಕ್ಕಮಂತೆ.
ಪ್ರ) ಯೋಗಂ.
ಅತ್ತಕೆ ತ್ಸಂ-ಉಜ್ಜ ಯ ರಜ್ಜ ೧೫.
ಆತ್ಮಕತ್ವ ಛಿ ರಸಾಯನು- ರಸೆಯನಂ 4 ಆ. 13೫೬.
ಸ್ ತ್ರ ೦ ನಿರೂಪಿಸಿದಂ-ನಿರವಿಸಿದಂ.
ದ್ವಿಶೀಯಾಕ್ಟ ರದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ಲಂ.-ಹಿಂಗೂಲಕ೯-ಇಂಗುಲಿಕಂ; ಪ್ರಸಾದನಂ-
ಪಸದನಂ; ಧ್ವಿತೀಯೆ-ಬಿದಿಗೆ; ತತೀಯೆ-ತದಿಗ್ಗೆ; ಅಮಾವಾಸ್ಯ-ಅವಸೆ; ಉದ್ಯಾಪ
ನೆ (ಉದ್ದಾಸನಂ, ಉದ್ಧಾಪನಂ)-ಉಜ್ಜ ವಣೆ; ವಿನಾಯಕಂ-ಬೆನಕಂ.
ತೆ ತೀಯಾಕ್ಷ ರದೀರ್ಫಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ತಂ-ಉತ್ತರೀಯಕಂ-ಉತ್ತರಿಗೆ; ವರ್ಧಮಾನ
ಬದ್ದ ವಣ, ಬದ್ರ ವಣಮೆಂದು ಔಡಲಂ.
ಸೊತ್ರಂ.
ಪೃವಹರಿಸುಗುಮತಕಿ
In the Third 8]1- ಕ ರು
lable 9 becomes”, ಶ್ರೈಬಧಾನಂ ಪ್ರಸ್ನದೊತ್ತಮುತ್ತಂ ಶಬ್ರ |
ಜಾ ಚ 1 ಪ್ರವಿದಿತಮಾದುತ್ತ ತ್ಸ
ಃ ವತ್ತಿ, ನಾಕೆ ವರ್ಣಬೊಳ್ಳೆಲೆಗೊಳ್ಳುಂ || 287 |
ಪದಜ್ಛೇದಂ.
ಲು
ವೃವಹರಿಸುಗುಂ ಅತ್ರಕ್ವೆ ಇತ್ತ ವಿಧಾನಂ, ಪ್ರಸ್ತದ ಒತ್ತಂ, ಉತ್ಸ ೈಂ; ಶಬ್ದಪ್ರವಿದಿತಂ ಆದ ಉ
ತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ ತ್ರವೃತ್ತಿ ಎ ನ ತೆಕಗೊಳ್ಲುಂ,
ಯಥಾ ನ್ಫೇಯಂ.
ಟೀಘು,
ಮೂಲಿನೆಯ ವರ್ಣದೊಳ್-ಮೂಟಿನೆಯಕ್ಷರದಲ್ಲಿ; ಅತ್ವಕ್ಟ-ಅಕಾರಕ್ಕ; ಅತ್ರ ವಿಧಾನಂ
ಇಕಾರದ ವಿಧಾನಂ; ಪ್ರಸ್ತದೊತ್ತ ಉಹ್ರಸ್ನ ದ ಚ ಉತ್ಪೆಂ-ಉಕಾರಂ; ದ್ಯವಪರಿಸುಗುಂ
ದ
4% 70. 708. ತದ್ಭವಂಗಳ್, 72೫೫೩೩6.
ವೃವಹೆರಿಸುವದು; ಶಬ್ದಪ್ರವಿದಿತಂ-ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ; ಆದುತ್ರ ಕೈ॥ಆದ ಉಕಾರಕ್ಕೆ; ಅತ್ವ
ವೃತ್ತಿ-ಅಕಾರದ ವರ್ತನೆ; ನೆಲೆಗೊಳ್ಗು ೦-ನೆಲೆಗೊಂಬುದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಶಬ್ದಂಗಳ ತ್ರ ತೀಯಾಕ್ಷರದತ್ಹ ಕೃತ್ತಮುಂ ಹ್ರಸ್ಟೋತ್ಸಮುಂ ಉತ್ತ ಮುಮಕ್ಕುಂ;
ಉತ್ತ ಶೃತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅತ್ತದ ತ್ರ ಕ್ರೈ ಹಿಂಗೂಲಕಂ-ಇಂಗುಲಿಕಂ.
ಬತ್ತೆ ಕೈ-ಸುರಪಂರೀ-ಸುರಹೆ ನನ್ನೆ.
ಉತ್ತ ಕ್ವ-ಆಲಸ್ಕೃಕಂ-ಅಲಸುಗೆ.
ಉತ್ತದತ್ತ ಕ ಕುಸ್ಮುಂಬುರು-ಕೊತ್ಸುಂಬರಿ.
ಸೂತ್ರ. ಕ
ದೊರೆಕೊಳುಂ ನಾಲನೆಯ
In the Fourth N ಅ
8111811 ಅ160065 ಕೃರದತ್ತಕ್ಕೊತ್ತವುತಿ ಶಬ್ದಂಗಳೊಳ |
Ww. A syllable of the ಕಿ 9೮೦) ಉು
Second; Third and ರ್ದೆರಡನೆಯ ಮೂಣನೆಯ ಸೆಂ
ಹಂ 806 8- ರಿಸುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಣಮಕ್ಕುಮಭಾವಂ | 288 |
fers ೫118107,
ಪಡಜೇದಂ.
ಲಿ
ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಂ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಕ್ಕರದ ಅತ್ತಕ್ಕೆ ಒತ್ತವೃತ್ತಿ; ಶಬ್ದಂಗಳೊಳ್ ಇರ್ದ ಎರಡನೆ
ಯ ಮೂಣಿನೆಯ ಸಂಚರಿಸುವ ನಾಲ್ವನೆಯ ವರ್ಣಂ ಅಕ್ಟುಂ ಅಭಾವಂ.
ಯಥಾನ್ನೆಯಂ.
ಟೀತು.
ನಾಲ್ಕನೆಯಕ್ಕರದ-ನಾಲ್ಯನೆಯಕ್ಷರದ; ಅತ್ಯಕೈಎಆಕಾರಕ್ಕೆ; ಒತ್ತವೃತ್ತಿ-ಒಕಾರದ ವರ್ತನೆ;
ದೊರೆಕೊಳ್ಳು -ದೊರೆಕೊಂಬುದ್ದು; ಶಬ್ದಂಗಳೊಳ್-ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಇರ್ದೆರಡನೆಯ ಮೂಖಿನೆಯ
ಸಂಚರಿಸುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಣಂಇಇರ್ದ ಎರಡನೆಯದಾದ ಮೂಳಖಿನೆಯದಾದ ನಾಲ್ಕನೆಯ
ದಾದ ಅಕ್ಷರಂ; ಅಭಾವಂ-ಲೋಪಂ; ಅಕ್ರುಂ-ಆಗುವದು.
ನಾಲ್ಲನೆಯಕ್ಕರದತ್ತ ಕ್ಫೊತ್ತ ವಕ್ಕುಂ; ಶಬ್ದ ೦ಗಳೊಳಿರ್ದೆರಡನೆಯ ಮೂಣನೆಯ
ನಾಲ್ಕನೆಯಕ್ಕರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ.
ವೃತ್ತಿ .
ತದ್ಸವಂಗಳ್, 1೩೦೫೫೩೪5.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಕಾರದೊತ್ತ ಕೈ-ಆಟರೂಪಕಂ-ಆಡಸೊಗೆ.
ದ್ವಿತೀಯಾಕ್ಟ ರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ- ವೃವಹಾರಂ-ಬೇಹಾರು.
ತ ಶ್ರಶೀಯಾಕ್ಷ! ರ ಲೋಪಂ--ಪಲ್ಯಯನಂ-ಹಲ್ಲಣಂ; ಅಮಾವಾಸ್ಯ-ಅವಸಿ
(ಅವಸ, 4. 8. 286 ಯನಾಯಕಂ-ಬೆನಕಂ; ಮರುವಕಂ-ಮರುಗಂ (ಮೆರಗು);
ಉಜ ನಿಯನಿ-ಉಬ್ರೆ ೧೫; ಆಟರೂಪಕಂ-ಆಡಸೊಗೆ.
" ಚತುರ್ಥಾಕ್ಷ ರಕ್ಕೆ ಲೋಪಂ-ಉತ್ಸ್ತರೀಯಕಂ-ಉತ್ತರಿಗೆ.
6. Compounds of Tadbhavas with Tadbhavas,
(of Tadbhavas with pure Canarese words, ef. S. 299) and of Tadbhavas
with unaltered Sanskrt themes (3್ಗಮಂ ಗ. 8. 60),
ಸಂಸ್ಕೃತಪ ಪದಕ್ಕಾದಪ ಪಭ್ರಂಶದಚ್ಛ ಗಂನಡದ ಸಮಾಸಮಂ ಪೇ. ೦--
ಲ
ಸೂತ್ರ).
In forming VERE ಪದನೆರಡುಂ ತದ್ಭವದೊಳ್
0೩. (ಸಮಾಸಂ) ಪ್ರದಿದಿರೆ ಮಾಬ್ಬು ದು ಸಮಾಸಮಂ ಪದಯುಗದೊಳ್ |
both words may
be Tadbhavas. In ಪದಮೊಂದೇಗೆಯ್ದಂ ವಿಧಿ
some cases it is also
alowed to fo ಗೂದವದೆ ನಿಲೆಯುಂ ಸಮಾಸಮುಂಟರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ ||289 |
compounds wherein either the first or second word is an unaltered Sanskyt theme (cf, 56, 80; 174;
297; 298; 299)...
ಇದತ
ಹಲ
ಪದಂ ಎರಡುಂ ತೆದ್ದವದೊಳ್ ಪುದಿದು ಇರೆ, ಮಾಲ್ಬಿದು ಸಮಾಸಮಂ; ಪದಯುಗ
ದೊಳ್ ಪದಂ ಒಂದು, ಏ "ಗಯ್ದುಂ, ವಿಧಿಗೆ ಒದವದೆ ನಿಲೆಯುಂ ಸಮಾಸಂ ಉಂಟು ಅರೆ ಎಡೆ
ಯೊಳ್.
ಅನ್ಚುಯಂ.
ಪದಂ ಎರಡುಂ ತದ್ಭ ವದೊಳ್ ಪುದಿದು ಇರೆ, ಸಮಾಸಮಂ ಮಾಯ್ಬಿದು; ಪದಯುಗ
ದೊಳ್ ಒಂದು ಪದಂ, ಏ ಟು ನಂ) ವಿಧಿಗೆ ಒದವದೆ ನಿಲೆಯುಂ ಅರೆಯೆಡೆಯೊಳ್ ಸಮಾಸಂ
ಉಂಟು.
ಟೀಕು.
ಪದನೆರಡುಂ-ಎರಡು ಪದಂಗಳುಂ; ತದ್ಭ ವಡೊಳ್- ತದ್ಧ ವದಲ್ಲಿ; ಪ್ರದಿದಿರಪೊರ್ದುಗೆಯಾ
ಗಿರ; ಸಮಾಸಮಂ-ಣಸಮಾಸವಂ; ಮಾಲಿ" ಮ ಇ. ಜು ಗೂಟ ಜಾರ
918 7ಆ. TCH. ತದ್ಭವಂಗಳ್, ೫೩೦೫೩೩೩.
ಲಿಲ್ಲಿ; ಪದಮೊಂದು-ಒಂದು ಪದಂ; ಏ ಗೆಯ್ದು ಏನ ಮಾಡಿಯುಂ; ವಿಧಿರ್ಗೆತದ್ಭ ವದ ವಿಧಿಗೆ;
ಒದವದೆ-ಪ್ರಾಪ್ತಿಸದೆ; ನಿಲರೆಯುಂ-ನಿಂದೊಡೆಯುಂ; ಅರೆಯೆಡೆಯೊರಳ್ಕಿಉೌದಡೆಡೆಯಲ್ಲಿ; ಸಮಾ
ಸಂ-ಸಮಾಸಂ;, ಉಂಟು-ಪೂರ್ವಕವಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟು.
ವೃತ್ತಿ.
ಖರಡು ಪದಂಗಳಪಭ್ರಂಶದೊಳ್ ನಿಲೆ ಸಮಾಸಮಂ ಮಾಬ್ಬುದು; ಎರಡು
ಪದಂಗಳೊಳೂಂದು ಪದನಪಭ್ರಂಶಲಕ್ಷ ಣಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ನಿಜದಿನಿರೆಯು ನಿರ್ದೋ
ಪಮಾಗಿ ಕಿಜ್ದೆಡೆಯೊಳ್ ಸಮಾಸಮುಂಟು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
1) ಖರಡು ಪದಂಗಳಪಭ್ರಶಕ್ಕೆ. ಸರ್ವಲಕ್ಷ £೦-ಸಬ್ಬಲಕ್ಕ£ಂ; ಸರ್ವಸಂನಾ
ಹಂ-ಸಬ್ಬಸಂರ್ನಇ0; ಸಮೋಘಸಂನಾಹಂ-ಸವಗಸಂರ್ನಂ; ಕರ್ಕ ಶಯಔವನಂ-ಕಕ್ಕಸ
ಜವ್ಹನಂ; ಅಂಕುಶಚಾರಣಂ-ಅಂಕಸಸಾರಣಕ; ದಶಶಿರಂ-ದಸಸಿರಂ; ವರ್ಣಶರಂ-
ಬಣ್ಣ ಸರಂ; ಧಖಬಿಪಂ-ದಿಟ್ಟಿಬಿಸಂ (-ಖಿಸುಂ); ಶಿಲ್ಪಿಕವಿದ್ದೆ-ಚಿಪ್ಪಿ ಗಬಿಜ್ರೆ ; ರಕ್ಷಾಶ್ರಂ
ಖಲಂ-ರಕ್ಕಸಂಕಲೆ; ಯಮಪುರಂ-ಜವಹುರಂ; ಪ್ಯ್ಯುಗ್ರಹಣಂ-ಚಟ್ಟಗರ£ಣಂ; ಸ್ತಾನ
ದೀಪಿಕೆ-ತಾಣದೀವಿಗೆ; ಸ್ಟಾ ನಚ್ರಪುಂ-ತಾಣಬಟ್ಟಂ; ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿ-ಕೂಬೃಮ್ಮಿ ಲ್ಕ
ಆ) ಲ್ವ
ಮಿಂಡಂ-ಸಿರಿಕಂಡಂ; ವೀರಶ್ರಿ-ಬಿರಸಿರಿ; ಅವನಜೇಮನಂ-ಅವಣಜರ್ವಂಂ; ಅಚ್ಚ ಸ್ಪ ಟ್ರಿ
ಕಂ-ಅಚ್ಚವಳಿಕು; ಸಂಭಾರಕಬಳಂ-ಸಂಬರಗವಳಂ; ಖರಶಾಣಂ-ಕರಸಾಣ; ಪ್ರತಿ
ಚ್ರಂದಂ-ಪಡಿಚಂದೂ; ಆಂದೋಳಲಛತ್ರಿಕ-ಅಂದಳಸತ್ರಿಗೆ.
2) ಮೊದಲ ಪದನಪಭುಂಶಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ, ಪರಪದಂ ತದ್ಭವಮಾದ ಸಮಾಸ
ಕೈ -ಮಂಗಳಪ್ರಸಾದನಂ-ಮಂಗಳವಸದನಂ; ಯಜಯಶೇಖಿಧಿಜಯಸೇಸಿ; ಪರಮ
ಶ್ರಿನಪರಮಸಿರಿ; ಜಗವರ್ಶಿ-ಜಗವತ್ತಿ; ಪಂಚಶರಂ-ಪಂಚಸರಂ; ಪಾದರಕ್ಷೆ. ಇಹಾದರ
ಫೆ; ಪರಬ್ರಹ್ಮಂ-ಪರಬೊಂಮಂ; ಕರಣಶಾಲೆ-ಕರಣಸಾಲೆ; ಪಟ್ಟಶಾಲೆ-ಪಟ್ಟಸಾಲೆ;
ದಾನಶಾಲೆ-ದಾನಸಾಲೆ; ಉತ್ತರದೇಶಂ-ಉತ್ತರದೇಸಂ; ಬಾಹುವಳಯಂ-ಬಾಹು
ಬಳೆ; ಪಾದ. ಂಖಲೆ-ಪಾದಸಂಕಲೆ.
8) ಪೂರ್ವಪದಂ ತದ್ದವಮಾದುದರ್ಕೆ —ತ್ರಿಪುರಾಂತಕಂ-ತಿಪುರಾಂತಕಂ; ತ್ರಿ
ಗುಣಂ-ಶಿಗುಣ; ಶ್ರಿವಳಿ-ತಿವಳಿ; ಧ್ವಿಗುಣಂ-ದುಗುಣಿ; ಚತುರ್ದಂತಂ-ಚೌದಂ
ತಂ; ಪ್ಲರಕರಣಿಂ-ಸರಕರೆಣಂ; ಸ್ವರವಾದಿ-ಸರವಾದಿ; ಪದಗತಿ-ಪಯಗತಿ; ಯಮ
ದಂಡಂ-ಜವದಂಡಂ; ಸಂಧಿವಾತಂ-ಸಂದುವಾತಂ; ಶನಿವಾರಂ-ರ್ಸಳವಾರಂ; ಗ್ರಾ
ಮರಸಂ-ಗಾವರಸಂ; ಪಶುಪತಿ-ಪಸುಪತಿ; ದಿಶಾಬಲಿ-ದೆಸೆಬಲಿ; ಶೂಲಪಾಣ್
ಸೂಳಪಾಣ*.
“HU ©)
ಅಟ ಈ
hr 1 Cos
a
ಅಟ
A ಗಿ ಆತೆ
ಅ)
EA
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS. | 377
4) ಬರಡು ಪದಮುಂ ತದ ಸ್ಭವನೆಯ್ದುವಲ್ಲಿ ಇಯೊೂಂದು ಪದಮನುಟ್ಸಿ ತಪ
ದುದರ್ಕೆ ಹಂಸರಾಜನ ಪ್ರಯೋಗ. | ತರವೇ 9 ಕ್ಯಭಂಡಾರದ ಪುಟಿಕೆಗ
ಘಂ || ಲ್ಲಿ ಮಾಣಿ" ಕ್ಯಶಬ್ಬ: ಮನುಟ್ದು ಮಾಣ್ಕಭಂಡಾರಮೆನೆ ಶುದ್ರಂ.”
ಸೂತ್ರಂ.
In the beginning ಖಕದ್ದಿಶ್ರಿಚತುಃಶ
of compounds ಏಕ, ಬಾ ತ ತಿಗಕ್ಕ ದುತಿ ಚೌಗಳಾದೇಶಂಗಳ್ |
ದ್ದ, ಶ್ರಿ, ಚತುಃ ॥ಿಂ- 3 ಬ ಸ
60೫ ಎಕ್ಕೆ ರು (ರೂ), ಗ್ವೀತ್ಮ ತಸಮಾಸಪೂರ್ವದೊ
ಶ್ರಿ ಚ್ ೩04 ದಿಕ್, ಛಾಕರಿಪರ್ ಪ್ರತ ಯಾಂತಯದೊಳಮಿಾ ವಿದಿಯಂ (| 290 ||
ಶ್ರಿಕ, ಜತುಪ್ಯ be- ಬ್ರ
00186 ದುಗ, ಶಿಸ್ತು ಚೌಕ.
ನ ಚೇದಂ,
ಏಕ-ದ್ರಿ ತ್ರಿ-ಜತುಃಶಬ್ದಾ ಕೃತಿಗೆ ವಕ್ತ್ ದು 3 ಚೌಗಳ್ ಆದೇಶಂಗಳ್ ಸ್ತ್ರೀಕೃತಸಮಾಸವೂರ್ವ
ದೊಳ್; ಜಾ ಮ ಈ ವಿಧಿಯಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ೇಶೃತಸ ಮಾಸಪೂರ್ವದೊಳ್ ಏಕದ್ದಿತ್ರಿಚತುಃಶಬ್ದಾಕ್ಳತಿಗೆ ಎಸ್ಟ ದು ತಿಚೌಗಳ್ ಆದೇಶಂ
ಗಳ್; ಪ್ರ ತ್ಯ್ಯಯಾಂತದೊಳಂ ಈ ವಿಧಿಯಂ ಆಕರಿಪರ್.
ಟೀಘು.
ಸ್ವೀಕೃತಸಮಾಸಪೂರ್ವದೊಳ್-ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಾಸಪದಂಗಳ ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಏಕದ್ವಿ
ತ್ರಿಚತುಃಶಬ್ದಾಕೃತಿಗೆಎಕ ಎಂಬ ದ್ರಿ ಎಂಬ ತ್ರಿ ಎಂಬ ಚತುಃ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ ಆಕಾರಕ್ಕೆ; ವಕ್ರ
ದುತಿ ಚೌಗಳ್ ಎಕ್ಸ ಎಂಬ ದು ಎಂಬ ತಿ ಎಂಬ ಚೌ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಆದೇಶಂಗಳ್-ಆದೇ
ಶಂಗಳೆಪ್ಪುವು; ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತದೊಳಂ-ದ್ವಿಕೆಂ ತ್ರಿಕಂ ಚತುಷ್ಣಂ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಸಯಾಂತಶಬ್ಬ ಗಳಲ್ಲಿ
ರ
ಯುಂ; ಈ ವಿಧಿಯಂ-ಈ ಪೇಳ್ದ ವಿಧಿಯಂ; ಆಕರಿಪರ್-ಪೇಳ್ರರ್.
ಮತಿ
ವಿತ
ಸಮಾಸದಾದಿಯೊಳಿರ್ದ ಏಕಣ್ಣಿ ತ್ರಿಚತುಃಶಬ್ದ ೦ಗಳ್ಳ್ ಎಕ್ಸ್ ದುತಿಚ್ ಬಂಬಿ
ವಾದೇಶಮಪ್ಪುವು; ಧ್ವಿತ್ರಿಚತುಃಶಬ್ದಂಗಳ್ ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತಮಾದೊಡಮ್ ಈ ಲಕ್ಷ
ಮೆ.
ಪ ಸ್ರಯೋಗಂ.
ಉಕ್ಕೃಕ್ವೆ ಮಕಶರಂ-ಬುಕ ಸರ; ಖಕಪತ್ರ ತ್ರಂ-ಖಕ್ಫ ಪತ್ತಿ; ಏಕನ್ನ ಅಂಬಿಕೆ, ತಳಂ.
1) ಭಂಡಾರಂ ೦ ಬ೦ಡಾರ೦ is a corruption of ಭಾ೦ಡಾಗಾರಂ; 8. 8. 295.
378 17ಅ. 7068. ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ದುಗೆ-ಧ್ಲಿಶರಂ-ದುಸರೂ ಧ್ವಿರ್ಗು9ಿ-ದುರ್ಗು90; ಧ್ವ ಪಟ್ಟಕ-ದುವಟ್ಟಿಗೆ; ದಿ
ಹಸ್ತಂ-ದುಹತ್ತಂ; ದೂವಟ್ಟಿಗೆ ದೂಹತ್ತಮೆಂದುಮುಂಟು.
ತಿಗೆ-ತ್ರಿಗುಣಿಂ-ಶಿಗ್ಗಣಿಂ; ತ್ರಿಶರಂ-ತಿಸರಂ; ತ್ರಿಶೂಲಂ-ತಿಸುಳೆಂ; ತ್ರಿಪದಿ-ತಿ
ವದಿ; ತ್ರಿವಳಿ-ಶಿಪಳಿ.
ಚ್ೌಗೆ_ಚತುಃಪದಂ [M. A. and others ಚತ್ತಃೇಪಥಂ]-ಚೌಪದಂ; ಚತುಃ
ಪಟ್ರಂ-ಚೌವಟ್ಟಂ, ಖಿಕಲ್ಪಬಿಂ ಚೌವಟಮೆಂದುಮುಂಟು; ಚತುರ್ಗ್ರಾಮಂ-ಚೌಗಾ
ವೆ; ಚತು:ಖಂಡಂ-ಚೌಕಂಡಂ; ಚತುರ್ವೇದಿ-ಚೌವೇದಿ; ಚತುರ್ದಂತಂ-ಚ್ೌಜಂತೆಂ.
ಪ್ರತ್ಯಯಾಂತಕ್ಕೆ--ಲ್ಹ ಕಂ-ದುಗಂ; ತ್ರಿಕಂ-ತಿಗಂ; ಚತುಪ್ಶ್ಕಂ-ಚೌಕಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಸಮಸಂದ ಸಹಮಹಚ
When, in com-
ಲ
0814, ಸಹಃ ಮ ಬ್ರಮೆ ಸಾಮಾದೇಶದಿಂ ಸಮಾಸಾದಿಯೊಳಂ |
ಹಠಿ d 07-
ಉಪ ರ ತಮರ್ದಿರುಯ ಪರಪದಪೂ
ಗಜ ಜ್ಯ ರ್ವಮದು ವ್ಯಂಜನದೊಳೊಂದೆ ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ ॥ 291 ||
ಪದಚ್ಛ್ರೇದಂ.
ಸಮಸಂದ ಸಹಮಹಚ್ಛಬ್ಬಮೆ ಸಾಮಾದೇಶದಿಂ ಸಮಾಸಾದಿಯೊಳ್ ಅಂತು ಅಮರ್ದು
ಇರ್ಕುಂ, ಪರಪದಪೂರ್ವಂ ಅದುಂ ಮ್ಯಂಜನದೊಳ್ ಒಂದೆ, ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ.
ಅನ್ನಯಂ.
ಪರಪದಪೂರ್ವಂ ಅದುಂ ವೈಂಜನದೊಳ್ ಒಂದೆ, ಸಮಾಸಾದಿಯೊಳ್ ಸಮಸಂದ ಸಹಮ
ಹಚ್ಚಬ್ಬಮೆ ಸಾಮಾದೇಶದಿಂ ಅಂತು ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ ಅಮರ್ದು ಇರ್ಕುಂ.
| ಟೀೀಹು,
ಪರಪದಪೂರ್ವಂ-ಮುಂದಣ ಪದದ ಮೊದಲ್; ಅದುಂ-ಅದುಂ; ವ್ಯಂಜನಬೊಳ್-ವ್ಯೃಂಜ
ನಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ; ಒಂದೆ-ಕೂಡೆ; ಸಮಾಸಾದಿಯೊಳ್-ಸಮಾಸದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ; ಸಮಸಂದ ಸಹಮ
ಹೆಚ್ಚಬ್ಬಮೆ-ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಂದ ಸಹ ಎಂಬ ಮಹತ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳೆ; ಸಾಮಾದೇಶದಿಂಇ
ಸಾ ಎಂಬ ಮಾ ಎಂಬಾದೇಶದಿಂ; ಅಂತುಾಹಾಂಗೆ; ಬಹುಳತೆಯಿಂದಂ-ಬಹುಳತ್ತದಿಂದೆ; ಅಮ
ರ್ದಿರ್ಕುಂ”-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿರ್ಪು ದು.
ವೃತ್ತಿ. |
ವೃಂಜನಂ ಪರಮಾಗೆ ಸಹಮಹಚ್ಛ ಬ್ದಂಗಳ್ಳೆ ಸಾ ಮಾ ಖಂಬಾದೇಶಂ ಬಹು
ಳದಿನಕ್ಕುಂ.
1) ಶಿಭಲತ್ಸ್ನಿಂ.
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸಾಗೆಸಹದೇವಂ-ಸಾದೇವಂ; ಸಹವಾಸಿ-ಸಾವಾಸಿ.
ಮಾಗೆಮಹಾದೇವಂ-ಮಾದೇವಂ; ಮಹಾಕಾಳ-ಮಾಕಾಳಿ; ಮಹಾಜನಂ-
ಮಾಜನಂ; ಮಹಾದಾನಿ-ಮಾದಾನಿ; ಮಹಾಸಾವಂತಂ-ಮಾಸಾವಂತಂ; ಮಹಾ
ಪಾತಕಂ-ಮಾಪಾತಕಂ; ಮಹಾಪಥಂ-ಮಾಪತು; ಮಹಾಪರುಪು-ಮಾಪುರು
ಪಂ; ಮಹಾಲಕ್ಷಿ ಜಾನ
ಕೆಲವೆಡೆಯೆ3ಳಿಲ-ಸಹಜಾತು; ಸಹಧರ್ಮಿ; ಸಹಭೋಜಿ; —ಮಹಾಗಿರಿ; ಮ
ಹಾಗಜಂ; ಮಹಾಸ್ವೆನ್ಯಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಪರದೊಳ್ ಪೆಬಮಂಗಳ್ ನೆಲ
When, in com-
pounds, tho fst ಸಿರೆ ಪತೆಂ ಪೀನಮಾ ಪಕಾರಮದೂತಂ |
letter of the second ಜಿ 9
word is ಪ, ಬ, or ಬೆರಸಿರೆ ಈಅಂ ಹ್ರಸ್ತತೆಯಂ
ಮ, 18089 ೩೫6 ೦! ಪದ್ದ ಶಬ್ದಾಂತರೇಫಗಕ್ಕುಂ ಲೋಪಂ ॥ 292 |
changed into ವ (08.
Bs. 67; 104; 258); in such a case an ©) of ಪ is shortened, and the Repha (Visarga) of ೩ preceding
ಅಂತರಿ (ಅಂತಕ) 61004.
ಪದಜೇದಂ.
೪
ಪರದೊಳ್ ಪ ಬ ಮಂಗಳ್ ನೆಲಸಿ ಇರೆ, ವತ್ತಂ; ಪೀನಂ ಆ ಪಕಾರಂ ಅದು ಊತ್ಪಂ ಬೆ
ಲಪ
ರಸಿ ಇರೆ, ತಾಂ ಶ್ರಸ್ತತೆ; ಅಂತರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಾಂತರೇಫೆಗೆ ಅಕ್ಟ್ರುಂ ಲೋಪಂ.
ಅನ್ಸಯೆಂ.
ಪರದೊಳ್ ಪ ಬ ಮಂಗಳ್ ನೆಲಸಿರೆ, ವತ್ವೆಂ ಅಕ್ಕುಂ; ಸೀನಂ ಆ ಪಕಾರಂ ಅದು ಊತ್ಪಂ
ಬೆರಸಿರೆ, ಹ್ರಸ್ತತೆ ತಾಂ; ಅಂತರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಾಂತರೇಫೆಗೆ ಲೋಪಂ.
ಟೀಕು.
ಪರದೊಳ್-ಪರಪದದಾದಿಯಲ್ಲಿ; ಪ ಬ ಮಂಗಳ್-ಪಕಾರ ಬಕಾರ ಮಕಾರಂಗಳ್; ನೆಲಸಿ
ರೆ-ನೆಲೆಗೊಂಡಿರೆ; ವತ್ತ ೦=ವಕಾರಂ; ಅಕು ್ಲಿಂ-ಅಪ್ಪುದ್ಭು; ಫೀನಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಆ ಪಕಾರಂ=
ಆ ಪತ್ರಂ; ಡಾ ಇಡ ಊತ್ಸಂ-ಊಕಾರಮಂ; ಬೆರಸಿರ-ಕೂಡಿರೆ; ಹ್ರಸ ಸೃತೆ- ಪ್ರಸ್ಪತ್ವಂ ತಾಂಡ
ತಾಂ LE ಅಂತರೆಂಬ ಶಬ್ದಾ ಂತರೇಫೆಗೆ-ಅಂತೆರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಜೂ ಗಃ ಲೋ
ಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ ಆಗುವದು.
ಹತ್ತ.
ವಂ
ಪರಪದದ ಮೊದಲೊಳ್ ಪಕಾರ ಬಕಾರ ಮಕಾರಂಗಳಿರೆ, ವತ್ತ ಮಕ್ಕುಂ; ಆ
48*
880 7೮. 708. ತದ್ಭ ವಂಗಳ್, TADBHAVAS
ಪಕಾರದೂತ್ಹಕ್ಕೆ ಹ್ರಸ್ಹಮಪ್ಪುಕಾರಮಕ್ಕುಂ; ಅಂತರ್ಶಬ್ದದ ಕಡೆಯ ರೇಫೆಗೆ ಲೋಪ
ಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಪಕಾರಕ್ಕೆ ವತ್ತ ೦-ಹುಂಸಪಿಂಡಂ-ಅಂಚೆವಿಂಡು; ಪಂಜರಪ್ಪ-ಹಂಜರವಕ್ಕಿ; ಪಾ
ದಪಾಶಂ-ಪಾದವಾಸಂ; ಪಾದಪಟ ಟಿಂ-ಪಾಯವಟ್ಟಂ; ರತ ಪಟ್ಟಿ ಟ್ರಿಗೆ-ರನ್ನ] ವಟ್ಟಗೆ;
ಶಾ ಕುಕ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಸ್ಥಾ ಪತ ತ್ರನು-ಸಂತೆವರ್ಟ್ಬ ೧೨೦; ಹ
ಸ್ಮಕಂ-ಮಾನಸಖೊತ್ತಗೆ; ಸಂಘಾತಪ್ರೇಕ್ಷ 6-ಸುಗಡವೆಗ್ಗ [೫0 (-ವೆರ್ಕಇಂ); ರಾ
ಡೂ ಚಟ ಬಾ ಚಂದ್ರಪುರಂ-ಚಂದವುರಂ.
ಬಕಾರಕ್ಕೆ ವಕಾರಂ- ಶ್ರಂಖಲಾಬಂಧಂ-ಸಂಕಲೆಮಂದಂ; ದಿಶಾಬಲಿ-ದೆಸೆವಲಿ,
ಶರಬಂಧಂ-ಸರವಂದಂ.
ಮಕಾರಕ್ಕೆ ವತ್ತಂ-ದೇವಮಾನುಪಂ-ದೇವಮಾನಸು; ಯಮಳಮರ್ದಳಂ-
ಜವಳಿವದ್ದ ಛೆ; ರತ್ತಮಣ”-ರನ್ನವಣ?.
ಆ ಪತ್ತದ ಊತ್ಪ ಕುತ್ತ ೦-ವರ್ಣಪೂರಂ-ಬಂಣವುರಂ; ಕರ್ಣಪೂರಂ-ಕನ್ನ
ಪುರಂ.
ರೇಫಲೋಪ ಕ್ವ -ಅಂತಃಪುರಂ-ಅಂತವುರಂ.
ಖೀನಗ್ರಹಣದಿಂದೆ ಕೆಲವಜಕೊಳ್ಳತ್ತಮಿಲ್ಲ--ಕಾಂಡಪಟಂ-ಕಂಡಪಡಂ (-ಪಟಂ);
ಗೂರ್ಜರಪಟ್ಟಿ ಇಗುಜ್ಜ ರಪಟ್ಟಿ; ಶಂಕರಪ್ರಸಾದಿತಂ-ಸಂಕರಪಸಾಯಿತಂ; ಪತಿಬ್ರತೆ-
ಹದಿಬದೆ; ನಿರ್ಬಂಧಿಕು-ನಿಬ್ಬ ೦ದಿಗಂ; ನಿರ್ಬುದ್ರಿ =ನಿಬುದ್ರಿ; ಅಚ ತ್ರಮಳ್ಲಿಗೆ-ಅಚ್ಚ ಮಲ್ಲಿ
ಗ್ಗೆ ವಲ್ಲಿಮಾಟಂ-ಬಳ್ಳಿ ೭೬೦೫೫1 ಅಕ ಕ್ಚರಮಾಲೆ-ಅಕ್ಟ ರಮಾಲೆ”
ಸೂತ್ರ ೦.
As according to ಉದಂಬಿಪ್ರು ದು ತ್ರತೀಯತೆ ಪೂ
8. 65 in combn- ರ್ವದ ಸೂತ್ರವಿಧಾನದಿಂದೆ ಕತಪಕ್ಕೆ ತಗ್ಗು |
ations, thus also
in Tadbhava com- ಳ್ಲುದು ದೀರ್ಫುಂ ಪೂರ್ವಪದಾಂ
ಮ ತ್ಯದೊಳುತ್ತರಪದದ ಮೊದಲೊಳೊದವಿರೆ ಲೋಪ ॥ 298 |
come ಗೈ ದೈ ಬ fur
ther, when the first syllable of the second word suffers elision, the last letter of the first word
is lengthened.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಉದಯಿಪುದು ತೃತೀಯತೆ ಪೂರ್ವದ ಸೂತ್ರವಿಧಾನದಿಂದೆ ಕ-ತ-ಪಕ್ಕೆ; ತಗುಳ್ಳುದು ದೀ
ರ್ಥಂ ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಕ ದೊಳ್ ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲೊಳ್ ಒದವಿ ಇರೆ ಲೋಪಂ.
ತದ್ಗ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಅನ್ಸಯಂ,
ಪೂರ್ವದ ಸೂತ್ರವಿಧಾನದಿಂದೆ ಕತಪಕ್ಕೆ ತೃತೀಯತೆ ಉದಯಿಪುದು; ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದ
ಲೊಳ್ ಲೋಪಂ ಒದವಿರೆ ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯದೊಳ್ ದೀರ್ಫ್ಥಂ ತಗುಳ್ಳುದು.
ಟೀಕು,
ಪೊರ್ಪದ=ಮೊದಲ ಸಂಧಿಪ್ರಕರಣದ; ಸೂತ್ರವಿಧಾನದಿಂದೆ-ಸೂತ್ರದ ವಿಧಿಯಿಂದೆ; ಕತಪ
ಫೆ-ಕಕಾರ ತಕಾರ ಪಕಾರಂಗಳೆ; ತೃತೀಯರ್ತೆಮೂಲಿನೆಯಕ ರದ ಭಾವಂ; ಉದಯಿಪುದು-
ರ ಗು ಲ
ಹುಟ್ಟುವದು; 'ಉತ್ತರಪದದ-=ಮುಂದಣ ಪದದ; ಮೊದಲೊಳ್-ಆದಿಯಲ್ಲಿ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶ
ನಂ; ಒದವಿರೆಬಂದಿರೆ; ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಸೃ ದೊಳ್-ಮೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ; ದೀರ್ಫಂ-ದೀ
ರಂ; ತಗುಳ್ಳುದು-ಎಯ್ತು ವುದು, ಬರ್ಪುದೆಂಬುದರ್ಥಂ.
ವೃತ್ತಿ.
ಪೂರ್ವೋಕ,ಸೂತ್ರದಿಂ ಪರದ ಕತಪಕ್ಕೆ ತೆ ತೀಯತೆಯಕ್ಕುಂ; ಪೂರ್ವಪದಾಂ
ತ್ಯಕ್ಕೆ ದೀರುಮುಮುತ್ತರಪದದಾದಿಗೆ ಲೋಪಮುಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಕಕಾರತ್ರ ಶೀಯತೆಗೆ..ಮಾನುಪ್ಯಕಾವ್ಯಂ-ಮಾನಸಗಬ್ಬಂ; ಕರ್ಪೊರಕರಂಡಕಂ-
ಕಪುರಗರಡಗೆ; ಸಂಭಾರಕಬಳಂ-ಸಂಬರಗವಳಂ; ರತ್ಕಕಂಬಳಂ-ರನ್ನಗಂಬಳಿ; ಕಾ
ಶಾಕರ್ಪ ಟಂ-ಕಾಸಿಗಪ್ಪ ಡಂ (ಗಬ್ಬಡಂ).
ತಕಾರತ್ತ ಶೀಯತೆಗೆ... ಖದಿರತಾಂಬೂಲಂ- ಕ್ರರದಂಬುಲಂ; ಮಾಲಾತೋರ
ಲಂ-ಮಾಲೆದೋರಣಂ; ಕಾಕತುಂಡಿ-ಕಾಗೆದೊಂಡೆ; ಅಚ್ಛತುವರಿ-ಅಚ್ಚ ದೊವರಿ;
ಸಂಘಾತತಾಳಂ-ಸಂಗಡದಾಳಂ.
ಪಕಾರತ್ರತೀಯತೆಯಂ ಪ್ರಯೋಗದೊಳ್ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುದು.
ಪೂರ್ವಪದಾತ್ಯಕ್ಕೆ ದೀರುಮುಂ ಉತ್ತರಪದಾದಿಗೆ ಲೋಪಮುಮಾಗಿ.
ಧರ್ಮಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ದಮ್ಮಾಣ', ಕಾಂಸ್ಕೃತಾಳಕ್ಕೆ ಕಂಸಾಳಮ್ ಎಂದಾಯ್ತು.
ಸೂತ್ರ.
ಪರಪದದಾದಿಗೆ ಲೋಪಂ
ಲ
word suffers elision ಕೈರದಕ್ಕುಂ ಲೋಪಂ ವ್ಯವ
೫10೫8936818 ಸನದ ಸಮಾಸಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ | 294 |
es in the first word;
sometimes the last syllable of the first word is elided.
282 1ಆ. TOR ತದ್ಗ್ಸವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಹೆದೆಜೆ ದಂ.
ಊ
ಪರಪದದ ಆದಿಗೆ ಲೋಪಂ ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಂ, ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇರದೆ ಅ |
ಕ್ಕುಂ ಲೋಪಂ, ವ್ಯವಹರಿಪ ಸಮಾಸಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕೆಲ ಎಡೆಯೊಳ್.
ಅನ್ನುಯಂ,
ವೃವಹರಿಪ ಸಮಾಸಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಪರಪದದ ಆದಿಗೆ ಲೋಪಂ ದೊರೆಕೊ
| ಳಂ, ಕೆಲವಣಿಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇರದೆ ಲೋಪಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಣು,
ವ್ಯವಹರಿಪ ಸಮಾಸಂಗಳಲ್ಲಿ-ವ್ಯುವಹರಿಸುವ ಸಮಾಸಪದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಕೆಲಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್-
ಕೆಲವು ಕೆಲವು ತಾವಿನಲ್ಲಿ; ಪರಪದದ=ಮುಂದಣ ಪದದ; ಆದಿಗೆ-ಮೊದಲ್ಲೆ; ಲೋಪಂಇಅದರ್ಶ
ನಂ; ದೊರೆಕೊಳ್ಳುಬರ್ಪುದು; ತೆಲವಬಿಲ್ಲಿ-ಕೆಲವು ಸಮಾಸಪದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯು
ಕೈ॥ಮೊದಲ ಪದದ ಕಡೆಯಕ್ಷರಕ್ಕೆ; ಇರದೆ-ನಿಲ್ಲದೆ; ಲೋಪಂ-ಅದರ್ಶನಂ; ಅಕ್ತುಂ-ಆಗುವದು.
ವತಿ
Oy
ಸಮಾಸದೊಳುತ್ತರಪದದಾದಿಗೆ ಕೆಲವೆಡೆಯೊಳ್ ಲೋಪವಕ್ಕುಂ; ಪೂರ್ವ |
ಪದಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಲವಜಕೊಳ್ ಲೋಪಮಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಉತ್ತರಪದಾದಿಯ ಲೋಪಕ್ಕೆ-ಚರ್ಮಪಟ್ಟಿಗೆ-ಚಮ್ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಸಮಟಿಗೆಯೆನ
ಲುಮಕ್ಕುಂ.
ಪೂರ್ವಪದಾಂತ್ಯಲೋಪಕ್ಕೆ_ದೇವಕುಲಂ-ದೇಗುಲಂ; ದೇಶಶಾಖೆ-ದೇಸಾಕೆ; :
ಶೂಚಿಯರ್ಯಾಇಂ-ಸೂರ್ಯಾಣ90.
ಸೊತ್ರಂ.
EE ಆವಗಮಾಕಾರಾಗಾ
ಆಸಾರ 0m ಟಂ 5- ರಾವಳಿಕೆಗಳವು ಸಮಾಸದುತ್ತರಪದನಾ |
cond word ofa com-
pound, they often ಗಾವರಿಸಿರ್ಕುಂ ಲೋಪಂ |
become ಆರ; and ಆ
ಎ ಭಾವಿಪೊಡೆರಡನೆಯ ವರ್ಣದೊಳಮಾದಿಯೊಳಂ ॥ 295 |
ಸೆ (or ಅಸೆ),
ಪದಜೇದಂ.
ಲು
ಆವಗಂ ಆಕಾರಾಗಾರಾವಳಿಕೆಗಳ್ ಇವು ಸಮಾಸದ ಉತ್ತರಪದಂ ಆಗೆ, ಆವರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ
ಲೋಪಂ, ಭಾವಿಪೊಡೆ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಣದೊಳಂ ಆದಿಯೊಳಂ.
ತದ್ಭವಂಗಳ್, TADBHAVAS.
ಯಥಾನ್ಮಯಂ.
ಟೀಕು.
ಆವಗಂ-ಆವಾಗಳುಂ; ಆಕಾರಾಗಾರಾವಳಿಕೆಗಳ್-ಇಆಕಾರವೆಂಬ ಆಗಾರವೆಂಬ ಆವಳಿಕೆ
ಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಇವು ಈ ಪದಂಗಳ್; ಸಮಾಸದಾಸಮಾಸಪದದ; ಉತ್ಕರನದಂ-ಮುಂದಣ
ಪದಂ; ಆರ್ಗಿಆಗಿ; ಆವರಿಸಿರ್ಕುಂ-ಆವರಿಸಿಪ್ಪುವು; ಭಾವಿಪೊಡೆ-ಭಾವನಿಸುವೊಡೆ; ಎರಡನೆಯ ವ
ರ್ಣದೊಳಂ-ಎರಡನೆಯಕ್ಷರದಲ್ಲಿಯುಂ; ಆದಿಯೊಳಂ-ಆದಿಯಕ್ಷರದಲ್ಲಿಯುಂ; ಲೋಪಂ-ಅದ
ರ್ಶನಂ ಬರ್ಪ್ರದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಆಕಾರ ಆಗಾರ ಆವಳಿಕಾ ಶಬ್ದ ೦ಗಳ್ ಪರಮಾಗೆ, ತಮ್ಮೆರಡನೆಯಕ್ಕರದಯೊಳಂ
ಆದಿಯಕ್ಕರದೊಳಂ ಲೋಪಂ. ೯
ಪ್ರಯೋಗ,
ಆಕಾರಕ್ಕೆ —ಚಿತ್ರಾಕಾರಂ-ಚಿತ್ತಾರಂ; ರೂಪಾಕಾರಂ-ರೂಪಾರಂ.
ಆಗಾರನ್ನ, -ಕೋಪ್ಪಾ ಗಾರಂ-ಕೊಟ್ಟಾ ರಂ; ಭಾಂಡಾಗಾರಂ-ಭಂಡಾರಂ; ಕ್ಷೇ
ಇಡು ಕರಾರು, ಕೀಲಾರಮ್ ಮ ದೇವಾಗಾರು-ದೇವಾರೂ;
ಧವಳಾಗಾರಂ-ಧವಳಾರಂ; ಗೂಢಾಗಾರಂ-ಗೂಡಾರಂ.
ಆವಳಕಗೆ ದೀಪಾವಳಿಕೆ-ದೀಪಾಳಗೆ, ಆದಿಯಕ್ಕರಂ ಲೋಪಮಾಗಿ ದೀವ
ಅಗೆ ಎಂದಾಯ್ಕು. ಸಿಂಹಾಗಾರಂ ಕಾರಾಗಾರಮೆಂಬ ಶಬ್ರಂಗಳ್ಗೆ ಬಹುಳದಿನೀ
ಲ್ಲ: ಯಿಲ್ಲ.
ಮ ದರದಾರಬಾರಮಕ್ಕುಂ
being the second ಖಲ ದ್ಹಾರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದೊಳ್ ತದ್ಭವಮಾ
word of ೩ com
pound with ಗಿರ ನಿರಿಯವೂಂಕಪಾಣಾ್ಯ
ಸಂಗ ಕರಿಯು, ಮುದ್ರೆ ಕಂಟಿಯಮಚಿತವಿಧಿ ಪಿಕಲ್ಪವಿಧಾನಂ | 296 |
'ವಂಕ, ಪಾಣಿಯ ೩nd
ಕಂಟಿಯ, 8006878 ೩8 ದರ೦, ದಾರ೦, ೦ ಬಾರಂ.
ಪದಚ್ಚೆ ದಂ.
ಪಿ
ದರ-ದಾರ-ಬಾರಂ ಅಕ್ಯುಂ ಪರದ ಆ ದ್ರಾ ರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದೊಳ್ ತೆದ್ಭ ವಂ ಆಗಿ ಇರೆ ಸಿರಿ
ಯ-ವಂಕ-ಪಾಣಿಯಂ, ಇರೆ ಕಂಟಿಯಂ; ಮ ವಿಕಲ್ಪವಿಧಾನಂ.
ಅನ್ಫೇಯಂ.
ಪೂರ್ವದೊಳ್ ತದ್ಬವಂ ಆಗಿ ಇರೆ ಸಿರಿಯವಂಕಪಾಣಿಯಂ, ಕಂಟಿಯಂ ಇಕೆ-ವಿಕಲ್ಪವಿ
ಧಾನಂ ತವರದ ಆ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ದರದಾರಬಾರಂ ಅಕ್ಕುಂ.
BEET, TCH. ತದ್ಭವತತ್ಸಮಂಗಳ್, TADBHAVAS AND TATSAMAS.
ಹಟೀತು.
ಪೂರ್ವದೊಳ್-ಆದಿಯಲ್ಲಿ; ತದ್ಭವಾ-ತದ್ಭವಂ; ಆಗಿರೆ-ಆಗಿರೆ; ಸಿರಿಯವಂಕಪಾಣಿಯಂ-
ಸಿರಿಯ ಎಂಬ ವಂಕ ಎಂಬ ಪಾಣಿ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಕಂಟಿಯಂ-ಕಂಟಿಯ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ;
ಇರ-ಇಒರಲಾಗಿ; ವಿಕಲ್ಪವಿಧಾನಂ-ವಿಕಲ್ಪದ ವಿಧಾನಂ; ಉಚಿತವಿಧಿ-ಉಚಿತದ ವಿಧಿಯಾಗಿ; ಪ
ರದ-ಮುಂದಣ; ಆ ದ್ರಾರಕ್ಕ್ಯ-ಆ ದ್ವಾರ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ; ದರದಾರಬಾರಂ-ದರ ಎಂಬ ದಾರ
ಎಂಬ ಬಾರ ಎಂಬಾದೇಶಂ; ಅಕ್ಟುಂ-ಆಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಶ್ರೀವಕ್ರಪಾನೀಯಕಂಟಕಮೆಂಬಿವರ್ಕಾದ ಸಿರಿಯ ವಂಕ ಪಾಯ ಕಂಟಿಯಂ
ಗಳ್ ಮೊದಲೊಳಿರೆ, ಪರದ ದ್ಹಾ ರಶಬ್ರ ತ ದರಮೆಂದುಂ ದಾರಮೆಂದು ಬಾರಮೊ
ದುಮಕ್ಕುಂ; ವಜಸೊಳ್ಳ ಕ್ರಮನುಚಿತಮಾಗಜ”ವುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಶ್ರೀದ್ದಾರಂ-ಸಿರಿಯದರಂ, ಸಿರಿಯದಾರೂ, ಸಿರಿಯಬಾರಂ.
ವಕ್ರದ್ದಾರ-ವಂಕದರಂ, ವಕದಾರಂ, ವಕಬಾರಂ.
ಪಾನೀಯದ್ದಾರಂ-ಪಾಣ”ಯಬಾರಂ; ಕಂಟಕದ್ದಾರಂ-ಕಂಟಿಯಬಾರಂ. ಈ
ಬರಡು ಸಮಾಸಪದಕ್ಕಮುಚಿತವಿಧೀಯಿಂ ಖಕಲ್ರಯಿಲ್ಲ.
7. Tatsama words and compounds with them:
ಶಿ ಜಗತ
ಿಲಿಂದಂ ಮೇಲೆ ತತ್ಸಮಕ್ಕೆ ನಿಿಪ್ರಿಂ-
ಸೂತ್ರ)ಂ.
There are sever- ಮಣ” ಮಂಚಂ ಪಟ್ಟಂ ತೋ
al Sanskyt nouns, ರಣಮಟ್ಟಂ ಗೋಣ? ಸಬಳಮಂಕಂ ಲತೆ ಕಂ |
such as ಮಣಿ, ಮಂ
ಚ, eto.) which ae ಕಲಮೆಸೆವ ಕೋಂಟೆ ಬಲಮಂ
used in Canarese in
their own forms ಗಂ ಬಲಂ ಬಂದಿ ಮಾಲೆ ಗಾಳಂ ಗಂಡಂ || 29% (|
(i. 0. as Tatsamas),
and can, therefore,
ಗಲ್ಲಂ ಮಲ್ಲಂ ತಳಮಿಂ
form compounds as
well with 88೫% ತೆಲಂ ತೆತ್ತಮಮುಮಿವಜುದಾಹರಣಕಗಳಂ |
as with pure Cana- ಸ
rese nouns. (cf. 6, ಸೂಲ್ಲಿಸುವೆನೆರಡು ಮೆಯ್ಗಂ
8% 113.5. 180. ಬ್ರಬರ್ಗಭ್ ಮೆಚ್ಚುತಿರೆ ಸಮಾಸೋಕ್ಲಿಗಳಿಂ | 298 ॥
ತದ್ದವತತ್ಸಮಂಗಳ್, TADBHAVAS AND TATSAMAS.
ಪದಚ್ಛ ನೇದಂ.
ಮಣಿ, ಮಂಚಂ, ಪಟ್ಟಿಂ, ತೋರಣಂ, ಅಟ್ಟ 4 ಗೋಣಿ, ಸಬಳಂ, ಅಂಕಂ, ಲತ್ಕೆ ಕಂಕಣಂ,
ಎಸೆವ ಕೋಂಟೆ, ಬಲಂ, ಅಂಗಣಂ, ಬಿಲಂ, ಬಂದಿ; ಮಾಲೆ, ಗಾಳಂ ಗಂಡಂ, ಗಲ್ಲಂ, ಮಲ್ಲಂ,
ತಳಂ ಅಂತು ಎಲ್ಲಂ ತಶ್ಸಮಮುಂ; ಇವಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳಂ ಸೊಲ್ಲಿಸುವೆಂ ಎರಡು ಮಚ್ಚು ೦,
ಬಲ್ಲರ್ಗಳ್ ಮೆಚ್ಚು ತಿಕ್ಕ ಸ ಸಮಾಸೋಕ್ಕಿಗಳಿಂ.
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಮಣಿಯೆಂದು, ಮಂಚವೆಂದು, ಪಟ್ಟವೆಂದು, ತೋರಣವೆಂದು, ಅಟ್ಟವೆಂದು, ಗೋಣಿಯೆಂ
ದು, ಸಬಳವೆಂದು, ಅಂಕನೆಂದು, ತ ಕಂಕಣವೆಂದು, ಎಸೆವ ತ ಬಲ
ವೆಂದು, ಅಂಗಣವೆಂದು, ಬಿಲವೆಂದು, ಬಂದಿಯೆಂದು, ಮಾಲೆಯೆಂದು, ಗಾಳವೆಂದು, ಗಂಡವೆಂ
ದು, ಗಲ್ಲವೆಂದು, ಮಲ್ಲವೆಂದು, ತಳವೆಂದು; ಇಂತು=-ಹೀಗೆ; ವಿಲ್ಲಂ- ಈ ಶಬ್ದಂಗಳೆಲ್ಲಂ; ತತ್ಸಮ
ಮುಂ-ತೆತ್ಸ ಮಂಗಳನಿಸುವವು; ಇವರ ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ; ಉದಾಹರಣೆಗಳೆ-ಉದಾಹರಣಂಗಳಂ;
ಎರಡು ಚು ು ಸಂಸ್ಥ ತೆ ಕರ್ಣಾಟಕವೆಂಬಿರಡು ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಯುಂ; ಬಲ್ಲರ್ಗಳ್-ಬಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂ
ಸರ್; ಮೆಚ್ಚು ತಿರ-ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಿರೆ; ಸಮಾಸೋಕ್ಕಿ ಗಳಿ-ಸಮಾಸವಾತ್ಯಂಗಳಿಂದೆ; 'ಸೂಲಸು
ಗಾ ನೇಳ್ಲಿಂ. ತ
5 ಶಬ್ದಂಗಳ್ ಸ ಸಂಸ್ಕ ತಕ್ಕಂ ಕಂನಡಕ್ಕಂ ಸರಿ; ಇವಜುದಾಹರಣಣಂಗಳಂ ಸಮಾ
ಸೋತಿ.ಯಿಂ ಸ ಸಂಸ್ಕ ತ ಸ ಜೂ ಬಲ್ಲರ್ ಮೆಚ್ಚ, ತೋಲಾ್ದಷೆಂ.
ಪ್ರ)ಯೋಗಂ.
ಮಣಿಗೆ ಮಕುಟಮಣಣಳ; ದಿನಮಣಿ; ಕೆಲವಣ್; ಉಡೆವಣಾ.
ಮಂಚಕ್ಕೆ. .ಕಾಂಚನಮಂಚಂ; ರತ್ತಮಂಚಂ; ಸೆಳೆಮಂಚಂ.
ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ.ಪಟ್ಟವರ್ಧನಂ; ಪಬ್ರಮಹಿಖಿ; ಪಬ್ಬಶರಂ; ಪಟ್ಟವ ಪಬ್ಬಗಾರೆ;
ಪಟ್ಟಗರ್ದುಗೆ.
ತೋರಣ ಕ್ಕೆ--ಕಾಂಸ್ಕೃತೋರಇಂ; ಮಕರತೋರಣಣಂ; ಪಚ್ಚೆ ದೋರಣಂ, ತಳಿ
ರ್ದೋರಲಣಂ.
ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ--ಅಟ್ಟಹಾಸಂ; ಅಬ್ಬವಡಿ; ಅಟ್ಟಗವಲ್.
ರ್ಗೋಣಗೆ--ರ್ಗೋಣಿಕಾಪುತ್ರಂ; ಕಿಯುರ್ಗೋಣ; ಪೇರ್ಗೋಣ*.
ಸಬಳಕ್ಕೆ..ಸಬಳತ್ರಿಣಕೇತ್ರಂ; ಸಬಳಸಹಸ್ರಬಾಹು; ಸಬಳಗದ್ದ್ಯಾಣ0; ಸಬಳ
ದೆರೆ [ -ದೊಣಕೆ, 11. A; ಹ. 0. als0—ೆರೆ; 5. 8. 299—ದೆಅ3]; ಸಬಳವಿಂ
ನಂ”.
೨೮1 17 ಅ. TCH. ತದ್ಭ ವೆತತ್ಸಮೆಂಗೆಳ್, TADBHAVAS AND TATSAMAS.
ಅಂಕಕ್ಕೆ ಮೃ ಗಾಂಕಂ; ವ್ಹಪಾಂಕಂ; ಮಾಜಂಕಂ; ಕಟ್ಟಂಕಂ; ಅಂಕವಜು್; ಅಂಕ
ಪಾತು. |
ಅತೆಗೆನವಲತೆ; ಏಳಲತೆ; ಲತೆವಳ್ಳಿ.
ಕಂಕಣಕ್ಕೆ..ಮಣಕಂರ0; ಹಸ್ಮಕಂಕಣಂ; ಹಿಂಡುಗಂಕ£ಂ; ಗುಬ್ಬಿಗಂಕ£ಂ.
ಕೊಂಟೆಗೆ.-ಧೂಳಿಕೋಂಟೆ; ಹೆಡೆಗೆಗೊಂಟೆ (ಹಿಡೆಗೆ-); ತಟ್ಗೋಂಚೆ
(ತಳಿ); ಹತ್ತುಗೊಂಟೆ.
ಬಲಕ್ಕೆ--ಭೂಬಲಂ; ಭುಜಬಲಂ; ಆಳ್ಲೆಲು; ತೋಳ್ಚಲಂ; ನೆಲವಲಂ; ಪೇರ್ವ
ಲಂ; ಮಾರ್ವಲಂ.
ಆಂಗಣಕ್ಕೆ..ಅಂಗಣವಲಯಾ; ಅಂಗಣವಾವಿ; ಅಂಗಣವೆಟ್ಟು; ಅಂಕಣಶಬ್ರ
ಕೃಂಗಣಮಾದುದಾಗಿ ತತ್ಸಮಮಾಗಲಾರ್ಪದು.
ಬಿಲಕ್ಕೆ--ಬಿಲದ್ದಾ ರಂ; ಬಿಲಸರ್ಗಂ; ಪೆರ್ಬಿಲಂ.
ಬಂದಿಗೆ...ಬಂದಿಗ್ರಹ£90; ಬಲ್ಲಂದಿಕಾಜಂ, ಬಲ್ಲಂದಿಕಾಅನ ಪೋಲ್ ಹಿಂಡೊ
ಡೆದೊಂದೆ [-ಡೊಡೆದುತೆ] ಪೋಯ್ಕು; ಬಂದಿವಿಡಿದಂ ಬಿಂಬಾಧರಮು (-ಧರ
ಸ್ಥಾನಮಂ;-ನಮುಂ inM. B.).
ಮಾಲೆಗೆ -ವನಮಾಲೆ; ಕಂಠಮಾಲೆ; ಪೂಮಾಲೆ; ಪಚ್ಚೆ ಮಾಲೆ.
ಗಳಕ್ಕಿ-ಗಳಗಾಳಂ; ಸೂಣಗಾಳಂ; ಎಡೆಗಾಳಂ.
ಗಂಡಕ್ಕೆ..ಗಂಡಗರ್ವಂ; ಗಂಡಗುಣಂ; ಗಂಡವರಿಜು; ಗಂಡಗಲಿ; ಗಂಡವಸದ
ನಂ; ಗಂಡಪೌೆಂಡಿರ್.
ಗಲ್ಲಕ್ಕೆ--ಗಲ್ಲಸ್ಥಳಂ; ಗಲ್ಲಗಿವಿ; ಗಲ್ಲಗುಗ್ಗರಿ; ತೆಳ್ಗ ಲಂ.
ಮಲ್ಲಕ್ಕೆ..ಮಲ್ಲಮುರಾಂತಕಂ; ಮಲ್ಲವಾತು; ಮಲ್ಲಗಾಳಿಗಂ.
ತಳಕ್ಕೆ -ಕರತಳಂ; ಧರಣ್ತಳಂ, ಕೆಂದಳಂ; ತಟ್ಟತಳಂ; ತಳಹಗ್ಗಂ ಉಂಬಂತೆ.
ಸೂತ್ರಂ.
In forming com- ಸಕ್ಕದಮಂ ಮಜ"ಗೊಳ್ಳದೆ
pounds not only Tad- ಚೊಕ್ಕಳಿಕೆಯಿನಚ ಗಂನಡಂ ಬೇಲರ ಹ |
bhava words (and ತ ಮಿಮಿ )
Tatsama words, 8. ಯ್ಜೊಕ್ಕೆ ನಿಧಿಯೆನಿಪಪಭ್ರಂ
CEM od ಶಕ್ಕಂ ದೇಶೀಯಪದಕಮುಂಟು ಸಮಾಸು | 299 |
bhava Compounds
and Tatsama Compounds may be joined to pure Canarese words,
ತದ್ಸವತತ್ಸಮಂಗಳ್, TADBHAVAS AND TATSAMAS.
ಪದರ ನನದಂ.
ಸಕ್ಕ ದಮಂ ಮರಿಕೆಗೊಳ್ಳದೆ ಚೊಕ್ಕ) ಛಿಫೆಯಿಂ ಅಚ್ಚ ಗಂನಡಂ ಬೇಲ್ಬಿರ ಕಯೆ
ಪ ಅಪಭ್ರಂಶಕ್ಕ, ೦ ಹಜಜ ಟು ಜೂ!
ಯಥಾನ್ನಯಂ.
ಟೀಕು.
ಸಕ್ಕದಮಂ-ಸಂಸ್ಕೃತಮಂ; ಮಯಿೌಗೊಳ್ಳದೆ-ಮಖಬು್ ಪೊಗದೆ; ಜೊಕ್ಕಳಿಕೆಯಿಂ-ಜೊಕ್ಕಟ
ದಿಂದೆ; ಅಚ್ಚ ಗಂನಡಂ-ಅಚ್ಚ ಕಂನಡಂ; ಬೇವ್ಬಿರಾಬಯಸುವರ (ಬೇಡುವವರ); ಕಯ್ತೊಕ್ಳ ನಿಧಿ
ಸ್ಕೈ ಸಾರ್ದ ನಿಧಾನಂ; ಎನಿಪಪಭ್ರಂಶಕ್ಕಂ-ಎನಿಸುವ ಅಫಭ್ರಂಶಶಬ್ದಕ್ಕೆಯುಂ; ಜೆ
ದೇಶೀಯಪದಕ್ಕೆಯುಂ; ಸಮಾಸಂ-ಸಮಾಸಂ; ಉಂಟುಇಉಂಟಾಗಿರ್ಪ್ರದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಸಂಸ್ಕೃತಮಂ ಮಜ್ಗೊಳ್ಳದೆ ನೆಿವಣಣ್ಯಿಂದಚ್ಚ ಗಂನಡಮು ಪೇಲ್ಜರ್ಗೀಯ
ಪಭ್ರಂಶಪದಮುಮ್ ದಜ ಜೂ ತತ್ಸ ಮದ ಸಮಾಸಮುಂ ಕಯ್ದೊಕ್ಕ
ನಿಧಾನಮಿದಜಕೊಡನೆ ಕನ್ನಡದ ದೇಶೀಯಪದಮು ಸಮಾಸಿಸಲಪ್ಪುದು.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಅಪಭ್ರಂಶಕ್ಕಂ ದೇಶೀಯಪದಕ್ಕಂ ಸಮಾಸಂ-ಸೆಬ್ಬೆ ವನೆ; ಸಿಂಗವೆಂಟೆ; ರಾಯ
ಗೋತೆ.
ಅಪಭ್ರಂಶಸಮಾಸಕ್ಕ: ೦ ದೇಶೀಯಪದಕ್ಕ: ೦ ಸಮಾಸಂ--ತಾಣದೀವಿಗೆವೆಳಗು;
ಜವಳವದ್ದಳೆದೊಂಗಲ್; ಜೊನ್ನವಕಿ ಸಗ್ಗ ತ
ತತ್ಸಮಸಮಾಸಕ್ಕಂ ದೇಕೀಯಪಡ ಸಮಾಸಂ-ಸಬಳಗದ್ಯಾಣದೆಲು”; ಕ
ಭ್ರಂಕದರ್ಲಂ; ಪೂಮಾಲೆದುಉುಂಬು.
ಗದ ೦.
ಇದು ಸಮಸ್ಕಶಾಬ್ದಿಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದ ಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಫ್ಪ ಶಬ್ದ ಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ಅಪ
ಭ್ರಂಶಪ್ರಪಂಚಲಕ್ಷಣಮೆಂಬ ಸಪ್ರಮಮಪು ಸಂಧಿ ಸಮಾಪ್ತಂ.
೨ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
ಸ OCT
388 8ಅ. 808. | ಅಮ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫1೮.
ಜನಂ ಅ ಧ್ಯಾಯ ೧. VILL. CHAPTER.
)
ಅವ್ಳ್ಯಯಪ್ರಕರ ೧೦.
ON PARTICLES).
ಸೂತ್ರಂ.
೬ 8 ಅನ್ಯಕ್ರತಿಪದಮೊದವೆಯುವುದು
06, ಅನ್ಯುಯಂ) ವನೆಯೆಂಬೆರಡುಂ ಪದಾಂತ್ಯದೊಳ್ ಬರೆಯುಂ ನೆ |
include all Imita-
tive sounds and ಟ್ರನೆ ತಾವವ್ಯಯಮಖಪ್ಪುವು
many formations by
es ವನೆಯ ನಕಾರಂ ವಿಕಲ್ಪ ದಿಂದೆ ಗಕಾರಂ | 800 ||
ಅನೆ, ಅಗೆ. (460 8. 8. 193).
ಪದಜೇದಂ.
೪
ಅನುಕೃತಿಪದಂ ಒದವೆಯುಂ ಅದು ಅನೆ ಎಂಬ ಎರಡುಂ ಪದಾಂತ್ಯದೊಳ್ ಬರೆಯುಂ ನೆ
ಟ್ಟನೆ ತಾಂ ಅವ್ಯಯಂ ಅಪ್ಪುವು; ಅನೆಯ ನಕಾರಂ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆ ಗಕಾರಂ.
ಟೀಕು,
ಅನುಕ್ಳೃತಿಪದಂ-ಅನುಕರಣಪದಂಗಳ್; ಒದವೆಯುಂ-ಬಂದೊಡೆಯುಂ; ಅದು-ಅದೆಂದು;
ಅನೆ-ಅನೆ ಎಂದು; ಎಂಬೆರಡುಂ-ಎಂಬೆರಡು ರೂಪುಂ; ಪದಾಂತ್ಸ ದೊಳ್-ಪದದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ; ಬ
ರೆಯುಂ-ಬಂಡೊಡಂ; ನೆಬ್ಬನ-ವೃಕ್ತವಾಗಿ; ತಾಂ-ಆ ಶಬ್ದಂಗಳ್ ತಾಂ; ಅವ್ಭೇಯಂ-ಅವ್ವಯಂ
ಗಳ್; ಅಪ್ಪುವು-ಆಗುವವು; ಅನೆಯ=ಅನೆ ಎಂಬ ರೂಪಿನ; ನಕಾರಂ-ನತ್ವಂ ವಿಕಲ್ಪದಿಂದೆೊವಿಕ
ಲ್ಪದಿಂದೆ; ಗಕಾರಂ-ಗತ್ವವಾಗುವದು.
ವೃತ್ತಿ.
ಧಿಗಿಲನೆ, ಭುಗಿಲನೆ, ಭೋರನೆ ಖಂಬನುಕರಣಪದಂಗಳ್ ಬರೆಯುಂ, ಅದು
ಅನೆ ಖಂಬಿವು ಪದಾಂತ್ಸಂಗಳೊಳಿರೆಯುಂ, ಅವ್ಯಯಪದುಗಳಪುವು.
1) Indeclinables, though the true translation, might not be the proper word on account of
ನ. 820 seq.; cf. 8, 8ರ; also Ss. 88; 90. See ಶ್ರಿಯಾವಿಕೇಪಣಿಂ, ನ, 144.
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ೬೦೪೫8೫5 PTC.
NSS NS SS ಅ ಚಚ್ರಪ್ಪ
ಪ್ರಯೋಗ.
ಅದುಗೆ-ನೂಂಕದು; ನೂಳದು (. 8. 804) ತೆತ್ತದು, ತೆತ್ತದೆಂದು ತೀರದೆಂ
ಬರ್ಥಂ!.
ಅನೆಗೆ- -ಕಂಮನೆ; ಇಂಮನೆ; ಗಿಯ್ಯನೆ; ಮೆಲ್ಲನೆ.
ನಕಾರಕ್ಕೆ ಖಿಕಲ್ಪದಿಂ ಗತಾರಂ--ನೆಬ್ಬನೆ-ನೆಬ್ಬಗೆ; ಸುಂಮನೆ-ಸುಂಮಗೆ; ಕಂಮ
ನೆ-ಕಂಮಗೆ; ಬಿಂನನೆ-ಬಿಂನಗೆ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಇಂ £
ಇಲ್ಲ, 7018, 186); ಸೂಲ್ಗೊಳ ತ್ರಿಯಾತ್ಮಶಾವ್ಳಯ
ಕೀಲಾರು (ಕಯ ಮಿಲ್ಲೆಂಬುದು ಕೀಅ'ದೆಂಬುದಾಕೀರ್ಣಾರ್ಥಂ
ದು) 0701೫60611, con-
1386411] ನಿರ್ನಿ5 (ನ ಬಲರ್ಗೆ ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಾ
ರ್ಥ್ಯೋಲ್ಲಸಿತಂ ನಿರ್ನಿರೆಬುದುಂ ನಿರ್ನೆರಮುಂ || 301
ರ್ನಿರೆ), ನಿರ್ನೆರಂ (8.
90), 0೩೬8616081].
ಪಡಜೇದಂ.
ಲಂ
ಸೊಲ್ಲೊಳ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಾವ್ಯಯಂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು; ಕೇಟದು ಎಂಬುದು [ಕಿರಿಯದು
and ಕಿರಿದು inM. 8.] ಆಕೀರ್ಣಾರ್ಥಂ; ಬಲ್ಲರ್ಗೆ ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಾರ್ಥೋಲ್ಬಸಿತಂ ನಿರ್ನಿರ್ ಎಂ
ಬುದುಂ ನಿರ್ನೆರಮುಂ.
ಟೀಕು.
ಇಲ್ಲೆಂಬುದು-ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು; ಸೊಲ್ಲೊರ್ಳ-ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ; ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಾವ್ಯಯಂ-ಕ್ರಿಯಾ
ಸ್ವರೂಪವಾದವ್ಯಯಂ; ಕೀಉೌದೆಂಬುದು-ಕೀಉೌಡೆಂಬುದು; ಆಕೀರ್ಣಾರ್ಥಂ-ತುಯಿಗಿದರ್ಥಂ;
ಬಲ್ಬರ್ಗೆ-ಬಲ್ಲವರ್ಗೆ; ನಿರ್ನಿಕೆಂಬುದುಂ-ನಿರ್ನಿರ್ ಎಂಬುದುಂ; ನಿರ್ನೆರಮುಂ=ನಿರ್ನೆರಂ ಎಂಬು
ದುಂ; ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಾರ್ಥ-ಕಾರಣವಲ್ಲದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಉಲ್ಲಸಿತಂ-ಉನ್ನತವಾಗಿ ಬಪ್ಪುದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ನೆಗಟ್ನುಂ ಮೌನಾರ್ಥಂ ಸುಂ
ಸುಂಮಗ್ಕೆ ಸುಂಮನೆ ಗಿ
(8. 818), ಉಸಿಕನ್ಕೆ ಮಗೆ ಸುಂಮನೆಯುಸಿಕನೆದು ನುಡಿವವ್ಯಯದೊಳ್ |
silently; 7ುರಿಸುಂ ಇ. ನ
ಹ ಸ A ಜೀನ ಪುಗುಗುಂ ಗುಲುಗುಂಮಗೆ ಬಿಂ
ನೆ, 81007617... ನಗೆ ಬಿನನೆಯೆನಲೊಡಂ ತ್ರಿಯಾಶೂನ್ಯಾರ್ಥಂ || 802 |
EE ಯಯ ಬು ಜು] ಎ
1) Adjectives used as Adverbs. See 8. 88 4 ಅವ್ಯೈಯಲಿಂಗಕ್ಕ್',
890 8ಅ. 808. ಅಮ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS PTC.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ನೆಗಲಲ್ಲಿಂ ಮೌನಾರ್ಥಂ ಸುಂಮಗೆ ಸುಂಮನೆ ಉಸಿಕನೆ ಎಂದು ನುಡಿವ ಅವ್ವಯದೊಳ್;
ಪುಗುಗುಂ ಗುಮಿಗುಂಮಗೆ ಬಿಂನಗೆ ಬಿಂನನೆ ಎನಲೊಡಂ ಕ್ರಿಯಾಶೂನ್ಯಾರ್ಥಂ.
ಟೀಕು.
ಸುಂಮಗೆ-ಸುಂಮಗೆಯೆಂದು; ಸುಂಮನೆ-ಸುಂಮನೆಯೆಂದು; ಉಸಿಕನೆ-ಉಸಿಕನೆಯೆಂದು;
ನುಡಿವವ್ಯಯದೊಳ್-ಸೇಲ್ವ ಅವ್ವಯದಲ್ಲಿ; ಮೌನಾರ್ಥಂ=ಮೌನದರ್ಥಂ; ನೆಗಲ್ಲು ಂ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದಿವ
ಡೆವುದು; ಗುಯುಗುಂಮಗರ್ಗೆಗುಯಿಗುಂಮಗೆಯೆಂದು; ಬಿಂನರ್ಗೆಬಿಂನಗೆಯೆಂದು; ನ
ನೆಯೆಂದು; ಎನಲೊಡಂ-ಎನಲೊಡನೆ; ಶ್ರಯಾಶೂನ್ಯಾರ್ಥಂ-ಕ್ರಯೆಯಿಲ್ಲದರ್ಥೆಂ; ಪ್ರಗುಗುಂಡ
ಪ್ರವೇಶವಪ್ಪುದು.
ಸೂತೆ]ಂ
ಆನುಮೆನಿಫ್ಪ ವಯಮಾ
ಆನು೦, 806703, re- ಕ)
fors to place, diree- ಸ್ಪಾ ಎನದಿಶಾಕಾಲಸಂಖ ಗಳೊಳುಸಿರ್ವರ್ ಮ |
tion, time and num-
ber; ಅಣ೦, ಆಣಿಂ, ತ್ರೇನುಮೆನಿಪ ರ್ಥಮನಿರ
ಹ್ ದಾನಿಪರಣಮಾಣ ಮೆಂದು ನುಡಿವವ್ಯಯದೊಳ್ || 303 ||
ನ €ದಂ.
ಆನುಂ ಎನಿಪ್ಸ ಅಮ್ಯಯಮಂ ಸ್ಥಾನದಿಶಾಕಾಲಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಳ್ ಉಸಿರ್ವರ್; ಮತ್ತೆ ಏನುಂ
ಎನಿಪ್ಪ ಅರ್ಥಮಂ ಇರದೆ ಆನಿಪರ್ ಅಣಂ ಆಣಂ ಎಂದು ನುಡಿವ ಅಮ್ಯಯದೊಳ್.
ಟೀಣು.
ಸಾ ್ಸನದಿಶಾಕಾಲಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಳ್-ಸ್ಟ್ಯಾ ನಂಗಳಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ;
ಆನುಂ-ಆನುಂ ಎಂದು; ಎನಿಪು ಗ ವ್ಯಯಮಂ-ಎನಿಸುವವ್ಯಯಮಂ; ಉಸಿರ್ವರ್-ಪೇಳ್ರರ್; ಮ
ತೈ-ಬಳಿಕೆಂ; ಅಣಂ-ಅಣಂ ಎಂದು; ಆಣಂ-ಆಣಂ ಎಂದು; ನುಡಿವವ್ಯಯದೊಳ್= ನೀತ್ರವ್ಯಯ
ದಲ್ಲಿ; ಏನುಂ-ಏನುಂ ಎಂದು; ಎನಿಪ್ಸರ್ಥಮಂ-ಎನಿಸುವರ್ಥಮಂ; ಇರದೆ-ನಿಲ್ಲದೆ; ಆನಿಪರ್-
ಸಂಬಂಧಿಸುವರ್.
ವೃತ್ತಿ ;
ಸ್ಲಾನ ದೆಸೆ ಕಾಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆನುಂ ಎಂಬವ್ಯಯಮಂ ಪೇಬಲಕ್ಕುಂ; ಉನು
ಮೆಬರ್ಥದೊಳ್ ಅಲಂ ೮೫೦ ಎಂಬವ್ಳಯಮಂ ಪೇಲಲಕ್ಕುಂ.
ಪ್ರಯೋಗಂ.
ಸ್ಥಾ ನಕ್ಕೆ..ಎಲ್ಲಿಯಾನುಂ.
1) ಶಿಿಲತ್ಸ್ಂ.
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC.
ದೆಸೆಗೆ_ಬತ್ತಾನುಂ.
ಕಾಲಕ್ಕೆ-ಬಂದಾನುಂ.
ಸಂಖ್ಯಗೆ-ಒಂದಾನುಂ; ಖರಡಾನುಂ; ಪತ್ತಾನುಂ; ನೂಲ್ಾನುಂ.
ಅಣಕ್ಕ--ಕಾರ್ಯರ್ಮಯಿಲ್ಲ.
ಆಣಕ್ಕೆ..ಗುಣಮಾಣಮಿಲ್ಲ ಬನಲೊಡಮೇನುಮಿಲ್ಲೆಂಬರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ).
ನಾಡೆಯೆಡೆಯಾವಗಂ ನೆಹಕೆ
ನಾಡೆ, ಎಡೆ ೧. 8.
50, ಅವಸಂ, ನೆ ನೀಡುಂ ಕರಮಾದಮೆಯೆ ನೂಳದು ಪಿರಿದುಂ |
(ನ. 58), ನೀಡುಂ, ಕ ಡೆ
ರಂ, ಆದಂ, ಎಯ್ದೆ, ನೀಡು ಮಿಗೆ ಕಂನಮೆಲ್ಲಂ
ನೂಳದು, ಪಿರಿದುಂ, ನೀ ಫಿ
೨ 16 ರೂಢಿಯನುಳ್ಳುದುಮಿವವ್ಯಯದೊಳಥಿಕಾರ್ಥಂ | 304 ||
90), ಕೆಂನಂ (8. 8. 88) signify ‘‘much”, “exceedingly”, “more”.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಲು
ನಾಡೆ, ಎಡೆ, ಆವಗಂ, ನೆಲಕೆ, ನೀಡುಂ, ಕರಂ, ಆದಂ, ಎಯ್ದೆ, ನೂಳದು, ಪಿರಿದುಂ, ನೀ
ಡು, ಮಿಗೆ, ಕೆಂನಂ ಎಲ್ಲಂ ರೂಢಿಯಂ ಉಳ್ಳುದು; ಇವು ಅವ್ಯ್ಯಯದೊಳ್ ಅಧಿಕಾರ್ಥಂ.
ಟೀಕು.
ನಾಡೆ-ನಾಡೆ ಎಂದು; ಎಡೆ=ಎಐಡೆ ಎಂದು; ಆವಗಂ-ಆವಗಂ ಎಂದು; ನೆಬ್ಕ=ನೆಲಕಿ ಎಂದು;
ನೀಡುಂಇನೀಡುಂ ಎಂದು; ಕರಂ-ಕರಂ ಎಂದು; ಆದಂ-ಆದಂ ಎಂದು; ಎಯ್ದೆ-ಎಯ್ದೆ ಎಂದು; |
ನೂಳರ್ದುನೂಳದು ಎಂದು; ಪಿರಿದುಂ-ಪಿರಿದುಂ ಎಂದು; ನೀಡು-ನೀಡು ಎಂದು; ಮಿಗೆ-ಮಿಗೆ
ಎಂದು; ಕೆಂನಂ-ೆಂನಂ ಎಂದು; ವಿಲ್ಲಂ-ಈ ಶಬ್ದಂಗಳೆಲ್ಲಂ; ರೂಢಿಯನುಳ್ಳುದು-ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನು
ಛೃದು; ಇವು ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಅವ್ಯಯದೊಳ್-ಅಮ್ಯಯದಲ್ಲಿ; ಅಧಿಕಾರ್ಥಂ-ಅಧಿಕವಾದರ್ಥಂ.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಜೋಂಕನೆ (8, ಬೋಂಂಕನೆ ಚೆಕ್ಕು ನೆ ಭೋರನೆ
88), ಚೆಕ್ಕನೆ, ಛೋರನೆ ಭೊಂಕಲ್ ವಡಿ ಗಿಲ್ವಿಶಿಜ್ರನೆಯುಂ ಮ |
(8. 8. 300), ಭೊ೦
ಕಳ ಸುತೆ 7. ತೆಂ ಕಡುಚಿಚ್ಚರಬೆಚ್ಚರ
ತ್ರಿ ೨
ಭ್ರಧನ ಕತು, ಕ ಮುಂ ಕೂಡಿರೆ ತುಮೊಳೊದವುಗುಂ ಶೀಘ್ರಾರ್ಥಂ ॥ 805 ॥
ಚ್ರರಂ (6. Ss. 88; 90;
S. 150), ಬೆಚ್ಚ ರಂ signify “swiftly”.
ಸಾಧ ದಂ.
ಭೋಂಕನೆ, ಚೆಕ ಕ್ಶನೆ, ಭೋರನೆ, ಜೊಂಕಲ್ (ಭೋಂಕಲ್), ಚಡುಪುಡನೆ, ಗಿ್ಪತಿ್ರನೆ
ಯುಂ, ಮತ್ತಂ ಕಡು, 1 ಬೆಚ್ಚರಮುಂ ಕೂಡಿರೆ, ತಂಮೊಳ್ ಒದವುಗುಂ ಶೀಘ್ರಾರ್ಥಂ.
392 8ಅ. 808. ಅವ್ಯೆಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC.
ಟೀಕು.
ಭೋಂಕನೆ ಎಂದು; ಜೆಕ ನೆ ಎಂದು; ಭೋರನೆ ಎಂದು; ಭೊಂಕಲ್ (ಭೋಂಕಲ್) ಎಂದು;
ಚಡುಪುಡನೆ ಎಂದು; ಗಿದ್ದ ತನೆ ಎಂದು; ಮತ್ತಂ-ಆ ಮೇಲೆ; ಕಡುಚೆಚ್ಚರಬೆಚ್ಚರಮುಂ (ಕಡು,
ಚೆಚ್ಚ ರಂ, ಬೆಚ ಸ ರಂ) ಎಂದು; ಕೂಡಿರೆ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗಿಕೆ; ತೆಂಮೊಳ್-ತಂಮಲ್ಲ; ಶೀಘ್ರಾ
ಜಟ (₹1 ಒದವುಗುಂ-ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಬಓಸುವದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ಉಗೂ ವಲಂ ಪೆಜಂ ದಲ್
ವಿಸ್, ವೆಲ೦(. 8.
99), ನಲಂ, ದೆ ( ತಾಗುಗುಮತಿನಿಶ್ಲಯಾರ್ಥಮಂ ತಾನಿತರಾ |
5. 88) signify “most
certainly”; ಮತ್ತಿ ವು! ರ್ಥಾಗತಮದು ಮತ್ತಿ ನನುಡಿ
(s. 8. 90) means ಯೇಗೆಯ್ದುಂ ಬೆ ಬೇಲಸೆಬೇಲಕೆಯೆನೆ 2 ಪ್ರಥಗರ್ಥಂ | 306 |
further’; ಬೇಕ
ಬೇ625 “separately”.
ಪದಜೆ (ದಂ.
ಏಗಂ ವಲಂ ವೆಂ ದಲ್ ತಾಗುಗುಂ ಅತಿನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥಮಂ; ತಾಂ ಇತರಾರ್ಥಾಗತಂ
ಅದು ಮತ್ತಿನನುಡಿ; ಏಗೆಯ್ದುಂ ಬೇರೆಬೇರೆ ಎನೆ ಪ್ಯಥಗರ್ಥಂ.
ಟೀಈು.
ಏಗೆಂ-ಏಿಗೆಂ ಎಂದು; ವಲಂ-ವಲಂ ಎಂದು; ಮೆಹುಂ-ಜೆಬಿಂ ಎಂದು; ದಲ್-ದಲ್ ಎಂದು;
ಅತಿನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥಮಂ-ಅತ್ಯಂತನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥವಂ; ತಾಗುಗುಂ-ಎಯ್ದುವುವು; ಮತ್ತಿನನುರ್ಡಿಮ
ತಿನ ಎಂಬ ನುಡಿ; ಅದು ತಾಂ-ಅದು ತಾಂ; ಅತರಾರ್ಥಾಗತಂ-ಅನ್ಯಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬರ್ಪುದು; ಏ
ಗೆಯ್ದುಂಏನಂ ಮಾಡೆಯುಂ; ಬೇರಕಿಬೇಲಕೆಯೆಕೆೊಬೇಕಬೇರಿಕೆ ಎಂದೊಡಂ; ಪೃಥಗರ್ಥಂ-
ಇಂಗಡಿಂಗಡವೆಂಬರ್ಥಂ.
ಶೆ ತಿಟ್ಟನೆ, ಅನು ತಿಜ್ರಿನೆ ತಿಟ್ಟನೆ ಬ
ಬಟ್ಟನೆ moan “whir- ಟನೆಯೆಂಬಿವರಸೊಳ್ ಭ್ರಮಾರ್ಥಮೊಯ್ಯನೆಯೆನೆ ನೆ|
lingly”; ಒಯ್ದ )ನೆ,
ನೆಟ್ಟನೆ (6. ಇ 90), ಬನೆಯೆನ ನೆಬ್ರಗೆಯೆನೆ ಬಂ
ನೆಟೆ “very dis- ದು ನಿಲ್ಯುಮಿವಜಕೊಳ್ ಪರಿಸ್ಫುಟಾರ್ಥವಿಧಾನಂ || ೨07 |
tinctly”, “nicely”,
ಪದಚೇದಂ.
೪
ಅನು ತಿಬಿನೆ ತಿಟ್ಟಿನೆ ಬಟ್ಟಿನೆ ಎಂಬ ಇವಲಿಕೊಳ್ ಭ್ರಮಾರ್ಥಂ; ಒಯ್ಯನೆ ಎನ್ಶೆ ನೆಟ್ಟನೆ ಎನೆ
ನೆಟ್ಟಗೆ ಏನೆ, ಬಂದು ನಿಲ್ತುಂ ಇವಜುಕೊಳ್ ಪರಿಸ್ಬುಟಾರ್ಥವಿಧಾನಂ.
>
1) The Sholiast also in the other manuscripts seems to make a compound of them.
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC. 8393
ಟೀಕು.
ಅನು ತಬ್ರರ್ನೆಅನು (ಬಳಿಕ) ತಿಟ್ರಿನೆಯೆಂದು; ತಿಟ್ಛನೆತಿಟ್ಟನೆಯೆಂದು; ಬಟ್ಟನೆ-ಬಟ್ಟನೆಯೆಂ
ದು; ಎಂಬಿವಖಿಕೊಳ್=ವಿಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಭ್ರಮಾರ್ಥಂ-ಭ್ರ ಮಣಾರ್ಥಂ; ಒಯ್ದನೆಯೆನೆ-
ಒಯ್ಯನೆಯೆಂದೊಡೆ; ನೆಟ್ಟಿ ನೆಯೆನೆನೆಟ್ಟನೆಯೆಂದೊಡೆ; ನೆಟ್ಟಿಗೆಯೆನೆನೆಟ್ಟಗೆಯೆಂದೊಡೆ; ಇವ
ಉಕೊಳ್- ಈ ಶಬ್ದಂಗಳಲ್ಲಿ; ಪರಿಸ್ಫುಟಾರ್ಥವಿಧಾನಂ-ವ್ಯಕ್ತವಾದರ್ಥವಿಧಾನಂ; ಬಂದು ನಿಲ
ಬಂದು ನಿಲ್ಕುದು.
ಸ
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಅಹಹಂ ಇ ಇ. ನದನೆಯೊಳಹಹಮೆಂಬುದು
in pain ಅಕ್ಕಟಾ in ಖೇದದೊಳಚ್ಚ ರಿಯೊಳಕ್ಕಟಾ ಉಂಬುದು ತತ್. |
grief and surprise;
ಅಯ್ಯೋ in a pity- ಖೇದವಿಡಬನಕರುಣಾ
ing tone which ; pe 9
ನಾದದಬೊಳಯ್ಯೋ ಖವಿಪ್ಪುದವತರಿಸಿರ್ಕಂ | 808 |
57).
ಫಡ €ದಂ.
ವೇದನೆಯೊಳ್ ಅಹಹಂ ಎಂಬುದು, ಖೇದದೊಳ್ ಅಚ್ಚರಿಯೊಳ್ ಅಕ್ಟಬಾ ಎಂಬುದು, ತೆ
ತ್ರೇದವಿಡಂಬನಕರುಣಾನಾದದೊಳ್ ಅಯ್ಯೋ ಎನಿಪ್ಲುದು ಅವತರಿಸಿ ಇರ್ಕುಂ.
ಟೀಕು,
ವೇದನೆಯೊಳ್-ನೋವಿನಲ್ಲಿ; ಅಹಹಂ ಎಂಬುದು-ಅಹಹಂ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಖೇದದೊಳ್-
ದುಃಖದಲ್ಲಿ; ಅಚ್ಚ ರಿಯೊಳ್-೮ಶ್ರರ್ಯದಲ್ಲಿ; ಅಕ್ಕಾ ಎಂಬುದು-ಅಕ್ಕಟಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ತತ್ತೇ
ದನಿಡಂಬನಕರುಣಾನಾದದೊಳ್-ಆ ದುಃಖದ ವಿಡಂಬನದ ಕರುಣದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ; ಅಯ್ಯೋ ವಿ
ನಿಪ್ಬುದು-ಅಯ್ಕೋ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅವತರಿಸಿರ್ಕುಂಹುಟ್ಟಿರ್ಪುದು,
ಸೂತ್ರ).
ಕ ಸವನಿಪ್ರದೋಹೋ ಹೋ ಮನೆ
5. 8,
56) ಹೋ ಊಂ ೫ ನಿವಾರಣಾರ್ಥಂ ಸಹಾರ್ಥಮೊಡನೆನೆ ಹಸನ |
in preventing; ಒ
ಡನೆ means uqith” ವೃವಥ್ರತಿ ಗಹಗಹಮೆನೆ ವಿರಿ "೬
“forthwith” (08 6, ಮು ರಾಂಡಿ ಖಿ
49); ಸಹಸಹನಂ. ಮುವಂಬಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸೋಡಂಬಾಡಂ | 809 |
used in laughing; ಸೋಡ೦ಬಾಡಂ (s. ನಿ. 88) means “much” “more” (The last word which is given
as one, may present the two distinct words: ಸೋಡಂ; ಬಾಡಂ),
ಪದಜೇದಂ.
|
ಸವನಿಪುದು ಓಹೋ ಹೋ ಎನೆ ನಿವಾರಣಾರ್ಥಂ; ಸಹಾರ್ಥಂ ಒಡನೆ ಎನೆ; ಹಸನಮ್ಯವ
ಹೃತಿ ಗಹಗಹಂ ಏನೆ; ಪಿರಿದುಂ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸೋಡಂಬಾಡಂ.
394 8ಅ. 801. ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫೫೦.
ಟಬೀಣು.
ಹಓಹೋ-ಹಓಿಹೋ ಎಂದು; ಹೋ-ಹೋ ಎಂದು; ಎನೆಎಂದೊಡೆ; ನಿವಾರಣಾರ್ಥಂ-ನಿಲ್ಲಿ |
ಸುವರ್ಥಂ; ಸವನಿಪುರ್ದುಪ್ರಾಪ್ತಿಸುವದು; ಒಡನೆನ-ಒಡನೆ ಎಂದೊಡೆ; ಸಹಾರ್ಥಂ-ಸಂಗಡವೆಂ
ಬರ್ಥಂ; ಗಹಗಹಮೆನೆ-ಗಹಗಹಂ ಎಂದೊಡೆ; ಹಸನಮ್ಯವಹೃತಿಣನಗುವ ವ್ಯವಹಾರಂ; ಫಿರಿದು
ವೆಂಬಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ-ಸಿರಿದು ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಸೋಡಂಬಾಡಂ-ಸೋಡಂಬಾಡಮೆಂದಾಗುವದು.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದಾಃ ಅಃ ಖಂ
ಆಃ, ಅಃ ೧. 8.57)
are used inshowing ಬೆರಡುಂ ಬಿಸ ಯವಿಡಂಬನಂ ವ್ಯಸನಸುಖ
surprise; ಉಃ ex- ಲ
presses vicious (9) ಸ್ಪುರಿತಾರ್ಥದೊಳುಃ ಖಂಬುದು
ರ ತಾಜ ಪಿರಿದುಮಸಹ್ಯಾರ್ಥದೊಳ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ | 310 |
ಪದಡಚೇದಂ.
ಲ
ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದೆ ಆಃ ಅಃ ಎಂಬ ವಿರಡುಂ ವಿಸ್ಮಯವಿಡಂಬನಂ; ವ್ಯಸನಸುಖಸ್ಸುರಿತಾರ್ಥದೊ
| ಳ್ ಉಕ ಎಂಬುದು, ಪಿರಿದುಂ ಅಸಹ್ಕಾರ್ಥದೊಳ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ.
ಟೀಕು.
ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದೆೊತರುವಾಯಿಂದೆ; ಆ8 ಅಃ ಎಂಜೆರಡುಂ-ಆ8 ಎಂಬ ಅ$ ಎಂಬ ಎರಡು ಶ
ಬ್ರಂಗಳುಂ; ವಿಸ್ಮಯವಿಡಂಬನಂಜೋದ್ಯ ವಿಡಂಬನಂಗಳ್; ವೃಸನಸುಖಸ್ಸುರಿತಾರ್ಥದೊಳ್-
ವ್ಯಸನದ ಸುಖಂ ಕಾಣಿಸಿದರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಏರಿದುಂ-ವಿಶೇಷವಾಗಿ; ಅನಹ್ಯಾರ್ಥೆದೊಳ್-ಅಸಹ್ಯಾ
ರ್ಥದಲ್ಲಿಯುಂ; ಉಕ ಎಂಬುದುಉ$ಃ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಪ್ರಯೋಗಿಸ ಪಡೆಗುಂ-ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡು
ವದು.
ಸೂತ್ರ)ಂ.
ರು ೦ ನ
೩.೬೪ ಸ್ಥರಣವಿಚಾರಾಮಂತ್ರಣ
ಏ ಊಂ ಜ ೫ ಪರಿಗತವೆನಿಸಿರ್ಪವೆಲೆಲೆ ಏ ಎಂಬಿವು ಸಂ |
calling to mind, in ರ ಜ್
investigating, and ಚರಿಸುವುದನುಮತದೊಳ್ ಬ
in addressing; ©
ಅಂ ) ನ ಸ್ಯ 3
2೧೩೩150 ೨ ೩೧.೩5 ಅಂನೇಕಾರಮದೆಕಾರಮವಧಾರಣ*ಯೊಳ್ | 311 |
in emphasizing (Ss. 53; 56; 64; 314),
ಪದಜೆ €ದಂ.
ಲು
ಸ್ಮರಣವಿಚಾರಾಮಂತ್ರಣಪರಿಗತಂ ಎನಿಸಿ ಇರ್ಪುವು ಎಲೆಲೆ ಏ ಎಂಬ ಇವು; ಸಂಚರಿಸುವು
ದು ಅನುಮತದೊಳ್ ಬಲ್ಲರಿಂ ಏಕಾರಂ ಅದು ಎಕಾರಂ ಅವಧಾರಣೆಯೊಳ್. |
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC.
ಟೀ. |
| ಎಲೆಲೆಎಲೆಲೆ ಎಂದು; ಏ-ಏ ಎಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಸ್ಮರಣವಿಚಾರಾಮಂ |
| ತ್ರಣಪರಿಗತಂ-ನೆನೆವಲ್ಲಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಬುದ್ಧಿ ಯಲ್ಲಿ ಎಯ್ದಲ್ಲ ಭವ; ಎನಿಸಿರ್ಪುವು-ಎನಿಸಿರ್ಪವು; |
| ಅವಧಾರಣೆಯೊಳ್-ನಿರ್ಧಾರಣದಲ್ಲಿ; ಬಲ್ಲರಿಂ-ಬಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ; ಅನುಮತದೊಳ್-ಅನು
| ಮತದಲ್ಲಿ; ಏಕಾರಂ-ಏಕಾರಂ; ಅದು-ಅದು; ಆ ಹ್ ಸಂಚರಿಸುವುದು-ಬರ್ಪುದು.
ಸೂತ್ರ).
| ಮೆತ್ತೆ. 86. 85; 90) ಮತ್ತೆಂಬುದು ಪುನರರ್ಥದೊ
೫೫4 0/]ಅರ ಛೆತ್ತಾನುಮದೆಲ್ಲಿಯಾನುಮೆಂಬರ್ಥದೊಳಾ |
ಷು ಅರೆ ಗ $s. 56;
| 64) mean “here and ಯತ್ನಂಗಳರಮೆ ಅರೆಗಳ್
| there” (partial ಸ್ಪತ್ತೆಂ ತರಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳ ಳಮಕ್ಕುಂ | 312 |
ly, very little); ಬೆ
| ಳ್ಳಳಂ (6, 5, 88, =ಬಟೆಳ್ಸ್ ಳಂ) “ynsteadily”, “ficklely”.
ಪಡ್ಚ ದಂ.
| ಮತ್ತೆ ಎಂಬುದು ಪುನರರ್ಥದೊಳ್; ಎತ್ತಾನುಂ ಅದು ಎಲ್ಲಿಯಾನುಂ ಎಂಬ ಅರ್ಥದೊಳ್ |
| ಆಯತ್ತಂಗಳ್ ಅರಮೆ ಅರೆಗಳ್; ಸುತ್ತೆಂ, ತರಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಳಂ ಅಕ್ಕುಂ.
ಟೀಕು.
ಪ್ರನರರ್ಥದೊಳ್-ಆಮೇಲೆಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಮತ್ತೆ ಖಂಬುದು-ಮತ್ತೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ಅಕ್ರುಂ
ಆಗುವದು; ಎಲ್ಲಿಯಾನುಂ ಎಂಬರ್ಥದೊಳ್-ಎಲ್ಲಿಯಾನುಂ ಎಂದು ಪೇಳ್ಗರ್ಥ ದಲ್ಲಿ; ಎತ್ತಾನುಂವ
ಎತ್ತಾನುಂ; ಅರ್ದುಅದು ಎಂದಲ್ಲಿ; ಅರಮೆ ಅರೆಗಳ್-ಅರಮೆ ಅರೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಆಯತ್ತಂ
ಗಳ್-ಏಕಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಯತ್ತಂಗಳ್ ಅಪ್ಪುವು; ಸುತ್ತೆಭ್ರಮೆಯೆಂ; ತರಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ-ಎಳದೆಂಬ
ರ್ಥದಲ್ಲಿ (?); ಬೆಳ್ಚಳಂ-ಬೆಳ್ಸಳಂ ಎಂಬುದು ಅಪ್ಪುದು.
ಸೂತ್ರ).
ಸಲೆ means “001- ಸಲೆಯೆಂಬುದು ನಿತ್ಯಾರ್ಥಾ
stantly’’,“essential- ವಲಂಬಿ ಹೂವಿನ ಅಲೆ ಲೈಯಲ್ಲೆಯೆನೆ |
ly”; ಹುಂ ೩೫4 ಅಲ್ವೆ
ಯಲ್ಲೆ (ಅಲ್ಲೆ ef. FY ಫಲಿಯಿಸುಗುಂ ಪ ಪ್ರಶ್ನಾ ರೂ
47) are used in ask- ಜ್ರ ಲಾನುಮಾನಾರ್ಥಯುಗಳಮವು ಶಾಬ್ಬಕರಿಂ (| 23 ||
ing and inferring.
ಪೆದಚೇದಂ.
ಲು
ಸಲೆ ಎಂಬುದು ನಿತ್ಯಾರ್ಥಾವಲಂಬಿ; ಹುಂ ಎನೆಯುಂ ಅಲ್ತೆಯಲ್ತೆ ಎನೆಯುಂ ಫಲಿಯಿಸು |
ಗುಂ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥೋಜ್ಜ ಲಾನುಮಾನಾರ್ಥಯುಗಳಂ ಅವು ಶಾಸ್ತಿ ಕರಿಂ. |
ಟ್ರ
1) On account of the metre the Bindu cannot join the following ©.
396 8ಅ. 808. ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫7೦.
ಟೀಕು.
ಸಲೆಯೆಂಬುದು-ಸಲೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ; ನಿತ್ಯಾರ್ಥಾವಲಂಬಿಇನಿತ್ಯುವಾದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವಲಂಬ
ಮುಳ್ಳುದು; ಹುಂ ಎನೆಯುಂ-ಹುಂ ಕೂಟ ಅಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಐನೆಯುಂ-ಅಲ್ತೆ ಅಲ್ಲೆ ಎಂ
ಸ ಶಾಬ್ದಿಕರಿಂ-ಶಬ್ದಜ್ಜರಿಂದೆ; ಪ್ರಶ್ನಾ! ರ್ಥೋಜ್ರ ಲಾನುಮಾನಾರ್ಥಯುಗಳಂ-ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅ
ರ್ಥವೆಂಬ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅನುಮಾನದರ್ಥವೆಂಬ ಎರಡರ್ಥಂ; ಅವು-ಅವು; ಫಲಿಯಿಸು
ಗುಂಫಲಿತವನ್ಪವು.
ಸೊತ್ರಂ.
ಅಂ ಉಂ ೧ ರಮುಮೆಂಬಿವೆರಡುಮಮರ್ಗುಂ”
“and”, “also” (ol. ಸಮುಚ್ಚಯಾರ್ಥದೊಳೆ ಏ ಬ ಓ ಉಂಬಿವು ಶ |
ನ. 122)); ಎ, ಎ, ರಿ
ಹಿ 8s. ಭು 57), ಬ್ರಮನಲ್ಪ ವಿಶಂಕಾಪ್ರ
ಗ್ ಶ್ರಮಂಡಲಾಕೇಪಕಾರ್ಥದೊಳ್ ವರ್ಶಿಸುಗುಂ | 814 |
press doubt, ques- A 4
tion and censure. (08. Ss. 145; 811),
ಪದಜೆ (ದಂ.
WV
ಅಂ ಉಂ ಎಂಬ ಇವು ಎರಡುಂ ಅಮರ್ಗುಂ ಸಮುಚ ಯಾರ್ಥದೊಳ್; ಎ ಏಒಓ ಎಂಬ
ಇವು ಶಬ್ದಮಂ ಅಪ್ಲಿ ವಿಶಂಕಾಪ್ರಶ್ನಮಂಡಲಾ ಕ್ಲೇಪಕಾರ್ಥದೊಳ್ ವರ್ತಿಸುಗುಂ.
ಟೀಕು,
ಅಂ-ಅಂ ಎಂದು; ಉಂಣಉಂ ಎಂದು; ಎಂಬಿವೆರಡುಂ-ಎಂಬಿವೆರಡು ರೂಪುಗಳುಂ; ಸಮು
ಚ್ರಯಾರ್ಥದೊಳ್-ಸಮುಜ್ಞಯದರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಅಮರ್ಗುಂ-ಪೊರ್ದುಗೆಯಪ್ಪುವು; ಎಐ ಬಂದ್ಳು;
ಎಐ ಎಂದು; ಹ ಹ-ಒ ಓ ಎಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಶಬ್ದ ಮೆಂ-ಶಬ್ದ ವಂ; ಅಪ್ಪಿ
ಕೂಡಿ; ವಿಶಂಕಾಪ್ರಶ್ವ ಶ್ಲಮಂಡಲಾಕ್ಷೇಪಕಾರ್ಥದೊಳ್- ವಿಶಂಕೆಯ (ಮತ್ತೆ ತ್ರ) ಪ್ರ ಕ್ಲಿಯ ಮಂತ
ಮತ್ತೆ) ಆಕ್ಷೇಪಕದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ: : ವರ್ತಿಸುಗುಂಾವರ್ತಿಸುವವು.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
9 ಡ್ರಿ 9
ಬಕ್ಕೆ ಬ ಬಲಿ ಬಲ್ಕೃಂ ಬಟ್ಕಂ
ಕೃಂ ಉಂಕಂ ಬ ಬಿಕ್ಕೆ ಬಲಸಯಂ ಪ ಪ್ರಸಿದ್ದಪ ಪಶ್ಚಾದರ್ಥಂ |
ಲ್ಕ್ಕೆ, ಬಲಿಯಂ
mean “afterwards” ಘುಟ್ಯಿಪುದು ಹು ರ್ಥ
ರಸ್ ಕಟಲದೆ ಮೇಣತಿಬ ಶಬ ದೊಳ್ ಶಾಬ್ದಿಕರಿಂ | 315 |
“further”, “or”,
1) ಶಿಧಲತ್ಸ್ಂ.
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC. 39%
ಪಲ ರ
ಬಲಕೆ ಬಲೌಕ್ಸ್ಂ ಬಲಂ ಬೌನ್ಸ್ ಬಲ್ಯಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಪ ಪಶಾ ಸದರ್ಥಂ ಫಟ್ಯಿಪುದು,
ಎಕಲ್ಫಾರ್ಥಂ ಕಟಿಲದೆ ಮೇಣ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದದೊಳ್ ಶಾಬ್ದಿಕರಿಂ.
ಟೀಕು.
'ಶಾಬ್ದಿ ಕರಿಂ-ಶಬ್ದಜ್ಞರಿಂದೆ; ಬಲ್ ಕಬಲ್ಕೆ ಎಂದು; ಬಲೌಕ್ಸೃಂ-ಬ ಯೌಕ್ಟ್ಂ ಎಂದು; ಬಲ್
೨. ೬] ಹ ಬಲ್ೌಕ್ಯೈ ಬಲಕ್ಕೆ ಎಂದು; ಬಲ್ ಯಂ-=ಬಟೌಯಂ ಎಂದು; ಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಪಶ್ಚಾದರ್ಥಂ-ಪ್ರ ಸಿದ್ದವಾದ ಮತ್ತೆ ರ್ ಫಟ್ಯಿಪುದು-ಬರ್ಪುದು; ಸ ಶಬ್ಧ
ಜ್ ಹಿ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ವಿಕಲ್ಬಾರ್ಥಂ-ವಿಕಲ್ಪವೆಂಬರ್ಥಂ; ಕಟಿಲಜೆ-ಕೆಡದೆ ಬರ್ಪುದು.
ಸೊತ್ರೆ)ಂ.
ಡಾ ಉಪಮಾನಾರ್ಥದೊಳಿವು ವ
ಅಂತೆನೋಲೆ, ವೋ, ರ್ತಿಪುವಂತಿರೆಯಂತೆಯಾತೆವೋಲ್ಹೋಲ್ಲಳ್ ರಂ |
signify “as”, “like
as’ (8.8.88; 5.214); ಜಿಪುವು ಗಡ ಗಳಗಡಂಗಳ
ಸ ತ, 5, ಪ್ರಪಚಿತವಾರ್ತೆಯೊಳಮುಚಿತಸಂಭಾಷೂಾಯೊಳ್ | 3161
57; 8. 160) are used
in good news, and in convenient (familiar) talk (=certainly, indeed).
ಪದಜೇದಂ.
6೨
ಉಪಮಾನಾರ್ಥದೊಳ್ ಇವು ವರ್ತಿಪುವು ಅಂತಿರೆ ಅಂತೆ ಅಂತೆವೋಲ್ ವೋಲ್ಲಳ್; ರಂ
ಜಿಪ್ರವು, ಗಡ, ಗಳ ಗಡಂಗಳ್ ಅವು ಉಪಚಿತವಾರ್ತೆಯೊಳಂ ಉಚಿತಸಂಭಾಷಣೆಯೊಳ್.
ಟೀತು.,
ಅಂತಿರೆಯಂತೆಯಂತೆವೋಲ್ವೋಲ್ಲಳ್-ಅಂತಿರೆಯೆಂದು, ಅಂತೆಯೆಂದು, ಅಂತೆವೋಲ್ ಎಂ
ದು, ವೋಲ್ ಎಂದು, ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಇವು ಈ ಪೇಳ್ದ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಉಪಮಾನಾರ್ಥದೊಳ್-
ಪೋಲಿಸುವರ್ಥದಲ್ಲಿ; ವರ್ತಿಪುವು-ವರ್ತಿಸುವುವು; ಗಳ ಗಡಂಗಳ್ಾಗಳ ಎಂಬ ಗಡ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂ
ಗಳ್; ಅವು-ಆ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಉಪಚಿತವಾರ್ತೆಯೊಳಂ-7ಉಪಚಾರವಾದ ವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ಉ
ಚಿತಸಂಭಾಷಣೆಯೊಳ್=-ಉಚಿತವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ; ರಂಜಿಪ್ರವು-ರಂಜಿಸುವವು; ಗಡ-ಗಡ.
ಸೂತ್ರ) ೦.
ಮೆಜು್ಗುಂ ಸುಂಮನೆ ಸುಂಮಗೆ
ಸುಂಮನೆ, ಸುಂಮ
ಗೆ ತ್ಯ ಬಣಜದಲವರೆಂಬ ಮಾತಕಾರಣದೊಳ್ ಪೊ |
ಬೇಡಿ (8. 88), ಸಿ
ಅಲ್ಲವರಿ (8) ೩84 ಅಂ ಚ್ಚಲುಗುಂ ತೆ ತೀಯೆ ಬಂದಂ
ತ6೨೨೦ (ಅಂತ೨೨5೦ 9 ಜಿ
ಮ ತಬಾನೆಂಬ ಪದಕ್ಕಮಾ ಖಕಾರಕ್ಯಿತರಂ || 317 |
5, 8. 90) mean “causelessly’,
398 8ಅ. 808. ' ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫%೦.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಮೆಬಿತಿಗುಂ ಸುಂಮನೆ ಸುಂಮಗೆ ಬರದೆ ಅಲ್ಲವರ್ ಎಂಬ ಮಾತು ಅಕಾರಣದೊಳ್ ಪೊ
ಚ್ಚಯಿಗುಂ; ತೃತೀಯೆ ಬಂದು ಅಂತಟೌಂ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕಂ ಆ ಎಕಾರಸ್ತೈ ತರಂ.
ಟೀಕು.
ಸುಂಮನೆ-ಸುಂಮನೆಯೆಂದು; ಸುಂಮಗೆಸುಂಮಗೆಯೆಂದು; ಬಲಾಡೆೊಬಲು*ದೆಯೆಂದು;
ಅಲ್ಲವರ್-(0 ಅಲ್ಲವರೆ?) ಅಲ್ಲವರೆಂದು; ಎಂಬ ಮಾತು=ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಂ; ಅಕಾರಣದೊಳ್-
ಕಾರಣವಿಲ್ಲೆಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಮೆಬಿಿಗುಂ-ಮೆಜಕಿವುದು; ಅಂತಉನೆಂಬ ಪದಕ್ಕ್ಂ-ಅಂತೆಯೌಂ ಎಂಬ
ಅವ್ಯಯಪದಕ್ಕೆ. ಯುಂ; ಆ ಎಕಾರಕಿ ತರಂ ಸುಂಮನೆ ಮೊದಲಾದಬಿಲ್ಲಿಯ) ಆ ಎಕಾರಕಳೆ ರ ಅನ್ಯ
ವಾದ; ತೃತೀಯೆ-ಇಂ, ಇಂದಂ, ಇಂದೆ ಎಂಬ ತೃತೀಯೆ; ಬಂದು-ಬಂದು; ಪೊಚ್ಚರುಗುಂ-ಪೊ
ರ್ದುಗೆಯಪ್ಪುದು.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಹೌಸ್ಟುನೆ ೬ ೩... ಹೌವನೆಯಾಕಸ್ಥಿಕಭಯ
ed when something ಭಾವಿತವತಿತುಗಳ್ ಪದಾಪೂರಣದೊಳ್ |
suddenly happens,
or when oneis seiz- ಕೋವುಪು ತಿಂ ದಿಸಿ ಸ್ಫೀಗಳ್ 3
ed with fear; ಅ೦ತ್ಕು
ಇಂತು hs” ೩ ತೌಪೂಗೆದು ಜುಗುಪ ಸ್ಪನಾರ್ಥದೊಳ್ ವರ್ತಿಸುಗುಂ ॥ 818 |
attached to the end of a sentence (cf, Ss. 320); ಚೆಃ ೩d 2 denote detestation.
ಪದಚ್ಛೇದಂ.
ಹೌವನೆ (ಹೌವ್ರನೆ) ಆಕಸ್ಮಿಕಭಯಭಾವಿತೆಂ; ಅಂತು ಇಂತುಗಳ್ ಪದಾಪೂರಣದೊಳ್ ಕೋ
ವುವು; ಚಿನ ಇಸ್ಸಿಗಳ್ ತಾಂ ಒಗೆದು ಜುಗುಪ್ಸನಾರ್ಥದೊಳ್ ವರ್ತಿಸುಗುಂ.
ಟೀಘು.
ಹೌವನೆ-ಹೌವನೆಯೆಂದು; ಆಕಸ್ಥಿಕಭಯಭಾವಿತಂ-ಆಕಸ್ಮಿಕಾರ್ಥವುಂ ಭಯಭಾವಿಶಾರ್ಥ
ವುಂ[-ರ್ಥಂ]; ಅಂತಿಂತುಗಳ್-ಅಂತು ಇಂತು ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಪದಾಪೂರಣದೊಳ್-ಪದದ |
ಆ ಪೂರಣದಲ್ಲಿ; ಕೋವುವು-ಪವಣಿಗೆಯಪ್ಪುವು; ಜುಗುಪ್ಸನಾರ್ಥದೊಳ್-ಹೇಸಿಕೆಯರ್ಥದಲ್ಲಿ;
ಚಿಃ ಇಸ್ಸಿಗಳ್-ಚಿ$ ಅಸ್ಸಿ ಎಂಬುವು; ತಾಂ-ತಾಂ; ಒಗೆದು-ಹುಟ್ಟ; ವರ್ತಿಸುಗುಂ-ವರ್ತಿಸುವುವು.
ಸೊತ್ರ)ಂ,
ಬಲ್ಲೆ, ಬ 0. ಮತ್ತೆಂಬರ್ಥದೊಳುಸಿರ್ವರ್
5, 818 mean “fur-
ther”, “and”; ಅಂ ಬಿತ್ತೆಗರಾ ಬಲ್ಲೆ ಬಲ್ಗಳಂ ಕಾಲಾರ್ಥಂ |
i ಡ್ ಸತ ಪಥಯಿದೂಡಾ
“now”, ಉಂ
ದು 48097, ಎಂದು ದತ್ತಂ ನುಡಿವವ ಯಾಗಳೊಳ್ ವಾಗ್ದಿ ದರಿಂ ರೆ 819 [|
uwhon”. (8. 121). ಸ್ರ
1) The long i for metre’s sake put in by us. - 9) ಶಿಧಲತ್ಸ್ಂ.
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫7೦.
ಪದಚ್ಛ್ಚೇದಂ.
ಮತ್ತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದೊಳ್ ಉಸಿರ್ವರ್ ಬಿತ್ತೆಗರ್ ಆ ಬಲ್ಲೆ ಬಲ್ಗಳೆಂ; ಕಾಲಾರ್ಥಂ ಪ
ತ್ತುವುದು ಅಂದು ಇಂದು ಉಂದು ಎಂದು ಎತ್ತಂ ನುಡಿವ ಅವ್ಯ್ಯಯಂಗಳೊಳ್ ವಾಗ್ರಿದರಿಂ.
ಟೀಕು.
ಬಿತ್ತೆಗರ್-ಬಲ್ಲವರ್; ಮತ್ತೆಂಬರ್ಥದೊಳ್-ಮತ್ತೆ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ; ಆ ಬಲ್ಲೆ ಬಲೌಗಳಂ-
ಆ ಬಲ್ಲೆಯೆಂಬ ಬಲಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳಂ; ಉಸಿರ್ವರ್- ವೇಳ ರ್; ವಾಗ್ರಿದರಿಂ-ವಾಕ್ಯವಂ ಬಲ್ಲ
ವರಿಂದಿ: ಅಂದು-ಅಂದೆಂದು; ಜತೆ ಮ ಮ
ವಿತ್ರಂ-ಆವೆಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ; ನುಡಿವವ್ಯಯಂಗಳೂಳ್-ಪೇಳ್ವವೃಯಂಗಳಲ್ಲಿ; ಕಾಲಾರ್ಥಂ-ಕಾಲ
ದರ್ಥಂ; ಪತ್ತುವುದು-ಪೊರ್ದುಗೆಯಾಗುವದು.
ಸೊತ್ರ)ಂ.
ಭ್ರಾಂತಿಯನುಟ'ದಂತಿಂತುಂ
ಅಂತು «11 that
೫8೫೬6, ಇಂತು ತೆಂತೆಂಬಿವು ತಾಂ ಪ್ರಕಾರಕಾಲಾರ್ಥಂಗಳ್ |
this manner’ (cf.
ಇ, 818), ಉಂತು tin ಮುಂತೆ ಚತುರ್ಥೀಷ್ಟ್ಯೇ
81007, ೨೦ ಫ್ರಾಶ್ರಗಳವೆಂದು ತಿಳಿಗೆ ಪೇಲ್ತ ವ್ಯಯಮು | 320 |
ತು 41017? refer to
manifold ways, — Now follow Particles of time. which have a Genitive and Dative.
ಪದಜಚೇದಂ.
೪
ಭ್ರಾಂತಿಯಂ ಉರಿದು ಅಂತು ಅಂತು ಉಂತು ಎಂತು ಎಂಬ ಇವು ತಾಂ ಪ್ರಕಾರಕಾಲಾ
ರ್ಥಂಗಳ್.--ಮುಂತೆ, ಚತುರ್ಥೀಷಷ್ಟೀಕಾಂತಂಗಳ್ ಅವು ಎಂದು, ತಿಳಿಗೆ ಪೇಲಿ್ರಿ ಅವ್ಯೇಯಮಂ.
ನ್ರಾಂತಿಯಂ ಉಲಿದು ಅಂತು ಇಂತು ಉಂತು ಎಂತು ಎಂಬಿವು ತಾಂ ಪ್ರಕಾರಕಾಲಾರ್ಥಂ
ಗಳ್.--ಮುಂತೆ ಪೇ ಶ್ರಿವ್ಯಯಮಂ, ಚತುರ್ಥೀಷಷ್ಟೀಕಾಂತಂಗಳ್ ಅವು ಎಂದು, ತಿಳಿಗೆ.
ಟೀಕು.
ಭ್ರಾಂತಿಯಂ-ಭ್ರಮೆಯಂ; ಉರೌದುಬಿಟ್ಟು; ಅಂತುಇಅಂತೆಂದು; ಇಂತು-ಇಂತೆಂದ್ಭು;
ಉಂಶು-ಉಂತೆಂದು; ಎಂತು-ಎಂತೆಂದು; ಎಂಬಿವು-ಎಂಬೀ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಶಾಂ-ತಾಂ; ಪ್ರಕಾರ
ಬ್ ಆ ಪ್ರಕಾರಮಿಾ ಪ್ರಕಾರಮೆಂಬಂತೆ ಪ್ರಕಾರಕಾಲಾರ್ಥವ ೦ ವೇಳ್ವವು,-- ಸ
ತ-ಮುಂದೆ; ಪೇರಿ ೨ವ್ಯಯನುಂ-ಹೇಳ್ಗ ವೃಯಶಬ್ದ ೦ಗಳಂ; ಚತುರ್ಥೀಷಷ್ಟೀಕಾಂತಂಗಳ-ಚತು
ರ್ಥೀವಿಭಕ್ತಿ ಸಪ್ಟೀವಿಭಕ್ತಿ ಯಿಂದೆ ಬೆಳಗುವವು; ಅವು-ಆ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಎಂದು-ಎಂದು; ತಿಳಿಗೆ-
ಅಲಗೆ, (1% ಕಾಲ ಓಗಿ? ಪ್ರಕಾರ pಂhably-ಕಾಲ್ಕ-ಉಚಿತ)
400 8ಅ. 808. ಅಮ್ಳ್ಚಯಂಗಳ್, ADVERBS ETC.
ವೃತ್ತಿ.
5
ಕಾಲಬೇದಮನಜ್ವ ಮುಂದಣಪಷ್ಯಯಂಗಳೂಳ್ ಚತುರ್ಥಿ ಪಖ್ಬಿಗಳ್ ಪರಿ
ಉಯಿಸಿರ್ಪವೆಂದಜ್ವುದು.
ಸೂತ್ರ).
. ತೆಳೆಗುಂ ಕಾಲಾರ್ಥಮನಾ
They all (with
tho excoptin of ಸ ಗಳೀಗಳೆಂಬಾಗಡೀಗಡೆಂಬಿಪು ಬಿಂದೂ |
೨ 8 ಎ ಧ್ವ ಳಮುಖಿವುದಯಮನುಸಿರುವು?
ಆ ವೆ ತೆಳಿ ಸವಳದೆ ಪೊಟ್ಬಡೆನೆ ಸವಳ್ತಡೆಯೆನೆಯುಂ ॥ 821 |
now, ಆಗಡು, than,
ಮ ಸನ. ಸವಸಂದ ಕಾಲವಾಚಕ
ಕಡೆ ಉನಾ ಯಿಪು ನಾಡಿದು ನಾಳೆ ನಿಂನೆ ಮೊಂನೆಗಳಾದಂ |
ನಡು the day after
tomorrow, ನಾಲ್ಕ ಹಯಿವರಿಪುವೀವಣ? ಮೊನೆಯೆ (-ವರೆ)
ಗ ನಾ ಕಿಂಚಿದ್ಬೂತಭೂತಕಾಲದ್ಹಯದೊಳ್ ॥ 328 |
yesterday, ಪೊಂನೆ,
the day before yesterday, ಅವರೆ (08 ಖು 248), till now, ನೊನೆಯರು (©), till then.
ಪದವ
ತಳೆಗುಂ ಕಾಲಾರ್ಥಮಂ ಆಗಳ್ ಈಗಳ್ ಎಂಬ ಆಗಡು ಈಗಡು ಎಂಬ ಇವು, ಬಿಂದೂ
ಜ್ಞಳಮುಂ ಇವು; ಉದಯಮಂ ಉಸಿರ್ವುವು, ತಿಳಿ ಸವಳದೆ ಪೊಬ್ಟಿಡೆ ಎನೆ, ಸವಳ್ತಡೆ [ಸವ
ಉಷೆ] ಎನೆಯುಂ. ಸವಸಂದ ಕಾಲವಾಚಕಂ ಇವು ನಾಡಿದು ನಾಳೆ ನಿಂನೆ ಮೊಂನೆಗಳ್ ಆದಂ; ವಿ
ವರಿಪುವು ಈವಬ್ (ಈವಯಿ,-ರೆ) ಮೊನೆಯೆಡು (?) ಇವು ಕಿಂಚಿದ್ಭೂತಭೂತಕಾಲದ್ವಯದೊಳ್.
ಟೀತು.
ಆಗಳ್ ಈಗಳ್ ಎಂಬ ಆಗಡು ಈಗಡು ಎಂಬಿವುಇಆಗಳೆಂಬ ಈಗಳೆಂಬ ಆಗಡೆಂಬ ಈಗ
ಡೆಂಬ ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಕಾಲಾರ್ಥಮೆಂ-ಕಾಲಾರ್ಥವನ್ನು; ತಳೆಗುಂ-ತಳೆವುವು; ಸವಳದೆೊಸವಳ
ದೆ ಎಂದು; ಪೊಲ್ತುಡೆ-ಪೊಲ್ಲುಡೆ ಎಂದು; ಎನೆಎನೆ; ಸವಳ್ಕಡೆೊಸವಳ್ತಡೆ ಎಂದು; ಎನೆಯುಂಡ
ಎಂದೊಡೆಯುಂ; ಬಿಂದೂಜ್ಞ ಸ ುಢಾಲಂಭು ನಾಡವ ಪ್ರಕಾಶಿಪುವಾಗಿಯುಂ; ಇರ್ವ ಈ ಶಬ್ದಂ
ಗಳ್; ೯೭೫೫೬೯೫೪ ಉಸಿರ್ವುವು-ಪೇಳ್ಗುವು; ತಿಳೆ-ಅಲಟ್ೀ. ನಾಡಿದು ಳಿ
ನಿಂನೆ ಮೊಂನೆಗಳ್ಐನಾಡಿದು ಎಂಬ ನಾಳೆ ಎಂಬ ನಿಂನೆ ಎಂಬ ಮೊಂನೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಂಗಳ್;
ವುಇವು; ಆದಂ-ಆದಂ ಎಂಬ ಪೀನಗ್ರಹಣದಿಂದೆ; ಸವಸಂದ (2.1
1) ಶಿಿಲತ್ಸುಂ. 2) According to the metre it ought to be ಮೊಂನೆಯೆಡು. In the following ವೃತ್ತಿ
one manuscript has ಮೊನ್ನುಯಡು, another ಮೊನೆಯೊಡಿಂಗೆ.
EES AEE
ಅವ್ಯಯಂಗಳ್, ADVERBS ೫%೦. 4()1
| ಸಂದ ಕಾಲವಾಚಕವಂ ವೇಳ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ಕಿಂಚಿದ್ಭೂತಭೂತಕಾಲದ್ವಯದೊಳ್-ಸ್ತಲ್ಪಭೂತ
ಕಾಲ ಭೂತಕಾಲವೆಂಬೆರಡಯಲ್ಲಿ; ಈವ ಈವ್ ಎಂದು; ಮೊನೆಯೆಡು-ಮೊನೆಯೆಡು ಎಂ
ದು; ಅವು ಈ ಶಬ್ದಂಗಳ್; ವಿವರಿಪುವು-ವಿವರವಾಗುವವು. | ಈವ in M. A. and M. B.]
ವೃತ್ತಿ.
ವಜತಸೊಳ್ ಚತುರ್ಥಿ ಪಲ್ಯಗಳ್ ಪತ್ತುವಂದಮಂ ಉದಾಹರಿಪೆ. ಆಗ
ಳಿಗೆ ಈಗಳಿಂಗೈ ಆಗಡಿಂಗೆ, ಈಗಡಿಂಗೆ; ಆಗಳಿನ ಈಗಳಿನ, ಆಗಡಿನ, ಈಗಡಿನ; |
ಸಿವಳಡಿಂಗೆ ಪೊಡಡಿಂಗೆ, ಸವಳ್ತಡಿನ ಪೊಬ್ಬಡಿನ. ಸವಳದೆಗೆ ಆಗದು. -ನಾಳಿಂ |
ಗ, ನಾಡಿದಿಂಗೆ, ನಿಸಿಂಗೆ, ಮೊಂನಿಂಗೆ; ನಾಳಿನ, ನಾಡಿದಿನ, ಸಿನಿನ ಮೊಂನಿನ; .
ಈವಜಬ್ಂಗೆ ಮೊನೆಯೆಡಿಂಗೆ [also in M. 7. and 11. 4.1; ಈವಟ್ನ್ನ ಮೊನೆ |
ಯೆಡಿನ ಈವಣಹಿಬುದು ಈಪದ್ಧೂತಕಾಲಂ; ಮೊನೆಯೆಡೆದು ಭೂತಕಾಲ; |
ಇವು ವರ್ಪವಾಚಕಂಗಳಾಗಿ ಕಾಲೋಪಯುಕ್ತಂಗಳ್. |
ಗದ್ಯಂ.
ಇದು ಸಮಸ್ತ ಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದ ಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ |
| ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣತಿಕ್ಷಾ ಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಅ
| ವ್ಯಯಾರ್ಥವಿವರಣಮೆಂಬ ಅಷ್ಟಮಮಸ್ಸ ಸಂಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
“ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಂ ಸಮಾಪ್ತಂ.
ಜಾ ಧಿ ON ರಾ
402 9೮. 9 0೫. ನಿಘಂಟು, VOCABULARY.
ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. IX. CHAPTER.
J
ಪಯೋಗಸಾರಮೆಂಬ ಶಭಾಥಃನಿಣುಯ೦.
MEANING OF SOME UNCOMMON WORDS.
ಸೂತ್ರ)ಂ,
ಅಪರಿಮಿತವಿದ್ಯರೆನಿಸಿ
ರ್ದ ಪುರಾಣಕವೀಂದ್ರರಖಿಳಕಾವ್ಯಂಗಳ ಗೂ |
ಢಪದಪ್ರಯೋಗಮು ನೆರ
ಪಿ ಪದಾರ್ಥಂಗಳನಣಂ ಮನಂಬುಗೆ ಪೇಲಲ್ಟೌಂ ॥ 328 |
1. Version. 12. ಕರ್ಗಿಯೆಂದು, ಒಬಿಪು. 1371
, ಕಚಲಾಯೆಂದು, ಬಿರುದಿನ ಬಳೆ. (6. . | 13: ಸಲವೆಂದು, ಪ್ರವೇಶಂ. 1481
ತ No. 19). 161 14. ಗಾರಣಮೆಂದು, ದೂಯಿ. 1391
ಸ ಪುಚ್ಚಲಿಯೆಂದು, ಫೇಡು. (6. 8.28, No. | 25° ಕೊಟ್ಟಿ ಜವೆಂದು, ಹ all
18). ॥11॥ 16. ತೇನತೇನಮೆಂದು, ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ. 1451
. ದಡ್ಡಸಮೆಂದು, ಡೊಂಬವಟ್ೌ. ॥ | ಅಳಸೆಂದ್ರು:ಸುರತಥ್ದ ಫಿ. 1541
, ಪರ್ಪರಿಕೆಯೆಂದು, ಕರ್ಕಶತೆ. ॥181 18. ಪವಿತ್ರಮೆಂದು, ಒಂದು ಕವಿದುಡಿಗೆ. 1570
. ಅಂಮಂಗೊಡಲಿಯೆಂದು, ಹೆಗಟ್ಟಿವತ್ತಿ | 33 ಬರ್ದುಗೆಯೆಂದು, ಸಾವು. ॥59॥
ಗೆ. 1201 ಡ್ಯ 20. ಅಖ್ೌಲೆಂದು, ಮಾನೆಂದು, ನಕ್ಷತ್ರಂ.1611
. ಪಂಚಮೆಂದು, ಪೂರ್ವಂ. ॥231(ಅಪೂ-) | ೩೬. ಮುಂಮುರಿಯೆಂದು, ಕಾಸಿದ ಮರಲ್.
. ಉರ್ಗಿವಳಿದೆಣ್ಣೆ ಯೆಂದು, ಉರಿವೆಂಣೆ. [3 [M. 0. ಕಾಸಿದ ಮಳಲು]. ॥621
A.M. B.and M. 0. ಉಗ್ಗಿವಳದೆಣ್ಣೆ | 22. ಸೈಫೆಂದು, ಪುಣ್ಯಂ. 1651
ಯೆಂದು, ಉರಿಯೆಣ್ಣೆ]. ॥281 , ಗುಂಡೆಂದು, ನೆರವಿ (ನೆಬಿವಿ). ॥66॥
. ಸಿರಿವಂತಿಗೆಯೆಂದು, ಹುರಿಯೋಡು. ॥29॥ | ೩೩. ಬಂಡಣಮೆಂದು, ಕಾಳಗಂ. [. 0. ಭಂ
. ಸೊಡಬಲಿಯೆಂದು, ಮನಣವಟ್ಟಿಗೆ. 1801 ' ಡ-]. ॥67॥
ತ ಪೊಚ್ಚಮೆಂದು, ಪೊಲಿ. 1821 | 25, ನಿಶ್ಚುವಮೆಂದು, ನಿಶ್ಚಯಂ. 1691
. ಅತ್ತಪರಮೆಂದು, ಕಾಳಗವಲಗೆ. [M. 0. . ತಿಲಿಕೊಉಕೆಯೆಂದು, ಆಯ್ಕುಳಿ. [M. 0.
ಕಾಳಗವಳಗೆ]. ॥34॥ ತಿ]. 1701
1) This Chapter has not been promised in S. 8, and exists in two versions. The smaller
one which is given first, appears to be satisfactorily correct, and 16 in W.,M. A, M.C., ೫.
and D. The numbers at the end of the words refer to the numbers of the corresponding words
in the larger version which follows hereafter,
ಸ
. ನನಸೆಂದು, ದಿಟಂ. [1/. 0. ನನೆ). ॥71॥
. ಬಿಸವಂದಮೆಂದು, ಕೌತುಕಂ. ॥75॥
. ಬರ್ದ್ವೆಂದು, ಪ್ರೌಢಿ. 184॥
ವ ನಿಗ್ಗವಮೆಂದು, ಗಜದಂತೆಂ. ॥851
. ಪಲ್ಪಮಉಯೆಂದು,ಆನೆಯ ಮಜ. 1861
. ಮೊನೆಯೆಂದು, ಕಾಳಗಂ. ॥86॥
.- ರಾಜಾವರ್ತ್ನಮೆಂದು, ಎಳೆನೀಲಂ. ॥891
. ನವಿರೆಂದು, ಕೂದಲ್. ॥901
. ತೊದಳೆಂದು, ಪ್ರಸಿ. ॥93॥
. ಸೌಸವಮೆಂದು, ಕಂಪು. ॥97॥
. ಕೊಳವೇರೆಂದು, ಲಾಮಜ್ಜಂ. [M.C. ಲಾ
ಮಚಂ]. ॥102
. ಗೊಂಕೆಯೆಂದು, ಗೋಣ್. ॥1051
. ಮುಂನೀರೆಂದು, ಸಮುದ್ರಂ. ॥107॥
. ತಳಮಳಗೆಂದು, ಬೆಲಿಗಾಗುಹಂ. [M. 0.
ಬೆಬಿಗಾವುದುಂ]. 11101
. ಕಾಮಕರಮೆಂದು, ಗರ್ವಂ. ॥184॥
. ಬೇಂಟಿಯೆಂದು, ಸರವಿ; ಮಳಲಬೇಂಟಿ
ಯಂ ಮಾಡಿದ ವೋಲ್. ॥125॥
3. ಜೆಂನಪೊಂಗನೆಂದು, ಬಿವರಂ (ವೀರಂ,
alsoin 11, A.andM.C. ete.) 1311
. ಪುಗ್ಗಾಯ್ಲನೆಂದು, ಗರ್ವಿತಂ. [ಖ. €. ಪು
ಗ್ಲಾಯಿಲನೆಂದು]. 11321
- ನೆಲಕಲನೆಂದು, ಲೋಭಿ. [M. 0. ನೆಲಖ
ಲ--]. ॥188॥
ಕ ಬೆಳ್ಳಡಿಯೆಂದು, ಗೊರವಂ. ॥185॥
. ಕತ್ತಡಿಯೆಂದು, ವ್ರತಿ. ॥186॥
. ಬಿತ್ತೆಗನೆಂದು, ಪ್ರೌಢಂ. ॥1371
. ನೆರ್ದನೆಂದು, ಅರಿದಂ. ॥141॥
ಕ ಅಲ್ಲಣಿಗೆಯೆಂದುಂ, ಸಬ್ಬವಮೆಂದುಂ,ಮೇ
ಳಂ. [M. 0. ಸಬ್ಬವೆಂದುಂ]. 11681
. ಪನಮೆಂದುಂ, ಕೊಂಬೆಂದುಂ, ಸಂಕೇತ
ಸ್ಥಳಂ. 1169; 1701
ದ
ನಿಘಂಟು, 1700೩೫೮೭4೫೫.
4.08
52. ಸೊಂದಿಯೆಂದು, ಸಿತಗಂ. ॥188॥
58. ಗಾಳಿವಾತೆಂದುಂ, ತಿಟ್ಟೆಂದುಂ, ಬೆಯ್ದ
ಛ್, ॥176॥
. ಪುಚ್ಚವಣಮೆಂದು, ಪರೀಕ್ಷೆಯುಮ್ ಅ
ಣ್ಮುಮಕ್ಕುಂ. 1791
. ಸುಸಿಲೆಂದು, ಸಂಭೋಗಮುಂ ಪ್ರಭಾತ
ಕಾಲಮುಮಸ್ಕುಂ. ॥1831
ಇವೆಲ್ಲಂ ಕವಿಮಾರ್ಗಮನೋಹರಂಗಳ್;
ಅಂನುಮಿವು ಮೊದಲಾದುವಂ ನೋಡಿ ಕೊ
ಳ್ತುದು.
2, Version’.
ಸ ಬದ್ದವಣಮೆಂದು, ಮಂಗಳವಲಿ.
೩. ಬೆಳ್ಸೆಂದು, ನಿರ್ಮಳಕೆ[. ಐ. ನಿಮ್ಮಳಿಕೆ].
3. ಮೂಡಿಯೆಂದು, ಉದಯಂ.
4. ಅದುವದೆಂದು, ವಿಚಾರಿಸುಹಂ.
. ಬೆಳ್ಳಳಮೆಂದು, ಸಂಚಳಂ. |
. ಕಚ್ಚಳಿಯೆಂದು, ಬಿರುದಿನ ಬಳೆ ॥11 [1
ಜ್ಯ
2. ಕಚ್ಚ ಕಳಿ]
. ಪನ್ನತಿಕೆಯೆಂದು, ಪರಾಕ್ರಮಂ.
. ಸಲಂಡುಗೊಂಡುದೆಂದು, ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಕೊಂ
ಡುದು.
. ಶೆಲಜೆಂದು, ಸಹಾಯಂ.
. ಪೊಬಿಮಾಬ್ಕಿಂದು, ಬೆನ್ನಹಂ [M. ಐ. ಬೆ
ನ್ನಿಹಂ; 1. ೫. ಪೊಣಿಕೆವಲಕೆಂದು, ಬೆನ್ನ
: ಹಿಂದು]
ಸ ಪ್ರಚ್ಚಳಿಯೆಂದು, ಕೇಡು. ॥೩॥ |
ಬ ಮೆಳ್ಳಡೆಯೆಂದು[ಮೆಳ್ಳಡೆ-], ಮರುಳ್ತನಂ. |
. ಬದ್ದ ಮೆಂದು, ಗಾಢಂ [ಗಾಡಂ].
. ಪೊಪ್ಪುಕಮೆಂದು [ಪಪ್ಪುಕ-], ಸೊಪ್ಪುಗು
ಟ್ಟುಹಂ [ಗೊಟ್ಟು ಹಂ].
15. ಅಡೆವಣಿಗೆಯೆಂದು, ಕೆಸಹಕೊಳಾದ ಪಚ್ಚೆ.
16. ಬೆಜ್ಜಿಯೆಂದು, ಚಪ್ಪರಣೆ.
17. ದಡ್ಡಸಮೆಂದು, ಡೊಂಬವಹ. ॥3॥
ಈ ಈ ಹ
1) This we possess in M. ೫, M.,andM. D.; words in square brakets refer to M, D.; words
with * are notin M. D.
51*
| 404 9ಅ. 908.
18,
19.
| 20.
. ತಡಗುಂಡಿಯೆಂದು, ಜಳಪ್ರತ್ಯುಯಂ.
ಕ ಉಗ್ಗಿಯೆಂದು [ಉಲ್], ಒಂದು ನೊಂಪಿ.
. ಪಂಚಮೆಂದು, ಪೂರ್ವಂ. ॥6॥
. ನಿಸ್ಸಂಕೆಯೆಂದು, ಅವಜ್ಞೆ.
. ಮರಾಳಮೆಂದು, ಕುದುರೆಯವಟ್ಟ [ರೆ
ಪರ್ಪರಿಕೆಯೆಂದು, ಕರ್ಕಶತೆ. ॥41
ಪಿಬ್ತಿನಿಯೆಂದು, ಮರುಳ್. (॥5॥
ಅಮ್ಮಂಗೊಡಲಿಯೆಂದು, ಹೆಗ್ಗಟ್ಟಿವತ್ತಿಗೆ.
ಯಟ್ಟಿ]. [ಮಳಾರ-]
. ಓಳೆಂದು, ಕುದುರೆಯ ವಳೆಯಂ. (ಬಳೆ
ಯೆಂದು)
. ಇಟೌಸಿಲೆಂದು, ಮಿಗಮಂ ಕೆಡಪುವ ಗುಳಿ
(ಗಾಳಿ) [ಗಾಣಿ].
. ಕೊತ್ತಣಿಯೆಂದು, ಕಾಗೆಗಳ ಮೊತ್ತಂ.
ಶ್ಯ ಉಗ್ಗಿವಳದೆಂಣೆಯೆಂದು, ಉರಿವೆಂಣೆ. ॥7॥
. ಸಿರಿವಂತಿಗೆಯೆಂದು, ಹುರಿಯೋಡು. ॥8॥
. ಸೊಡಬಲಿಯೆಂದು, ಮಸಣವಟ್ಟಿಗೆ. lol
. ವವುಳೆಂದು (ಎರೆಯೆಂದು), ಎಂಜಲವು
ಳು. (ಸೀಮುಳೆಂದು)
ತ ಪೊಚ್ಚಮೆಂದು, ಪೊ. ॥10॥
; ಅರ್ತದೆಂದು, ಅಬಿತುದು. [ಅರ್ತ ಎಂದು]
. ಅತ್ತಪರಮೆಂದು, ಕಾಳಗವಲಗೆ. ॥11॥
[ಕಾಳೆಗ-]
. ಬಳಮರ್ದ್ವೆಂದು, ಅಂಕದೌಷಧಂ.[ಬಲ-]
ಮೆಚ್ಚ ವಣಿಗೆಯೆಂದು, ಮೆಚ್ಚ ನುಳ್ಳದೆಂಬ
ರ್ಥಂ.
. ಕೆಯೌಗೆಯೆಂದು(ಕಿರ್ಗಿ-), ಒಲಿಪು.112॥
[ಕಿರ್ತಿಯೆಂದು, ಒಲಿಪು]
. ಸಲಮೆಂದು, ಪ್ರವೇಶಂ. ॥18॥
. ಗಾರಣಮೆಂದು, ದೂಲುಿ. ॥ 141
. ಬದಸೆಂದು, ಕೌಟಲ್ಯುಂ. [ಬದಗೆಂದು]
. ಕೌವರಿಯೆಂದು, ಸಂಭ್ರಮಂ.
. ಹರಳಿಗನೆಂದು, ಜಾರಂ.
. ಹೆರಿದನೆಂದು, ಬೆಹಿನವಂ [ಹಿರಿಗ-]
ಕ ಕೊಟ್ಟಿ ಜಮೆಂದು, ಕಫ್ಪಂ. ॥15॥
| 45
46
ನಿಘಂಟು, VOCABULARY.
ತೇನತೇನಮೆಂದು, ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ॥161
ತೆಂಗುಹಮೆಂದು, ಹಕ್ಕಿಯೆರಗುಹಂ. [ತೆಂ
ಗಹಮೆಂದು, ಹಕ್ಕಿಯೆಬಿಗಹಂ]
ತಿಪ್ಪುಳೆಂದು, ಗ.
ಬಿಜ್ಜ ಲಬಿಟ್ಟೀರೆಂದು, ಹಿರಿಯ ಬಿಟ್ಟೀರು. [ಬಿ
ಜಲಿಟ್ಟೇಖಕೆಂದು, ಹಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟೀಯು]
. ಸಾರಿಯೆಂದುಂ ಬಿಸುಗೆಯೆಂದುಂ, ಡೆಂಜಿ
ಯಂ (ಡೆಂಜೆಯಂ).
. ಪೊಜಾಗಜಮೆಂದು, ಪಟ್ಟಿ ವರ್ಧನಂ.
. ಪಂಚಪಲ್ಲವದ ವಾಜಿಗಳೆಂದು, ರಾಜವಾಹ
ನಂಗಳ್.
ಕ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗಮೆಂದು, ಆನೆ ಕುದುರೆಗ
ಳೊಳಾದ ಕಿಲುದೊಡೆಯ ಜಿಡ್ಡು. [ಜ
ಡ್ಲು, ದಡ್ಡು]
(6 ಈ
. ಇಯುವೆಂದು, ಸಂದಣಿ.
. ಅಳಸೆಂದು, ಸುರತೆಧ್ವನಿ. ॥17॥
. ತೆರೆಪೊಡೆಯೆಂದು, ಮಡಿಲ್.
. ಉೊಜ್ಜಿಯೆಂದು (ರಣಜ್ಜಿಯೆಂದು), ಹ
ದ -೦ಶ್ರಿ
ಳಕು. (ಈ ೂಬ್ರೆ?)
. ಪವಿತ್ರಮೆಂದು, ಒಂದು ಕಿವಿದುಡಿಗೆ. ॥181
. (ಪಾಖಕಿಂದು, ಬಹಿತ್ರಭೇದಂ).
.-ಬರ್ದುಗೆಯೆಂದು, ಸಾವು.॥191
. ದಳಿಯೆಂದು, ಪತ್ರ.
. ಅಟೀಲೆಂದುಂ ಮಾನೆಂದುಂ, ನಕ್ಷತ್ರಂ. 11201]
. ಮುಂಮುಖೌಯೆಂದು, ಕಾಸಿದ ಮಳಲ್.
॥211
ಲ ತಟ್ಟಿ ಮೆಡಲೌದನೆಂದು, ತಟ್ಟವೆಣದಂ.
- ನಾಗಹಮೆಂದು,
ಗೋದಾವರಿಯೊಳೊಂ
ಡು ಮುಹು, [ನಾದಹ-]
ಕ ಸೈನೆಂದು, ಪುಣ್ಯಂ. ॥೨2॥
. ಗುಂಡೆಂದು, ನೆರವಿ. 1231
. ಭಂಡಣಮೆಂದು, ಕಾಳೆಗಂ. (ಕಾಳೆಗಂ)
2411
. ಉಗಿಪದಮೆಂದು [ಉಲಿಪದಮೆಂದು], ಸು
ಲಿಹಂ.
ನಿಘಂಟು, VOCABULARY.
405
; ನಿಕ್ತುವಮೆಂದು, ನಿಶ್ಚಯಂ. 1251
. ತಿರಿಕೊಜಕಿಯೆಂದು, ಆಯ್ಕುಳಿ. 1261
.: ನನಸೆಂದು, ದಿಟಿಂ. [ದಿಟ್ಟಂ] 271
. ಹುಜೌ್ಯೆಂದು, ಕುಲೌ್ಪು. (ಕುಯುಪು
ಆಸುವೆಂದು, ಶೀಘ್ರಂ. [ಅಸು-]
. ಅಸಿದನೆಂದುಂ ಜೆಲಂಕಿದನೆಂದುಂ, ಈಡಾ
ಡಿದಂ.
. ಬಿಸವಂದಮೆಂದು, ಕೌತುಕಂ. 1281
ಕ ಮುಕ್ತುಟಿಕೆಂದು, ಮುಸುಯಿಹಂ.
. ಡಾಹಿಣಿಯೆಂದು, ರಕ್ಕಸಿಯ ಕತ್ತಿಗೆ.
. ಜಯಿಜೆಂದು, ವೃರ್ಥಾಳಾಪಂ. (ಜಬ್)
ಕ ಬೆಜ್ಜೆಂದು, ವೈದ್ಯಂ.
ಸ ಅಜ್ಜಿಂದು, ಸಾವಾಸಿ. [ಸವಾಸಿ]
ಕ ಕಾದಲ್ಲೆಯೆಂದು, ಸ್ನೇಹಂ.
. ಅರ್ಬಿಯೆಂದು [ಅರ್ಜಿಯೆಂದು], ಉಳಿಸಿ
ರ್ಕುರಂ.
. ತೋರ್ಪೆಯೆಂದು, ತೋರ್ಕೆ. [ತೋ
ರ್ಪೆಂ-]
. ಬರ್ದೆಂದು, ಪ್ರೌಢಿ. 1291
ಲ ನಿಗ್ಗವಮೆಂದು, ಗಜದಂತಂ. 1801
. ಪಲ್ಲಮ£(ಯೆಂದು, ಆನೆಯ ಮ6.131/
. ಕರಿಯೆಂದು, ಆನೆ.
. ಮೊನೆಯೆಂದು, ಕಾಳಗಂ. [ಕಾಳೆಗಂ]
321
. ರಾಜಾವರ್ತಮೆಂದು, ಎಳೆನೀಲಂ. 11331
[ರಾಜಾವಾ-]
. ನವಿರೆಂದು, ಕೂದಲ್. 341
. ವಾಳೆಯೆಂದು [ಲಾಳೆಂದು], ಲಿಂಗವತ್ತಿಗೆ.
ಸ ಸುನ್ನಮೆಂದು, ಶೂನ್ಯಂ.
. ತೊದಳೆಂದು, ಪುಸಿಯ ಭೇದಂ. 1351
. ಅಸಕಳಿಹಮೆಂದು, ಸೈಮಾಯಿಹಂ [ಕಲ್ಮಿ
ಯೆಹಂ] (-ಮುರುಹಂ).
. ಐನವೆಂದು, ಎನ್ನವರ್ತನಂ.
. ಆವೆಯಾದೊಡಮೆಂದು, ಆರಾದೊಡಮೆಂ
ಬರ್ಥಂ [ಆದೊಡಮೆಂಬರ್ಥಂ]
97. ಸೌಸವಮೆಂದು, ಕಂಪು. ॥86॥
98. ಮಾಂದಡೆಯೆಂದು, ಮಾಣದೆಂಬರ್ಥಂ.
99. ನಿಲೌ್ಗನೆಂದು, ಒಂದು ಮಾವು. [ನಿಲ್
100.
101.
ಸ
ಗಬೌವುಷ್ಸೆಂದು, ಕೇದಗೆಯ ಪೂ.
ಕೋಮಳೆಯೆಂದ್ಳು ನೆಯ್ದಲ್. [ನೆಯ್ದಿ
ಲ್]
. ಕೊಳವೇರೆಂದು (ಕೊಳರೆಂದು, ೫0 ಬ.
D.), ಲಾಮಚಂ. ॥87॥
ಸ ಕೆಕ್ಟೆಯೆಂದು, ಫೆನ್ನೆ.
. ತೆಗಳೆಂದು, ಪೆಗಲ್.
: ಗೊಂಕೆಯೆಂದು, ಗೋಣ್. ॥381
ಬದ್ದಿಸಮೆಂದು (or ಒದ್ದಿ-?), ಔಂಕು
ಹಂ. [ಅವುಂಕುಹಂ] (ಬಡ್ತಿಸ-)
. ತಬೌಸಲಮೆಂದು, ನಿರಯಂ.
. ಮುನ್ಲೀರೆಂದು, ಸಮುದ್ರಂ. 11391
. ಬೆದಂಡೆಯೆಂದು, ವೈದಂಡಿಕಂ.
. ಚತ್ಕಾಣಮೆಂದು, ಒಂದು ಕಾವ್ಯಂ.
. ತಳೆಮಳಮೆಂದು, ಬೆಜಿಗಾಗುಹಂ.1401
. ಅಣಿಯರಂ, ಉಬ್ಬಡಿಗಂ, ಅಗುಂದಲೆ,
ಉರ್ಜಿನಂ, ನೂಳದು ಎಂಬಿವು ಪಿರಿದೆಂ
ಬರ್ಥಂ. (ಉಬ್ಬರಿಗಂ)
ತಿಬ್ಬಮೆಂದು, ತೀವ್ರಂ.
. ಪರಕಮೆಂದು, ಪರೋಕ್ಷ ಂ.
;ಬುಪಸೊಂದು, ವೃವಸಾಯಂ.
. ಬಾಗುಳೆಂದು, ವ್ಯಾಕುಳಂ.
. ಪಾಗಲಮೆಂದು, ಪ್ರಾಕಾರಂ.
. ಅಳಕಮೆಂದು, ಅಲೇಖಂ.
. ವಂಚಮೆಂದು, ವಂಶಂ.
.- ಕುಯಕಮೆಂದು, ಕುಹಕಂ.
ಕ್ವ ಕೈದವಮೆಂದು, ಕೈತವಂ.
. ಸುತ್ತಿಯೆಂದು, ಶುಕ್ಕಿ.
. ಉಮ್ಮಳಿಸಿತೆಂದು, ಊಷಪ್ಮಿದೋರ್ದು
ಗ
[ತೆಲ್ಲಂಟಿಯೆಂದು, ನಿಬ್ಬಣಂ].
406 9ಅ. 908. ನಿಘಂಟು, 7೦೦೩೫೮೭೩೫೫.
122, [ತಂಮಡಮೆಂದು, ತೆಡದುದು]. |
1220. [ಡವಳೆಯೆಂದು, ಕಾಳಾಂಬಿ].
123. ನಿರ್ನೆರೆಂದು (ನೆರ್ನೆರೆ-), ನಿರ್ನೆರಮೆಂದು
(ನಿರ್ನರಮೆಂದು), ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಂ.
1288. [ಅಡಬಿಳನೆಂದು, ಬಾಣಸಿಗಂ].
1288, [ಹೆದೆಯೆಂದು, ಭೂತ].
128: [ಹರಿಮೆಖಲೆಯೆಂದು, ಇಂದ್ರಜಾಲಂ].
124. ಕಾಮಕರಮೆಂದು, ಗರ್ವಮಕ್ಕುಂ. (ಪ್ರ
141. ನೆರ್ದನೆಂದು, ಅರಿದಂ. ॥49॥ (ಎರಿ-)
ನಿರದನೆಂದು, ಕೊಂದಂ.
ನೊಳ್ಳಿದನೆಂದು, ಇದಿರ್ಜಿ ನಡೆದಂ.
ಬಿತ್ತಗನೆಂದು, ತುತ್ತಿದಂ.
ಪಳುಂಕಿದನೆಂದು, ನೂಂಕಿದಂ. [ಪುಳಿಂ
ಕ]
. ತಡ ಮಾಡಿದನೆಂದು, ತಳ್ಳಂಕಗೊಳಿಸಿದಂ.
ಕ ಕಿಸುಗಣ್ಣಿ ದನೆಂದು, ಕೋಪಿಸಿದಂ. [ಕ
142.
1483.
144.
145.
ಯೋಗಂ ತಾಮಸಗೆ ತಾಗಿದಸುರನ
ಕಾಮಕರಂ ಕರಮಡಂಗಿ ನುರ್ಗಸ್ಟಿನೆ
ಗಂ) ॥41॥
. ಬೇಂಟೆಯೆಂದು, ಸರವಿ; ಮಳಲ ಜೇಂಟಿ
ಯಂ ಮಾಡಿದ ವೋಲ್ ॥42॥
. ತಗರ್ದುದೆಂದು, ತಗದುದೆಂಬರ್ಥಂ.
. ನಾಳಿಯೆಂದು, ನಾಡಿಯೆಂಬರ್ಥಂ.
. ಬರ್ಪೂತವೆಂದು, ತಡಂಬೊಯ್ದುದೆಂಬ
ರ್ಥಂ. (-ತದೆಂದು, ಕಂದಂಬಾ-)
ಕ ಕಯ್ರೋಲೆಂದು, ಕಡೆಗೋಲ್.
. ಚಣಕಮೆಂದು, ಚಲ್ಲಣಂ. (ಚಲ್ಲಣಮೆಂ
ಡು, ಅರ್ದೊರುಹಕಂ)
. ಜೆಂನಪೊಂಗನೆಂದು, ವೀರಂ. 1431
ಸ ಪುಗ್ಗಾಯ್ಲನೆಂದು, ಗರ್ವಿತಂ. [ನುಗ್ಗಾ
ಯಿಲ-] ॥44॥
- ನೆಲಕಲನೆಂದು, ಲೋಭಿ. ॥45॥
. ಪಚ್ಚಾಯ್ಲನೆಂದು, ಪಂಚಾಗಾ€ಂ. [ಪ
ಚ್ಚಗಾಯಿಂ]
ಸ ಬೆಳ್ಳಡಿಯೆಂದು, ಗೊರವಂ. ॥461
. ಕತ್ತಡಿಯೆಂದು, ಪ್ರತಿ. ॥471
. ಬಿತ್ತೆಗನೆಂದು, ಪ್ರೌಢಂ. ॥481
. ಸೊಂದೆಯೆಂದು (ಪೊಲರಿಯೆ-) [ಪೊಲ
ದಿಯೆಂದು], ಸಿತಗಂ. ॥5೩॥
. ಹೆಬಿನೆಂದು, ಎಡೆಯಂ (ಸಡೆಯಂ). (ಪೆ
ಅನೆಂದು, ಪಜಿಕಿಯಂ]
. ತೆಬಿಲ್ಬನೆಂದು (ನೆರಲನೆಂದು), ಜೊಲ್ಬಂ.
[ನೆಬಿಲನೆಂದು-]
ಸುಗಚಿ-]
ಜ್
. ಇಂಬುಕೆಯ್ದನೆಂದು, ಎಂದುದಂ ಮಾಡಿ
ದಂ.
. ಕರೆದನೆಂದು, ಅಡಂಗಿದಂ.
ರ್ಪತ್ಮನೆಂದು, ಮೂರ್ಚೆ ತಿಳಿದಂ.
. ಮುಚ್ಚು ತ್ತನೆಂದು, ಮೂರ್ಚ್ಚೆವೋದಂ.
[ಮುಚ್ಚ ನೆಂದು, ಮೂಭ್ರೇಯೋದಷ್ಯ
. ಕುಂಗರೆಂದು, ಬೆಸದವರ್.
. ಬಾಂಬರೆಂದುಂ ಕೊವರೆಂದುಂ, ಕುಂಬರ
ರ್. [ಕುಯಿಂಬರ್] :
ಸಉಂಕರೆಂದು, ಮಲ್ಲರ್.
ಕಕ. ಮಾರ್ಮರೆಂದು, ಮಲೆವರ್.
. ಚಲ್ಲವೊತ್ತರೆಂದು, ನಂಬಿಸಿ ತಿಂಬುವರ್.
ತ ಸೈದರೆಂದು, ನೇರಿದರ್.
. ಪಾಲುಸಗೆಂದುಂ, ದಡ್ರುಂಚಿಯರೆಂದುಂ (ದ
ಡು) [ದಡ್ಡ ಂಚಿಯ-], ಸಿತಗೆಯರ್.
1.) ಟಿ)
ಪಚ್ಚ ವಡತಿಯೆಂದು, ಹಚ್ಚಡಿಸುವಾಕೆ.
. (ಮಗಳ್ಳಾಯೆಂದುಂ ಮಾಳ್ಕುಕಿಯೆಂದುಂ,
ಗಂಡನ ಪತ್ತಿ ಬಿಡದಾಕೆ.)
. 162. ಜೋಡೆಯೆಂದು, ಸಿತಗೆಯರುಂ ಪಾ
ಣ್ಸೆಯರುಂ ಅಕ್ಟುಂ.
3. ಜೋಡನೆಂದು, ಸಿತಗನುಂ ಪಾಣ್ಸನುಮ
ಕ್ಕುಂ. [ಜೋಡೆಯೆಂ-]
. 165. . ಓಲಿಲ್ಲ ನೆಂದುಂ ಮಯಿುಗಿದನೆಂ
ದುಂ ಮುಳುಗಿದನೆಂದುಂ, ಶೂರ್ತಂ;
ಅಳ್ಜರ್ತನೆಂದುಂ ಗುಣಕಯಿಗೊಂಡ
ನೆಂದುಂ, ಪ್ರೀತಿವಟ್ಟಿಂ.
[EN ಮ (ಅವುಶಿ-) ಜೀವರಳೆ
Kesava’s gram-
mar’s value is un-
disputable.
ಸಮಾಪ್ತಿ ಕವಾಕ್ಸೃಂಗಳ್, 00೫೦೭೮8102.
407
- ನಿಲುಂಬಿತೆಂದು (ನಿಗುಂಬಿತೆಂದುಂ), ಕು
ಪ್ರಳಿಸಿತ್ತು.
. ತಣ್ಣಲದುದೆಂದುಂ (ಕಣ ಲ-; ಕಣ್ಮಲೆ..)
£9 ೭9
ಪೊಚ್ಚಯಉಸಿತೆಂದುಂ, ಪೊಡಕರಿಸಿತು.
. ಅಲ್ಲಣಿಗೆಯೆಂದುಂ ಸಬ್ಬರಮೆಂದುಂ, ಮೇ
ಳಂ. ॥50॥ (ಸಬ್ಬವ-)
. (ಕತ್ತುಪೆನಮೆಂದುಂ ಪೆಳಕೆಂದುಂ, ಬಿಗ
ಳಂ).
. ಪನಮೆಂದುಂ ಕೊಳಮೆಂದುಂ ಶೊಂಬೆಂ
ದುಂ, ಸಂಕೇತಸ ನಳೆಂ. 1511
. ಉತ ಿದಮೆಂದು (ಪಳಾಳಮೆಂದುಂ), ಠ
ಿ. (ಉಕ್ಕೆ 5 ವವೆಂದುಂ)
ಚ ದುಂ ಬೆಗಡೆಂದುಂ ಭಯಂ.
ಪ
ಯೆಂದುಂ, ಕವಚಂ.
. (ಬೊಂದಿಯೆಂದುಮೊದಂಬಿಯೆಂದುಂ, ಶ
ರೀರಂ).
ವರಮೆಂದುಂ ವಸುವೆಂದುಂ ಪೊನ್.
[ಕಸವರಮೆಂದು, ಮಿಸುನಿಯ ಪೊನ್]
. ಈಸ
76. ಗಾಳಿವಾತೆಂದುಂ ತಿಟ್ಟೆಂದುಂ, ಬೈಗುಳ್.
153 |
ಮರ್ಚ್ವೆಂದು, ನೊಳಂ. [ನೊಳವು]
. ಪಾಳಿಯೆಂದುಂ ಕೇಳಿಯೆಂದುಂ, ಪಂಕ್ತಿ.
. ಪಚ ವಣಮೆಂದ್ಕು
ಮಕ್ಕುಂ. ॥54॥ (ಪುಚ್ಚ ವ-)
ಪರೀಕ್ಷೆ ಯು ಮಣ್ಣು
180.
181.
ಗರವಸಗೊಂಡುದೆಂದುಂ ಕೊಜಕಿದುದೆಂ
ದುಂ, ಗರವಟಿಸಿದುದುಮಕ್ತುಂ.
ಸೋಡಂಬಾಡಮೆಂದುಂ ಉಂಣವಳಿಯ
ದೆಂದುಂ, ವಿರಿದುಮಕ್ಕುಂ.
. ತುಳಿಲೆಂದು, ವೀರಮುಂ ಪೊಡವಡಿಕೆಯು
ಮಕ್ಕುಂ.
. ಸುಸಿಲೆಂದು, ಸಂಭೋಗಮುಂ ಪ್ರಭಾತ
ಕಾಲಮುಮಕ್ಕುಂ. 1551
. ಕಂಮಂಗಣೆಯನೆಂದುಂ ಇಂಗೋಲ್ತಿ ಲ್ಪ
|
ಕ ಪಂಡಿತವಕ್ಕಿಯೆಂದುಂ ಕನ್ನಡವಕ್ಕಿಯೆಂ
ನೆಂದುಂ, ಕಾಮಂ.
ದುಂ, ಗಿಳಿ.
. ಪಡಿಯಔವಕಿ ಿಯೆಂದುಂ ವೊಕ್ಕುಳಿವಕ್ತಿ
ಯೆಂದುಂ ಧಂ ಸಿಡುತ [ಕೆಂಗಂ
ಣಲರ್ವಕ ಖಿಯೆಂದುಂ], ಕೋಗಿಲೆ.
ಮುಯ್ದೆರಡಿಯೆಂದುಂ (ಮುಯ್ಯಿ) ಆ
ಉಡಿಯೆಂದುಂ ಅಲರ್ವಕ್ತಿಯೆಂದುಂ
ಪಬುಮೆಯೆಂದುಂ ಮೆಳಂಬಮೆಂದುಂ,
ತುಂಬಿ.
ಜೊನ್ನವಕ್ಕಿಯೆಂದು, ಚಕೋರಂ.
| ತಾರಗೆವಟ್ಟಿ ಯೆಂದು, ಆಗಸಂ.
. ಬಾನೆಂದು, ಗಗನಂ.
. ಬಾಂಬನೆಂದು, ಕಶುಲಿಂಬಂ.
[ಇವೆಲ್ಲಂ ಕವಿಮಾರ್ಗಮನೋಹರಂಗ
ಛ್ | ನಿರ್ದುಷ್ಟಂಗಳಿನ್ನುಮಿವು ಮೊದಲಾದು
ವಂ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುದು.]
ರ
ಸ ಮಾಪ್ತಿಕಮವಾಕ
ಭಿ
೦ಗಳ್,
CONCLUSION.
ನಡೆದುದೆ ಮಾರ್ಗಂ, ಪದವಿಡ
ಲೊಡರಿಸಿದುದೆ. ಭಂಗಿ ಕೇಶವುಂಗರಿದುಂಟೇ? | (ಕೇಕವಂಗದಿರುಂಟೀ
ತೊಡಗಿದ ಶ್ರತಿಗಳೂಳಾನೆಯ
ಬಂತ ಮಾಠಾಂ ತರಂ)
ನಡು ಬಡವೇ? ತಾನೆ ಲೋಕದೊಳ್ ಲಾಕ್ಚ! ಕಂ! | 1 |
408 ಸಮಾಪ್ಕಿಕವಾಕ್ಯಂಗಳ್, 00%೦5510%.
Besides this work ದೊರೆವಡೆದ ಚೋಟಪಾಲಕ
he has written ಚರಿತಂ, ಶ್ರೀಚಿತ್ರಮಾಲೆಯಾತೆ ಸುಭದ್ರಾ |
a Cola-king-story,
ಬ
the story of (Ky- ಹರಣಂ, ಪ್ರಜೋಧಚಂದ್ರಂ,
5೫85 06107) ನಿ ಶರಾತಮಿವು ಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಕಂಗಳ್, | 2 |
2೩61816113 carried
off (by Arjuna), the book called 4116 moon of knowledge”, and a KirAta-story.
ಸಿರಿಗೀಕ್ಲಿಪ ರಸಚಿತ್ರಂ,
ಸರಸತಿಗೆರಡನೆಯ ಬೀಣ*ಯೆನೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ |
All learned men
will highly esteem
his beautiful aa 3ರಮಾದುದೆಂದು ಬುಧರಾ
ದರಿಷರ್, ಮೆಚ್ಚಿಂದೆ, ಶಬ್ದಮಣದರ್ಪಣಮಂ. | 8 ॥
well-sounding Sab-
damanidarpana.
ಆರ್ಯನ ಯಾದವಕಟಕಾ
Certainly the :
1:29 380 0 ಊ 25ವರ್ಯನ ಕೇಶವನ ಶಬ್ರಮಣ”ದರ್ಪಣಮುಂ |
work of Kesava of
Arya ೫ who ಸೂರ್ಯೇಂದುಮೇರುವಾರಿಧಿ
Eo ನಿಲ್ಪನಾಕುಳದಿಂದು. ॥ 4 ।
the Yadavas, will
spread afar, and remain.
ಚಂ ಪಕಮಾಲಾವೃತ್ತೆಂ."
Good Canarese ಗಮಕಸಮಾಸದಿ ಅಟಕುಳಕ್ಷಳದಿಂ ಶ್ರುತಿಸಹ್ಯಸಂಧಿಯಿಂ
ಗy ts ಸಮುಚಿತಮಾಗಿ ಬರ್ಪ ಸತಿಸಪ್ತಮಿಂಯಂಸಮಸಂಸ್ಕ ತೋಕಿ,ಯಿಂ,
in a knowledge
ಗ್ರ
9 1%. ಪಮಹಪಭೇದದಿಂ ವಿರಹಿತಾವ್ಯಯಸಂಸ್ಕೃತಲಿಂಗದೆಂ ಪದೋ
ounds (Ss, ಸ ಬ್
5 ತ್ರಮಶಿಥಿಲತ್ವದಿಂ ಯಶಿವಿಲಂಘನದಿಂದರಿದಲ್ಲೆ ಕಂನಡಂ? | 5 ॥
tinction between ೮೨. the Sanskrt © or ೪, and the 081೩7080 ಛೃ of well-sounding Euphony, of the
Locative-Infinitive (S. 249), of the employment of Sanskrt words, of the rules regading the letters
ವೈ ಮ್ಮ ಹೈ ಪ, 08 the Gerunds (ವಿಹಿತಾಮ್ಯೇಯಂ; ನ. 286), of Sanskrt Themes, of fleeting Consonants, and
of the offences which may be committed against the rules of Pauses (ಯತಿ, 0೫8017೩ in verses OY
melody).
ಇದು ಸಮಸ, ಶಾಬ್ದಿ ಕಜನಮನೋಜನಿತಶಬ್ದ ಸಂದೇಹಶಲ್ಯಚಾರುಚುಂಬಕಾಯಮಾನಾನೂ
ನಕರ್ಣಾಟಕಲಕ್ಷಣಶಿಕ್ಷಾಚಾರ್ಯಸುಕವಿಕೇಶಿರಾಜವಿರಚಿತಮಪ್ಪ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದೊಳ್ ಪ್ರ
ಯೋಗಸಾರಂ ಶಬ್ದಾರ್ಥನಿರ್ಣಯಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
ಕಲ್ಲು ಮೇಕಿದರ್ಪಣಂ ಸಂಪೂರ್ಣಂ.
4 Bed pn ECE ಸ RT
———————= Boh TILLY
This is Ame Godt ಅಸು ಸಲಿ GS SENT
೨ ಯಹು ಜು ಸ ನ ಬ
ಪಾಠಾಂತರಂಗಳ್, READINGS OF M. 0. AND M. ೫.
APPENDIX.
ಇತರ ಪಾಠಾ೦ತರ೦ಗಳ್.
Some readings of M. C. and M. D.
P. 2, Vitti (similar to that of W.): ಕಬ್ಬಂಗಳಿಂದೆ ಕ್ರೋತ್ರತ್ಸುಷ್ಟೇತ್ರ ಜಿಹ್ಲಾಘ್ರಾಣಾದ್ಯ
ನೇಕೇಂದ್ರಿಯಂಸಳ್ಲೆ ಶತ್ತದ್ಧೀನಯಮುಪ್ಪು' ಶಬ್ದಸ್ಫ)ರ್ತರೂಪುರಸಸಂಠಾದ್ಯನೇಕವಿದಯೆಂಸಳಂ ಕ್ರೋ
ಶ್ರೇಂದ್ರಿಯನೊಂದಲಿಲ್ಲಿ ಯೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಮಾಸಲೌಯಿಸುವ ಮಂಸಲಸ್ನೊರೂೆಗೆ ಭುವನಸ್ತುಕ್ಶೆಗೆ ಕಾಂತಿ
ಯುಕ್ತವಹಂಥಾ (17,-ಯುಕ್ತಮಾದಂಥಾ) ವಾಕ್ಕೆಂಬ ದೇವತೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರಮಂ
ಮಾಡಿದನೆಂ. :
ಐ. ತಿ, V.,M.C: ಯಾದವಕಟಕೋವಾಧ್ಯಾಯೆನನ್ಸು ಸುಮನೋಬಾಣಕನಿಯ (ಸುಕವಿಸು--)
ಮುಂಮಸನಾಂ (ಮಸಳ್ಳ ಮಸನಪ್ಪು) ಯೋಗಿಶ್ರೇವ್ಮನಾದ ಜೆದಾನಂದಮು್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಮುಸಫನಿಕ(,
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನದೇವನಂದನಸೆಂ) ಕೇಶಿರಾಜಕವಿಯೆನಿಸನಾಂ (-ಕವಿಯೆನಾಂ). M. 1, repeats this
reading of M. 0. at the following V., and then goes onto say with it (similar to W.):
ನೀರಜಕತೆಲ್ಬಕಾಸ್ರ ಳ್ಳ ಲಕ್ಷೇಣಮಂ ೇನ್ಸೊಂ (ಜೇಳ್ಳೇ) ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಸುಣಂಸಕ್ಸಳ್ಳವಡುವಂತೆ ಕ
೯೪೨ ಟಕವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞ್ಯರಮುಮಕಿಯಿಂಡೆ ಕಬ್ಬಮಕಿದರ್ಪ ನೆಂಬ ಬೆಸರನಿಟ್ಟು ಕಂರ್ಣಾಟಕವ್ಯಾಕರಣ
ಮಂ ಸೇಕ್ಲೆಂ. |
P.4,V. (also in W.): ಆ ಜೋಮದ ಮನೆಂದ ಮೇಲಣ ಪ್ರೀತಿಯಿಂ ಕಿರ್ದುವುದು ತಿರ್ದಿಯೂ
ವ್ಯಾಕರಣಂ 'ಹೋವರಹಿತಮಾಗ ಸಗುಣಾನ್ಸೀತಮಾಸಶೊಸ್ಸುಸೊಂಡು ಕೈಕೊಳ್ಳುದು.
1 ಸುಜನೋಕ್ತಂಕ.ೌ. 5, 7. ನಿಲುಸೆ ವ್ರಾಕ್ತಿನಿಸ್ತ/ರಂ;-ಜೆಂದಾ ಸೂಶ್ರಕ್ಕೆ. PB TIN.
ಕುಳಂ ಬ್ರಾಸಮಾ?. (also W.); ಸೆಲ್ ಸ್ಯದುದಾ?: (also W.); ಗಜಂಸ 4 only inM.C, ೫.
14, V. ಸವರ್ಣಸಂಥ್ರ್ಯಯೆಂ ಪಡೆಸುಂ, ೩nd ೩/0೫ 16 07: ಅವಾವಪೆಂಶೊಶೆ ಅಕಾರಾದಿ ಗ್ಲುಕಾರಪ
ರ್ಯಂತಂ ಪಠ್ತಕ್ಕರಂಗಳೆ ಇವು ವಿರಡೆರಡೊಂದಾಗ ಅಲೆ, ಆಆ ಎಂಬಂತೆ ಪಲ್ಲಟಿಂಬೋಜೊಡಂ (M.
[ರ ಪಲ್ಲವಮಾದೊಡಂ) ಸವರ್ನಮಖಪ್ಸುವಃ ೫. 15, V. ತಯಿವಾಯಿಂದ್ಕಾ ೫. 16: ವಿರಿ ಎಶಂ;-ಒ
ರಸ್ಸೆ ಒರೆಸಲಿ; (೩೦ ಹಿರೆ ಪಡಿಯಲಿಸುಟ್ಟಿಸಫೊ; ೩0 ಬಿತಲಿ-; ವಿಳುಪೆನನಮುಮಂ ನರನಾಲರುಸ
ಇಗೆ ಪೆಬಿಗಾ%ಿ --ನೊಸರಿಸಿದನೆ ಸಕೆ ಕಂತು (್ಬ. ೦. ಸಿದತಕೆ ಕಂತು). ೫. 17, ಹ. 0, ದಾಮ
M. D. ಧಾಮ5; ಸಿಂಗ ನಾಮಿಸಕ್ಕೊ6. ೫. 18, V. ತಉುವಾಯಿಂ. P. 18. Both are right in
having: ಸೂಢಸಂಧಿಯೆನೆ ಶೋಕಿ ನಾಲ್ಕುಂ (ಕರಂ=॥icely). P. 20 ಅಂಡೊಳ್ಳೆಂ; oly ಸಂದಯ
ಮಂ. ೫. 22 ಭೊರ್ಗ್ನರೆದನು-; ಶೋಹನಕ್ಕರಿಕೆಯ ಜಾತ್ಯ್ಯತ್ಸೂಂಸಳ್ಳ ಇಚಾ ಓಔಿರಂ ಮದಮಂ ಮು
ಕುಳಿನಿರ್ದ ದಂಕಿಫುಟಸಳ್ಳಿ; ಖಣಿಕೆತೆ; ಪಠಿಶೆತೆ; ಭೊಚ್ಚಿ ಕೆ ಸುಳಕೆತೆ; ಹ. 0. ರುುಲಂಪಿತೆ ಹ. 2. ರು
ಲ್ಲಂಮೆನೆ.
410 ಪಾಠಾಂತರಂಗಳ್, READINGS OF M. ೮. AND 28. 2.
P.23, M. D'slist js: ವಖ್ಸಾಣಂ (ವಖಾಣಂ), ಡೆಖ್ಲಾಳ್ಳಂ (ಜಿಖಾಳಂ), ಅಖ್ಚಾಡಂ (ಅಖಂ
ಡಂ), ಹೆ ಪುರಂ, ಖಾಣಂ, ಖಾರಿಸೆ ಫಲ್ಲಮಾಡಿದಂ, ಥಲ್ಬಿನಿದಂ, ವಿಕ್ಟಠಾಯೆಂ, ಠಾವು ಠಾಣಂ;
ಗ ಠ್ಯಾಕಿನಿದವು, ಧಟ್ಟು, ಸದ್ದಣೆ (ಸಥ್ಯ ಣ್), ಮತ್ಥ ವಟ್ಚಿಸೈ ಕಥಾಯಂ, ಭಫೆಯೆಕಾಲಿಂ, ಫಿಳಾ
ವ್ರಗಂ, ಭೆಳಿ ಫುಳಿಯಂ) ಫೋಳಿಗೆ ಜೆ ಸಾ ಸೆ] ಕುರ! ಅ ಪೆಢಯಂ, ಧಳಂ; ಧಾಳಿ, ಧಾರೈ
ಧವಡಂ, ಭಂಡಾರಂ, ಭರಿಕಯಿ, ಭಕ್ಲೆಯಂ, ಭಾವಂಗಳ್ಳೆ; ಕಂಭಕ್ಕಂ, ಭಾವೆಗಂ ವಿಕಲ್ಬುಂ. ತ ಒಟ ಇಷಾ
ಕೆಯಂ. 82. 25, 18. 0. ಸನಿ ಸೆವಂ, ಸೊಪೆ; ಹ. 2. ಸೆನೆಂ, ಸೆನೆನಂ ಸೊಸೆ 08% ಸೆವಗೆ; ಬಿಯ
ಕ; ದಾಯೆಸಂ; ಶಿವಕಂ; ಹೇಸಿಗೆ; have ಹಲಿ ೩ ಹಲಗೆ. ೫. 97 ಬಕಸ್ನಾನಿ; ಕೊಡೆ, ಕೊಲಿ.
M. ಲ. ಸುರಗಲೌಡೊಬಿ-; . 2. ಸುರಗಂಡೊಲು-. ೫. 28 ಕಲಕ ಫಲಕ ಸಾರಥಿಯಂ;
M. €. ಜಿಸೆಸಳನುಳಿರ್ದುಸುಂಿರ್ದುಬಶಿರ್ದುಮಿಳ೪ರ್ದುಶಳರ್ದತ್ತಾಗ೮; 100 ದುರಡೊಳ್ಳೆ; ಕರೆಯಂ ನೆ
ರವಂ ವಂಕಂ| ಕಟೆಕೆಯೆಂ ಸೊತ್ತಸ್ರಜೆಂಬೊಡರ್ಥ ಫುಟಣೆಯಿಲ್ಲಾ %ಯೆಂ ಯಮಕಲಶ್ಲಣಮಿಲ್ಲ | (only
50 much); ನೀರಲಿಕ್ಕಿ; 2 ಸಲಲ ತೇ ಸಿ; ಸಡ್ರಿ ಎಸಲಶಿಸ್ ಕಿಪ್ರಶುಗೇಲ್ಸೀತೆಂಬಲ್ಲಿ ಕೆವಲ ಳ್ಗೊಂ.
P. 30 instead of 1೫1 ಸರಸಿ thy have ಫುಟಿಕೆ ಸುಲೌಸೆ ಪ್ರತಿವಾದುಕಂ; ಕೂರಂ ಕೂ
6೨೦; ತಾಥ್ಗೆಂ, ಶಾಲ್, ೫, 82: No. 1 ಉಲಲಿಸೆಂದು. 2 ಉಯಿ?ದಕಿಂದು. 8 ಈಲದ್ಲಿ-. 4೮ಲ್ಲಿ
ನೆಂದು ಮುಲಖಿಂ?ದಂ. 12-ಪಜೆನಂ. 18 ಮಾ6ಕಾಬಂಧಂ. 14-ವ್ಯಿಕಾ-, 16 18. 0. ಹಾ
ಯಔ (space left for a 101101) ನೆಂದು; M.D. ಹಾಲಿ್ಕಿನೆಹಾಳನೆಂದು. ೫. 88: 22 ಶೋಮ್ತಿ
ಟ್ರ, 26 ಕಠಿನ, 29 ಉಲನಮಿಂದು, 80 ದಲದುಲ. 32 ಸುಲಿನೆಂದು ಆಫೆಕುದುರೆಸಲಲಿಸಕ್ಕರಿ
ಕೆ 88 ಹ. 0. ಸ್ನರಹಂ, 21. 0. ನೊರಹಂ. ೨5 ಅರ್ಶಿಯೆಂದು ನೇಳ್ಳೂದು ಅಬದ್ಧಂ. 88೩ ಶೊ
€೨ವ್ರದಾ? ತೊಲಕಳಿ, 42 ಪೊಲಂ೨ಕೆಂದು. 48 ಸಲಿಔಿಂದು. 45 ಪರ್ಕಿ . 47 ಕಬಿಲ್ಬುಂ ಅಲ೨ಿಕ
ಯೌಸಿತೆಂಬೆರಡು. 48 ಹೆನಯಿ. 51 ತಲಂಕಕೆಂದು. 52 ಹ. 0. ಅದವಲಿಕೆಂದು, ಹ. 2. ಅಡವಲಿ
ಶೆ... 54 ಬ. 2. ಸೂಲ್ಲಿಉಕೆನವಂ, 38. 0.--ಕೆವವಂ. 57 ನೀಲ್ದಿ ಸ್ಥಾನಂ. 61 ಸೌ, 68 ಮಠ
ದ ಹೋಟಿ. P. 34: 65 ಬಲ (ಬಲಿ). 67 M. ೮. ಹೊಲಸ ೫. D. ಜ್ಾಸೈ; both ಉಡಿಗೆ.
68 ನೊಲ್ತಿಲಕೌ (00- ಜ್). 69 ಸುಜುಯಿ. 78 ಅಲಪ್ವಿಸೆ. ್ಬ. 0. ಅಲಿನೆ ಂ ಅಲನ; 11. 0.
ಅಲವಿ. 74 ಉಟಿಕೈಯೆಂದು ಉಲ್ಲೀ.... 75 ವಿನಿ ಎ. 881/6, ಅಸುಸ್ಸೆ ಡೆ; ಹ. D. ಅಸು
ಲತಿಡೆ. 88 ಬಲಲೌನಲ್. 88 ಪಲಯಿಸೆ. 91 ಸುಲ. 92 ಕ್ರಯಿ, 98 ಪೇಡ. 94 ಮುಯ್ಯಿ.
96 ಮರ. 97 ಟಿ ಕೃಣಮಾಗೆ. 98 ಕಿಮುಲಿತ್ಲಿ ದುಳಿದನೆಂದು ಸಂಣಮಾಸೆದುಳಿದಂ. 100 ಬಾಲ್ಬಿ
ದು. 101M. 0. ನಳಿಕೊಡೆಯ ಸಂದು; M. D. ನರ೨ಿನೊ--. 102 ೩s ib 800%, ಕೌಂಕುಲಿಿತ್. 103
ಮೊಲಿಶಿಸೆಂದು ಅಳತೆ. 108. 0. ಖಲಂ೨ತೆನಿ ಫಲ್ಕೆಸ ಫತೆ (ಫಲಲಿಕೆನೆ) ಫುಲೀತೆನೆ ಫುಲಿಂನೆಫೆ.
109 ಫ ಫರವಿಫರಿತೆನಲ್ಬು ತ 110—116 with the same defects in both. 119 ಹಿಳ್ಳಿ ಬಿರಿದು
mo. Between 118 and 119 they insert: ಪಲಿಶೌಯೆಂದು ವಸ್ಮ ನಿಕೇಷಂ |ಚಳ್ಳತನೆಂ
ದು ನೀತಕ್ಕಮೆಂಬಕ್ಲಿ ಕುಳಂ. The sentence ad 119, and No. 120 wanting. 124 ಹರಸುವ ಬಾ
ಫೆಂಬಲ್ಲಿ. ಸಃ 124 71. 0. ನಾಕ ಶುಂಬಿನೊಳ್ಳಂ ಕಲು )ನೊಳ್ಳೆಂ (ಕಲಿಕಲ್ಪಿನೊಳಂ) ಉಿಟಿಂ (6.
No. 120), Then both are right in giving there the heading: « ಎಿರಡರ್ಥ ಕ್ಕ ೫, 126 ಬಾ
ಲಿ... 127 ಆಲ್ಲಿಕೆಂದು ನೀರೊಳ್ಳಿ ಮುಳ್ಳುಂಗದನುಂ (of. No. 4). 130 Both ಮ
Ww. in having (not ಉಂಸರ- bಚಕ) ಸರವಟ್ಟಿ ಸಿಗವಂದ-. 131 ತಶುಟೌದ. 188 ಜಫಿಸಿದನುಂ
ಬಟ್ಟುತೆ (W's original reading ಬಟ್ಟ ಟಗ) ಟೊ after it both have ಲ್ಲ ಶ್ಲಿನೆಂದು ನಿದ್ರೆ: ತಿಳಿದ
ES
ಪಾಠಾಂತೆರಂಗಳ್, READINGS OF ೫. ©. AND M. 2. 411
ಮಂ ಜೊಶೆಕೊಂಡನುನುಕ್ಕುಂ. 7. 86: 185 ಈತುಲೌಲಸಂ--. 187 ಬಿಡಲು ಪಟ್ಟವನುಂ. 139 ಹೆಂ
ಟಿಯ ಶಕೆರೆಯುಂ. 140 ಲಾಲಿರಿಮುಂಡಿಗೆಯುಂ | ಆವುಜದ ಕುಡುಹು | ಮುಟ್ಟುಮಕ್ಕುಂ.' 141 ಹೊತ್ತ
ಯೆಂದು ಕಾಸೆಯುಂ ಜೆಸದರ ನರವಿ-. 142 ಜೂಳ. 143.0೦. ಸಂಸ್ಕ್ರೂತಡೊಳ್ಳಿ ಸಪಿಯು
ಮನಾಳಿಯೆಂಬರದು ಕ್ಷಳೆಂ (18.--ಯೆಂಬರದು; 38, D.-ಮಾನಾಳಿಯೆಂಬ ). 34431. 0. ಬಲು
eM. 2. wg ದ. 145 ಭೂಮ್ಯರ್ಥ ದೊಳೆ ಶಳಂ. 149 M. D.—ಬಟ್ಟಿಯೆಂ [ತೊ
೮೫ಯುಂ [ಜಲಂ | ದರ್ಷಣಸಳ ಪ್ರಶಿಬಿಂಬಮಕ್ಕುಂ M. 0. ಕುಟ್ಟಿಯೆಂ | ಜಲ | ದರ್ಪಣಸಕ್ಕ ಪ್ರತಿ.
(Hereafter Nos. 150 and 151 wanting in M. ಲೈ; they are introduced in M. D.; the ಜಲ
ete. is certainly misplacedin M. 0. andM. D.). 154 ಸಯ್ಯದ ಕೆಯ್ಯ್ಯುಂ. 156೩ ಕೌಸಿಕ,
(156%, 1560, 157೩ wanting) P. 37: 157% ಕುತ್ತವಾಸರಸಿದನುಂ ಮಲೆ. 161 M.D.
ಫಿದುದುಂ. 162 ಜೀರ್ನಿಸಿದುದುಂ | ಅಲ್ಲದುದುಂ | (M. D. besides also ಮಲಮಿಾಯಿ್ದುದುಂ |
ಮನದ, 168 ಪ್ರಸ್ತೊನಕಾಲ-. 164 ಅನಶ್ಚೇನುಂ | ಹೊರಸಿನ ಫೆಯ್ಸೆಯು | ಊಕೆಯ ನೂಲು
ಮ-. 168--ಸಳ್ಹನುಂ; ಕೂಳಯೆಂದೀಶ್ಸ್ರನಂ--(0100ಿ1) ought to be ಸುಳ್ಳ; 08 ಶಿಸುಳಾ-ಕ್ರಿ
ಕೂಳಿ). 167 ಮೀತ್ರಿವುಂ. 169 ಬಿಟ್ಟುದುಂ; ಅಡಂಗಿದುಡೆಂಬಲ್ಲಿ ಕುಳಂ | ಬಡಗಿಯೆ ಕಳನ ಬೆಂಟಿ
ಯುಂ ಕುಳ್ಳಂ (M. 0.--ಜೆಂಟಿಯುಳಿಯುಂ ಕುಳ್ಳಂ). 170 ವರೆಯಿಲ್ಲದ. 171 wanting. 172
ಕರೆವನುಂ; ಬಳಿಗೊರಲುಂ. 2. 838 ಬಂದಿದು ಬಲ್ಲವಾಡಿ; ಜೈನೇಂದ್ರನಂ;-- ಭಾವಂ; ಬಿಸಿಕೊಳುಕೆ. ೫.
39 ತೊಂದು wanting; ಪ; M. 2. ಮೊಲ. 0. 47 instead of ಇರಿಸಿ they have ಇರಿಸಿ
(already once observed by us before; cf. Ps. 89; 90; 270); ಅವ್ಯಯಮಂ
ಟ್ವಳಿವುದಬಿೌಂ ಪದನೆನಲಕ್ಕುಂ. P. 48 and 49. Here are some omissions, and some addi-
tions and differences; the two last-mentioned are, ad ನಿಶ್ಚಬಿಂದು: ಕೊಠಂಸ್ಕು ಕಡಂಸಂ,
ಕೊಡಂಕ್ಕು (1281086 08 ಪಡಂಸು) ಪಡುಂಸ್ಕು ಶಿಂಬು, (Aer ತುಯಿಂಬು) ಕುಯಿಂಬಂ (M. D.
ಕುಂಬು), ಕೂಂಗದೆಂ, (instead ಂ ಕೌಂಕು4) ಕವುಂಕುಳ್ಳಿ, ಔಲಂಕ್ಕು (೩%: ಹಸುಂಖೆ ೩೬೩೩) ಶ
ಯಿಂಬ್ಯು (after ಸೆಂಟುಸೆ) ಸಂಟುಸೆ ಬೆಂಟಿ, ಸುಂಟುಗೆ, ಜೊಂಟೈ ಮಿಂಟಿ, ಕೂಂಟೀಣಿ ಜರಂಟ್ಕು (after
ಬೆದಂಡೆ) ಚಲುಂಕೆದಂ, ಬಲುಂಬಿದಂ; ೩4 ನಿಕಲ್ಪಬಿಂದು: (ater ಕದವ) M. ©. ಪಡಂಸ್ಕು ಪಡಸು; but
M. D. ಕಡಂಸು, ಕಡಸು; ೩6 ನಿಯೆತದ್ದೀತ್ಪೊಂ: ಸಿಬ್ಬಿ) *ೆಪ್ಟುರಂ, ಹಿಪ್ಭುಳಿಕೆ ಕೆಕ್ಕೊರಸು (instead of
ಲಗ್ಗೆ 7೦) ಅಗ್ಗೆ Ro (only inM. D.; after it is has with M. C.) ಅಳ ಸಂ, ಅಸ್ಗಳಂ, ete. P.
50 ಜರ್ಸುಬಿಕ್ಸುದು; instead of Fo there is ಇರ್ಪಂ, P. 52 At the end of the
examples in which $03 cannot occur, it is added ವಿಂಬಿವರ್ಕೆ ದ್ಲೀತ್ಪುಮಿಯಕ್ಕುಂ
after Wೆಮರ್ಸ$ the sentence: ಬೆಮರ್ಸ ಫೃಮೂದಿನುಣ್ನೊಜೆಸಳ್ಳಂ ನಿಡಿಕೆಯಿಸಿ; 036೩ ಮೆಸರ್ಸೆ
(not in M. 0.), ವಿಸರ್ಗೆ, ಒಸರ್ಸೆ (ಉಸರ್ಗೆ 28. 8.) ಪ್ರಸಿರ್ಗೆ (also M. B.), ನವಿರ್ಗೆ--ನವಿಕೆಂದು
ಕೂದ5, ನಡೆದುದು ತಠೆನನಿರ್ಸೂಟಿಂ.. ೫. 58 ಅಲಾರ್ಸಳ್ಥಿ (also ಅರಿೌರ್ಗೆ); ar ವಿಡರ್ಗ
the instance: ಆಪೆಜೆರ್ಗಳುಮಂತಿರ್ದುಜೊಂದು ಕೊಡುಂ ಔಂಸ್ರಂ (3[--ತಿರ್ದುವಪೊಂದು ಕೊಂಡುಂ
ಔoಘಂ); with 11. ಹಸರ್ಸ ಈ instead of ವಸರ್ಸ 4. ೫. 54. ಅಮನ್ಸೊಂಕಿ, ಎಸಲ್ಲೊಟ್ಟ, ವಿಸಳ್ಳೇಕ್ಕೆ
ಅಮಳ್ಲಂತ್ರಂ ಸಳ್ಳೇಸೆ. pb ತೆರಲಿಲ್ಲಿಂ ಸೊರಲ್ಡಿನೆಂಬಂತೆ ಕೆಲವು ಪದಂಸಳ್ಕಿ ಶಿಥಿಲತ್ಸಮುಂ ದ್ಸೀ
ತ್ಲಮುಮಖ್ಸುವು ಕಂಪಲರ್ದುಜೆನಕಿ ಸೆರ್ದೆವಾಯ್. P. 57 ದುಕಾರಕ್ಕೆ ಕೋಪಮಾ? ಅಶ್ಲೆನಲಾಸದು.
ನ್ರುಪಕಿಗೆರಣ-. ೫. 58 ಕುಟ್ಕ. ೫. 59 ೩50 ಬೆಸಯಿತ್, 10381086 0 ಶೇರ್ thre 18 ಕೇಲ್.
52*
412 ಪಾಠಾಂತರಂಗೆಳ್, READINGS OF M. ©. AND M. D.
P. 61 ಅವನಾತ್ರಿನಂ. ೫. 64 ad ಅಕಾರಕ್ಕೆ: ಆಯಿರ್ದ ಮಾರಿಸೈಯಿಂ ಪರಮಾಯುವ್ಯಾಂತಂಬ
ರಂ | ಕಾಯಲುಂ ಜಲಸರ್ವದಿಂನೆಲನೆಲಮುಂ (M.—3ಲನೆಲ್ಲಮುಂ) ಸಾಯಶೆಸೆಡಿ; ೩4 ಇಕಾರಕ್ಕೆ: ಕಶಿ
ಯವ$ (also in M. B.)| ನಿವ್ಯ್ಯಾಮಿಂಯವ4 (also in . B.)| ಬಶಠಿಯಂ ಪೆಡುಸುಮಿಂದು (28.
'ಬೇಡಂಸುಮಂದು) ಕಟ್ಟಿದಲಸಂಕಿಟ್ಟೌರ್ದ (-ರ್ದು) ಏಿಡಿಯಂದಸಿತಾಳನೆಶ್ರಮಂ ಯತಿ (M. D. and
M. ಯತ್ನಿ) ಕೊಟ್ಟಿ ad ಈಕಾರಕ್ಕೆ: ಶಯಲ್ಬಂದತ್ತು ಕಲುಂಥ್ರುಸನಭಿಮತಮಂ।| ಶ್ರೀಯಂ ಪೂ
ರ್ವಾರ್ಜಿಶಶ್ರುಳ್ಯಾಯತ್ರದಿನಲಿಸಿ ಕಾಣ್ಬ ವೊಲೆ ಕಂಡಂ | ಸ್ರೀ ೀಯಂಬನಾಡೆಯೆಂಬನ್ಯಾಯೆದ ಕೊಶೆಯೆಂ
ಬ (M.—ಶೆಯೆಂಬ) | ೩0 ಓಕಾರಕ್ಕೆ: ಅಮರಾಂಸಫೆಯೆರ್ಹೋಯೆಂದು ನಾಡಿದರ್ಮೋಸಳ್ಳೆಮಂ (also
in M. B.)| ಅಬ್ರಹ್ವಣ್ಯಿಂ (M.— 2,5) ಭೋಯೆನಲುಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಿಧೋಯೆನಲುಂ | ಬಲ್ಲರಿ೮*
ಮರವರೆಂತಯೌನವರಿ (M. D. ಬಲ್ಲವರಿವಕೆಂಶ--; 7. ಐಲ್ಲರಿಕಿಯರವಯಂತರಿವರಿ) | ಕೋಯಿಸಿದಂ
ತಾಯೆಲುಂ (M. ಕೋಯ ಲುಂ) ಹಿಂಡಲುಂ | ad ವಿಕಾರಕ್ಕೆ: ಕೊಬುಕಿಯೆಂ ನಾಯಿ ಶ್ರಿ (M. ನಾರ್ಜೊ ಶ್ರಿ)
ಬಂದಂಸಡಮಸಇ ಜರಾಸಂಧಭೂಪಂ | ಪಸೆಯಿರ್ದಂ ಸರುಡಪಿಸನ್ರುಪನಂದನೆಯೊಳ್ಳೆ | ನಡೆನಡೆಯೆಂದು
ನಡೆದುಜೋ | ೩6 ಏಕಾರಕ್ಕೆ: ಏಯೆಂದಂ| (M. 8. ಭೊಂಕತೆ ಶೇವಸ್ತ್ರೀಯರಾರಾಶಿನುಮೆಯುಸಿಯೆಂ
ದು ಶಂಜಿತ್ತುಕ್ತಿರ್ದ5) ಭೊಂಕತೆ ದೇವಸ್ತಿ €ಯರಾರಾಶ್ರಿಕಮನುಫೇೀಂಯುಫೇಯಿಂದು ಶಂಶೆತಕ್ಯುಕ್ತಿರ್ದ5
(M. 0. ಸ್ತ್ರೀಯರಾರತಿಯೆನುಘೇ--; ಹ. ಸ್ರ €ಯರಾರಾರೆಕಮನು ಉನೆಯಂದುತಂಗೆತ್ತುಶಿದ್ದರ) | ad
ಐಕಾರಕ್ಕೆ: ಒಡೆದದ್ರಿಕ್ಲಿಕಿಸಂಧಿಸತ್ತುನಿಣೆ ಭೈ ಭ್ಲೆಯೆಂಬಿನಂ ಕೀಯ (M. oly: ಸಂದಿಪತ್ತುನಿಡೆ-)|
೩d ಅವಠಾರಣಾಗೆ- -ಹೊಡೆಸಳಿವಾಶನನಿಡಿಡೊಳ್ಳೆ. ೫. 65 108 ಕಾರಯಿಸನಿದಂ, ರಣ ಶಾರಯಿನಿದಂ
(M. ಕಾ); ನೆಟಿಸಲಶಿಸರಖ)ಿಲಶಿಯೆಂ-; ಪರಿಪೊನ5. ೫. 66 ಕುಡುವುದು ಕೂರ್ಮೆಯಿಂಶೊಲಿದು
ಕೂಡುವ ಸೂಕ್ಳೆಸನನಾಜೊಡಂ (M. ಕೊಡರುವುದುಕೊನಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಠೆಯಿಲ್ಲ ದೆಮನಿವಸೊ-) | ಮನಮುನಿನ
ಮಾರ್ಗಂ | ಸುರಸುರುನಿನಯೌವು | (ನಔಸಲ್ಲಿ wanting) | ad ಊಕಾರಕ್ಕೆ: ಪೂವಿನ ಬಿಲ್ಲ ಕೊಪ್ಪುಕೊ
ದಡೇಟ್ಸಿ (M.-ನೊಡಡೆ-)| ಈಠಾವರೆನೂಲ ನಾರಿಯೆಂ ಹವಡೆಸ್ಟೆದು| ಹೋತ್ರುನೆಯಾನಥ್ಹುರಿಯ್ದೆ |
ಭ್ರಾಶ್ರಾಪೆನಿಕರ್ತ್ಪನಾದಂದಿನಂ (M.-ನಿನಿಂ-ನ) | ತತಿತಯಮಂ ತಾನ್ಸುದಿಕಂೆಯೆಂದಂ (38. ಕತಿತ-) |
P. 67 ಕಯಿತಕಂಜಿ. 38. 0. ಶನೆಸನೆಯಪ್ಪೊಡೆ (M. ತೆಗೆನೆಯ...). The verse ವಧುನಿ-want-
ing. P. 68 Examples identical with those of M. A. and B.; M. however=W., includ-
ing also the verse; it 16೩85: ಬಯಲ್ಲಾ ವರೆಸಳ್ಳ ಫೊದರುಸಳ್ಕೊಳ್ಳರನಿಳ್ಸೆದದಳಿರಲತಾಂತರಡೊಳಿವಿ
ದನಿದುಕಾರುಸುಮಿಸುಳ್ಳಬ್ಬುನಮರಸುವಿನಿಯಳರಿಬಕ್ರಾಂತಂ| 2. 69 ಓದಿನ ಪರಿ; ಹಾಲಾಮರ್ದಾ; ಆತಾ
ಬಂದಡಿಯುಾ-... P. 72 with W. and others not ಸರೇಭಾಶ್ರರಕ್ಕೆ (the words in brackets are
our own), but ಸರೇಫಸಂಧಿಸೆ; 11. has after ಅಮಾರ್ಗಂ: ಎಂದಿಂತು ಸಂದಿಯೆಂ ಮಾಡಲಾಗದು;
ಶ್ರಿಕೂಲದಿಂ; ತಾಳಿದಂ; 11. after ಮಸ್ತಕದೊಳ್ಗೆ: ಎಂದಿಂತು ಕೆಲಂಬರಂಗೀಕರಿನ5. 73 ಸುಣಾದಿಕ
`ಶೊ--; before the verse ಅಥ್ಲಿ 610: ಪದ್ಯ್ಯಾರ್ಥಕ್ಕೆ ; before the next verse only: oA (with
W.); M. 0.—ನಿನಿಕೊದು ಬೇ; both ಪಲಿಕೈಯೊಳ್ಳ. ೫. 74 ಕವಕ್ಕವ ಶೆಕೆ (ಯ. ಎತೆ ಎಕೆ)
ಊ ಊ (೫18. ಉ ew); ಥಂಮೆಂಬ; instances regarding ಹಕಾರ deficient; M. has all.
P. 75 ಕರುವಿಡಿದಿವಾ;-ಕರಸೆಂ; both with M. only half the verse. P. 76 ಮೂವರ 660.
wanting, also in M. P.78 only ಪಳ್ಳೆಸಮ್ಬಡೆಂ; M. has half the verse; ಸಕ್ಯೆ ಸೂ; ಕಣ್ಣಲಿ
ವಿ; deficient in instances, M. fuller. (Having thus indicated that M. C. and M. D.
up to p. 67 somewhat resemble 71, (and M. B.), and that, after p. 67, they form
copies clearly showing signs of very extensive abridgment (=M. A. and B.), we may
ಪಾಠಾಂತರಂಗಳ್, READINGS OF M. 6. AND M. 2. 413
henceforth be shorter in our notices). ೫. 79 ಬಿಲ್ಲುಮಂಬುಮುಂ (no verse; very few
other instances); ಮಾರ್ಕೊರಲ ಭ್ರೈರವಂ; only ವಿರ್ಪತ್ರರಂ, ೫. 80 ಕಾಯಿ, 2. 83
no verse. ೫. 82 ಬಾರಿಯ್ಕೊತೆ; ಕಯ್ಸೆಲಿತಿ. ೫. 88 ಕಹ್ಹೊಡ5; no verse. P. 84. no verse;
ಬಾಯಾರಿ. P.89 ಇರಿಸಿ (not ಇಸಿ), ಗ ಅದುನಿವ್ಸ್ಯು; ಇರಿಸಿ) ಕ್ರಿಯಾರ್ಥಮಂ 68.
wanting. 2. 91 no verse. P.95 ಸುಳಕಂಣಂ, ಸ್ಫೋರ್ಥಮಲ್ಲದೆಲ್ಲಾ ಭಾಜೆಸಮಿಾ--. ೌ. 96
ಬಟ್ಟಿತ್ತು ಬಟ್ಟಿತ್ತು; ಕೋರಿತ್ತು, ಸೇರಿತ್ತು, ಕೂರಿಶ್ಟು; ಸುಂಡಿತ್ತು. ೫. 97 ಬಿಲುದು, ೫. 98 1೦
verse. ೫. 107 95) ns. ಔ. 109 only: ನಿರಿಯೊಂದಾಸಶೊಪೆಂ | ಸರಸ್ಸುಶಿನಿಫ ಸೆ; ಶೇಶಿದನಿ
ವಂ, 60.) ೩5 ಕಡು ೩5 ಜೆಚ್ಚರಂ. ೫. 112 no verse; Gago. ೫. 117 ಬೆಚ್ಚಿ ದವು; no verse.
P. 118 no verse. P. 119 no verse (this remark we cease to make henceforth). P.
124 ಅಂಣಂದಿ5, ಅಂಣಂಗಳ್ಳಿ 600. | ಅಕ್ತೆನಿಕ, ಅಕ್ತೆಸಳೆ. ೌ. 185 ಹೇಲುದಲು ಸೆಲಿಂಸು;
ಕುಲಾತು--ಕುಲೌತು; ಹ. ೮. ಆಸೆಡೆಯೇಕಿಕೆಂದಂ್ಬುತ್ತುವುದು, 1. ರ. ಅನಿಡೆಯೇಿಂನೆಂಬಣ)-.
P. 148 ಇಂದುಳಂ| ಇಂಜೋಳಂ| ಆರು?ನಿದಂ| ಆಕೋ?ಸಿದಂ| ವಿಣಸುಣ | ವಿಣಸೋಣ| (ವಿ
ಅಗೋ | ವಿಣಗೋಕಂಂ 28. B.). P. 149 Not counted as ಅನುಕ್ತಂ. 2. 151 ದೇವನ ಬಿಂನ
ಪಂ| ವಿಸದಿ್ತುನುಮಾಯುಥ| P. 153 ಖ. 0. ನಿಹಂಸಮಿಡೆಂದೆ ಕಬ್ಬನಿಿಳಪ5 (238 the reading
also of W.), M. D.—ಕಂಬ್ಬು ನಿಯೆಳಿಪರಿ. P. 157 ಸಾವುದಮಂ ಪರಿದೆಂ; ಮಾಡಲಿ ಪಟ್ಟುದು;
'ಹೈವದಿಂ ಬಲಿಲ್ಲಿಂ. 2, 159 ಮಣಿಗೆ (but see p. 34, No. 76). ೫, 160 ದಾಳ. ೫. 162 ಟೂಬ್ಬಿ
ಸೆಯೆ ಮಾನಸಂ | ಕಪ್ತಳ. ೫. 164- -ಬಿ ಫೊಡಮಟ್ಟಿಂ | ತೆಂಕಣ ನಾಡಮಯೆಕೆಯಕ್ಶಿಂದಂ
ಮ....0, 170 ಶೋರಿದುವು ಜಭುನಂ. ೫. 172 ಚತುರಂಗಖಬಲಮುಂ ಬಂದವು. ೫. 178 ಅಧ್ಯ್ಯಾಹಾ
ಯೇನಾ ವನ. 175 ಭಣ ಪವಿಂಬ ಕ್ರಿಯೆಗೆ | ಬಿನೆಂಬ ಕಾರಕಂ. 2. 176-— ಮುಕ್ತ ಕೆಲವರ್ಕೆ ಪತ್ತು
ಮೊಡದು ನೇಯೆದೋವಂ| ಆರಕ್ತಮಾ? ನೇಯ | ಶೊರೆಯನನುಕರಿಬ್ರಿದಾದುದಾಗಸಮುತೆ ಸಂಧ್ಯಾ
ರುಚೆಯಿನೆಂದು ಬಸೆವ್ರದನೇಯಂ।| ರ ನುಡಿದಾರ್ಕನೆ| ಹರಿಭರಂಗೆಯ್ದಾರ್ತ ನೆಯೆಂಡೊ
ಡೆ ಅಬಿನೆಂಬು-; ಹೊಪ್ಸುಲನಂ. P. 184 ತೋರದಂ (no further instances). ೫. 193—
ಕ್ಯಕೈೆ | ನೀಂ ಆಂ ಶಾಂ. ೌ. 208 ಇಡುಕುಂಸwಂ. ೫. 204 ಉಕ್ಕುಂಜೊಲಿಕ್ಕಿ ಆಡುಂಡೊಲಪಕಿ
or— ಹೊಟ್ (M. D. ಆರುಂಜೊಕೆ); ಅಡುಸೂಳ್ಕೆ. 2. 205 ತಾಯಿಂಬ6೨; ಜಕ್ಕಂಡೊಳ್ಳಕ್ರಿ;
ಕಕ್ಕುಂದಲ (M. D. ಕಕ್ಕುಂದರಿ; ಕಂಣಂಡೊಳಿಲ್ಲ; ಬೆಳುಂಬಟ್ಟಿ, (M. D. ಫಳ್ಳುಂ P.:207
(Perhaps ಗುಣಕಲೌೌಗೊಂಡಂ) ಆಳಜನಂ; ಶುರಸದಳಂ; ೫. €. ಮಂಸಕ್ಕವರಿಕ್ಕಿ ಸಜನಾಯಿ (M.
D. ಸಜವಾರು). ೫. 210 ಅರಸುನೆಲ$, ಅಕೆನೆಯೌ (M.D. ಅರಸು95, ಅರನೆಯ್ಳಿ). 2.
211 ಪಲದಿವಸಂ; ಹ. ರ. ತಂಶಮ ರಾಜ್ಯಂ (1. 0. wrong ಶೆಂಮಶಂಮ ರಾಜ್ಯಂ | ತಂಮತಂಮ
ರಾಜ್ಯ ೦); ಏನ ಸೇಶ್ಲೇಂ; ಬಿನೇಲಿಕ್ಟೊಂ. ೫. 212 ಬೆಟ್ಟನಿಸಸೆ; ದಟ್ಟವಳ್ಳಿ. ೫. 218 ಒಳ್ಳುಡಿ. ೫.
21418 0, ಕಟ್ಟಕ್ಕೆ; M. D. ಕಟಿಳ್ಸೆ (in both no ಕಟ್ಟಕ್ಳೈ). P. 216 ಕೆಂಸಲ ಕೆಂಜೆಡೆ, 660,;
ಚಿಂಗಳಿಶೆ (M. D. ಜೆಂಸಣಗಿಶೆ), ಚೆಂದೆಂಸು ಪಸುಂಸಗಲ್. ರೌ. 218 ಕುಯುದಡಿ, ಕುಿಸದಂ;
ಕುಡುವುರ್ವೂ. ೫. 220 ಹಾಣಾಹಾಕಿ (M. D. ಹಣಾಹಣಿ). PAM (| ಸಲ್ಲಕ್ಷ. M.
D.—ಮಿಂಬುದುಪಲಕ್ಷಣಮಾಇ. ರೌ.223 ಮೂವಿಟ್ಟಿ; ಮೂಸಾ; ಮುಯ್ಯೆ4 ನೂಲ, 218, C.
ಮೂಯೊಳ್ಳಿ ಸೋನ್ (in both. no sentence). P. 231 ಭೋರ್ಯೋ್ರನೆ; ಸುಲ್ಯುಲ್ಯುಶ್ಯೈನೆ. ಬ
232 ಯಿಯೊಳ್ಳಂ | ಆಚರಣದೊಳ್ಳಂ. ೫. 288 (1881086 08 ಅಡಪಿಸಂ) ಹಡನಿಸಂ; 78. 0. ಕಲ
414 ಪಾಠಾಂತೆರಂಗಳ್, READINGS ೦೫ M. ೦. AND M.D.
ಹಟಿಸಂ, 38. 2. ಕರಹಟಿಸಂ; ಛಾಂದನಿಗಂ. .?ೌ. 235 ಮಡಿವಳಕಾಬಿಂ ೌ.237 ಬೂತುಸಂ.
P. 238 ಅಡುಂಸು ಈ. 2. 289 ಜೊಂದುಕಂ (M. D. ಬಾಂದುಕಂ); ಹ. 2. ಮಖ್ೌಕುಳ್ಳ; ರನಿಕಂ.
P. 240 ದಿವಿಗೆವಿಡಿನ| ಹರದುಸೆಯ್ದೇನೊಕ್ಳಮಟಿಗಪ್ರ-; ಹೆರುಸಂ. ೌ. 241 ಪಚ್ಞಯಿಲಂ, ಪಡೆಯಿ
ಅ೦ (M. 0. ಪಡ ಇಲಂ). ೫. 242 ಕೂಕ್ಳೋಣಿಸಂ. 2. 244 11. 0. ತೆಲು9ತ್ರಿ 28. 2. ತೆಫಿಸತ್ತಿ
೩: ಭುಟ್ಚಿವಲ್ಲ 6011 ಸೆಪ್ಸೆನಲ್ಲ;--ವಿಶತಿ| ಇವರಿಂತ್ಯಶೆತ್ತಕೈ ಸಮಾನದಂಶಿರತ್ಸಂ.. ೫. 246
ನಾವಿದಿತಿ. ತ್ತ 247 ಅಳವಿ; ತೆರಪು] ಕೆಬಿ; ಕಳುವು (ar ಉಳಿವು); always the §; ಉಲು*್ತಂ.
P. 248 ಕಡುಪು. ೫. 958 2 ೮. ಸಾಡಾಯಿಲಂ, ಹ. ರ. ಕಾಡಾಯಿಲಂ) ಸಲ್ಲೂ. 8. 284 ಸೂ
ಡು; ಪೊರ್ದ್ಮುನಿಠ, ೫. 258 ತೇರಿ. ೫. 268 ಪ್ರಶ ೫. 0. ಪ್ರಾಡ್ಲೀಃ--ವಾಳನಸತಿಯಂ. p.
264 ಪರೆದುದು. ೌ. 266 ಅರ್ದಳೆ. ೫. 268 ಭಾಳ್ಗಿಕ್ಕುಂ. P.270 ಇರಿಸಿಂ (not ೩6 before
ಇಸಿಲ); ವಿಸೆಯ್ದೇಂ ಫೇ (M. 0. ವಿಸ್ಛೆಯ್ದೊಂ). 397? ವಿಕಿ ಬಾರದಲ್ಲಿಯೆಂ ಬಡಿ
ಶೊಂ-; ತಬಯೆಲ್ಲಕ್ಕಳನರ್ತಿಗೆಫ್ಸೆ ಬಿ, ೫. 280 ಕಾಡುತ್ತುಂಜಂದಂ ನಡೆದಂ; ವಿಸುತೆ. ೌ.
288 10 ವಿಧಿಯೊಳ್ಳೆ. P. 288 instead of 8020 there is ನೀತ್ರಿಂ; ಆಲಂ, ಬಿಲ್ಲಿ. !
ನೆಬಿಯವು. 7. 298 ಕಾಮಕರಮತಂ? ಸುರ್ಗ್ಸದ್ರಿತೆಗಂ. ೌ. 294 ಮಡುಸಳೆನಡಹಡಿನಿ. ೫. 295
ಒಲ? ಪರೆಯೆ-; ಹಾವಸೆ; ಪರದೊಳಿರ್ಜೊಡಂ ಮಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಕೋಪಂ. ೫. 297-ಲ್ವಯೌಯಳ್ಳೆ. 2.289
ನ. 251). etc. wanting. 2. 303 After No. 18 directly ಕೂಂಕು etc.; and numbers at every
tenth word, for instance ಶೆಂಕು ete. ||20||; No. 23 ಚಲುಂಕು; No. 24 ಚಲಂಕು. No. 26 ಪ
ಳುಂಕು (31. D. ಭ್ರಳಂಕು 0೫ ಸಳಂಕ್ಕು as the ಉ in the first syllable bears a doubtful sign).
No. 27M. D. also ಹಲಂಕು. No. 28M. ೮. ಉಳುಕು. ೫. 804 No. 48 ಕುದುಕು (not in M.
D). No. 44 ಮುಡುಕು (Though M. D. has this word, its list becomes deficient after
No. 39, and its ಕಾಂಶಂಗ್ಕೆ end with ©ದಕು, after which, no leaf being wanting,
all at once ಮು 6160. ಸಾಂಶಂಸ4 begin). No. 49 ಶಿಣುಕು. No. 54 wanting. No. 59
ನಕ್ಕು. No. 61 ಮುಲಿಕು. No. 64 ನಿಲ್ಬು (was it ನಿಯ್ಕಿ? cf. M. 0೮.'8 and M.D.’
ನಿ6ತ್ಮಿಂ on P. 288; cf. also pp. 79; 251). No. 69 ಅಳ್ಳು. No. 70 ಉರ್ಕು. P. 305, No.
90 ಉಸ್ಗು. P. 306, No. 109 ಚಿಲಂಸು, ೫. 307, No. 143M. ೮. ಪೊಳ್ಳು; M.D. ಮೂ
ಆಟಿಸಂ; ಟಿ07 ಆxplain ನಾದನಕ್ರಿಯಾಸ್ತನಿಕಯೋತ ವ್ಯಾಶಭೇಷೇ ಚ. No. 144 ಒಲಪ್ಲಿ. No. 154
ನೆಗೆ No. 155 ಭೂಭೇಶೆಂ ಚ. No. 160 M. 0. 30900. No. 168 only ಖಾದನೆ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ
ನೆೇ ಚ No.171 ಭೇದನೇ ಚ. ೫. 308, No. 178 ಪರ್ಚು. 174 ಭೆಖ್ಸುನೆರ್ಚು. 176 ಚುರ್ಚು;
M. C. ಸಿಸುಸಂಭಾರಣೆ, ಬೆ. ಐ. $8. No. 209 ೫೬. 0. ಮಸುಳ್ಳು, 18 . ಮಸಳ್ಳು.
309 No. 208 as far as ಪ್ರಕಟಂ. No. 209 ಕಸ್ಟ ಜಾಲೆ. No. 220 M. C. ತಸುಯ್ಚಿ. No.
250 M.C. ಅಲಿತೆಯಟ್ಟು. No. 251 both ಎಬ್ಬಟ್ಟು. No. 262 ಅಲ್ಪ. No. 265 M. C.—
ಭಾವ | ಆಯಸಪೆಂದು ಅಸ್ಪುದು | ದಾಹಾಂಶದಲ್ಲಿಯುಂ ಸಜದಲ್ಲಿಯುಂ ಉಂಟು | P.312, No. 306
M. ಛೆ. ವಿಜ್ಞಾಡು ಹ. 2. ವಿಸಾಡು. No. 309 ಅಂಸುಲಿಖನನೇ. ೫೦. 315 0117 ಪ್ರಹಾಶೇ.
No. 326 ಕರುವಿಡು, No. 328 ಉತ್ಸಾಹನಿ-. P. 818, No. 329 ದಾಳಡು. ೫10.887 ತಶೆಮಡು.
No. 840 ವಿವಿಕ್ಷೇ.. ೫೦. 348 ಉಕ್ಕೋಡಾಡು;-- ಪಹನನೇ. No. 851 ೫. 0. ಔಜಿ ಹ. ೫.
doubtful. No. 352 #8, ೫.814, No. 858 M. 0. ದಾಕ್ಲೊ, ್ಬ. D. ಧಾಯೊ. No. 361
SE RES ES SSE ES.
ಪಾಠಾಂಶರಂಗಳ್, READINGS OF M. 6. AND M. D. 415
ಹೇವಣೆ. No. 366 ಅಣೆ. ೫. 84ರ ಘಾತ. No. 405 21. 0. ಅಳು, ್ಬ.D. ಅಬ್ದು. ೫೦.
414 ಪ್ರಸಿಷ್ನೇ. P. 316, No. 4281 notin M.C. and M. D. No. 423¢ notin M.C., M.D.
ಮೊಹೆ. ಮುಂಜಶ್ರುಣೇ. ಸಂ. 433 ಹೊನ. ಸಂ. 445 $ಿಕಿಳ್ತು ೫. 452 ಕೆಜೆಪು, ೫. 817,
No. 456M. C. AS, M. D. Aq. No. 457 both ಕ6ವು. No. 459 ಅಳವು. No.
460M. ಲಿ. wey, 31. D. we. No. 462 only ಸಾಂದರ್ಯೇ. Nಂ.475 ತಯಿಂಬು.
No. 476 s&dow. No. 483 Awr. ೫2. 818, No. 493 ಶಕೆಂಮು. No. 494 ದಂತಸ್ಸ ಸೇ.
No. 503 #8—. No. 515 ತೊಯ". P.319, No. 587 ಹರಿ. After uo M.D has ಇರಿ.
ದೋಹನೇ. ೫. 820-.ನಿರ್ಮುಕ್ತಯೋಃ. No. 565 &ಹೀ5. No. 566M. 0. ಹಲಾಯುತವ್ರುವ
ಭಯುಸ್ಕೇ | ದಾರುಭೇಡೇ ಚ, ಹ. D. corrupt ಹಯುಧವ್ಯು--610.ಎ11. ೮, P. 321, No. 594
ಹೊರೆ, No. 614 seemingly SSS (the same letter as in EIS; but both times wrongly
with them ©9, as usually not distinguishing properly between the two letters). No.
618 595. P.322, No. 616 only ಮುಸಲಕ್ರಿಯಾಯಾಂ. Nos. 617-620 the, (ಕುಳಂ).
No. 680 ಎಶೆತೊಕ್ಳ5. ೫. 828, ೫೦. 647 ನಿಸೂಹಫೇ. ೫೦. 655 ಶಿವು, ಫುವಃ ಪೂರಣ.
No. 660 ತಕ್ಕು. No. 661 both ವಿವ್ರು which is also in W. No. 673 no ಮಾಂಸ--.
P. 324, No. 681 ನಿನದೇ ಚ. No. 688 1. 0. ರಣಾರಂಭೇ ಹಸ್ಮಸೂಚನೆಲ ಹ. D. ರಣಾರಂಭ
ಹನ್ನಸೂಚನೇ, P. 325, No. 784 M. ಛಿ. ಚರಿಸು, 38. D. ಚರಿಯಿಸು. No. 735 ಖ. 0. ಪಕೆಯಿ
ಸ್ರು 31. 2. ಪರಯಿಸು. ೫೦. 786 ಅಮರ್ಶೇ. No. 7878 0. 7088 ವ್ಯಸನಕರಣ್ಟೇ ೫. 0. ವ್ಯಸ್ತ
ಕರಣ. No. 741 ಸಮಕಕ್ಕೇಲ ೫50 W. ೫. 826, No. 746 ಸುಡಿಸು. No. 747 both ವಾಲಕ್ರಿಯಾ
ಯಾಂ. No. 760 ಉದ್ಭಕ್ರಾಶ್ರಾಯಾಂ. No. 763 ವಿಭಶ್ಸರ್ಜನೇ. No. 771 3 0. ಬೆಬ್ಬಚ್ಚ೪ಸು; M.
D. ಬೆಬ್ಬಳಿಸು. P.327, No. 778 ಅಸಾವ್ವ್ಯನೇ. P. 328, No. 821 ಕಠ ಚ. No. 886--ಸಂಕರ್ವ
Fe. No. 887 M.C. ನಾಂಸಲ,. ೫. 829, No. 841 ಉಶ್ಪುವತೆ. No. 847 ಹ. 0. ೩ಲ್ಕು,
M. D. ೩೮೫ or ನಲಿ. No. 850 ಕೆದಯಿ. No. 851 ಕ್ರನಣೆ. ೫. 880, Nos. 877; 878
ಅಳ್ಳಯಿ. ಬೆಳ್ಳಿ. No. 882M. 0. ದುಃಕಲಹ್ಯೊ 18. 2. ದು;ಖಲಹೇ. ೫೦. 885 ಪರಿಭಾವನೇ.
No. 887 ಎಿಯಿು, No. 892 only as far as ವಿನೋಚನೇ ಚ (the Las at the end appear
often as Las). No. 894 ಕಛ, ನಿಧನಾ3-. Nos. 896. 897 ಕಯ್ಗ್ಯ ೪. ಅಸಕಳ್ಳ. 2. 351,
No. 922 ನಿರ್ದ್ಯಾವನೇ. No. 923 ಜಿಲ್, 2. 889, No 980 ಪಳತೂಳಾಯಾಂ ಚ. No.
98ರ ವಿಸತಪ್ರಭಾಷೇ. ೫೦. 939 ಶಾಳವ್ರಶ್ಟೇ ಚ. No. 941 ನಿರ್ವದ್ಗ್ ಚ. Nos. 943-— 945
only in M. D. P.333,No. 949 ಮಸು4. ೫೦. 966 $ಲಿಕೊಳ್ಳಿ) ವರ್ಮಥಭೇದೇ ಚ. 20.
968 ಒಲವರಂಸೊ 4. In Chapter VII. both manuscripts show less instances, being
nearly identical with M. A. P.336 ಅಕುಮಿ. P. 888 ಅಣದಿಸೆ; ವಜೆ-ಬಹೆ; ಮೀಲಣ 9ಡಿ
ಯುಮಕ್ಕುಂ; ಸುಡುವಧಮುಮಕ್ಕುಂ. ೌ. 889 ಖಕಾರಕ್ಕಂ ಸಕಾಕರ.. 7. 345 rightly ಶಶೆಯ
ಟನವುಳಿ 1. 6. ಕಾಲ; ಗಂ verse; ಕಣಿ ಕೇಣಿ; ಸೆಶ್ರಂ, ಬೆತ್ತಂ. ೫. 246 ಮಕ್ಕ ಮಚ್ಚು; ಪಖ್ಸಾ
೪೦ ದಿಕ್ಕೆ ದಿಕೆ. ೌ. 847 ಅಮರ, ಅವರೆ. P.351 ಅಾಳ್ಸಿಕಂ, ಲಗ್ಗಿಸಂ. ೌ. 352 ಪದಡಕ್ಕೆ, ಪಡ
ಸೆ?
ಡಕ್ಕೆ; ಅಮರ್ರಿ ಅವರೆ. 8. 354 ಉಂಸುಟಂ. ೫. 355 ಸೊಕಂ; ಭುಜಂಗಂ) ಹೊಜಸಂ; ಒಟ್ಟಿ; ತೊ
ಳಚೆ. ೫. 8ರ6 ಉಳ್ಗಿಕಂ, ಲ] ಸಂ. 2. 887 ಜಟ, ಪೆಡೆ (ನೈವಹಾರಂ 'ಬೆನಹಾರಂ); ನಿಕ್ಕಿ ನಿಸ
416 ಪಾಠಾಂತರಂಗಳ್, READINGS OF M. 0. AND M.D,
ಕಂಖರಿ. ೌ. 358 ಹಿಕ್ಕೆ. ೫. 359 ಬರ್ಬೂರಂ. P. 360 ರನೂಯನಂ, ರಸೆಯೆನಂ. ೫. 363
ಕಾರಿಗೆ. ೫. 369 ಫೊದೆ. 2. 870 ಪಪ್ಪ; ಜಾತು ಹಿಟ್ಟು. 2. 372 ಮ. 8. 873 ಉದ್ಯಾಪನಂ,
ಉಜ್ಜವಣೆ. ೫. 375 (ವ್ಯವಹಾರಂ, ಬೆಹಾರಂ); ಅವೆ; ಮರುಸಂ. ೫. 376 ದಿಟ್ಟಿ ನಿಸ. 8. 38
ಚಶುಃಪದಂ. 2೫. 880 ಸಂಗಡನೆಕ್ಕಂಂ; M. 0, ಕಾಂಡಪಟಂ, ಕಂಡವನಟಂ; 2, D. 'ಕಾಂಡೆಪೆಟ್ಟಿಂ ಕಂ
ಡಪಟ್ಟೆಂ; ಕಸಿಸಪ್ಪ)ತಂ (this wordis notin M. C.). P.385 Both ಪಟ್ಟಕಾಲಕ M. D. ಪಜ್ರೆ ದೋ
೫೦; ಸಬಳ್ಗಜಿಆ3 (this word not in M. C.); doubtful whether ®®A or &®A inM.D.
but M.C. ಹೆ; ತಳಿಸೋಂಟಿ; ಬಲ್ಲಾಂದಿಕಾಲಿನಪೊಳಿ' ಹಿಂಡೊಡೆಡೊಂಡೆ ಫೊಯಿತ್ತು; ಬಂದಿನಿಡಿ
ದೆಂ ಬಿಂಬಾಧುರಸ್ಥಾನೆಮೆಂ; M. D. ಸಂಠವಲ್್ಜ. P. 387 ಸಬಕ್ಗಸದ್ಯಾಣದೆಲ್್. P. 389M. 0.
ಕೇಟಿದು, . D. ಕೀಲೌದು, P. 894, L. 8: M. 0,--ವಿಡಂಬನವ್ಯದನಂಸಂಸ್ಸುರಿತಾರ್ಥ-...
೫, 897, 1. 26:71. 0. and M.D. ಬಲ್ದಲ್ಲವಲಕೆಂಬ--, 2. 398, 1. 12. ೫1 ಲಿ. ಶಾವ್ಟತೆ-;
M. ). ಹೌನ್ಸೊನೆ-. ೫. 400 ಸವಳ್ಳ ಜಿ ಹ. 0. ನಿವರಿಪುವೀಪಬ್ (0೫-ವಲಖಿ); 38, D. ವಿರರಿಪು
and a blank; M. 0೮. and 18. ಐ ಪೂನೆಯೆ-.. P. 401: 11, ೮. ಸವಕ್ಷೆ ಜೆಸಾಸದು; M. D. ಸವ
ಳದಿಗೆ ಆಗಮ ಸಂಟ: ಈವಖಯ್ೌಂಸೈೆ ನೊನೆಯೆಡಿಂಗೆ ಕವ್, ಈವಯಿಕೆಂಬುದು; instead ೦ ನೊ
ನೆಯೆಜೆಂದು ೫8 0, ನೊನೆಯೆಟ್ಿಂದು. 2. 407 ಕೇಕನಂಸರಿದುಂ8¢e. (0% other doubtful
readings M. C. and M. B., belonging to the abridged class of manuscripts, do not
throw any light).
ಹೋರ ಅಪಾರಾ ಸಾನ ಈ ಬು
ಶುದ್ದಿ ಪತ್ರಂ, ADDENDA AND CORRIGENDA. 417
ಶುದ್ಧಿಪತ್ರಂ.
ADDENDA AND CORRIGENDA.
OE
(The lines are counted from the top to the bottom, excluding the heading at
the top, but including, as lines, the headings 450/೩7, 4Padatéheda’, “Anvaya’,
<Tiku’”’, “Vitara” and #Prayoga”).
Page
P.
P.
ದ ಗ
6,
9,
12,
18,
16,
Line 25:
Meds
L. 4:
Wis 2d
J 1೧ಿಗ್ಗಾ
L. 9:
1, 3:
Ls,
L. 19
1೫.110
L. 2;
ತ]: 27
(ಇ ಬಬ
1.126
L. ಎ
ಪೊದಣ್ಬಿ ಸ
Join ಜ್ಞಾನಾರ್ಥೆಮೌಗ to the preceding word.
Here and in other places the manuscripts waver between ಅವಾವುಪೆಂದೊದೆ
and ಅವಾನೆಂದೊಡೆ,
+ ಪೇಠ ೦.
8
The Sabd&nuSisana has (11., 88, but with reference, as it seems, to 8, 16)
॥ಲೋ 98 1, 6. © may become ೪.
ಸೆಜರಿ.
ಕಬ್ಬರೊ ಳೆ
2— 16; We refer to these lines as an instance of the difficulties here and
there raised by the manuseripts. M. 7. has ವಿತುಂ೦ಗಾಲುಂ; ಗurthor —
ನಟ್ಟಿನೊರುವ ಹಂದಿಯರಸುಟ್ಟಿಸಳೊ.. ಹ. 188 - ಪದೆಯರಸುಟಿಗೆಗ್ಳೊ. Line 16
is notin 78, B.; in its stead it has ವಿಳುಬೆಸನಮುಮಂ ನರಪಾೂಲಕರುಸಳಿಗೆ.
ಸಂಸ್ಕ ವಿತ.
Heading at the top: Four (not: Pure).
Marginal note: “(La)?) and ¢ (La) (the number having been misplaced).
Note at the bottom: See a ಯಮಕವಚನ in Mr. Mallappa’s edition of the
Rajasekhara p. 356.
ought to have been printed in two lines:
ಕೋಡದಿಲ್ದಂದ್ರರಾದ
ನಾಟಿಗೆ 00,
2nd Marginal note read: Sanskyt ಟೃ ತ, ಶರ, ಳೈ ಆಂ.
ಒಳವು; ನಿಸರ್ನಾಕ್ಸೃತಿಂಖಂದೆ ಅವೆಂ.
: ಶೇ ಮಾಜಂಿದಂ.
೨
ತಯ ದನೆಂದು.
In No. 47 strike the comma.
No. 120 (ಕಳ್ಳಿವಾಸಗೆ), (W. ಕಳ್ಳವಾಸಸೆ);
ಚುರ್ಚ್ಚೆದ ನೋಈ ಬಿಸಿಯೊಳುಜ' ಕಿ (. 6. ಕಿಮುಲ್ಲ್ ರ).
: ಪ9. (609 8. 8, 189),
53
ಶುದ್ದಿಪತ್ರೆಂ, ADDENDA AND CORRIGENDA.
2
Heading at the top: Words with L.
Line 27: ದೇಶಿಯಲ್ಲಿ.
L. 6: ಉಳದದು. To note 2) at the bottom add: PAninil., 1, 65.
1. 29: ಎಸರ್ಸಳೆ.
Sttra 45. The SabddanuS&sana has (1., 76) | ಬರ್ದಿಲಾದಯ॥ ವೃತ್ತಿ ಬರ್ದಿಲೂದಿಸಣಿಪ
ಠಿತಾಃ ಶಬ್ಬಾ ಬ್ಹರ್ಭಾವರಹಿತಾ ನಿವಾತ್ಮುನ್ಮೇ॥
ಗ: ಪ್ಲತಕ್ಕಮಂತೆ.
12: W. ಪೆಅವಣ.
2 5eq.: Wherever ೪ ocours in ಪಳದು, take © in its stead ; vid. No. 93,on p. 34.
. 59. Regarding this S. our SabdAnuidsana has the following (1,, 67):
ಸ್ಟ್ರಾದಿ ಅರೋ ಮ್ಯುಂಜನೇ ವತ್ತಿ ॥ ಸೀರಾಔ: ಉತ ತ್ತರಸ್ನು ರೇಫವರ್ಜಿತಸ್ಥು ವೈೈಂಜ
ನಸ (0 ದಿರ್ಭಾವೋ ಭವತಿ ವ್ಯಂಜನೇ ಪರೇ॥ ಅರ್ಥ ॥ ಬರಿಸಿ ಪ್ರಥಾನರ೦। ಜಂ?
ಮ ತತ್ರ ತ ಪ್ರಿಯರಂ | ಇದುಸ್ಸ್ಸಿದು | ಇದುವ್ನ್ ನಿನಸೋಯಂ॥
: Instead of ಸರೇಫಾಕ್ಷ ರಕ್ಕೆ most of the manuscripts have ಸರೇಫಸಂಧಿಗೆ.
: ಶ್ರಿಶೂಲದಿ೦ ಎ೦ದು ಪಾಠಾಂತರಂ. A; this is contained in most of the MSS.,
it appears to be the only right reading; the note at the bottom, there-
fore, becomes doubtful. The Prose-sentence at the end of each chapter
is called ಗದ್ಯುಂ; see another instance of it in Mr. Mallappa’s edition of
the RajaSek hara after xiii., ಇ, 54 (p. 304).
L. 14: ಕಲ್ಪ ತರು.
Praydga: ಗ letter of Alliteration in the Kanda Verse is ಬಿ; ಪಬಿಗನ್ನುಡ ete.; see p.70.
L. 1: ಕೋಯ್ನಿ ಟ್ಟು.
2: 3. &, ಕಾಯ್ತಿರು.
8: ಸೊಂಬಿನೊಳ್ಳೆ. (L, 16: ಪಟಿವಾನಿಸಂ)
27: Strike the Stop before the Dash.
20: ಅರೆಯೆಡೆಯೊಳೆ, ಕಗ note at tho bottom is wrong; the two sentences
are Kanda-fragments.
4: ಧಾತುಗಲುಂ.
BE ಚ ್ಸ ಗದ್ಯಂ.
8), ೫, : 28: : 3% ಮೆರಗಿಡುಬಳ್ಳಿ ಪ್ರಲ್ಪೊದಜ್ಪುಕ್ಕಿಮಿ ೦ಸಳ್ಳೆ, 566 p. 198, ೫. 8.
5: ಉಳಿದದು.
118, 4: For ಹೆಳೆ 08. p. 34, No. 104,
98, Marginal 7010: 8, 297 800. (not 289 eq.)
109, L. 11: or ಸಿರಿವೊಲ್ಲಿಳೆ,
Ls. 21.22: M.A. and ೫, ೫. ನೇರಿ—.
26 and P. 128: 2 ಅ. 2 eh.
136, L, 22: ad ಚಂಪಕಮಾಲವುತ್ತ
“This is 4 times: LLY | ಆಟ | ಇಟಿ | ಅಟಿ | ಅಟ ಅಲ | ಎಟ |?
140, Marginal note: (cf, $s, 115; 184; ete.)
14, ೫, 5: ad ವಂಶಸ್ತ ಸಮತ “This is 4 times: ಟಿಟ್ಟ | | ಆಟ | ಎಲ್ಲರ?
151, ತೋ 9; ರ್ವಕಿ.
Line 7:
16:
12:
ಗ್ರ
ಇ
0
®
ಗ
98:
ಸರ ಗತ ಚಟ
ಸ
Be RE Epi
18:
Marginal
1.281
1... 22)
L.
ಹರ ಸ
90:
26:
6:
Marginal
L. Ie
ol ಆ: ಹಹ ಸರಿ
ಶುದ್ದಿ ಪತ್ರಂ, ADDENDA AND CORRIGENDA. .
(ಸಂಸರ್ಕ-, ete.
ವಿಂದಾಯಖ..
OO
ಮಧ್ರುವಂಸಳಿ (ನು ಅಧ್ರುವಂಸಳೆ )-
46, note: ಈಾ೦.
12 €te.: ಪಬಿಡೆಂಬ್ಯ ಪೆಚಿದು. 866 28. 70. 78.
1 ote ರಟ
ಆ ಬಿಂದುವಿಂ.
2 of note 1): by 16 (self).
For ಹೆಳೆ 0. p. 34, No. 104.
8; -- ಫೊದಬ್ಬಿರ್ಕ; 866 ೫. 89, 1. 22.
ಬಿಲೊ ಳೆ
ಗೌ
note: 297 seq. (not 289 seq.)
ಕಾರ್ಗ್ಸು೮.
ಕೊಂಡು ಮಾಡುನೆಡೆ --.
Strike ಕೆಟ್ಟ? for by taking the two Rephas as fleeting the Metre be-
comes right.
ಅಲುವೆಕ್ಸು_.
ದ
ಏಂ ಖಿ ದಿ ಡೆ
ಹ
ಬಗಕಾಲಿಂ.
ad ಉಸ.
ಆಂ ಕೇಳ್ದೆ ವು.
note; “Bases” (instead of “08808''),
ಖು
ಸೊಮ್ಬಿಕುಮೆನ.
ನೀಂ.
ಸಮಸ. ಧಾತುಸಳೆ.
ಎದಿ 1.
299 — 301. 800/೩ 251 b. seems to state the rule that ಅಲಿ with ಪಡು may be joined to
intramsitive ( ಅಕರ್ಮಕ) as well as to transitive (ಸಕರ್ಮಕ) verbs. The
Vytti, however, by the word “99”, seems 10 confine this rule only to
transitive verbs; but, such being the case, its example, ರಲಿ ಪಡು, 16
unhappily selected; the Vrtti’s ambiguity appears, on account of the
same example, also in the explanation of 8, 4, 2,* and again in the ex-
amples (which are, however, not in our Sabdinusdsana) to 4, 3: ಸುರು
ವಿನಿಂ ತತ್ ಮಂ ಬೆಸಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಂ, ಬೇಹುಕಾಜನಿಂ ಅರಸಂ ಸುದ್ದಿಯ೦ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಂ,
which most naturally seem to mean: “he (the student) asked (instruction
about) the real nature (of the soul) of his teacher”; “the king asked
information of the spies’; though the passive meaning is not quite
impossible. But the active meaning is in fact accepted by a class of
Canarese scholars of the present day. The conclusion derived from
the examples %ರಲಿ ಪಡು, ಃhat ಅಲೆ ಪಡು 1 joined also to intransitive
* ಯೊ ಗವಿಚಾಗಂ 66.
means: #the separation of the rule takes place on account of what follows”.
ಕತ”
pr
: ಶುದ್ದಿಪತ್ರಂ, ADDENDA AND CORRIGENDA.
p
verbs, may be wéakened by the consideration, that in those two ex-
amples the Sholiast wanted to teach nothing but the application of the
Personal Pronouns and Affixes also in the use of ಅಲೆ 4 ಪಡು.
Page 301, Line 14: ರ್ಲಿಕಲ್ಲ.
302: “Homonyms” instead of “Synonyms”.
324, No. 683: R. and B.
829, No, 868; ಲೆ.
832, No. 989: ಅಖಿಂ.
$30 ಕು. ಟಿವಿ
898, L. 22: ಆಪೂರಣದಲ್ಲಿ.
404, No. 58: Puta square bracket.
405, No. 86: ಪಲ್ಲಮಣ?.
406, No. 128೩: ಅಡಬಳನೆಂದು.
ಣಗ ಗಗ
408, Marginal note: regarding.
Remarks: There exists a ಸತ್ಫೋಂದ್ರಟೋಳಚರಿತ್ರ by a Lingait, not by 008878, which we have
seen among the manuscripts of the Lingait Matha of MAadevapura in Coorg. KeSava’s List of
verbs, p. 302 seq., is arranged also by the end Vowels: i, u (or half consonant), e. The
Vocabularies, p. 402 seq.; might have been revised by the metrical Vocabularies, called Kabbi-
gara Keipidi and Sabda Manjari which are based on the Sabdamanidarpana; but we have
considered it but fair not to make the attempt for this edition, There is a list of verbs (inter-
mixed with substantives) in the Sabda Manjari by the Lingait Totadirya, which is nearly word
for word taken from our grammar, The Kabbigara 10010141 is the work of the minister Linga
of Uggehallii Dr. Caldwell’s views regarding the Sanskyt element which has been introduced
also into Canarese, may be seen in Muir’s Sanskrt Texts, II., p. 454 seq.
೫
ಕೇಶಿರಾಜಕವಿಯ
ಶಭಮಣದರ್ಪಣ೦ಂ
ನಿಷ್ಠೂರಸಂಜಯ್ಯನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಸಹಿತಮಾದುದು
VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset
0666606
1೭0517 11415
JEWEL MIRROR ()|' (11111111)